Овардаанд ки гурба ӣӣ гузариш дар биёбоне афтод : ва дар он биёбони дучор ширӣ шуд , чун он шери гурбаро дид ӯро пеш талабеду меҳрбонӣ бисёр намӯду даст бар сару гӯш ӯ ҳаме молида ва гуфт : эй гурба ! ту аз абнои ҷинси моӣӣ - мо бойени шавкату қӯт ва ту бо тани заъифу нотавон , чунин миёбм ки бсбби озору азият банӣ одами бойени ҳоли расида ӣӣ ! он одам чаҳ қисм касеаст ки олам аз тазвир ӯ дар ранҷ ва ошӯбаст ? оҳ чаҳ Фоӣдаҳ агар касе аз банӣ одам бмн мерасед интиқоми туро аз ӯ мигрФтм . Аз қазо дар он асноءи ҳемаи кашӣ дар он биёбон буду ҳема ҷамъ мекард , шери назараши бони ҳема каш афтоду басари вақт ӯ равона шуд , чун бова расед бисёр хитоб ва итоб кард . Ҳемаи каши бечораи ларзону нолону мутафаккири мондау табари ҳемаи шиканиро аз дасти биндохт , ҳайрону саргардон бар ҷой худ бимонад . Шер гуфт : эй банӣ одам ! шумо оламро мусаххари худ гардонидаед , мағруру золиму ситамкор шудаед бнўъӣ ки яке аз абноءи ҷинси мо дар миёни шумо омадаи бойени сӯрату дараҷаи хафифу наҳиф шуда , ҳол мехоҳам чангол биндозаму шикаматро пораи пораи намоям вау саратро аз малики бадани бркнму ҷасадатро туъма ӣ рӯбоҳони ин дашту саҳрои намоям ки дигар касе аз банӣ одами ин қисм рафтор нанамояд ва бо мардуми барқату мудоро сулӯк кунад ! ҳемаи каш бечора гуфт : эй подшоҳи сбоъ ! вае паҳлавони олам ! агар бо ман аз рӯй ғазабу қаҳр сулӯк кунӣ туро паҳлавон нахонанд , магари достони паҳлавононро нашунида ӣӣ ки ҳар гоҳи муддаии хор ва залил бошад аз ӯ дар гузаштани камоли мардӣ ва мурувват бошад ? ва агар ҳам сабру ҳавсила ӣӣ дар гузаштан надошта бошад боз мардӣ онаст ки бова муҳлати ҳозири сохтан силаҳ дода то ки омодаи ҳарб ҷанг гардад , зеро шарт мардӣ нест куштани муддаиро бихбр ! . Шер гуфт : эй банӣ одам ! марои даст аз ту бардоштан маҳоласт , аммо муҳлати таҳия ӣ олот ҳарб медаҳум . Ҳема каш гуфт : эй шер ! асбобу олоти ҳарби ман дар хонааст ва ман дар ӣнҷои аслаҳа ӣ ҳарб надорам ва дар ин биёбон аз куҷо биоварам ? . Шер гуфт : бирав дар хонау аслаҳаро биовар ! . Пас аз шунидани ин сухан , ҳемаи каш бо худ гуфт : алҳмди ллаҳ , акнӯн шояд битавон ҷон аз дасти ин душмани хунхори бсломти барад ва ӯро бблои худ гирифтор кард . Баъд аз он бшир гуфт : митрсм ки бкмоли заҳмати бахонаи рафтау аслаҳа ӣ ҳарбро биоварам ва то баргардами ту рафта бошӣу саъии ман ботил гардад . Шер гуфт : баҳри сиға ӣӣ ки ту хоҳии маро қисм бидиҳ ки ман бҷоӣӣ нарӯм то ту бози гардӣ ! . Ҳема каш гуфт : эй шаҳриёр ! агар рости мигўӣӣу хоҳии хотири марои осӯдаи гирдоне бояд рухсати диҳӣ то ман дасту пои туро брисмони ҳемаи кашии бетонаи хорӣ ва ё дарахтӣ бабандам онгоҳ аз ақаб силаҳ бираваму баъд аз муроҷиати шуморо мурраххас намӯда бо ҳам набарди нмоӣим . эй шаҳриёр ! агар чаҳ ин сухану гуфтугӯи нисбати бшмои камол бе адабӣаст , аммо чун медонам ки шаҳриёри бкмоли муруввату мардӣ оростааст бинобарин густохӣ намудем , боқии ихтиёри дорӣ ! шер аз роҳи домяту ҳиўонитӣ ки дошт , пеш омад ва гуфт : эй банӣ одам ! мабодои бахотират чизе бирасад ки маро аз овардани силаҳи ту прўоӣӣ ҳаст , биёу марои баҳри қисм ки хоҳӣ бабанд ва зуд бираву аслаҳа ӣ худро биовар то бо ту муборизат кунему дасти баради нмоӣим . Борӣ , ҳемаи каш дар камоли тарсу бим пеш рафту брисмони ҳемаи кашии дасту пои шерро муҳкам бибаст , чун аз бастан фориғ шуд ва аз тпидн ва ларзидани бахуд боз омад табари ҳемаи каширо бардошта рӯй бшир овараду банноӣ задан намӯд , ҳар мартабаи шери миғриди ҳемаи каш дар кори табар задан буду аътноӣии бғридн ӯ надошт , то онкӣ шер гуфт : ончӣ дар боб банӣ одам шунида будам зиёда аз он мулоҳиза шуд ва дидам касеро дараку шуъӯру баёну қӯти таъвили қудрати муқовимату мубоҳиса бо толиб илм нест . Гурба гуфт : ин чунин ки сӯфияи бботни пери худ минознди толибони илми ҳам бшръу баракати ояту ҳадиси минознд . Магари ту эй мӯш ! нашунида ӣӣ мубоҳиса ӣ мӯътазилиро бо буҳлули доно ? мӯш гуфт : эй гурба ! агар баёни нмоӣӣ беҳтар бошад . Гурба гуфт :

آورده‌اند که گربه‌یى گذرش در بیابانى افتاد: و در آن بیابان دچار شیرى شد، چون آن شیر گربه را دید او را پیش طلبید و مهربانى بسیار نمود و دست بر سر و گوش او همى مالید و گفت: اى گربه! تو از ابناى جنس مائى- ما باین شوکت و قوت و تو با تن ضعیف و ناتوان، چنین مییابم که بسبب آزار و اذیت بنى آدم باین حال رسیده‌یى! آن آدم چه قسم کسى است که عالم از تزویر او در رنج و آشوب است؟ آه چه فائده اگر کسى از بنى آدم بمن میرسید انتقام تو را از او میگرفتم. از قضا در آن اثناء هیمه کشى در آن بیابان بود و هیمه جمع میکرد، شیر نظرش بآن هیمه کش افتاد و بسر وقت او روانه شد، چون باو رسید بسیار خطاب و عتاب کرد. هیمه کش بیچاره لرزان و نالان و متفکر مانده و تبر هیمه شکنى را از دست بینداخت، حیران و سرگردان بر جاى خود بماند. شیر گفت: اى بنى آدم! شما عالم را مسخر خود گردانیده‌اید، مغرور و ظالم و ستمکار شده‌اید بنوعى که یکى از ابناء جنس ما در میان شما آمده باین صورت و درجه خفیف و نحیف شده، حال میخواهم چنگال بیندازم و شکمت را پاره پاره نمایم و و سرت را از ملک بدن برکنم و جسدت را طعمه‌ى روباهان این دشت و صحرا نمایم که دیگر کسى از بنى آدم این قسم رفتار ننماید و با مردم برقت و مدارا سلوک کند! هیمه کش بیچاره گفت: اى پادشاه سباع! و اى پهلوان عالم! اگر با من از روى غضب و قهر سلوک کنى تو را پهلوان نخوانند، مگر داستان پهلوانان را نشنیده‌یى که هر گاه مدعى خوار و ذلیل باشد از او در گذشتن کمال مردى و مروت باشد؟ و اگر هم صبر و حوصله‌یى در گذشتن نداشته باشد باز مردى آنست که باو مهلت حاضر ساختن سلاح داده تا که آماده حرب جنگ گردد، زیرا شرط مردى نیست کشتن‌ مدعى را بیخبر!. شیر گفت: اى بنى آدم! مرا دست از تو برداشتن محال است، اما مهلت تهیه‌ى آلات حرب میدهم. هیمه کش گفت: اى شیر! اسباب و آلات حرب من در خانه است و من در اینجا اسلحه‌ى حرب ندارم و در این بیابان از کجا بیاورم؟. شیر گفت: برو در خانه و اسلحه را بیاور!. پس از شنیدن این سخن، هیمه کش با خود گفت: الحمد للّه، اکنون شاید بتوان جان از دست این دشمن خونخوار بسلامت برد و او را ببلاى خود گرفتار کرد. بعد از آن بشیر گفت: میترسم که بکمال زحمت بخانه رفته و اسلحه‌ى حرب را بیاورم و تا برگردم تو رفته باشى و سعى من باطل گردد. شیر گفت: بهر صیغه‌یى که تو خواهى مرا قسم بده که من بجائى نروم تا تو باز گردى!. هیمه کش گفت: اى شهریار! اگر راست میگوئى و خواهى خاطر مرا آسوده گردانى باید رخصت دهى تا من دست و پاى تو را بریسمان هیمه کشى بتنه خارى و یا درختى ببندم آنگاه از عقب سلاح بروم و بعد از مراجعت شما را مرخص نموده با هم نبرد نمائیم. اى شهریار! اگر چه این سخن و گفتگو نسبت بشما کمال بى‌ادبیست، اما چون میدانم که شهریار بکمال مروت و مردى آراسته است بنابراین گستاخى نمودم، باقى اختیار دارى! شیر از راه دامیت و حیوانیتى که داشت، پیش آمد و گفت: اى بنى آدم! مبادا بخاطرت چیزى برسد که مرا از آوردن سلاح تو پروائى هست، بیا و مرا بهر قسم که خواهى ببند و زود برو و اسلحه‌ى خود را بیاور تا با تو مبارزت کنیم و دست برد نمائیم. بارى، هیمه کش در کمال ترس و بیم پیش رفت و بریسمان هیمه کشى دست و پاى شیر را محکم ببست، چون از بستن فارغ شد و از طپیدن و لرزیدن بخود باز آمد تبر هیمه کشى را برداشته روى بشیر آورد و بناى زدن نمود، هر مرتبه شیر میغرید هیمه کش در کار تبر زدن بود و اعتنائى بغریدن او نداشت، تا آنکه شیر گفت: آنچه در باب بنى آدم شنیده بودم زیاده از آن ملاحظه شد و دیدم کسى را درک و شعور و بیان و قوت تأویل قدرت مقاومت و مباحثه با طالب علم نیست. گربه گفت: این چنین که صوفیه بباطن پیر خود مینازند طالبان علم هم بشرع و برکت آیت و حدیث مینازند. مگر تو اى موش! نشنیده‌یى مباحثه‌ى معتزلى را با بهلول دانا؟ موش گفت: اى گربه! اگر بیان نمائى بهتر باشد. گربه گفت: