Овардаанд ки дар замони ҳазрати расӯли алайҳи алслоаҳу ассалом , икшби пас аз намоз хуфтан , чаҳор кас аз ғайри миллат бар дар масҷид омаданд ва гуфтанд ки мо банда ӣем аз бандагони худо , оё касе бошад ки моро имшаб ҷой дода ва чизе бидиҳад то сокин шуда ва бимонем ? . Ҳазрат фармуданд ки эй мардумони эшонро дарёбед . Пас баъзе аз мардумони ҳозирини се нафар аз онҳоро бахонаҳои худ бурданд ва як нафарро ҳазрати расӯли алайҳи алслоаҳ ва ассалом бардошта бахонаи барад ва дар утоқӣ ки мардум суҳбат медоштанд бинишонед ва аз барои он марди коса ӣ ошии бурданду хадамаи он ҳазрат ки косаро барда буданд дар хонаро баста буданд ва он мард чун гурусна буд ош бисёре хӯрдау хобида буд , нима ӣ шаби бўлу сангинии меъда бар ӯ ғолиб шуда аз хоб бедор гашта ҳар чанд ҷаҳд ва саъй кард роҳӣ наёфту забти худро ҳам натавонист ва он фаршҳои утоқро бғоит мулаввас кард ва чун субҳ шуд аз хиҷолат бигурехт . Пас аз он ҷамоатии бхдмти он ҳазрат омаданд ва чун ҳазрат бар саҷҷода ӣ намоз ташриф доштанд онони бон хона омаданд ки шаби он марди меҳмон дар он буд , диданд ки фаршҳои онхонаҳи мулаввас бнҷостаст лиҳозои забони блўм ва киноя кушоданд ва мегуфтанд ки ин чаҳ қисм меҳмон бӯда ки ҳазрат бахона оварда ва чунин харобӣ карда ? қазоро бахотири он мард расед ки модоми ин амал ва харобӣ намӯда ӣӣ биёу баргард ва бибин то чаҳ рӯй дода , пас аз ин фикри бадари хона ӣ расӯли худои ббҳонаҳи онкии чизе гум карда омад ва дар он асноءи ҳазрати ҳам аз намози фориғ шуда буд шунид ки асҳоб дар боби он амал шикоят мекунанд . Ҳазрат аз гуфтугӯии онҳо табассумӣ фармуд ва гуфт ки бок нест ва зарар надорад он мард дар пушт дар буд ва мешунид ки асҳоб чаҳ мекунанд . Пас расӯли аллоҳи алайҳи ассаломи абриқ талаб фармуду бадасти мубораки худ он фаршҳоро бишуст ! чун он мард чунин дид сабр кард то он фаршҳо шаста шуд , баъд аз он ба андарун омад ва гуфт : ё расӯли аллоҳ аз хиҷлати худ маъзирати митлбм ,у мултамисам ки калима ӣӣ бмни баёну таълими Фрмоӣӣ то мусулмон шавам ? . Ҳазрати калима ӣӣ чанд баён фармуд ва он марди ҳамон соъати бшрФи имону ислом мушарраф гардид . Пас эй мӯш ? дар меҳмони дории баракату шарофат бисёраст , хостам то туро қисматӣ бошад ва агар на бандаи ҳолои эътикофи даҳ рӯза дораму эҳтиёҷӣ бмҳмонӣ нест влкн медонам инҳо ки ту мигўӣии ҳамаи макр ва тазвир мебошад ва дар хона ӣ шумо беморӣ несту дурӯғи мигўӣӣ . Агар дилат мушаввашаст машварат кун ки дар машварати нафъ бисёраст , зеро расӯли аллоҳи слии аллоҳи алайҳу ?алау силам дар боби машварати таъкӣд бисёр фармӯдааст ва мебояд шахс дар ҳар амре машварат кунад то ки дағдаға дар умӯр надошта бошаду бончаҳи машварат роҳ диҳад амали намояд . Мӯш бо худ гуфт ки хуб баҳона ёфта ӣӣ ! бигӯ ки бахона мерӯм ва машварат менамояму бози миоим . Пас аз ин мӯши мутаваҷҷеҳ хона шуду баъд аз соъатӣ берун омад ва гуфт . эй шаҳриёри чаканам ? аз хиҷолату шармандагии шумо наме тавонам сар барорам . Гурба гуфт : аз чаҳ ҷиҳат ? . Мӯш гуфт : бавосита ӣ онкӣ машварат кардам роҳи надоду митрсми инки дар хотир шумо бугзарад ки банда дурӯғ гуфта бошам . Гурба гуфт : эй мӯш бо ки машварат кардӣ ? бо тасбеҳ ё бқрон ё бктби мухталифа ё бқръаҳ ё бо донишмандон ё бо занон ? . Чун мӯш дарёфт ки гурба дар ин боби диққат ва иҳтимом менамояд то ки ӯро дурӯғгӯ дар оварад , бо худ гуфт ки агар бигӯям бо тасбеҳ , хоҳад гуфт ки дар ҳузури ман истихора кун , ва агар бигӯям бо қуръон , гуяд ки ту қуръон чаҳ доне , ва агар бигӯям бо китоб , гуяд ки дар китобҳои дигари машварату истихора эътибор надорад , ва агар бигӯям бо донишмандон , гуяд донишманд дар хона ту куҷост ? пас аввалӣ онаст ки гӯям бо занон кардаам ва ӯ қабули нанамуда , лиҳозо бояд бигӯям дар ҳадис воқеъаст ки ҳар гоҳ касе хоҳад ки машварат кунад , чунончии касон донишмандӣ набошад бо машварат бояд кард то чаҳ рӯй бинмоед ! пас гурба гуфт : эй нобакори каззоб ! ин ривояти дуруст ва саҳеҳ нест . Мӯш гуфт : аз чаҳ ҷиҳат ? . Гурба гуфт : бойени ҷиҳат ки занон бикуна корҳо нарасидаанд ва агар туро гуфтаанд ки меҳмонӣ наёвар , туро бояд ки меҳмонӣ кунӣу мувофиқ ҳадис онаст ки бояд бар акси он кор кунӣ ва ман туро хабари даҳум ки ҳар кас бар акси қавли занони кори намояд дар дунёу охират сарфа кунад . Ва аз он ҷумла инаст :

آورده‌اند که در زمان حضرت رسول علیه الصلاة و السلام، یکشب پس از نماز خفتن، چهار کس از غیر ملت بر در مسجد آمدند و گفتند که ما بنده‌ییم از بندگان خدا، آیا کسى باشد که ما را امشب جاى داده و چیزى بدهد تا ساکن شده و بمانیم؟. حضرت فرمودند که اى مردمان ایشان را دریابید. پس بعضى از مردمان حاضرین سه نفر از آنها را بخانه‌هاى خود بردند و یک نفر را حضرت رسول علیه الصلاة و السلام برداشته بخانه برد و در اطاقى که مردم صحبت میداشتند بنشانید و از براى آن مرد کاسه‌ى آشى بردند و خدمه آن حضرت که کاسه را برده بودند در خانه را بسته بودند و آن مرد چون گرسنه بود آش بسیارى خورده و خوابیده بود، نیمه‌ى شب بول و سنگینى معده بر او غالب شده از خواب بیدار گشته هر چند جهد و سعى کرد راهى نیافت و ضبط خود را هم نتوانست و آن فرش‌هاى اطاق را بغایت ملوث کرد و چون صبح شد از خجالت بگریخت. پس از آن جماعتى بخدمت آن حضرت آمدند و چون حضرت بر سجاده‌ى نماز تشریف داشتند آنان بآن خانه آمدند که شب آن مرد مهمان در آن بود، دیدند که فرش‌هاى آنخانه ملوث بنجاست است لهذا زبان بلوم و کنایه گشادند و میگفتند که این چه قسم مهمان بوده که حضرت بخانه آورده و چنین خرابى کرده؟ قضا را بخاطر آن مرد رسید که مادام این عمل و خرابى نموده‌یى بیا و برگرد و ببین تا چه روى داده، پس از این فکر بدر خانه‌ى رسول خدا ببهانه آنکه چیزى گم کرده آمد و در آن اثناء حضرت هم از نماز فارغ شده بود شنید که اصحاب در باب آن عمل شکایت میکنند. حضرت از گفتگوى آنها تبسمى فرمود و گفت که باک نیست و ضرر ندارد آن مرد در پشت در بود و میشنید که اصحاب چه میکنند. پس رسول اللّه علیه السلام ابریق طلب فرمود و بدست مبارک خود آن فرش‌ها را بشست! چون آن مرد چنین دید صبر کرد تا آن فرشها شسته شد، بعد از آن به اندرون آمد و گفت: یا رسول اللّه از خجلت خود معذرت میطلبم، و ملتمسم که کلمه‌یى بمن بیان و تعلیم فرمائى تا مسلمان شوم؟. حضرت کلمه‌یى چند بیان فرمود و آن مرد همان ساعت بشرف ایمان و اسلام مشرف گردید. پس اى موش؟ در مهمان دارى برکت و شرافت بسیار است، خواستم تا تو را قسمتى باشد و اگر نه بنده حالا اعتکاف ده روزه دارم و احتیاجى بمهمانى نیست ولکن میدانم اینها که تو میگوئى همه مکر و تزویر میباشد و در خانه‌ى شما بیمارى نیست و دروغ میگوئى. اگر دلت مشوش است مشورت کن که در مشورت نفع بسیار است، زیرا رسول اللّه صلى اللّه علیه و آله و سلم در باب مشورت تأکید بسیار فرموده است و میباید شخص در هر امرى مشورت کند تا که دغدغه در امور نداشته باشد و بآنچه مشورت راه دهد عمل نماید. موش با خود گفت که خوب بهانه یافته‌یى! بگو که بخانه میروم و مشورت مینمایم و باز میآیم. پس از این موش متوجه خانه شد و بعد از ساعتى بیرون آمد و گفت. اى شهریار چکنم؟ از خجالت و شرمندگى شما نمى‌توانم سر برآرم. گربه گفت: از چه جهت؟. موش گفت: بواسطه‌ى آنکه مشورت کردم راه نداد و میترسم اینکه در خاطر شما بگذرد که بنده دروغ گفته باشم. گربه گفت: اى موش با که مشورت کردى؟ با تسبیح یا بقرآن یا بکتب مختلفه یا بقرعه یا با دانشمندان یا با زنان؟. چون موش دریافت که گربه در این باب دقت و اهتمام مینماید تا که او را دروغگو در آورد، با خود گفت که اگر بگویم با تسبیح، خواهد گفت که در حضور من استخاره کن، و اگر بگویم با قرآن، گوید که تو قرآن چه دانى، و اگر بگویم با کتاب، گوید که در کتاب‌هاى دیگر مشورت و استخاره اعتبار ندارد، و اگر بگویم با دانشمندان، گوید دانشمند در خانه تو کجاست؟ پس اولى آنست که گویم با زنان کرده‌ام و او قبول ننموده، لهذا باید بگویم در حدیث واقع است که هر گاه کسى خواهد که مشورت کند، چنانچه کسان دانشمندى نباشد با زنان مشورت باید کرد تا چه روى بنماید! پس گربه گفت: اى نابکار کذاب! این روایت درست و صحیح نیست. موش گفت: از چه جهت؟. گربه گفت: باین جهت که زنان بکنه کارها نرسیده‌اند و اگر تو را گفته‌اند که مهمانى نیاور، تو را باید که مهمانى کنى و موافق حدیث آنست که باید بر عکس آن کار کنى و من تو را خبر دهم که هر کس بر عکس قول زنان کار نماید در دنیا و آخرت صرفه کند. و از آن جمله اینست: