Шунидам куҷои касрии шаҳриёр

شنیدم کجا کسری شهریار

Ба ҳурмузи яке нома кард устувор

به هرمز یکی نامه کرد استوار

зи шоҳи ҷаҳондори хуршеди даҳр

ز شاه جهاندار خورشید دهر

Маасту сарафрозу гӣрандаи шаҳр

مهست و سرافراز و گیرنده شهر

Ҷаҳондори бедору некӯи куниш

جهاندار بیدار و نیکو کنش

Фшонндаҳи ганҷ бе сарзаниш

فشاننده گنج بی سرزنش

Физояндаи ному тахти Қубод

فزاینده نام و تخت قباد

Гроиндаҳи тоҷу шамшер ва дод

گراینده تاج و شمشیر و داد

Ки бо фару брзи сету фарҳангу ном

که با فر و برز‌ست و فرهنگ و نام

зи тоҷи бузургии расида ба ком

ز تاج بزرگی رسیده به کام

Сӯии поки ҳурмузади фарзанди мо

سوی پاک هرمزد فرزند ما

Пазируфта аз дили ҳамеи панди мо

پذیرفته از دل همی پند ما

зи яздони бадии шоду пирӯзи бахт

ز یزدان بدی شاد و پیروز بخت

Ҳамеша ҷаҳондор бо тоҷу тахт

همیشه جهاندار با تاج و تخت

Ба моҳи хуҷаста ба хурдоди рӯз

به ماه خجسته به خرداد روز

Ба неки ахтару фол гетӣ фурӯз

به نیک اختر و فال گیتی‌فروز

Ниҳодем бар сари туро тоҷи зар

نهادیم بر سر تو را تاج زر

Чунон ҳам ки мо ёфтем аз падар

چنان هم که ما یافتیم از پدر

Ҳамон офарин низ кардем ёд

همان آفرین نیز کردیم یاد

Ки бар тоҷ мо кард фаррухи Қубод

که بر تاج ما کرد فرخ قباد

Ту бедор бош ва ҷаҳондор бош

تو بیدار باش و جهاندار باش

Хирадманду род ва беозор бош

خردمند و راد و بی‌آزار باش

Ба дониш физой ва ба яздони гароӣ

به دانش فزای و به یزدان گرای

Ки ӯии сети ҷони туро раҳнамоӣ

که اوی‌ست جان تو را رهنمای

Бпрсидм аз марди некӯи сухан

بپرسیدم از مرد نیکو‌سخن

Касе ков ба солу хиради бади куҳан

کسی کاو به سال و خرَد بُد کهن

Ки аз мо ба яздон ки наздиктар ?

که از ما به یزدان که نزدیک‌تر‌؟

Киро назд ӯ роҳи борӣктар ?

که‌را نزد او راه باریک‌تر‌؟

Чунин дод посух ки дониш гузин

چنین داد پاسخ که دانش گزین

Чу хоҳии зи парвардгори офарин

چو خواهی ز پروردگار آفرین

Ки нодон фузӯнӣ надорад зи хок

که نادان فزونی ندارد ز خاک

Ба дониш басанда кунад ҷони пок

به دانش بسنده کند جان پاک

Ба дониш буд шоҳи зебои тахт

به دانش بود شاه زیبای‌تخت

Ки донандаи бодӣу пирўзбхт

که داننده بادی و پیروزبخت

Мабодо ки гардии ту паймони шикан

مبادا که گردی تو پیمان‌شکن

Ки хокаст паймони шиканро кафан

که خاک است پیمان‌شکن را کفن

Ба боди аФраҳ бегуноҳон макуш

به باد‌افره ِ بی‌گناهان مکوش

Ба гуфтори бдгўии мспори гӯш

به گفتار ِ بدگوی مسپار گوش

Ба ҳар кор фармон макун ҷуз ба дод

به هر کار فرمان مکن جز به‌داد

Ки аз дод бошад равони ту шод

که از داد باشد روان تو شاد

Забонро магардон ба гирди дурӯғ

زبان را مگردان به‌گِرد دروغ

Чу хоҳӣ ки тахт ту гирад фурӯғ

چو خواهی که تخت تو گیرد فروغ

Вагар зердастӣ буд ганҷи дор

وگر زیردستی بود گنج‌دار

Ту ӯро азон ганҷ бе ранҷи дор

تو او را ازان گنج بی‌رنج دار

Ки чизи касони душмани ганҷи тест

که چیز کسان دشمن گنج تست

Бидон ганҷи шӯи шод каз ранҷи тест

بدان گنج شو شاد کز رنج تست

Вагар зердастӣ шавад мояи дор

وگر زیردستی شود مایه‌دار

Ҳамон шаҳриёраш буд сояи дор

همان شهریارش بود سایه‌دار

Ҳаме дар паноҳи ту бояд нишаст

همی در پناه تو باید نشست

Агар зердастаст агар дар параст

اگر زیردست است اگر در پرست

Чу некӣ кунад бо ту подош кун

چو نیکی کند با تو پاداش کن

Абои душмани дӯст пархош кун

ابا دشمن دوست پرخاش کن

Вагар гардии андари ҷаҳони арҷманд

وگر گردی اندر جهان ارجمند

зи дарди тани андешу дарди газанд

ز درد تن اندیش و درد گزند

Сарой сипанҷаст ҳрчўн ки ҳаст

سرای سپنج است هرچون که هست

Бадви андар эмин нишоед нишаст

بدو اندر ایمن نشاید نشست

Ҳунари ҷӯй бо дайн ва дониш гузин

هنر جوی با دین و دانش گزین

Чу хоҳӣ ки ёбии зи бахти офарин

چو خواهی که یابی ز بخت آفرین

Гиромӣ кун ӯро ки дар пеши ту

گرامی کن او را که در پیش تو

Сипар карда ҷон бар бидонадяши ту

سپر کرده جان بر بداندیش تو

Ба дониши ду даст ситеза бабанд

به دانش دو دست ستیزه ببند

Чу хоҳӣ ки аз бад наёбӣ газанд

چو خواهی که از بد نیابی گزند

Чу бар сар наҳй тоҷи шоҳаншаҳӣ

چو بر سر نهی تاج شاهنشهی

Раҳи бартарии бозҷӯӣ аз баӣ

ره برتری بازجوی از بهی

Ҳамеша яке донишии пеши дор

همیشه یکی دانشی پیش دار

Варо чун равону тани хеши дор

ورا چون روان و تن خویش دار

Бузургону бозоргонони шаҳр

بزرگان و بازارگانان شهر

Ҳаме дод бояд ки ёбанд баҳр

همی داد باید که یابند بهر

Касе ков надорад ҳунар бо нажод

کسی کاو ندارد هنر با نژاد

Макун зу ба низ аз кам ва беш ёд

مکن زو بنیز از کم و بیش یاد

Мадаи мард беномро сози ҷанг

مده مرد بی‌نام را ساز جنگ

Ки чун бозҷӯӣ наёяд ба чанг

که چون بازجویی نیاید به چنگ

Ба душман диҳад мари туро дӯстдор

به دشمن دهد مر تو را دوستدار

Ду кор оядат пеши душвору хор

دو کار آیدت پیش دشوار و خوار

Силеҳи ту дар корзор оварад

سلیح تو در کارزار آوَرَد

Ҳамон бар ту рӯзӣ ба кор оварад

همان بر تو روزی به کار آورد

Бибахшоӣ бар мардуми мустаманд

ببخشای بر مردم مستمند

зи бад давр бош ва битарс аз газанд

ز بد دور باش و بترس از گزند

Ҳамеша ниҳони дили хеши ҷӯй

همیشه نهان دل خویش جوی

Макун родӣ ва дод ҳаргиз ба рӯй

مکن رادی و داد هرگز به روی

Ҳамон низ некӣ ба андоза кун

همان نیز نیکی به اندازه کن

зи мард ҷаҳондида бишинав сухан

ز مرد جهاندیده بشنو سخن

Ба дунёи гароӣ ва ба дайни дори чашм

به دنیا گرای و به دین دار چشم

Ки аз дайн буд мардро рашку хашм

که از دین بود مرد را رشک و خشم

Ҳазина ба андоза ганҷ кун

هزینه به اندازهٔ گنج کن

Дил аз бешии ганҷ беранҷ кун

دل از بیشی گنج بی‌رنج کن

Ба кирдори шоҳони пешини нигар

به کردار شاهان پیشین نگر

Набояд ки бошӣ магари додгар

نباید که باشی مگر دادگر

Ки нафрин буд баҳри бедоди шоҳ

که نفرین بود بهر بیداد شاه

Ту ҷуз дод мапаснд ва нафрин махоҳ

تو جز داد مپسند و نفرین مخواه

Куҷои он сару тоҷи шоҳаншаҳон ?

کجا آن سر و تاج شاهنشهان‌؟

Куҷои он бузургону фаррухи маон ?

کجا آن بزرگان و فرخ مهان‌؟

Аз эшон сухан ёдгорасту бас

از ایشان سخن یادگارست و بس

Сарой сипанҷӣ намонад ба кас

سرای سپنجی نماند به کس

Газофаи мФрмонии хӯни рехтан

گزافه مفرمای خون ریختن

Вагар ҷангро лашкар ангехтан

وگر جنگ را لشکر انگیختن

Нигаҳ кун бад-ӣни номаи пандманд

نگه کن بدین نامه پندمند

Дили андари сарой сипанҷӣ мабанд

دل اندر سرای سپنجی مبند

Ба дайни ман туро некуии хостам

به دین من تو را نیکویی خواستم

Ба дониши дилатро биёростам

به دانش دلت را بیاراستم

Ба роҳи худованди хуршеду моҳ

به راه خداوند خورشید و ماه

зи бен давр кун девро дастгоҳ

ز بن دور کن دیو را دستگاه

Ба рӯзу шаби ин номаро пеши дор

به روز و شب این نامه را پیش دار

Хирадро ба дили довари хеши дор

خرد را به دل داور خویش دار

Агар ёдгорӣ кунӣ дар ҷаҳон

اگر یادگاری کنی در جهان

Ки ном бузургӣ нагардад ниҳон

که نام بزرگی نگردد نهان

Худованди гетии паноҳи ту бод

خداوند گیتی پناه ِ تو باد

Замону замини неки хоҳи ту бод

زمان و زمین نیک‌خواه تو باد

Ба коми ту гардандаи чархи баланд

به کام تو گردنده چرخ بلند

зи кирдори бади давру давр аз газанд

ز کردار بد دور و دور از گزند

Шаҳаншоҳ ков дод дорад хирад

شهنشاه کاو داد دارد خرد

Бакӯшад ки бо шарм гирд оварад

بکوشد که با شرم گرد آورد

Далерӣ ба разми андаруни зӯри даст

دلیری به رزم اندرون زور دست

Буд покдинӣу яздони параст

بود پاکدینی و یزدان‌پرست

Ба гетии нигар кин ҳунарҳо крост

به گیتی نگر کاین هنرها کراست

Чу дидӣ , ситоиши мар ӯро сазост

چو دیدی‌، ستایش مر او را سزاست

Мҷўии онк чун муштарӣ равшан аст

بجوی آنک چون مشتری روشن است

Ҷаҳони ҷӯй ва бо теғ ва бо ҷавшан аст

جهان‌جوی و با تیغ و با جوشن است

Ҷаҳони бастад аз мардуми бути параст

جهان بستد از مردم بت پرست

зи дебои дайн бар дил ойин бибаст

ز دیبای دین بر دل آیین ببست

Кнўи лоҷарами ҷӯади мавҷӯди гашт

کنو لاجرم جود موجود گشت

Чу шоҳи ҷаҳони шоҳи Маҳмӯди гашт

چو شاه جهان شاه محمود گشت

Агар базм ҷӯяд ҳамегар набард

اگر بزم جوید همی گر نبرد

Ҷаҳони бахшро ин буд кор кард

جهان‌بخش را این بود کار کرد

Абулқосими он шоҳи пирӯз ва дод

ابوالقاسم آن شاه پیروز و داد

Замона ба дидор ӯ шоди бод

زمانه به دیدار او شاد باد