Дигар ҳафта омад ба нахчиргоҳ
دگر هفته آمد به نخچیرگاه
Худу мӯбадону радони сипоҳ
خود و موبدان و ردان سپاه
Биёмад яке сарди мҳтрпрст
بیامد یکی مرد مهترپرست
Чу боди дмон бо гурозӣ ба даст
چو باد دمان با گرازی به دست
Бипурсед меҳтар ки бҳромшоаҳ
بپرسید مهتر که بهرامشاه
Куҷо бошад андари миёни сипоҳ
کجا باشد اندر میان سپاه
Бадв гуфт ҳаркас ки ту шоҳ ро
بدو گفت هرکس که تو شاه را
Чаҳ ҷӯӣ нагӯйӣ ба мо роҳ ро
چه جویی نگویی به ما راه را
Чунин дод посух ки то рӯй шоҳ
چنین داد پاسخ که تا روی شاه
Набинам нагӯям сухан бо сипоҳ
نبینم نگویم سخن با سپاه
Бадв гуфт мӯбад чаҳ бояд бигӯӣ
بدو گفت موبد چه باید بگوی
Ту шоҳи ҷаҳонро ндонӣ ба рӯй
تو شاه جهان را ندانی به روی
Бар шоҳи бурданди ҷӯянда ро
بر شاه بردند جوینده را
Чунон донишии марди гӯянда ро
چنان دانشی مرد گوینده را
Биёмад чу баҳромро дид гуфт
بیامد چو بهرام را دید گفت
Ки бо ту сухан дорам андар наҳуфт
که با تو سخن دارم اندر نهفت
Аннанро бипечед баҳроми гӯр
عنان را بپیچید بهرام گور
зи дидори лашкар бурун ронад давр
ز دیدار لشکر برون راند دور
Бадв гуфт марди ин ҷаҳондидаи шоҳ
بدو گفت مرد این جهاندیده شاه
Ба гуфтор ман кард бояд нигоҳ
به گفتار من کرد باید نگاه
Бад-ӣни марзи деҳқонаму кадхудоӣ
بدین مرز دهقانم و کدخدای
Худоӣ бару буму варзу сарой
خدای بر و بوم و ورز و سرای
Ҳамеи оби барадами бад-ӣни марзи хеш
همی آب بردم بدین مرز خویش
Ки дар кор пайдо кунам арзи хеш
که در کار پیدا کنم ارز خویش
Чу бисёр гашти об густох шуд
چو بسیار گشت آب گستاخ شد
Миёни яке марз сӯрох шуд
میان یکی مرز سوراخ شد
Шигифтии хурӯшӣ ба гӯши омадам
شگفتی خروشی به گوش آمدم
Казон бими ҷои хурӯши омадам
کزان بیم جای خروش آمدم
Ҳамеи андарони ҷои овози санҷ
همی اندران جای آواز سنج
Хурӯшаши ҳамеи раҳи намояд ба ганҷ
خروشش همی ره نماید به گنج
Чу бишунид баҳром онҷо кашид
چو بشنید بهرام آنجا کشید
Ҳамаи дашти пари сабза ва об дид
همه دشت پر سبزه و آب دید
Бифармуд то коргар бо гуроз
بفرمود تا کارگر با گراز
Биоранд чанде зи роҳи дароз
بیارند چندی ز راه دراز
Фурӯд омад аз бораи шоҳи баланд
فرود آمد از باره شاه بلند
Шроъӣ заданд аз бркштмнд
شراعی زدند از برکشتمند
Шаб омад гӯон шамъӣ афрӯхтанд
شب آمد گوان شمعی افروختند
Ба ҳар ҷои оташ ҳаме сӯхтанд
به هر جای آتش همی سوختند
зи дарё чу хуршеди барзади дирафш
ز دریا چو خورشید برزد درفش
Чу мсқўл кард ин сарои бунафш
چو مصقول کرد این سرای بنفش
з ҳар сӯ бирафтанд корӣгарон
ز هر سو برفتند کاریگران
Шуданд анҷуман чун сипоҳии гарон
شدند انجمن چون سپاهی گران
Заминро ба кандан гирифтанд пок
زمین را به کندن گرفتند پاک
Шуд он ҷои ҳомӯни саросари муғок
شد آن جای هامون سراسر مغاک
з кандан чу гаштанди мардуми сутӯҳ
ز کندن چو گشتند مردم ستوه
Падед омад аз хоки чизе чу кӯҳ
پدید آمد از خاک چیزی چو کوه
Яке хона Эй карда аз пухтаи хишт
یکی خانهای کرده از پخته خشت
Ба сорӯҷ карда басони биҳишт
به ساروج کرده بسان بهشت
Кунанда табар зад ҳаме аз буриш
کننده تبر زد همی از برش
Падед омад аз даври ҷой дараш
پدید آمد از دور جای درش
Чу мӯбад бидид андар омад ба дар
چو موبد بدید اندر آمد به در
Або ӯ яке аирмонӣ дигар
ابا او یکی ایرمانی دگر
Яке хонаи диданди паҳну дароз
یکی خانه دیدند پهن و دراز
Баровардаи болой ӯ чанд боз
برآورده بالای او چند باز
з зар карда бар пои ду говмеш
ز زر کرده بر پای دو گاومیش
Яке охирӣ карда зарринаши пеш
یکی آخری کرده زرینش پیش
Забарҷад ба охири даруни рехта
زبرجد به آخر درون ریخته
Ба ёқӯти сурхи андари омехта
به یاقوت سرخ اندر آمیخته
Чу ду гови гардун майонаш тиҳӣ
چو دو گاو گردون میانش تهی
Шикамашони пар аз нору себ ва баӣ
شکمشان پر از نار و سیب و بهی
Миён баӣ дар хўшоб буд
میان بهی در خوشاب بود
Ки ҳар донае қатраи об буд
که هر دانهای قطرهٔ آب بود
Ҳамон говро чашми ёқӯт буд
همان گاو را چشم یاقوت بود
зи перии сари гови фартут буд
ز پیری سر گاو فرتوت بود
Ҳамаи гирд бар гирд ӯ шеру гӯр
همه گرد بر گرد او شیر و گور
Яке дидаи ёқӯту дигари булӯр
یکی دیده یاقوت و دیگر بلور
Тзрўони заррину тоўси зар
تذروان زرین و طاوس زر
Ҳамаи синау чашмҳошони гуҳар
همه سینه و چشمهاشان گهر
Чу дастур дид он бар шоҳ шуд
چو دستور دید آن بر شاه شد
Ба рои баланди афсар моҳ шуд
به رای بلند افسر ماه شد
Ба нармӣ ба шоҳ ҷаҳон гуфт хез
به نرمی به شاه جهان گفت خیز
Ки омад ҳамеи ганҷҳоро ҷҳиз
که آمد همی گنجها را جهیز
Яке хона гавҳар омад падед
یکی خانهٔ گوهر آمد پدید
Ки чарх фалак дошт онро калид
که چرخ فلک داشت آن را کلید
Бадв гуфт бингар ки бар ганҷи ном
بدو گفت بنگر که بر گنج نام
Нависад касе каш буд ганҷи ком
نویسد کسی کش بود گنج کام
Нигаҳ кун бидон ганҷ то ном кист
نگه کن بدان گنج تا نام کیست
Гар огндн ӯ ба айём кист
گر آگندن او به ایام کیست
Биёмад сари мӯбадон чун шунид
بیامد سر موبدان چون شنید
Барон гов бар меҳр ҷамшед дид
بران گاو بر مهر جمشید دید
Ба шоҳ ҷаҳон гуфт кардам нигоҳ
به شاه جهان گفت کردم نگاه
Навиштаст бар гови ҷамшеди шоҳ
نوشتهست بر گاو جمشید شاه
Бадв гуфт шоҳ эй сари мӯбадон
بدو گفت شاه ای سر موبدان
Ба ҳар кори донотар аз бхрдон
به هر کار داناتر از بخردان
зи ганҷӣ ки ҷамшед биниҳод пеш
ز گنجی که جمشید بنهاد پیش
Чаро кард бояд марои ганҷи хеш
چرا کرد باید مرا گنج خویش
Ҳар он ганҷи кони ҷуз ба шамшер ва дод
هر آن گنج کان جز به شمشیر و داد
Фароз ояд он подшоҳӣ мабод
فراز آید آن پادشاهی مباد
Ба арзонёни даҳ ҳама ҳарч ҳаст
به ارزانیان ده همه هرچ هست
Мабодо ки ояд ба мо бршкст
مبادا که آید به ما بر شکست
Агар ном бояд ки пайдо кунем
اگر نام باید که پیدا کنیم
Ба дод ва ба шамшери ганҷи огним
به داد و به شمشیر گنج آگنیم
Набояд сипоҳи марои баҳраи зин
نباید سپاه مرا بهره زین
На тангаст бар мо замону замин
نه تنگست بر ما زمان و زمین
Фурушед гавҳар ба зар ва ба сим
فروشید گوهر به زر و به سیم
Зани бевау кӯдакони ятем
زن بیوه و کودکان یتیم
Тиҳии дасти мардум ки доранд ном
تهیدست مردم که دارند نام
Гусастаи дил аз ному орому ком
گسسته دل از نام و آرام و کام
зи вайрону обод гирд оваред
ز ویران و آباد گرد آورید
Азон пас якояки ҳамаи бшмрид
ازان پس یکایک همه بشمرید
Бубахшед динори ганҷу дирам
ببخشید دینار گنج و درم
Ба музди равони ҷаҳондори ҷам
به مزد روان جهاندار جم
Азон даҳ як онро ки бинмуд роҳ
ازان ده یک آنرا که بنمود راه
Ҳамеи шоҳи ҷуст аз миёни сипоҳ
همی شاه جست از میان سپاه
Маро то ҷавон бошаму тани дуруст
مرا تا جوان باشم و تن درست
Чаро боядам ганҷи ҷамшеди ҷуст
چرا بایدم گنج جمشید جست
Гуҳар ҳрк бастанд аз ҷамшед
گهر هرک بستاند از جمشید
Ба гетӣ мабодаш ба некии умед
به گیتی مبادش به نیکی امید
Чу бо лашкарами тан ба ранҷи оварем
چو با لشکرم تن به رنج آوریم
зи рӯму зи чини ному ганҷи оварем
ز روم و ز چین نام و گنج آوریم
Марои аспи шабдизу шамшери тез
مرا اسپ شبدیز و شمشیر تیز
Нагирам фиреб ва надонам гурез
نگیرم فریب و ندانم گریز
Вазон ҷойгаҳ шуд сӯии ганҷи хеш
وزان جایگه شد سوی گنج خویش
Ки гирд оваред аз хуйу ранҷи хеш
که گرد آورید از خوی و رنج خویش
Биоварад гардони кишвараш ро
بیاورد گردان کشورش را
Дирам дод яксолаи лашкараш ро
درم داد یکساله لشکرش را
Яке бзмгаҳи сохт чун навбаҳор
یکی بزمگه ساخت چون نوبهار
Биёрост айвони гўҳрнгор
بیاراست ایوان گوهرنگار
Май лаъли рахшон ба ҷоми булӯр
می لعل رخشان به جام بلور
Чу шуд хурраму шоди баҳроми гӯр
چو شد خرم و شاد بهرام گور
Ба ёрон чунин гуфт к-эии саракашон
به یاران چنین گفت کای سرکشان
Шунида зи тахти бузургии нишон
شنیده ز تخت بزرگی نشان
зи Ҳушанг то навзари номдор
ز هوشنگ تا نوذر نامدار
Куҷои зи оФридўни бад ӯ ёдгор
کجا ز آفریدون بد او یادگار
Барин ҳам нишон то сари киқбод
برین هم نشان تا سر کیقباد
Ки тоҷи Фаридун ба сар бар ниҳод
که تاج فریدون به سر بر نهاد
Бибинед то зон бузургон ки монад
ببینید تا زان بزرگان که ماند
Баришон ба ҷузи офаринро ки хонд
بریشان به جز آفرین را که خواند
Чу кӯтоҳ шуд гардиши рӯзгор
چو کوتاه شد گردش روزگار
Сухан монад зон меҳтарони ёдгор
سخن ماند زان مهتران یادگار
Ки инро маниш буд ва онро набӯд
که این را منش بود و آن را نبود
Якеро накӯҳиш дигарро ситуд
یکی را نکوهش دگر را ستود
Якояк ба навбат ҳама бигузарем
یکایک به نوبت همه بگذریم
Сазадгар ҷаҳонро ба бад наспурем
سزد گر جهان را به بد نسپریم
Чаро ганҷи он рафтагони оварем
چرا گنج آن رفتگان آوریم
Вагар дил ба динорашон густарем
وگر دل به دینارشان گستریم
Набандам дили андари сарои сипанҷ
نبندم دل اندر سرای سپنج
Ннозм ба тоҷу ниёзам ба ганҷ
ننازم به تاج و نیازم به گنج
Чу рӯзӣ ба шодӣ ҳаме бугзарад
چو روزی به شادی همی بگذرد
Хирадманди мардум чаро ғам хӯрд
خردمند مردم چرا غم خورد
Ҳронкси казин зердастони мо
هرانکس کزین زیردستان ما
зи деҳқон ва аз дар прессатон мо
ز دهقان و از در پرستان ما
Бинолад яке кеҳтар аз ранҷи ман
بنالد یکی کهتر از رنج من
Мабодои сари воФсри вгнҷи ман
مبادا سر وافسر وگنج من
Яке пери бади ном ӯ моҳёр
یکی پیر بد نام او ماهیار
Шудаи сол ӯ бар саду шасту чор
شده سال او بر صد و شست و چار
Чу овоз бишунид бар пой хост
چو آواز بشنید بر پای خاست
Чунин гуфт к-эй меҳтар доду рост
چنین گفت کای مهتر داد و راست
Чунин ёфтам аз Фаридуну ҷам
چنین یافتم از فریدون و جم
Вазони номдорон ҳар беш ва кам
وزان نامداران هر بیش و کم
Чу ту шоҳ нанишаст кас дар ҷаҳон
چو تو شاه ننشست کس در جهان
На кас ин шунид аз киону маон
نه کس این شنید از کهان و مهان
Ба ҳангоми ҷам чун сухани ронданд
به هنگام جم چون سخن راندند
Варои ганҷи говони ҳамеи хонданд
ورا گنج گاوان همی خواندند
Чу ганҷии парогандае дар ҷаҳон
چو گنجی پراگندهای در جهان
Миён киону миёни маон
میان کهان و میان مهان
Дилатгар ба дарҳои дрёстӣ
دلت گر به درهای دریاستی
зи дарёи гуҳар мавҷ бархестӣ
ز دریا گهر موج برخاستی
Надонист кас дар ҷаҳон кон куҷост
ندانست کس در جهان کان کجاست
Ба хокастгар дар дам аждаҳост
به خاکست گر در دم اژدهاست
Ту чун ёфтӣ ннгридӣ ба ганҷ
تو چون یافتی ننگریدی به گنج
Ки нанг омадат ин сарои сипанҷ
که ننگ آمدت این سرای سپنج
Ба дарё ҳамоно ки чандини гуҳар
به دریا همانا که چندین گهر
Ба дида надидаст каси бештар
به دیده ندیدست کس بیشتر
Ба давряш бахшедӣ ин гавҳарон
به دوریش بخشیدی این گوهران
Ҳамон гови гавҳари карон то карон
همان گاو گوهر کران تا کران
Пас аз рафтанати номи ту зиндаи бод
پس از رفتنت نام تو زنده باد
Ту ободу пирӯзу бахт аз ту шод
تو آباد و پیروز و بخت از تو شاد
Басии дафтари хусравони зини сухан
بسی دفتر خسروان زین سخن
Сияҳ гардад ва ҳам наёяд ба бен
سیه گردد و هم نیاید به بن