Чу боз омад аз роҳи бҳромшоаҳ

چو باز آمد از راه بهرامشاه

Ба ором бинишаст бар пеши гоҳ

به آرام بنشست بر پیش‌گاه

зи маргу зи рӯзи бад андеша кард

ز مرگ و ز روز بد اندیشه کرد

Дилаши гашти пари дарду рухсораи зард

دلش گشت پر درد و رخساره زرد

Бифармуд то пеш ӯ шуд дабир

بفرمود تا پیش او شد دبیر

Сарафрози мӯбад ки будаш вазир

سرافراز موبد که بودش وزیر

Ҳамеи хост то ганҷҳо бингарад

همی خواست تا گنجها بنگرد

Зару гавҳару ҷома ҳо башмурд

زر و گوهر و جامه‌ها بشمرد

Ки боӯ ситора шимур гуфта буд

که بااو ستاره‌شمر گفته بود

зи гуфтор эшон барошуфта буд

ز گفتار ایشان برآشفته بود

Ки бошад турои зиндагонии се бист

که باشد ترا زندگانی سه بیست

Чаҳорум ба маргат бибояд гирист

چهارم به مرگت بباید گریست

Ҳаме гуфт шодӣ кунам бист сол

همی گفت شادی کنم بیست سال

Ки дорам ба рафтан ба гетии ҳам?ил

که دارم به رفتن به گیتی همال

Дигар бист аз доду бахшиши ҷаҳон

دگر بیست از داد و بخشش جهان

Кунам рост бо ошкору ниҳон

کنم راست با آشکار و نهان

Нмонм ки вайрон шавад гӯша Эй

نمانم که ویران شود گوشه‌ای

Биёбад зи ман ҳаркасии тӯша Эй

بیابد ز من هرکسی توشه‌ای

Сеюм бист бар пеши яздон ба пой

سوم بیست بر پیش یزدان به پای

Ббошм магар бошудам раҳнамоӣ

بباشم مگر باشدم رهنمای

Ситораи шимури шаст ва се сол гуфт

ستاره‌شمر شست و سه سال گفت

Шумори се солаши бад андар наҳуфт

شمار سه سالش بد اندر نهفت

з гуфт ситораи шимури ҷусти ганҷ

ز گفت ستاره‌شمر جست گنج

Вагарна набӯдаш худ аз ганҷи ранҷ

وگرنه نبودش خود از گنج رنج

Хунаки мард беранҷу парҳезгор

خنک مرد بی‌رنج و پرهیزگار

Ба вижа касе кӯ буд шаҳриёр

به ویژه کسی کو بود شهریار

Чу ганҷур бишунид шуд пеши ганҷ

چو گنجور بشنید شد پیش گنج

Ба кор шумурдани ҳамеи баради ранҷ

به کار شمردن همی برد رنج

Ба сахтии чунон рӯзгории бабрад

به سختی چنان روزگاری ببرد

Ҳамаи пеши дастур ӯ баршумурд

همه پیش دستور او برشمرد

Чу дастур ӯ барграфт он шумор

چو دستور او برگرفت آن شمار

Пурандеша омад бар шаҳриёр

پراندیشه آمد بر شهریار

Бадв гуфт то бист ва се сол низ

بدو گفت تا بیست و سه سال نیز

Ҳамоно ниёзат наёяд ба чиз

همانا نیازت نیاید به چیز

з хӯрду з бахшиш гирифтам шумор

ز خورد و ز بخشش گرفتم شمار

Дирамҳои ин лашкари номдор

درمهای این لشکر نامدار

Фиристодае низ коед ?бирт

فرستاده‌ای نیز کاید برت

зи шоҳони вази номвари кишварат

ز شاهان وز نامور کشورت

Бад-ӣни соли ганҷ ту оростаст

بدین سال گنج تو آراستست

Ки пари зар ва симаст ва пар хостаст

که پر زر و سیمست و پر خواستست

Чу бишунид баҳром ва андеша кард

چو بشنید بهرام و اندیشه کرد

зи дониши ғам норасида нахурд

ز دانش غم نارسیده نخورد

Бадв гуфт кӯтоҳ шуд доварӣ

بدو گفت کوتاه شد داوری

Ки гетӣ се рӯзаст чун бенгарӣ

که گیتی سه روزست چون بنگری

Чу дай рафт ва фардо наомад ҳануз

چو دی رفت و فردا نیامد هنوز

Набошам зи андешаи имрӯзи кўз

نباشم ز اندیشه امروز کوز

Чу бахшӣданӣ бошаду тоҷу тахт

چو بخشیدنی باشد و تاج و تخت

Нахоҳам зи гетии азин беш рахт

نخواهم ز گیتی ازین بیش رخت

Бифармуд пас то хароҷи ҷаҳон

بفرمود پس تا خراج جهان

Нахоҳанд низ аз киону маон

نخواهند نیز از کهان و مهان

Ба ҳар шаҳри мардӣ падедор кард

به هر شهر مردی پدیدار کرد

Сари хуфта аз хоб бедор кард

سر خفته از خواب بیدار کرد

Бидон то наҷӯянд пайкор низ

بدان تا نجویند پیکار نیز

Наёяд зи пайкори аФгор низ

نیاید ز پیکار افگار نیز

зи ганҷ онч боисташон хӯрданӣ

ز گنج آنچ بایستشان خوردنی

зи пӯшиданигар з густурданӣ

ز پوشیدنی گر ز گستردنی

Бад-ӣни пурхирад мӯбадон дод ва гуфт

بدین پرخرد موبدان داد و گفت

Ки неку бад аз ман набояд наҳуфт

که نیک و بد از من نباید نهفت

Миёни суханҳо миёнҷӣ бӯед

میان سخنها میانجی بوید

Нахоҳанд чизе кронҷӣ бӯед

نخواهند چیزی کرانجی بوید

Маро аз ба ва бтар огаҳ кунед

مرا از به و بتر آگه کنید

з бадҳо гумонем кӯтаҳ кунед

ز بدها گمانیم کوته کنید

Пароганда шуд мӯбади андари ҷаҳон

پراگنده شد موبد اندر جهان

Намонад инчи неку бади андари ниҳон

نماند ایچ نیک و بد اندر نهان

Барон пари хиради корҳо баста шуд

بران پر خرد کارها بسته شد

з ҳар кишварии нома пайваста шуд

ز هر کشوری نامه پیوسته شد

Ки аз доду пайкорӣу хоста

که از داد و پیکاری و خواسته

Хирад шуд ба мағзи андаруни коста

خرد شد به مغز اندرون کاسته

зи баси ҷангу хӯни рехтан дар ҷаҳон

ز بس جنگ و خون ریختن در جهان

Ҷавонон ндонанд арҷи маон

جوانان ندانند ارج مهان

Дил огндаҳ гардад ҷавонро ба чиз

دل آگنده گردد جوان را به چیز

Набинад ҳам аз шоҳу мӯбад ба низ

نبیند هم از شاه و موبد به نیز

Барин гӯна чун нома пайваста шуд

برین‌گونه چون نامه پیوسته شد

зи хӯни рехтани шоҳи дил хаста шуд

ز خون ریختن شاه دل خسته شد

Ба ҳар кишварӣ кордорӣ гузид

به هر کشوری کارداری گزید

Пар аз доду дониши чнончўни сзид

پر از داد و دانش چنانچون سزید

Ҳам аз ганҷи бади пӯшиш ва хӯрдашон

هم از گنج بد پوشش و خوردشان

зи пӯшидан ва боз густардашон

ز پوشیدن و باز گستردشان

Ки шаш моҳ девон биёростӣ

که شش ماه دیوان بیاراستی

Вазони зердастони дирами хостӣ

وزان زیردستان درم خواستی

Наҳодӣ барон сими номи хароҷ

نهادی بران سیم نام خراج

Ба девони стонндаҳ бо фару тоҷ

به دیوان ستاننده با فر و تاج

Ба шаш моҳи бастад ба шаш боз дод

به شش ماه بستد به شش باز داد

Набӯдӣ стонндаҳ зон сими шод

نبودی ستاننده زان سیم شاد

Бидон чора то марди пайкори хӯн

بدان چاره تا مرد پیکار خون

Наризад набошад ба бади раҳнамӯн

نریزد نباشد به بد رهنمون

Вазон пас навиштанд корогҳон

وزان پس نوشتند کارآگهان

Ки аз дод вази эминӣ дар ҷаҳон

که از داد وز ایمنی در جهان

Ки ҳар каши дирами бад хароҷаш набӯд

که هر کش درم بد خراجش نبود

Ба сараши андарун доварӣҳо фузуд

به سرش اندرون داوریها فزود

зи парӣ ба кажӣ ниҳоданд рӯй

ز پری به کژی نهادند روی

Пар аз ранҷи гаштанду прхошҷўӣ

پر از رنج گشتند و پرخاشجوی

Чу он нома бар хонд баҳроми гӯр

چو آن نامه بر خواند بهرام گور

Ба дилаш андар афтод зон кори шӯр

به دلش اندر افتاد زان کار شور

з ҳар кишварӣ марзбонӣ гузид

ز هر کشوری مرزبانی گزید

Пар аз дод дилашони чнончўни сзид

پر از داد دلشان چنانچون سزید

Ба даргоҳи яксола рӯзӣ бидод

به درگاه یکساله روزی بداد

зи яздони некӣ диҳиш кард ёд

ز یزدان نیکی دهش کرد یاد

Бифармуд конро ки резанд хӯн

بفرمود کان را که ریزند خون

Гар оранди кажӣ ба кори андарун

گر آرند کژی به کار اندرون

Баронанд фармон яздон биравӣ

برانند فرمان یزدان بروی

Бидон то шавад ҳаркасии чораи ҷӯй

بدان تا شود هرکسی چاره‌جوی

Баромади барин бар басии рӯзгор

برآمد برین بر بسی روزگار

Яке нома фармуд пас шаҳриёр

یکی نامه فرمود پس شهریار

Сӯии ростгӯёну корогҳон

سوی راستگویان و کارآگهان

Куҷо ӯ парогандаи бад дар ҷаҳон

کجا او پراگنده بد در جهان

Ки андар ҷаҳон чист носӯдманд

که اندر جهان چیست ناسودمند

Ки оради барин подшоҳии газанд

که آرد برین پادشاهی گزند

Навиштанд посух ки аз дод шоҳ

نوشتند پاسخ که از داد شاه

Нагардад касе гирди ойину роҳ

نگردد کسی گرد آیین و راه

Бишуд ройу андешаи кишту варз

بشد رای و اندیشهٔ کشت و ورز

Ба ҳар кишварии рости бекори марз

به هر کشوری راست بیکار مرز

Пароганда байнем говони кор

پراگنده بینیم گاوان کار

Гё раст аз дашти вази кишти зор

گیا رست از دشت وز کشت‌زار

Чунин дод посух ки то ним рӯз

چنین داد پاسخ که تا نیم‌روز

Ки боло кунад тоҷ гетӣ фурӯз

که بالا کند تاج گیتی فروز

Набояд кас осуд аз кишту варз

نباید کس آسود از کشت و ورز

з бе арзи мардуми мҷўииди арз

ز بی‌ارز مردم مجویید ارز

Ки бе кори мардуми з бе доншист

که بی‌کار مردم ز بی‌دانشیست

Ба бедонишон бар бибояд гирист

به بی دانشان بر بباید گریست

Варо дод бояд дуу чори донг

ورا داد باید دو و چار دانگ

Чу шуд гурусна то наёяд ба бонг

چو شد گرسنه تا نیاید به بانگ

Касе кӯ надорад бару тухму гов

کسی کو ندارد بر و تخم و گاو

Ту бо ӯ ба тундӣу зафтии маков

تو با او به تندی و زفتی مکاو

Ба хӯбӣ наво кун мар ӯро ба ганҷ

به خوبی نوا کن مر او را به گنج

Кас аз нестӣ то наёяд ба ранҷ

کس از نیستی تا نیاید به رنج

Гар аидўнк бошад зиён аз ҳаво

گر ایدونک باشد زیان از هوا

Набошад касе бар ҳавои подшо

نباشد کسی بر هوا پادشا

Чу ҷое бипушади заминро малах

چو جایی بپوشد زمین را ملخ

Баради сабзии кштмндон ба шх

برد سبزی کشتمندان به شخ

Ту аз ганҷи товон ӯ боздиҳ

تو از گنج تاوان او بازده

Ба кишвари зи фармӯдаи овози даҳ

به کشور ز فرموده آواز ده

Вагар бар замини гўргоҳӣ буд

وگر بر زمین گورگاهی بود

Вагар нобарӯманди роҳӣ буд

وگر نابرومند راهی بود

Ки нокушта бошад ба гирди ҷаҳон

که ناکشته باشد به گرد جهان

Замини фурӯмоягону маон

زمین فرومایگان و مهان

Касе кӯи бад-ӣн поикор манаст

کسی کو بدین پایکار منست

Вагар вижа парвардгор манаст

وگر ویژه پروردگار منست

Кунам зинда дар гӯр ҷое ки ҳаст

کنم زنده در گور جایی که هست

Мабодаш нишеман мабодаш нишаст

مبادش نشیمن مبادش نشست

Ниҳоданд бар нома бар меҳри шоҳ

نهادند بر نامه بر مهر شاه

Ҳиўнии броФгнд ҳар сӯ ба роҳ

هیونی برافگند هر سو به راه