Манижа хабар ёфт аз корвон

منیژه خبر یافت از کاروان

Якояки бшҳр андар омад давон

یکایک بشهر اندر آمد دوان

Бараҳнаи навони духти афросйоб

برهنه نوان دخت افراسیاب

Бар рустам омад ду дидаи пари об

بر رستم آمد دو دیده پر آب

Бирав офарин кард ва пурсед ва гуфт

برو آفرین کرد و پرسید و گفت

Ҳамеи бастин хӯн мижгон бирафт

همی به آستین خون مژگان برفت

Ки бархӯрдӣ аз ҷони вази ганҷи хеш

که برخوردی از جان وز گنج خویش

Мабодат пушаймонӣ аз ранҷи хеш

مبادت پشیمانی از رنج خویش

Бкоми ту бодои сипеҳри баланд

بکام تو بادا سپهر بلند

з чашм бидонат мабодои газанд

ز چشم بدانت مبادا گزند

Ҳар умеди дилро ки бастии миён

هر امید دل را که بستی میان

зи ранҷӣ ки барадӣ мабодат зиён

ز رنجی که بردی مبادت زیان

Ҳамеша хиради бодати омӯзгор

همیشه خرد بادت آموزگار

Хунаки буми Эрону хуши рӯзгор

خنک بوم ایران و خوش روزگار

Чаҳ огоҳӣастат зи гардони шоҳ

چه آگاهی استت ز گردان شاه

зи Геву зи Гӯдарзу Эрони сипоҳ

ز گیو و ز گودرز و ایران سپاه

Наомад бойирони зи бежани хабар

نیامد به ایران ز بیژن خبر

Ниёйиш нахоҳад бадани чора гар

نیایش نخواهد بدن چاره‌گر

Ки чун ӯ ҷавонии зи Гӯдарзён

که چون او جوانی ز گودرزیان

Ҳаме бугсаланд бсхтии миён

همی بگسلاند بسختی میان

Бсўдсти поиши зи банди гарон

بسودست پایش ز بند گران

Ду дасташи зи мсмори оҳангарон

دو دستش ز مسمار آهنگران

Кашида бзнҷир ва баста бабанд

کشیده بزنجیر و بسته ببند

Ҳамаи чоҳи пурхӯни он мустаманд

همه چاه پرخون آن مستمند

Наёбам зи дарвешии хеши хоб

نیابم ز درویشی خویش خواب

з нолидан ӯ ду чашмами пари об

ز نالیدن او دو چشمم پر آب

Битарсед рустами зи гуфтори ӯй

بترسید رستم ز گفتار اوی

Яке бонги барзади брондши з рӯй

یکی بانگ برزد براندش ز روی

Бадв гуфт каз пеши ман даври шӯ

بدو گفت کز پیش من دور شو

На хусрав шиносам на солорнў

نه خسرو شناسم نه سالارنو

Надорам зи Гӯдарзу Геви огаҳӣ

ندارم ز گودرز و گیو آگهی

Ки мағзами з гуфтор кардӣ тиҳӣ

که مغزم ز گفتار کردی تهی

Брстм нигаҳ кард ва бигирист зор

به رستم نگه کرد و بگریست زار

з хорӣ баборед хӯн бар канор

ز خواری ببارید خون بر کنار

Бадв гуфт к-эии меҳтари пурхирад

بدو گفت کای مهتر پرخرد

зи ту сарди гуфтан на андар хӯрд

ز تو سرد گفتن نه اندر خورد

Сухан гар нагӯйӣ мронми зи пеш

سخن گر نگویی مرانم ز پیش

Ки ман худ дилӣ дорам аз дарди риш

که من خود دلی دارم از درد ریش

Чунин бошад ойини Эрони магар

چنین باشد آیین ایران مگر

Ки дарвешро кас нагӯяд хабар

که درویش را کس نگوید خبر

Бадв гуфт рустам ки эй зани чбўд

بدو گفت رستم که ای زن چبود

Магари аҳриман растхезат намӯд

مگر اهرمن رستخیزت نمود

Ҳаме бар навиштӣ ту бозори ман

همی بر نوشتی تو بازار من

Бидон рӯй бад бо ту пайкори ман

بدان روی بد با تو پیکار من

Бад-ӣни тундӣ аз ман маёзор беш

بدین تندی از من میازار بیش

Ки дил баста будам ббозори хеш

که دل بسته بودم ببازار خویش

Ва дигари баҷое ки Кайхусраваст

و دیگر بجایی که کیخسروست

Бидон шаҳри ман худ надорам нишаст

بدان شهر من خود ندارم نشست

Надонам ҳамеи Геву Гӯдарз ро

ندانم همی گیو و گودرز را

На паймӯдаам ҳаргизи он марз ро

نه پیموده‌ام هرگز آن مرز را

Бифармуд то хӯрдании ҳарч буд

بفرمود تا خوردنی هرچ بود

Ниҳоданд дар пеши дарвеши зуд

نهادند در پیش درویش زود

Якояк сухан кард азуи хостор

یکایک سخن کرد ازو خواستار

Ки бо ту чаро шуд дижами рӯзгор

که با تو چرا شد دژم روزگار

Чаҳ пурсӣ зи гардону шоҳу сипоҳ

چه پرسی ز گردان و شاه و سپاه

Чаҳ дории ҳамеи роҳи Эрони нигоҳ

چه داری همی راه ایران نگاه

Манижа бадв гуфт каз кори ман

منیژه بدو گفت کز کار من

Чаҳ пурсӣ зи бадбахту тимори ман

چه پرسی ز بدبخت و تیمار من

Казон чоҳи сар бо дилии пари зи дард

کزان چاه سر با دلی پر ز درد

Давидами бензади ту эй родмард

دویدم بنزد تو ای رادمرد

Задӣ бонг бар ман чу ҷанговарон

زدی بانگ بر من چو جنگاوران

Нтрсидӣ аз довари доварон

نترسیدی از داور داوران

Манижаи манам духти афросйоб

منیژه منم دخت افراسیاب

Бараҳна надидӣ рухами офтоб

برهنه ندیدی رخم آفتاب

Кунун дидаи пурхӯну дили пари зи дард

کنون دیده پرخون و دل پر ز درد

Азин дар бидон дар давони грдгрд

ازین در بدان در دوان گردگرد

Ҳамеи нони кашкин Фрозоўрм

همی نان کشکین فرازآورم

Чунин ронад яздони қазо бар серум

چنین راند یزدان قضا بر سرم

Азин зортар чун буд рӯзгор

ازین زارتر چون بود روزگار

Сари оради магар бар ман ин кирдигор

سر آرد مگر بر من این کردگار

Чу бечора бежан бидон жарфи чоҳ

چو بیچاره بیژن بدان ژرف چاه

Набинад шабу рӯзи хуршеду моҳ

نبیند شب و روز خورشید و ماه

Бағалу бмсмору банди гарон

بغل و بمسمار و بند گران

Ҳаме марг хоҳад з яздон барон

همی مرگ خواهد ز یزدان بران

Марои дард бар дарди бФзўди зин

مرا درد بر درد بفزود زین

Нами дидагонами бполўди зин

نم دیدگانم بپالود زین

Кунун ?герат бошад бойирони гузар

کنون گرت باشد بایران گذر

зи Гӯдарзи кшўоди ёбии хабар

ز گودرز کشواد یابی خبر

Бадаргоҳи хусрави магари Гев ро

بدرگاه خسرو مگر گیو را

Бибинӣ вагар рустами ню ро

ببینی و گر رستم نیو را

Бигӯе ки бежани бсхтии дуруст

بگویی که بیژن بسختی درست

Агар дайр гирӣ шавад кори паст

اگر دیر گیری شود کار پست

Гараш дид хоҳии мёсои дайр

گرش دید خواهی میاسای دیر

Ки бар сараш сангасту оҳани бзир

که بر سرش سنگست و آهن بزیر

Бадв гуфт рустам ки эй хуби чеҳр

بدو گفت رستم که ای خوب چهر

Ки меҳрат мубарроад аз ваии сипеҳр

که مهرت مبراد از وی سپهر

Чаро назд боби ту хоҳишгарон

چرا نزد باب تو خواهشگران

Нингизӣ аз ҳар сӯии меҳтарон

نینگیزی از هر سوی مهتران

Магар бар ту бахшоиши оради падар

مگر بر تو بخشایش آرد پدر

Баҷушадаш хӯн ва бисӯзад ҷигар

بجوشدش خون و بسوزد جگر

Гар озор бобат набӯдӣ зи пеш

گر آزار بابت نبودی ز پیش

Турои додмии чизи зи андоза беш

ترا دادمی چیز ز اندازه بیش

Бхўолигрш гуфт каз ҳар хӯриш

بخوالیگرش گفت کز هر خورش

Ки ӯро бибояд биовар буриш

که او را بباید بیاور برش

Яке мурғ бирён бифармуд гарм

یکی مرغ بریان بفرمود گرم

Навиштаи бадви андаруни нони нарм

نوشته بدو اندرون نان نرم

Сабки дасти рустами басони парӣ

سبک دست رستم بسان پری

Бадв дрнҳон кард ангуштарӣ

بدو درنهان کرد انگشتری

Бадв дод ва гуфташ бидон чоҳ бар

بدو داد و گفتش بدان چاه بر

Ки бечорагонро тӯии роҳбар

که بیچارگان را توی راهبر

Манижа биёмад бидон чоҳи сар

منیژه بیامد بدان چاه سر

Давон ва хӯришҳо гирифтаи бабр

دوان و خورشها گرفته ببر

Навиштаи бдстори чизе ки барад

نوشته بدستار چیزی که برد

Чунон ҳам ки бастади ббижни супурд

چنان هم که بستد ببیژن سپرد

Нигаҳ кард бежан бихира бимонад

نگه کرد بیژن بخیره بماند

Азон чоҳи хуршеди рухро бихонад

ازان چاه خورشید رخ را بخواند

Ки эй меҳрбон аз куҷо ёфтӣ

که ای مهربان از کجا یافتی

Хӯришҳо казин гӯна бишитофтӣ

خورشها کزین گونه بشتافتی

Басои ранҷу сахтӣ кат омад биравӣ

بسا رنج و سختی کت آمد بروی

зи баҳри манӣ дар ҷаҳони пўии пўӣ

ز بهر منی در جهان پوی پوی

Манижа бадв гуфт каз корвон

منیژه بدو گفت کز کاروان

Яке мояи вари марди бозоргон

یکی مایه ور مرد بازارگان

Аз Эрони бтўрони зи баҳри дирам

از ایران بتوران ز بهر درم

Кашида з ҳар гӯна бисёр ғам

کشیده ز هر گونه بسیار غم

Яке марди покиза бо ҳушу фар

یکی مرد پاکیزه با هوش و فر

з ҳар гӯна бо ӯ фаровони гуҳар

ز هر گونه با او فراوان گهر

Гшни дастгоҳии ниҳодаи фарох

گشن دستگاهی نهاده فراخ

Яке кулбаи созидаҳ бар пеши кох

یکی کلبه سازیده بر پیش کاخ

Бмн дод зини гӯнаи дсторхўон

بمن داد زین گونه دستارخوان

Ки бар ман ҷаҳони офаринро бихон

که بر من جهان آفرین را بخوان

Бидон чоҳи наздики он баста бар

بدان چاه نزدیک آن بسته بر

Дигар ҳарч бояд бабри србср

دگر هرچ باید ببر سربسر

Бгстрди бежани пас он нони пок

بگسترد بیژن پس آن نان پاک

Проўмиди яздони дил аз биму бок

پراومید یزدان دل از بیم و باک

Чу дасти хӯриши барад зон доварӣ

چو دست خورش برد زان داوری

Бидид он ниҳон карда ангуштарӣ

بدید آن نهان کرده انگشتری

Нигинаш нигаҳ кард ва номаш бихонад

نگینش نگه کرد و نامش بخواند

з шодӣ бихандед ва хира бимонад

ز شادی بخندید و خیره بماند

Яке меҳри пирӯза рустам биравӣ

یکی مهر پیروزه رستم بروی

набишта ба оҳани бикрдори мӯӣ

نبشته به آهن بکردار موی

Чу бори дарахти вафоро бидид

چو بار درخت وفا را بدید

Бидонаст комди ғамашро калид

بدانست کآمد غمش را کلید

Бихандед хандидании шоҳвор

بخندید خندیدنی شاهوار

Чунон комди овоз бар чоҳсор

چنان کآمد آواز بر چاهسار

Манижа чу бишунид хандиданаш

منیژه چو بشنید خندیدنش

Азон чоҳи торики бастаи таниш

ازان چاه تاریک بسته تنش

Замонӣ фурӯ монад зон кори сахт

زمانی فرو ماند زان کار سخت

Бигуфт ин чаҳ хндст эй некбахт

بگفت این چه خندست ای نیکبخت

Шигифт омадаш достонии бузад

شگفت آمدش داستانی بزد

Ки девона хандад зи кирдори худ

که دیوانه خندد ز کردار خود

Чаҳ гӯнаи кушодии бихандаи ду лаб

چه گونه گشادی بخنده دو لب

Ки шаби рӯзи бинии ҳамеи рӯзи шаб

که شب روز بینی همی روز شب

Чаҳ розаст пеши ор ва бо ман бигӯӣ

چه رازست پیش آر و با من بگوی

Магари бахт некат намӯдаст рӯй

مگر بخت نیکت نمودست روی

Бадв гуфт бежани казин корсхт

بدو گفت بیژن کزین کارسخت

Бар аўмиди онам ки бикшод бахт

بر اومید آنم که بگشاد بخت

Чу бо ман бсўгнд паймон кунӣ

چو با من بسوگند پیمان کنی

Ҳамоно вафоӣ маро нашиканӣ

همانا وفای مرا نشکنی

Бигӯям саросари тўрои достон

بگویم سراسر تورا داستان

Чу бошӣ бсўгнди ҳамдостон

چو باشی بسوگند همداستان

Кигар лаб бидӯзӣ зи баҳри газанд

که گر لب بدوزی ز بهر گزند

Занонро забон кам бимонад бабанд

زنان را زبان کم بماند ببند

Манижа хурӯшед ва нолид зор

منیژه خروشید و نالید زار

Ки бар ман чаҳ омад бади рӯзгор

که بر من چه آمد بد روزگار

Дареғи он шудаи рӯзгорони ман

دریغ آن شده روزگاران من

Дили хастау чашми борони ман

دل خسته و چشم باران من

Бидодам ббижни тану хону мон

بدادم ببیژن تن و خان و مان

Кунун гашт бар ман чунин бадгумон

کنون گشت بر من چنین بدگمان

Ҳамон ганҷи динору тоҷи гуҳар

همان گنج دینار و تاج گهر

Бтороҷ додам ҳамаи србср

بتاراج دادم همه سربسر

Падар гашта безору хуишони зи ман

پدر گشته بیزار و خویشان ز من

Бараҳнаи давон бар сари анҷуман

برهنه دوان بر سر انجمن

зи умед бежан шудам ноумед

ز امید بیژن شدم ناامید

Ҷаҳонами сиёҳ ва ду дидаи сипед

جهانم سیاه و دو دیده سپید

Бипушади ҳамеи роз бар ман чунин

بپوشد همی راز بر من چنین

Ту донотрӣ эй ҷаҳони офарин

تو داناتری ای جهان آفرین

Бадв гуфт бежан ҳама ростаст

بدو گفت بیژن همه راستست

зи ман кори ту ҷумлаи бркостст

ز من کار تو جمله برکاستست

Чунин гуфтам акнӯн набоист гуфт

چنین گفتم اکنون نبایست گفت

Аё меҳрбони ёру ҳушёри ҷуфт

ایا مهربان یار و هشیار جفت

Сазадгар баҳри кори пандами диҳӣ

سزد گر بهر کار پندم دهی

Ки мағзами биринҷ андарун шуд тиҳӣ

که مغزم برنج اندرون شد تهی

Ту бишнос кин марди гавҳари фуруш

تو بشناس کاین مرد گوهر فروش

Ки хўолигрши мар туро дод туаш

که خوالیگرش مر ترا داد توش

зи баҳр ман омад бтўрони фароз

ز بهر من آمد بتوران فراز

Вагарна набӯдаш бгўҳри ниёз

وگرنه نبودش بگوهر نیاز

Ббхшўд бар ман ҷаҳони офарин

ببخشود بر من جهان آفرین

Бубинами магари паҳн рӯй замин

ببینم مگر پهن روی زمین

Раҳанд марои зини ғамони дароз

رهاند مرا زین غمان دراز

Турои зини такопуӣу гарму гудоз

ترا زین تکاپوی و گرم و گداز

Бнздик ӯ шӯ бигӯяш ниҳон

بنزدیک او شو بگویش نهان

Ки эй паҳлавони каёни ҷаҳон

که ای پهلوان کیان جهان

Бадали меҳрбону бетони чораи ҷӯй

بدل مهربان و بتن چاره جوی

Агар ту худованд Рахшӣ бигӯӣ

اگر تو خداوند رخشی بگوی

Манижа биёмад бикрдори бод

منیژه بیامد بکردار باد

зи бежани брстм паёмаш бидод

ز بیژن برستم پیامش بداد

Чу бишунид гуфтори он хуб рӯй

چو بشنید گفتار آن خوب روی

Казон роҳи даври омадаи пўии пўӣ

کزان راه دور آمده پوی پوی

Бидонаст рустам ки бежани сухан

بدانست رستم که بیژن سخن

Кушодаст бар лолаи срўбн

گشادست بر لالهٔ سروبن

Ббхшўд ва гуфташ ки эй хуби чеҳр

ببخشود و گفتش که ای خوب چهر

Ки яздони туро зу мубарроад меҳр

که یزدان ترا زو مبراد مهر

Бигӯяш ки ореи худованди Рахш

بگویش که آری خداوند رخش

Туро дод яздони фарёди бахш

ترا داد یزدان فریاد بخش

зи зоўли бойирони зи Эрони бтўр

ز زاول بایران ز ایران بتور

зи баҳри ту паймӯдами ин роҳи давр

ز بهر تو پیمودم این راه دور

Бигӯяш ки моро басони паланг

بگویش که ما را بسان پلنگ

Бсўд аз паии ту камаргоҳу чанг

بسود از پی تو کمرگاه و چنگ

Чу бо ӯ бигӯе сухани рози дор

چو با او بگویی سخن راز دار

Шаби тираи гӯшт ба овози дор

شب تیره گوشت به آواز دار

зи бешаи Фрозори ҳизуми буруз

ز بیشه فرازآر هیزم بروز

Шаб ояд яке оташии брФрўз

شب آید یکی آتشی برفروز

Манижаи зи гуфтор ӯ шод шуд

منیژه ز گفتار او شاد شد

Дилаши зи андҳон яксар озод шуд

دلش ز اندهان یکسر آزاد شد

Биёмад давон то бидон чоҳсор

بیامد دوان تا بدان چاهسار

Ки будаш бчоаҳи андаруни ғмгсор

که بودش بچاه اندرون غمگسار

Бигуфташ ки додам саросари паём

بگفتش که دادم سراسر پیام

Бидон марди фаррухи паии неки ном

بدان مرد فرخ پی نیک نام

Чунин дод посух ки онам дуруст

چنین داد پاسخ که آنم درست

Ки бежани баном ва нишонам биҷуст

که بیژن بنام و نشانم بجست

Ту бо доғи дил чанд пўиии ҳаме

تو با داغ دل چند پویی همی

Ки рхрои бхўноби шӯеи ҳаме

که رخ را بخوناب شویی همی

Кунун чун дуруст омад аз ту нишон

کنون چون درست آمد از تو نشان

Бибинӣ сари теғи мардуми кашон

ببینی سر تیغ مردم کشان

Заминро бдронм акнӯн бчнг

زمین را بدرانم اکنون بچنگ

Бпрўини барандозами осӯдаи санг

بپروین براندازم آسوده سنگ

Маро гуфт чун тира гардад ҳаво

مرا گفت چون تیره گردد هوا

Шаб аз чанг хуршед ёбад раҳо

شب از چنگ خورشید یابد رها

Бикрдори кӯҳи оташии брФрўз

بکردار کوه آتشی برفروز

Ки сангу сар чоҳ гардад чу рӯз

که سنگ و سر چاه گردد چو روز

Бидон то бубинами сари чоҳ ро

بدان تا ببینم سر چاه را

Бидон равшанӣ биспурам роҳ ро

بدان روشنی بسپرم راه را

Бифармуд бежан ки оташ фурӯз

بفرمود بیژن که آتش فروز

Ки рстим ҳар ду зи торики рӯз

که رستیم هر دو ز تاریک روز

Сӯии кирдигор ҷаҳон кард сар

سوی کردگار جهان کرد سر

Ки эй пок ва бахшандау додгар

که ای پاک و بخشنده و دادگر

з ҳар бад ту бошӣ марои дастгир

ز هر بد تو باشی مرا دستگیر

Ту зан бар дилу ҷони бадхоҳи тир

تو زن بر دل و جان بدخواه تیر

Бидиҳ дод ман зонк бедод кард

بده داد من زآنک بیداد کرد

Ту донеи ғамони ману доғу дард

تو دانی غمان من و داغ و درد

Магар бозёбам бару бум ро

مگر بازیابم بر و بوم را

Нмонми бннг ахтар шавам ро

نمانم بننگ اختر شوم را

Ту эй духти ранҷи озмудаи зи ман

تو ای دخت رنج آزموده ز من

Фидо карда ҷону дилу чизу тан

فدا کرده جان و دل و چیز و تن

Бад-ӣни ранҷ каз ман ту бардоштӣ

بدین رنج کز من تو برداشتی

Зиёни марои суди пиндоштӣ

زیان مرا سود پنداشتی

Бидодӣ бмни ганҷу тоҷу гуҳар

بدادی بمن گنج و تاج و گهر

Ҷаҳондори хуишон ва моаму падар

جهاندار خویشان و مام و پدر

Агар ёбам аз чанги ин аждаҳо

اگر یابم از چنگ این اژدها

Бад-ӣни рӯзгори ҷавонии раҳо

بدین روزگار جوانی رها

Бикрдори некони яздони параст

بکردار نیکان یزدان پرست

Бпўими бпоӣу бёзми бадаст

بپویم بپای و بیازم بدست

Басони парастори пеши каён

بسان پرستار پیش کیان

Бподоши некяти бандами миён

بپاداش نیکیت بندم میان

Манижа бҳизм шитобид сахт

منیژه به هیزم شتابید سخت

Чу мурғони баромади бшохи дарахт

چو مرغان برآمد بشاخ درخت

Бхўршид бар чашму ҳизуми бабр

بخورشید بر چشم و هیزم ببر

Ки то кӣ براردи шаб аз кӯҳи сар

که تا کی برآرد شب از کوه سر

Чу аз чашм хуршед шуд нопадид

چو از چشم خورشید شد ناپدید

Шаби тира бар кӯҳ доман кашид

شب تیره بر کوه دامن کشید

Бдонгаҳ ки ором гирад ҷаҳон

بدانگه که آرام گیرد جهان

Шавад ошкорои гетии ниҳон

شود آشکارای گیتی نهان

Ки лашкар кашад тираи шаби пеши рӯз

که لشکر کشد تیره شب پیش روز

Бигардади сари ҳўр гетӣ фурӯз

بگردد سر هور گیتی فروز

Манижаи сабк оташӣ барфурӯхт

منیژه سبک آتشی برفروخت

Ки чашми шаби қиргўнро бсухт

که چشم شب قیرگون را بسوخت

Бадалаши андаруни бонги рўиинаҳи хам

بدلش اندرون بانگ رویینه خم

Ки ояд зи раҳи Рахши пӯлоди сам

که آید ز ره رخش پولاد سم