Чу Кайхусрав омад ба кин хостан

چو کیخسرو آمد به کین خواستن

Ҷаҳони сози нави хост оростан

جهان ساز نو خواست آراستن

зи турони замин гум шуд он тахту гоҳ

ز توران زمین گم شد آن تخت و گاه

Баромад ба хуршед бар тоҷи шоҳ

برآمد به خورشید بر تاج شاه

Бпиўст бо шоҳи Эрони сипеҳр

بپیوست با شاه ایران سپهر

Бар озодагон бар бгстрди меҳр

بر آزادگان بر بگسترد مهر

Замона чунон шуд ки буд аз нахуст

زمانه چنان شد که بود از نخست

Ба оби вафо рӯй хусрав бишуст

به آب وفا روی خسرو بشست

Ба ҷӯӣ ки як рӯз бигузашт об

به جویی که یک روز بگذشت آب

Насозад хирадманди азуи ҷои хоб

نسازد خردمند ازو جای خواب

Чу баҳрии з гетӣ бирав гашти рост

چو بهری ز گیتی برو گشت راست

Ки кини Сиёвуши ҳамеи бози хост

که کین سیاوش همی باز خواست

Ба бгмоз бинишаст як рӯзи шод

به بگماز بنشست یک روز شاد

зи гардони лашкар ҳаме кард ёд

ز گردان لشکر همی کرد یاد

Ба дебо биёроста гоҳи шоҳ

به دیبا بیاراسته گاه شاه

Ниҳода ба сар бар киёнии кулоҳ

نهاده به سر بر کیانی کلاه

Нишаста ба гоҳи андарун май ба чанг

نشسته به گاه اندرون می به چنگ

Дил ва гӯш дода ба овои чанг

دل و گوش داده به آوای چنگ

Ба ромиш нишаста бузургон ба ҳам

به رامش نشسته بزرگان به هم

Фиребурзи коўс бо Густаҳм

فریبرز کاوس با گستهم

Чу Гӯдарзи кшўоду Фарҳоду Гев

چو گودرز کشواد و فرهاد و گیو

Чу гургин мелоду шопӯри ню

چو گرگین میلاد و شاپور نیو

Шаҳи навзари он Тӯси лшкршкн

شه نوذر آن طوس لشکرشکن

Чу раҳоам ва чун бежани разми зан

چو رهام و چون بیژن رزم‌زن

Ҳамаи бодаи хусравоне ба даст

همه بادهٔ خسروانی به دست

Ҳамаи паҳлавонони хсрўпрст

همه پهلوانان خسروپرست

Май андари қадаҳ чун ақиқи Яман

می اندر قدح چون عقیق یمن

Ба пеши андаруни лолау Настаран

به پیش اندرون لاله و نسترن

Причҳргони пеши хусрав ба пой

پریچهرگان پیش خسرو به پای

Сари зулфашон бар самани машки соӣ

سر زلفشان بر سمن مشک‌سای

Ҳамаи бзмгаҳи буиу ранги баҳор

همه بزمگه بوی و رنگ بهار

Камари баста бар пеши солорбор

کمر بسته بر پیش سالاربار

з парда даромад яке пардаи дор

ز پرده درآمد یکی پرده دار

Ба наздик солор шуд ҳӯшёр

به نزدیک سالار شد هوشیار

Ки бар дар бпоинди армонён

که بر در بپایند ارمانیان

Сари марзи турону эрониён

سر مرز توران و ایرانیان

Ҳамеи роҳи ҷӯянди наздики шоҳ

همی راه جویند نزدیک شاه

зи роҳи дарози омадаи додхоҳ

ز راه دراز آمده دادخواه

Чу солор ҳушёр бишунид рафт

چو سالار هشیار بشنید رفت

Ба наздик хусрав хиромед тафт

به نزدیک خسرو خرامید تفت

Бигуфт онч бишунид ва фармон гузид

بگفت آنچ بشنید و فرمان گزید

Ба пеш андар оварадашон чун сзид

به پیش اندر آوردشان چون سزید

Ба каш карда дасту заминро ба рӯй

به کش کرده دست و زمین را به روی

Ситурданади зории кунони пеши ӯй

ستردند زاری‌کنان پیش اوی

Ки эй шоҳи пирӯзи ҷовиди зӣ

که ای شاه پیروز جاوید زی

Ки худ ҷовдони зиндагиро сзӣ

که خود جاودان زندگی را سزی

зи шаҳрӣ ба дод омдстими давр

ز شهری به داد آمدستیم دور

Ки Эрони азин сӯй зон сӯии тӯр

که ایران ازین سوی زان سوی تور

Куҷои хон Ирамонаш хонанд ном

کجا خان ارمانش خوانند نام

Вази армонён назд хусрави паём

وز ارمانیان نزد خسرو پیام

Ки нӯшаи зӣ эй шоҳ то ҷовдон

که نوشه زی ای شاه تا جاودان

Ба ҳар кишварии дастрас бар бидон

به هر کشوری دسترس بر بدان

Ба ҳар ҳафт кишвари туе шаҳриёр

به هر هفت کشور تویی شهریار

з ҳар бад ту бошӣ баҳри шаҳр , ёр

ز هر بد تو باشی بهر شهر، یار

Сари марзи турон дар шаҳри мост

سر مرز توران در شهر ماست

Азишон ба мо бар чаҳ моя балост

ازیشان به ما بر چه مایه بلاست

Сӯии шаҳри Эрони яке беша буд

سوی شهر ایران یکی بیشه بود

Ки моро бидон бешаи андеша буд

که ما را بدان بیشه اندیشه بود

Чаҳ мояи бадви андаруни киштзор

چه مایه بدو اندرون کشتزار

Дарахти баровари ҳамаи миваи дор

درخت برآور همه میوه‌دار

Чарогоҳи мо буду фарёди мо

چراگاه ما بود و فریاد ما

Аё шоҳ Эрон бидиҳ дод мо

ایا شاه ایران بده داد ما

Гуроз омад акнӯн фузун аз шумор

گراز آمد اکنون فزون از شمار

Гирифт он ҳамаи бешау марғзор

گرفت آن همه بیشه و مرغزار

Ба дандон чу пелон ба тани ҳамчуи кӯҳ

به دندان چو پیلان به تن همچو کوه

Вазишон шудаи шаҳр армон сутӯҳ

وزیشان شده شهر ارمان ستوه

Ҳам аз чорпоён ва ҳам киштманд

هم از چارپایان و هم کشتمند

Азишон ба мо бар чаҳ мояи газанд

ازیشان به ما بر چه مایه گزند

Дарахтон , куштан надорем ёд

درختان، کشتن نداریم یاد

Ба дандон ба ду нима карданд шод

به دندان به دو نیمه کردند شاد

Наёяд ба дандонашони санги сахт

نیاید به دندانشان سنگ سخت

Магармон ба якбораи баргашти бахт

مگرمان به یکباره برگشت بخت

Чу бишунид гуфтори Фрёдхўоаҳ

چو بشنید گفتار فریادخواه

Ба дарди дил андар бипечед шоҳ

به درد دل اندر بپیچید شاه

Баришон ббхшўди хусрав ба дард

بریشان ببخشود خسرو به درد

Ба гардони гарданкаш овоз кард

به گردان گردنکش آواز کرد

Ки эй номдорону гардони ман

که ای نامداران و گردان من

Ки ҷӯяд ҳамеи номи азин анҷуман

که جوید همی نام ازین انجمن

Шавад сӯии ин беша хӯк хӯрд

شود سوی این بیشهٔ خوک خورد

Ба номи бузург ва ба нангу набард

به نام بزرگ و به ننگ و نبرد

Бабради сарони гурозон ба теғ

ببرد سران گرازان به تیغ

Надорам азуи ганҷи гавҳари дареғ

ندارم ازو گنج گوهر دریغ

Яке хон заррин бифармуд шоҳ

یکی خوان زرین بفرمود شاه

к биниҳод ганҷур дар пешгоҳ

ک بنهاد گنجور در پیشگاه

з ҳар гӯна гавҳар бирав рехтанд

ز هر گونه گوهر برو ریختند

Ҳамаи як бадӣгари бромихтнд

همه یک بدیگر برآمیختند

Даҳ асби гиронмояи заррини лагом

ده اسب گرانمایه زرین لگام

Ниҳода бирав доғи коўси ном

نهاده برو داغ کاوس نام

Ба дебоӣ рӯмӣ биёростанд

به دیبای رومی بیاراستند

Басии зи анҷуман номвар хостанд

بسی ز انجمن نامور خواستند

Чунин гуфт пас шаҳриёри замин

چنین گفت پس شهریار زمین

Ки эй номдорон бо офарин

که ای نامداران با آفرین

Ки ҷӯяд ба озарми ман ранҷи хеш

که جوید به آزرم من رنج خویش

Азон пас кунад ганҷи ман ганҷи хеш

ازان پس کند گنج من گنج خویش

Кас аз анҷумани ҳеҷ посухи надод

کس از انجمن هیچ پاسخ نداد

Магари бежани Геви фаррухи нажод

مگر بیژن گیو فرخ‌نژاد

Ниҳод аз миёни гӯони пеши пой

نهاد از میان گوان پیش پای

Абр шоҳ кард офарини худоӣ

ابر شاه کرد آفرین خدای

Ки ҷовиди бодӣу пирӯзу шод

که جاوید بادی و پیروز و شاد

Сарати сабзи боду дилати пар з дод

سرت سبز باد و دلت پر ز داد

Гирифта ба дасти андаруни ҷом май

گرفته به دست اندرون جام می

Шабу рӯз бар ёди коўс кӣ

شب و روز بر یاد کاوس کی

Ки хуррам ба минӯ буд ҷони ту

که خرم به مینو بود جان تو

Ба гетии парокандаи фармони ту

به گیتی پراکنده فرمان تو

Ман оем ба фармони ин кори пеш

من آیم به فرمان این کار پیش

зи баҳр ту дорам тану ҷони хеш

ز بهر تو دارم تن و جان خویش

Чу бежан чунин гуфт Гев аз карон

چو بیژن چنین گفت گیو از کران

Нигаҳ кард ва он кораш омад гарон

نگه کرد و آن کارش آمد گران

Нахуст офарин кард мари шоҳ ро

نخست آفرین کرد مر شاه را

Ба бежан намӯд онгаҳе роҳ ро

به بیژن نمود آنگهی راه را

БФрзнд гуфт ин ҷавонӣ чарост

بفرزند گفت این جوانی چراست

Ба неруии хеши ин гумоне чарост

به نیروی خویش این گمانی چراست

Ҷавон гарчи доно буд бо гуҳар

جوان گرچه دانا بود با گهر

Абӣ озмоиш нагирад ҳунар

ابی آزمایش نگیرد هنر

Баду нек ҳар гӯна бояд кашид

بد و نیک هر گونه باید کشید

з ҳар талху шурӣ бибояд чашид

ز هر تلخ و شوری بباید چشید

Ба роҳӣ ки ҳаргиз нарафтӣ мапуӣ

به راهی که هرگز نرفتی مپوی

Бар шоҳ хира мабар обрӯӣ

بر شاه خیره مبر آبروی

з гуфт падар пас барошуфт сахт

ز گفت پدر پس برآشفت سخت

Ҷавон буду ҳушёру пирӯзи бахт

جوان بود و هشیار و پیروز بخت

Чунин гуфт к-эии шоҳи пирӯзгар

چنین گفت کای شاه پیروزگر

Ту бар ман ба сустӣ гумоне мабар

تو بر من به سستی گمانی مبر

Ту ин гуфтаҳо аз ман андар пазир

تو این گفته‌ها از من اندر پذیر

Ҷавонами валикин ба андешаи пер

جوانم ولیکن به اندیشه پیر

Манам бежани Геви лшкршкн

منم بیژن گیو لشکرشکن

Сари хӯкро бгслонми зи тан

سر خوک را بگسلانم ز تن

Чу бежан чунин гуфт шуд шоҳи шод

چو بیژن چنین گفت شد شاه شاد

Бирав офарин кард ва фурмонаш дод

برو آفرین کرد و فرمانش داد

Бадв гуфт хусрав ки эй пари ҳунар

بدو گفت خسرو که ای پر هنر

Ҳамеша ба пеши бадӣҳо сипар

همیشه به پیش بدیها سپر

Касеро куҷо чун ту кеҳтар буд

کسی را کجا چون تو کهتر بود

з душман битарсад сбкср буд

ز دشمن بترسد سبکسر بود

Ба гургин мелод гуфт онгаҳе

به گرگین میلاد گفت آنگهی

Ки бежан ба турон надонад раҳе

که بیژن به توران نداند رهی

Ту бо ӯ бирав то сари оби банд

تو با او برو تا سر آب بند

Ҳамяш роҳбар бош ва ҳам ёрманд

همش راهبر باش و هم یارمند

Аз онҷои бсичиди бежан ба роҳ

از آنجا بسیچید بیژن به راه

Камари баст ва биниҳод бар сари кулоҳ

کمر بست و بنهاد بر سر کلاه

Биоварад гургин мелод ро

بیاورد گرگین میلاد را

Ҳам овози раҳроу фарёд ро

هم آواز ره را و فریاد را

Бирафт аз дар шоҳ бо юзу боз

برفت از در شاه با یوز و باز

Ба нахчир кардани бароаи дароз

به نخچیر کردن براه دراز

Ҳаме рафт чун пели кФки аФгнон

همی رفت چون پیل کفک افگنان

Сари гӯру оҳӯи зи тани бркнон

سر گور و آهو ز تن برکنان

зи чанголи юзони ҳамаи дашти Ғарм

ز چنگال یوزان همه دشت غرم

Дарида бару дили пар аз доғу гарм

دریده بر و دل پر از داغ و گرم

Ҳамаи гардани гӯри захми каманд

همه گردن گور زخم کمند

Чаҳ бежан чаҳ тҳмўрси диўбнд

چه بیژن چه طهمورث دیوبند

Тзрўон ба чанголи бози андарун

تذروان به چنگال باز اندرون

Чикон аз ҳаво бар самани барги хӯн

چکان از هوا بر سمن برگ خون

Бад-ӣни сони ҳамеи роҳи бгзоштнд

بدین سان همی راه بگذاشتند

Ҳамаи даштро боғ пиндоштанд

همه دشت را باغ پنداشتند

Чу бежан ба бешаи броФгнди чашм

چو بیژن به بیشه برافگند چشم

Биҷӯшед хунаш ба тани пари зи хашм

بجوشید خونش به تن پر ز خشم

Гурозони гурозон на огоҳи азин

گرازان گرازان نه آگاه ازین

Ки бежан ниҳодаст бар бўри зин

که بیژن نهادست بر بور زین

Ба гургин мелод гуфт андроӣ

به گرگین میلاد گفت اندرآی

Вагарнаи з иксў бипардоз ҷой

وگرنه ز یکسو بپرداز جای

Бирав то ба наздики он обгир

برو تا به نزدیک آن آبگیر

Чу ман бо гуроз андар оем ба тир

چو من با گراز اندر آیم به تیر

Бдонгаҳ ки аз бешаи хезади хурӯш

بدانگه که از بیشه خیزد خروش

Ту бурдор гурз ва ба ҷои ори ҳуш

تو بردار گرز و به جای آر هوش

Ба бежан чунин гуфт гургин гӯ

به بیژن چنین گفت گرگین گو

Ки паймон на ин буд бо шоҳи нав

که پیمان نه این بود با شاه نو

Ту бардоштии гавҳару симу зар

تو برداشتی گوهر و سیم و زر

Ту бастии марин рзмгаҳро камар

تو بستی مرین رزمگه را کمر

Чу бежан шунид ин сухан хира шуд

چو بیژن شنید این سخن خیره شد

Ҳамаи чашмаш аз рӯй ӯ тира шуд

همه چشمش از روی او تیره شد

Ба беша даромад ба кирдори шер

به بیشه درآمد به کردار شیر

Камонро буза кард марди далер

کمان را بزه کرد مرد دلیر

Чу абр баҳорон буғурред сахт

چو ابر بهاران بغرید سخت

Фурӯи рехти пайкон чу барги дарахт

فرو ریخت پیکان چو برگ درخت

Бирафт аз пас хӯк чун пели маст

برفت از پس خوک چون پیل مست

Яке ханҷар об дода ба даст

یکی خنجر آب داده به دست

Ҳамаи ҷангро пеш ӯ тохтанд

همه جنگ را پیش او تاختند

Заминро ба дандон барандохтанд

زمین را به دندان برانداختند

зи дандони ҳаме оташ афрӯхтанд

ز دندان همی آتش افروختند

Ту гуфтӣ ки гетӣ ҳаме сӯхтанд

تو گفتی که گیتی همی سوختند

Гурозӣ биёмад чу оҳрмно

گرازی بیامد چو آهرمنا

Зираро бадаред бар бижно

زره را بدرید بر بیژنا

Чу савҳони пӯлод бар санги сахт

چو سوهان پولاد بر سنگ سخت

Ҳамеи суди дандони худ бар дарахт

همی سود دندان خود بر درخت

Барангехтанд оташи корзор

برانگیختند آتش کارزار

Баромади яке дӯд зон марғзор

برآمد یکی دود زان مرغزار

Бузади ханҷарӣ бар миёни бежанаш

بزد خنجری بر میان بیژنش

Бадв нима шуд пели пайкари таниш

بدو نیمه شد پیل پیکر تنش

Чу рӯбаҳ шуданд он дадони далер

چو روبه شدند آن ددان دلیر

Тан аз теғи пари хӯни дил аз ҷанги сайр

تن از تیغ پر خون دل از جنگ سیر

Саронишон ба ханҷар бибаред паст

سرانشان به خنجر ببرید پست

Ба фитроки шбрнг саркаш бибаст

به فتراک شبرنگ سرکش ببست

Ки дандонҳо назд шоҳ оварад

که دندانها نزد شاه آورد

Тан бесаронишон ба роҳ оварад

تن بی‌سرانشان به راه آورد

Ба гардони Эрони намояди ҳунар

به گردان ایران نماید هنر

зи пелони ҷангӣ ҷудо карда сар

ز پیلان جنگی جدا کرده سر

Ба гардуни броФгнд ҳар як чу кӯҳ

به گردون برافگند هر یک چو کوه

Бишуд говмеш аз кашӣдан сутӯҳ

بشد گاومیش از کشیدن ستوه

Бидонадяши гургин шӯрида рафт

بداندیش گرگین شوریده رفت

зи як сӯй беша даромад чу тафт

ز یک سوی بیشه درآمد چو تفت

Ҳама беша омад ба чашмаши кабӯд

همه بیشه آمد به چشمش کبود

Бирав офарин кард ва шодӣ намӯд

برو آفرین کرد و شادی نمود

Ба дилаш андар омад азон кори дард

به دلش اندر آمد ازان کار درد

зи бадномӣ хеш тарсид мард

ز بدنامی خویش ترسید مرد

Дилашро бипечед оҳрмно

دلش را بپیچید آهرمنا

Бад андохтан кард бо бижно

بد انداختن کرد با بیژنا

Сголши чунин бади навиштаи чунин

سگالش چنین بد نوشته چنین

Накард инчи ёд аз ҷаҳони офарин

نکرد ایچ یاد از جهان آفرین

Касе кӯ ба раҳ бар кунад жарфи чоҳ

کسی کو به ره بر کند ژرف چاه

Сазадгар наад дар бен чоҳи гоҳ

سزد گر نهد در بن چاه گاه

зи баҳри фузӯнии вази баҳри ном

ز بهر فزونی وز بهر نام

Ба роҳи ҷавон бар бгстрди дом

به راه جوان بر بگسترد دام

Нигар то чаҳ бади сохт он бе вафо

نگر تا چه بد ساخت آن بی‌وفا

Мар ӯро чаҳ пеш оваред аз ҷафо

مر او را چه پیش آورید از جفا

Бадви он замон меҳрбонӣ намӯд

بدو آن زمان مهربانی نمود

Ба хӯбии мар ӯро фаровон ситуд

به خوبی مر او را فراوان ستود

Чу аз ҷанг ва куштан бипардохтанд

چو از جنگ و کشتن بپرداختند

Ншстнгаҳ равад ва ме сохтанд

نشستنگه رود و می ساختند

Набад бежани огаҳи зи кирдори ӯй

نبد بیژن آگه ز کردار اوی

Ҳамеи рости пиндошти гуфтори ӯй

همی راست پنداشت گفتار اوی

Чу хӯрданд зон сурх май андакӣ

چو خوردند زان سرخ می اندکی

Ба гургин нигаҳ кард бежани яке

به گرگین نگه کرد بیژن یکی

Бадв гуфт чун дидӣ ин ҷанги ман

بدو گفت چون دیدی این جنگ من

Бад-ӣни гӯна бо хӯки оҳанги ман

بدین گونه با خوک آهنگ من

Чунин дод посух ки эй ширхўӣ

چنین داد پاسخ که ای شیرخوی

Ба гетӣ надидам чу ту ҷангҷӯӣ

به گیتی ندیدم چو تو جنگجوی

Ба Эрону турони туро ёр нест

به ایران و توران ترا یار نیست

Чунин кори пеши ту душвор нест

چنین کار پیش تو دشوار نیست

Дили бежан аз гуфт ӯ шод шуд

دل بیژن از گفت او شاد شد

Ба сони яке сарв озод шуд

به سان یکی سرو آزاد شد

Ба бежан чунин гуфт пас паҳлавон

به بیژن چنین گفت پس پهلوان

Ки эй номвари гирди равшани равон

که ای نامور گرد روشن‌روان

Баромади турои ин чунин кор чанд

برآمد ترا این چنین کار چند

Ба неруии яздону бахти баланд

به نیروی یزدان و بخت بلند

Кунун гуфтанӣ ҳо бигӯям туро

کنون گفتنی ها بگویم ترا

Ки ман чндгаҳ бӯдаам аидро

که من چندگه بوده‌ام ایدرا

Чаҳ бо рустаму Гев ва бо гждҳм

چه با رستم و گیو و با گژدهم

Чаҳ бо Тӯси навзар чаҳ бо Густаҳм

چه با طوس نوذر چه با گستهم

Чаҳ мояи ҳунарҳо барин паҳни дашт

چه مایه هنرها برین پهن دشت

Ки кардем ва гардун барон бар гузашт

که کردیم و گردون بران بر گذشت

Куҷои номи мо зон баромади баланд

کجا نام ما زان برآمد بلند

Ба наздики хусрави шудеми арҷманд

به نزدیک خسرو شدیم ارجمند

Яке ҷшнгоҳсти з эдар на давр

یکی جشنگاهست ز ایدر نه دور

Ба ду рӯзаи роҳ андар ояд бтўр

به دو روزه راه اندر آید بتور

Яке дашти бинии ҳамаи сабзу зард

یکی دشت بینی همه سبز و زرد

Казу шод гардад дили родмард

کزو شاد گردد دل رادمرد

Ҳамаи бешау боғу оби равон

همه بیشه و باغ و آب روان

Яке ҷойгаҳ аз дар паҳлавон

یکی جایگه از در پهلوان

Замини парниёну ҳавои мшкбўӣ

زمین پرنیان و هوا مشکبوی

Гулобаст гӯйии магари оби ҷӯй

گلابست گویی مگر آب جوی

зи анбараши хоку зи ёқӯти санг

ز عنبرش خاک و ز یاقوت سنگ

Ҳавои мшкбўӣу замини ранги ранг

هوا مشکبوی و زمین رنگ رنگ

Хам оварда аз бори шохи саман

خم‌آورده از بار شاخ سمن

Санам гашта полезу гулбуни шмн

صنم گشته پالیز و گلبن شمن

Хиромон ба гирди гули андари тзрў

خرامان به گرد گل اندر تذرو

Хурӯшидани булбул аз шохи сарв

خروشیدن بلبل از شاخ سرو

Азин пас кунун то на баси рӯзгор

ازین پس کنون تا نه بس روزگار

Шавад чун биҳишти он ҳамаи марғзор

شود چون بهشت آن همه مرغزار

Парии чеҳраи бинии ҳамаи дашту кӯҳ

پری چهره بینی همه دشت و کوه

з ҳар сӯ нишаста ба шодии гуруҳ

ز هر سو نشسته به شادی گروه

Манижаи куҷои духти афросйоб

منیژه کجا دخت افراسیاب

Дирафшон кунад боғ чун офтоб

درفشان کند باغ چون آفتاب

Ҳамаи духти турони пӯшида рӯй

همه دخت توران پوشیده‌روی

Ҳамаи сарви болои ҳамаи машки мӯӣ

همه سرو بالا همه مشک موی

Ҳамаи рухи пар аз гули ҳамаи чашми хоб

همه رخ پر از گل همه چشم خواب

Ҳамаи лаби пар аз май ба буии гулоб

همه لب پر از می به بوی گلاب

Агар мо ба наздики он ҷашнгоҳ

اگر ما به نزدیک آن جشنگاه

Шавем ва битозем як рӯзаи роҳ

شویم و بتازیم یک روزه راه

Бигирем азишон парии чеҳра чанд

بگیریم ازیشان پری چهره چند

Бнздик хусрав шавем арҷманд

بنزدیک خسرو شویم ارجمند

Чу гургин чунин гуфт бежани ҷавон

چو گرگین چنین گفت بیژن جوان

Бҷўшидши он гавҳари паҳлавон

بجوشیدش آن گوهر پهلوان

Гуҳии номи ҷусти андарони гоҳи ком

گهی نام جست اندران گاه کام

Ҷавони бади ҷўонўори бардошти гом

جوان بد جوانوار برداشت گام

Бирафтанд ҳар ду ба роҳи дароз

برفتند هر دو به راه دراز

Яке ози пеша дигар кӣнаи соз

یکی آز پیشه دگر کینه‌ساز

Миёни ду беша ба як рӯзаи роҳ

میان دو بیشه به یک روزه راه

Фурӯд омад он гирди лашкари паноҳ

فرود آمد آن گرد لشکر پناه

Бидон марғзорон армон ду рӯз

بدان مرغزاران ارمان دو روز

Ҳаме шод буданд бо бозу юз

همی شاد بودند با باز و یوز

Чу донист гургин ки омад арӯс

چو دانست گرگین که آمد عروس

Ҳамаи дашт азу шуд чу чашми хурӯс

همه دشت ازو شد چو چشم خروس

Ба бежани пас он достон баргушод

به بیژن پس آن داستان برگشاد

Вазони ҷашну ромиш басӣ кард ёд

وزان جشن و رامش بسی کرد یاد

Ба гургин чунин гуфт пас бижно

به گرگین چنین گفت پس بیژنا

Ки ман пештари созами ин рФтно

که من پیشتر سازم این رفتنا

Шавам бзмгаҳро бубинами зи давр

شوم بزمگه را ببینم ز دور

Ки таркони ҳаме чун бсичнди сур

که ترکان همی چون بسیچند سور

Вази он ҷойгаҳ пас битобам Аннан

وز آن جایگه پس بتابم عنان

Ба гардан барорам зи дӯдаи синон

به گردن برآرم ز دوده سنان

Занем онгаҳе рои ҳушёртар

زنیم آنگهی رای هشیارتر

Шавад дили зи дидори бедортар

شود دل ز دیدار بیدارتر

Ба ганҷур гуфт он кулоҳи бзр

به گنجور گفت آن کلاه بزر

Ки дар бзмгаҳ бар ниҳодам ба сар

که در بزمگه بر نهادم به سر

Ки равшан шудӣ зу ҳамаи базмгоҳ

که روشن شدی زو همه بزمگاه

Биовар ки моро кунунаст гоҳ

بیاور که ما را کنونست گاه

Ҳамон тавқи Кайхусраву гӯшвор

همان طوق کیخسرو و گوشوار

Ҳамон ёраи Геви гўҳрнгор

همان یارهٔ گیو گوهرنگار

Бапушед рухшандаи рӯмии қабоӣ

بپوشید رخشنده رومی قبای

зи тоҷ андар овехт пар ҳамЭй

ز تاج اندر آویخت پر همای

Ниҳоданд бар пушти шбрнги зин

نهادند بر پشت شبرنگ زین

Камари хост бо паҳливонии нигин

کمر خواست با پهلوانی نگین

Биёмад бнздики он беша шуд

بیامد بنزدیک آن بیشه شد

Дили комҷўиши пар андеша шуд

دل کامجویش پر اندیشه شد

Ба зери яке сар вбн шуд баланд

به زیر یکی سر وبن شد بلند

Ки то з офтобаш набошад газанд

که تا ز آفتابش نباشد گزند

Ба наздики он хаймаи хуби чеҳр

به نزدیک آن خیمهٔ خوب چهر

Биёмад бадалаш андар афрӯхт меҳр

بیامد بدلش اندر افروخت مهر

Ҳамаи дашти з овоӣ раваду сурӯд

همه دشت ز آوای رود و سرود

Равонро ҳаме дод гуфтӣ дуруд

روان را همی داد گفتی درود

Манижа чу аз хайма кардаш нигоҳ

منیژه چو از خیمه کردش نگاه

Бидид он сеӣ қади лашкари паноҳ

بدید آن سهی قد لشکر پناه

Ба рухсорагон чун Суҳайли Яман

به رخسارگان چون سهیل یمن

Бунафшаи гирифтаи ду барги саман

بنفشه گرفته دو برگ سمن

Кулоҳи таҳами паҳлавон бар сараш

کلاه تهم پهلوان بر سرش

Дирафшони зи дебои рӯмии буриш

درفشان ز دیبای رومی برش

Ба пардаи даруни духти пӯшида рӯй

به پرده درون دخت پوشیده روی

Биҷӯшед меҳраш дигар шуд ба хуй

بجوشید مهرش دگر شد به خوی

Фиристод мари дояро чун наванд

فرستاد مر دایه را چون نوند

Ки рӯи зери он шохи сарви баланд

که رو زیر آن شاخ سرو بلند

Нигаҳ кун ки он моҳ дидор кист

نگه کن که آن ماه دیدار کیست

Сиёвуши магар зинда шуд гар парӣаст

سیاوش مگر زنده شد گر پریست

Ба пурсиш ки чун омадӣ аидро

بپرسش که چون آمدی ایدرا

Ниёеи бад-ӣни базмгоҳи андро

نیایی بدین بزمگاه اندرا

Призодаҳ эйгар сёўшё

پریزاده‌ای گر سیاوشیا

Ки дилҳо ба меҳрати ҳамеи ҷўшё

که دلها به مهرت همی جوشیا

Вагар хост андари ҷаҳони растхез

وگر خاست اندر جهان رستخیز

Ки бФрўхтии оташи меҳри тез

که بفروختی آتش مهر تیز

Ки ман солиёни андарин марғзор

که من سالیان اندرین مرغزار

Ҳамеи ҷашни созам ба ҳар навбаҳор

همی جشن سازم به هر نوبهار

Бад-ӣни бзмгаҳ бар надидем кас

بدین بزمگه بر ندیدیم کس

Туро дидам эй сарви озодаи бас

ترا دیدم ای سرو آزاده بس

Чу доя бар бежан омад фароз

چو دایه بر بیژن آمد فراز

Бирав офарин карду барадаши намоз

برو آفرین کرد و بردش نماز

Паёми Манижа ба бежан бигуфт

پیام منیژه به بیژن بگفت

Ҳама рӯй бежан чу гул бар шкФт

همه روی بیژن چو گل بر شکفت

Чунин посух оварад бежани бадавӣ

چنین پاسخ آورد بیژن بدوی

Ки ман эй фиристодаи хуб рӯй

که من ای فرستادهٔ خوب روی

Сиёвуш ним наз парии зодагон

سیاوش نیم نز پری زادگان

Аз Эронам аз тухми озодагон

از ایرانم از تخم آزادگان

Манам бежани Геви зи Эрон ба ҷанг

منم بیژن گیو ز ایران به جنگ

Ба захми гурози омадам бе диранг

به زخم گراز آمدم بی‌درنگ

Саронишон буридам Фгндми бароа

سرانشان بریدم فگندم براه

Ки дандонҳошон барам назд шоҳ

که دندانهاشان برم نزد شاه

Чу зини ҷашнгоҳ огаҳӣ ёфтам

چو زین جشنگاه آگهی یافتم

Сӯии Геви Гӯдарзи нштоФтм

سوی گیو گودرز نشتافتم

Бад-ӣни размгоҳи омдстми фароз

بدین رزمگاه آمدستم فراز

Бпимўдаҳ бисёр роҳи дароз

بپیموده بسیار راه دراز

Магари чеҳраи духти афросйоб

مگر چهرهٔ دخت افراسیاب

Намояди марои бахт фаррух бихоб

نماید مرا بخت فرخ بخواب

Ҳамеи байнами ин дашти ороста

همی بینم این دشت آراسته

Чу бтхонаҳи чини пар аз хоста

چو بتخانهٔ چین پر از خواسته

Агар нек рое кунӣ тоҷи зар

اگر نیک رایی کنی تاج زر

Турои бахшаму гӯшвору камар

ترا بخشم و گوشوار و کمر

Марои сӯии он хуби чеҳр оварӣ

مرا سوی آن خوب چهر آوری

Дилаш бо дили ман ба меҳр оварӣ

دلش با دل من به مهر آوری

Чу бежан чунин гуфт шуд дояи боз

چو بیژن چنین گفت شد دایه باز

Бигӯаш Манижа саройед роз

بگوش منیژه سرایید راز

Ки рӯйиш чунинаст болои чунин

که رویش چنینست بالا چنین

Чунин офаридаши ҷаҳони офарин

چنین آفریدش جهان آفرین

Чу бишунид аз доя ӯ ин сухан

چو بشنید از دایه او این سخن

Бифармуд рафтани сӯии сарви бен

بفرمود رفتن سوی سرو بن

Фиристод посухи ҳам андари замон

فرستاد پاسخ هم اندر زمان

Кат омад бадасти ончи барадии гумон

کت آمد بدست آنچ بردی گمان

Гар оеи хиромон ба наздики ман

گر آیی خرامان به نزدیک من

БиФрўзии ин ҷони торики ман

بیفروزی این جان تاریک من

Намонад онгаҳе ҷойгоҳи сухан

نماند آنگهی جایگاه سخن

Хиромед зон сояи срўбн

خرامید زان سایهٔ سروبن

Сӯии хаймаи духти озодаи хуй

سوی خیمهٔ دخت آزاده خوی

Пиёдаи ҳаме гом зад бо орзӯӣ

پیاده همی گام زد با آرزوی

Ба парда даромад чу сарви баланд

به پرده درآمد چو سرو بلند

Майонаш ба заррин камар карда банд

میانش به زرین کمر کرده بند

Манижа биёмад гирифташ ба бар

منیژه بیامد گرفتش به بر

Кушод аз майонаш киёнии камар

گشاد از میانش کیانی کمر

Бпрсидш аз роҳу ранҷи дароз

بپرسیدش از راه و رنج دراز

Ки бо ту ки омад ба ҷанги гуроз ?

که با تو که آمد به جنگ گراز؟

Чаро ин чунин рӯйу болоу брз

چرا این چنین روی و بالا و برز

Биринҷоне эй хуби чеҳра ба гурз

برنجانی ای خوب چهره به گرز

Бишустанд поиш ба машку гулоб

بشستند پایش به مشک و گلاب

Гирифтанд зон пас ба хӯрдани шитоб

گرفتند زان پس به خوردن شتاب

Ниҳоданд хону хӯриши гӯнаи гаван

نهادند خوان و خورش گونه گون

Ҳаме сохтанд аз гумонеи фузун

همی ساختند از گمانی فزون

Ншстнгаҳ равад ва ме сохтанд

نشستنگه رود و می ساختند

зи бегона хайма бипардохтанд

ز بیگانه خیمه بپرداختند

Парастандагони истода ба пой

پرستندگان ایستاده به پای

Абои барбату чангу ромиши сарой

ابا بربط و چنگ و رامش سرای

Ба дебо замин карда товуси ранг

به دیبا زمین کرده طاووس رنگ

зи динору дебо чу пушти паланг

ز دینار و دیبا چو پشت پلنگ

Чаҳ аз машку анбар чаҳ ёқӯту зар

چه از مشک و عنبر چه یاقوت و زر

Саропардаи оростаи сурбаи сар

سراپرده آراسته سربه‌سر

Май соли хӯрда ба ҷоми булӯр

می سال‌خورده به جام بلور

Бароварда бо бежани Геви зӯр

برآورده با بیژن گیو زور

Се рӯз ва се шаб шод бӯда ба ҳам

سه روز و سه شب شاد بوده به هم

Гирифта бар ӯ хоби мастии ситам

گرفته بر او خواب مستی ستم

Чу ҳангом рафтан фароз омадаш

چو هنگام رفتن فراز آمدش

Ба дидори бежан ниёз омадаш

به دیدار بیژن نیاز آمدش

Бифармуд то доруии ҳуш бар

بفرمود تا داروی هوش‌بر

Парастанда омехт бо нӯш бар

پرستنده آمیخت با نوش‌بر

Бидоданд мари бежани Гев ро

بدادند مر بیژن گیو را

Мари он неки дили номвари ню ро

مر آن نیک دل نامور نیو را

Манижа чу бежани дижам рӯй монад

منیژه چو بیژن دژم روی ماند

Парастандагонро бар хеш хонд

پرستندگان را بر خویش خواند

Имории бсичид рафтан ба роҳ

عماری بسیچید رفتن به راه

Мари он хуфтаро андари он ҷойгоҳ

مر آن خفته را اندر آن جایگاه

зи як сӯи ншстнгаҳи ком ро

ز یک سو نشستنگه کام را

Дигар сохтаи ҷои ором ро

دگر ساخته جای آرام را

Бгстрди кофур бар ҷои хоб

بگسترد کافور بر جای خواب

Ҳамеи рехт бар чӯби сандали гулоб

همی ریخت بر چوب صندل گلاب

Чу омад ба наздики шаҳри андро

چو آمد به نزدیک شهر اندرا

Бапушед бар хуфта бар чодро

بپوشید بر خفته بر چادرا

Наҳуфта ба кох андар омад ба шаб

نهفته به کاخ اندر آمد به شب

Ба бегонагон ҳеҷ накушод лаб

به بیگانگان هیچ نگشاد لب

Чу бедор шуд бежан ва ҳуш ёфт

چو بیدار شد بیژن و هوش یافت

Нигор саман бар дар оғӯш ёфт

نگار سمن‌بر در آغوش یافت

Ба айвони афросйоби андро

به ایوان افراسیاب اندرا

Абои моҳи рухи сар ба болини баро

ابا ماه‌رخ سر به بالین برا

Бипечед бар хештани бижно

بپیچید بر خویشتن بیژنا

Ба яздон бинолед зи оҳрмно

به یزدان بنالید ز آهرمنا

Чунин гуфт к-эии кирдигор ар маро

چنین گفت کای کردگار ار مرا

Раҳоӣ нахоҳад бадани зи аидро

رهایی نخواهد بدن ز ایدرا

зи гургин ту хоҳии магари кини ман

ز گرگین تو خواهی مگر کین من

Бар ӯ бишинавӣ дарду нафрини ман

بر او بشنوی درد و نفرین من

Ки ӯ бади маро бар бадии раҳнамӯн

که او بد مرا بر بدی رهنمون

Ҳаме хонд бар ман фаровони фусун

همی خواند بر من فراوان فسون

Манижа бадв гуфт дили шоди дор

منیژه بدو گفت دل شاد دار

Ҳама кор нобӯдаро боди дор

همه کار نابوده را باد دار

Ба мардони з ҳар гӯнаи кори оидо

به مردان ز هر گونه کار آیدا

Гуҳии базму гуҳи корзори оидо

گهی بزم و گه کارزار آیدا

з ҳар харгаҳии гул рухӣ хостанд

ز هر خرگهی گل‌رخی خواستند

Ба дебоӣ рӯмӣ биёростанд

به دیبای رومی بیاراستند

Парӣ чеҳрагон равад бардоштанд

پری چهرگان رود برداشتند

Ба шодии ҳамаи рӯзи бгзоштнд

به شادی همه روز بگذاشتند