Чу бигузашт як чандгоҳи ин чунин

چو بگذشت یک چندگاه این چنین

Пас огоҳӣ омад бдрбони азин

پس آگاهی آمد به دربان ازین

Наҳуфтаи ҳамаи корашони бозҷст

نهفته همه کارشان بازجست

БжрФӣ нигаҳ кард кор аз нахуст

به ژرفی نگه کرد کار از نخست

Касе каз газофаи сухани рондо

کسی کز گزافه سخن راندا

Дарахти балоро бҷнбондо

درخت بلا را بجنباندا

Нигаҳ кард кӯ кист ва шаҳраш куҷост

نگه کرد کو کیست و شهرش کجاست

Бад-ӣн омадани сӯй турон чарост

بدین آمدن سوی توران چراست

Бидонаст ва тарсон шуд аз ҷони хеш

بدانست و ترسان شد از جان خویش

Шитобид наздики дармони хеш

شتابید نزدیک درمان خویش

Ҷузи огоҳ кардан надид инчи рой

جز آگاه کردن ندید ایچ رای

Давон аз пас пардаи бардошти пой

دوان از پس پرده برداشت پای

Биёмад бар шоҳ таркон бигуфт

بیامد بر شاه ترکان بگفت

Ки духтати з Эрон гузидаст ҷуфт

که دختت ز ایران گزیده‌ست جفت

Ҷаҳонҷӯй кард аз ҷаҳондори ёд

جهانجوی کرد از جهاندار یاد

Ту гуфтӣ ки бедаст ҳангоми бод

تو گفتی که بید است هنگام باد

Бадаст аз мижаи хӯн мижгон бирафт

به دست از مژه خون مژگان برفت

Барошуфт ва ин достон боз гуфт

برآشفت و این داستان باز گفت

Кро аз пас пардаи духтар буд

که را از پس پرده دختر بود

Агар тоҷ дорад бдохтр буд

اگر تاج دارد بد اختر بود

Кро духтар ояд биҷои писар

که را دختر آید به جای پسر

Ба аз гӯр домод ноед бадар

به از گور داماد ناید به در

зи кори Манижаи дилаш хира монад

ز کار منیژه دلش خیره ماند

Қрохони солорро пеш хонд

قراخان سالار را پیش خواند

Бадв гуфт азин кори нопоки зан

بدو گفت ازین کار ناپاک زن

Ҳшиўор бо ман яке рои зан

هشیوار با من یکی رای زن

Қрохон чунин дод посухи бшоаҳ

قراخان چنین داد پاسخ به شاه

Ки дар кор ҳушёртар кун нигоҳ

که در کار هشیارتر کن نگاه

Агар ҳаст худ ҷой гуфтор нест

اگر هست خود جای گفتار نیست

Валикини шунидан чу дидор нест

ولیکن شنیدن چو دیدار نیست

Бгрсиўз онгоҳ гуфташ бадарад

به گرسیوز آنگاه گفتش به درد

Пар аз хӯни дилу дидаи пари оби зард

پر از خون دل و دیده پر آب زرد

Замона чаро бандади ин банди ман

زمانه چرا بندد این بند من

Ғами шаҳри Эрону фарзанди ман

غم شهر ایران و فرزند من

Бирав бо саворони ҳушёри сар

برو با سواران هشیار سر

Нигаҳи дори мари кохро бом ва дар

نگه دار مر کاخ را بام و در

Нигар то ки бинии бкохи андро

نگر تا که بینی به کاخ اندرا

Бабанд ва кашонаш биор аидро

ببند و کشانش بیار ایدرا

Чу грсиўз омад бнздик дар

چو گرسیوز آمد به نزدیک در

Аз айвон хурӯш омаду нӯшу хур

از ایوان خروش آمد و نوش و خور

Ғриўидни чангу бонги рубоб

غریویدن چنگ و بانگ رباب

Баромади зи айвони афросйоб

برآمد ز ایوان افراسیاب

Саворон дару боми он кохи шоҳ

سواران در و بام آن کاخ شاه

Гирифтанд ва ҳар сӯ бибастанд роҳ

گرفتند و هر سو ببستند راه

Чугар сиўзи он кох дар баста дид

چو گرسیوز آن کاخ در بسته دید

Майу ғулғули нӯш пайваста дид

می و غلغل نوش پیوسته دید

Саворони грФтндгрди андараш

سواران گرفتند گرد اندرش

Чу солор шуд сӯии баста дараш

چو سالار شد سوی بسته درش

Бузади даст ва барканд бандаши зи ҷой

بزد دست و برکند بندش ز جای

Биҷуст аз миён дар андари сарой

بجست از میان در اندر سرای

Биёмад бнздики он хонаи зуд

بیامد به نزدیک آن خانه زود

Куҷои пишгаҳи марди бегона буд

کجا پیشگه مرد بیگانه بود

з дар чун ба бежани броФгнди чашм

ز در چون به بیژن برافگند چشم

Бчўшиди хунаши барг бар зи хашм

بچوشید خونش به رگ بر ز خشم

Дар он хонаи сесад парастанда буд

در آن خانه سیصد پرستنده بود

Ҳама бо рубоб ва набеду сурӯд

همه با رباب و نبید و سرود

Бипечед бар хештани бижно

بپیچید بر خویشتن بیژنا

Ки чун разми созами бараҳнаи тно

که چون رزم سازم برهنه تنا

На шбрнг бо ман на раҳвори бўр

نه شبرنگ با من نه رهوار بور

Ҳамоно ки баргаштами имрӯзи ҳўр

همانا که برگشتم امروز هور

з гетӣ набинам ҳамеи ёри кас

ز گیتی نبینم همی یار کس

Биҷуз эзадам нест фарёдрас

بجز ایزدم نیست فریادرس

Куҷои Геву Гӯдарзи кшўодгон

کجا گیو و گودرز کشوادگان

Ки сар дод бояд ҳамеи ройгон

که سر داد باید همی رایگان

Ҳамеша бики соқи музеии дарун

همیشه به یک ساق موزه درون

Яке ханҷарӣ доштӣ обгун

یکی خنجری داشتی آبگون

Бузади даст ва ханҷар кашид аз ниёам

بزد دست و خنجر کشید از نیام

Дар хона бигирифту бргФти ном

در خانه بگرفت و برگفت نام

Ки ман бежанами пӯри кшўодгон

که من بیژنم پور کشوادگان

Сари паҳлавонону озодагон

سر پهلوانان و آزادگان

Надард касе пӯст бар ман магар

ندرد کسی پوست بر من مگر

Ҳаме сирӣ ояд танишро зи сар

همی سیری آید تنش را ز سر

Вагар хезади андари ҷаҳони растхез

وگر خیزد اندر جهان رستخیز

Набинад касе пуштами андари гурез

نبیند کسی پشتم اندر گریز

Ту донеи ниёкону шоҳи маро

تو دانی نیاکان و شاه مرا

Миёни ялони пойгоҳи маро

میان یلان پایگاه مرا

Вагар ҷанги созанди мари ҷанг ро

وگر جنگ سازند مر جنگ را

Ҳамеша башуем бхўни чанг ро

همیشه بشویم به خون چنگ را

зи туронёни ман бад-ӣни хнҷро

ز تورانیان من بدین خنجرا

Бабрами фаровони саронро саро

ببرم فراوان سران را سرا

Гарм назд солори турони барӣ

گرم نزد سالار توران بری

Бахӯбӣ бирав достон оварӣ

به خوبی برو داستان آوری

Ту хоҳишгарӣ кун маро зу бхўн

تو خواهشگری کن مرا زو به خون

Сазадгар бникии буии раҳнамӯн

سزد گر به نیکی بوی رهنمون

Накард инчи грсиўзи оҳанги ӯй

نکرد ایچ گرسیوز آهنگ اوی

Чу дид он чунон тезии чанги ӯй

چو دید آنچنان تیزی چنگ اوی

Бидонаст кӯ рост гуяд ҳаме

بدانست کو راست گوید همی

Бхўни рехтан даст шавед ҳаме

به خون ریختن دست شوید همی

Вафо кард бо ӯ бсўгндҳо

وفا کرد با او به سوگندها

Бахӯбӣ бидодаш басии пандҳо

به خوبی بدادش بسی پندها

Бпимон ҷудо кард зу хнҷро

به پیمان جدا کرد زو خنجرا

Бахӯбӣ кашидаш бабанд андро

به خوبی کشیدش به بند اندرا

Биоварад бастаи бикрдори юз

بیاورد بسته به کردار یوز

Чаҳ суд аз ҳунарҳо чу баргашти рӯз

چه سود از هنرها چو برگشت روز

Чунинаст кирдори ин гўжпшт

چنینست کردار این گوژپشت

Чу нармӣ бсўдӣ биёбӣ дурушт

چو نرمی بسودی بیابی درشت

Чу омад бнздики шоҳи андро

چو آمد به نزدیک شاه اندرا

Гӯи дасти бастаи бараҳнаи саро

گو دست بسته برهنه سرا

Бирав офарини крдкои шаҳриёр

برو آفرین کرد که‌ای شهریار

Гар аз ман кунӣ ростии хостор

گر از من کنی راستی خواستار

Бигӯям турои србсри достон

بگویم ترا سر به سر داستان

Чу гардии бгФтори ҳамдостон

چو گردی به گفتار همداستان

На ман бзрўи ҷустами ин ҷашнгоҳ

نه من به‌آزرو جستم این جشنگاه

Набӯд андарин кори касро гуноҳ

نبود اندرین کار کس را گناه

Аз Эрон баҷанг гурози омадам

از ایران به جنگ گراز آمدم

Бад-ӣни ҷашни турони фарози омадам

بدین جشن توران فراز آمدم

зи баҳри яке боз гум бӯда ро

ز بهر یکی باز گم بوده را

Барандохтам меҳрбони дӯда ро

برانداختم مهربان دوده را

Бзири яке сарв рафтам бихоб

به زیر یکی سرو رفتم به خواب

Ки то соя дорад марои зи офтоб

که تا سایه دارد مرا ز آفتاب

Парии дрбёмди бгстрди пар

پری دربیامد بگسترد پر

Маро андар оварад хуфтаи бабр

مرا اندر آورد خفته به بر

Аз асбам ҷудо кард ва шуд то бароа

از اسبم جدا کرد و شد تا به راه

Ки омад ҳамеи лашкару духти шоҳ

که آمد همی لشکر و دخت شاه

Сурони пароганда бар гирди дашт

سواران پراگنده بر گرد دشت

Чаҳ мояи имории бмни бргзшт

چه مایه عماری به من برگذشت

Яке чатри ҳиндии баромади зи давр

یکی چتر هندی برآمد ز دور

з ҳар сӯи гирифтаи саворони тӯр

ز هر سو گرفته سواران تور

Яке карда аз авди Меҳдии миён

یکی کرده از عود مهدی میان

Кашида бирав чодари парниён

کشیده برو چادر پرنیان

Бадви андаруни хуфтаи бути пайкарӣ

بدو اندرون خفته بت پیکری

Ниҳодаи биболин буриши афсарӣ

نهاده به بالین برش افسری

Парии як бики з аҳриман кард ёд

پری یک به یک ز اهرمن کرد یاد

Миён саворон даромад чу бод

میان سواران درآمد چو باد

Марои ногаҳон дар имории нишонд

مرا ناگهان در عماری نشاند

Барон хуби чеҳра фусунӣ бихонад

بران خوب چهره فسونی بخواند

Ки то андар айвон наомад зи хоб

که تا اندر ایوان نیامد ز خواب

Наҷунбед ва ман чашм карда пари об

نجنبید و من چشم کرده پر آب

Гуноҳии маро андарин бӯда нест

گناهی مرا اندرین بوده نیست

Манижаи бад-ӣни кор олӯда нест

منیژه بدین کار آلوده نیست

Парӣ бе гумони бахти баргашта буд

پری بی‌گمان بخت برگشته بود

Ки бар ман ҳаме ҷодӯӣ озмуд

که بر من همی جادوی آزمود

Чунин бад ки гуфтам кам ва беш на

چنین بد که گفتم کم و بیش نه

Маро эдар акнӯн касу хеш на

مرا ایدر اکنون کس و خویش نه

Чунин дод посухи пас афросйоб

چنین داد پاسخ پس افراسیاب

Ки бахт бадат кард бар ту шитоб

که بخت بدت کرد بر تو شتاب

Ту онӣ каз Эрони бтиғу каманд

تو آنی کز ایران به تیغ و کمند

Ҳамеи разми ҷустӣ ба номи баланд

همی رزم جستی به نام بلند

Кунун чун занони пеши ман бастаи даст

کنون چون زنان پیش من بسته دست

Ҳамеи хоби гӯйӣ ба кирдори маст

همی خواب گویی به کردار مست

Бакори дурӯғ озмудани ҳаме

به کار دروغ آزمودن همی

Бихоҳӣ сар аз ман рубудани ҳаме

بخواهی سر از من ربودن همی

Бадв гуфт бежан ки эй шаҳриёр

بدو گفت بیژن که ای شهریار

Сухан бишинав аз ман яке ҳӯшёр

سخن بشنو از من یکی هوشیار

Гурозони бдндону шерони бчнг

گرازان به دندان و شیران به چنگ

Тавонанд кардани баҳри ҷои ҷанг

توانند کردن به هر جای جنگ

Ялони ҳам бшмширу тиру камон

یلان هم به شمشیر و تیر و کمان

Тавонанд кушед бо бадгумон

توانند کوشید با بدگمان

Яке дасти бастаи бараҳнаи тно

یکی دست بسته برهنه تنا

Якеро зи пӯлоди пироҳно

یکی را ز پولاد پیراهنا

Чигуна дарди шер бе чанги тез

چگونه درَد شیر بی چنگ تیز

Агар чанд бошад дилаши пари ситез

اگر چند باشد دلش پر ستیز

Агар шоҳ хоҳад ки бенед зи ман

اگر شاه خواهد که بیند ز من

Далерии намӯдани бад-ӣни анҷуман

دلیری نمودن بدین انجمن

Яке асби фармойу гурзии гарон

یکی اسب فرمای و گرزی گران

з таркон гузин кун ҳазор аз сарон

ز ترکان گزین کن هزار از سران

Ба овардга бар яке зини ҳазор

به آوردگه بر یکی زین هزار

Агар зинда монам бамурдам мадор

اگر زنده مانم به مردم مدار

зи бежан чу ин гуфта бишунид чашм

ز بیژن چو این گفته بشنید چشم

Брўбри Фгнд ва баровард хашм

برو بر فگند و برآورد خشم

Бгрсиўзи андар яке бингаред

بگرسیوز اندر یکی بنگرید

Каз Эрон чаҳ дидем ва хоҳем дид

کز ایران چه دیدیم و خواهیم دید

Набинӣ ки ин бдкнши римно

نبینی که این بدکنش ریمنا

Фузӯнии сголди ҳаме бар мно

فزونی سگالد همی بر منا

Басанда набӯдаш ҳамин бад ки кард

بسنده نبودش همین بد که کرد

Ҳаме разм ҷӯяд бннгу набард

همی رزم جوید به ننگ و نبرد

Бабр ҳамчунин банд бар дасту пой

ببر همچنین بند بر دست و پای

Ҳам андари замон зу бипардоз ҷой

هم اندر زمان زو بپرداز جای

Бифармоӣ дорӣ задани пеш дар

بفرمای داری زدن پیش در

Ки бошад з ҳар сӯ бирав раҳгузар

که باشد ز هر سو برو رهگذر

Нигуни бахтро зинда бар дор кун

نگون بخت را زنده بر دار کن

Взў низ бо ман магардон сухан

وزو نیز با من مگردان سخن

Бидон то зи эрониёни зин сипас

بدان تا ز ایرانیان زین سپس

Наёрад бтўрон нигаҳ кард кас

نیارد به توران نگه کرد کس

Кашидандаш аз пеши афросйоб

کشیدندش از پیش افراسیاب

Дил аз дарди хастаи ду дидаи пари об

دل از درد خسته دو دیده پر آب

Чу омад бадари бежани хастаи дил

چو آمد به در بیژن خسته دل

зи хӯни мижаи пои мондаи бгл

ز خون مژه پای مانده به گل

Ҳаме гуфт агар бар серуми кирдигор

همی گفت اگر بر سرم کردگار

Навиштаст мурдани ббди рӯзгор

نوشته‌ست مردن به بد روزگار

зи дору з куштан натарсам ҳаме

ز دار و ز کشتن نترسم همی

зи гардон Эрон битарсам ҳаме

ز گردان ایران بترسم همی

Ки номард хонд марои душманам

که نامرد خواند مرا دشمنم

з нохаста бурдор карда танам

ز ناخسته بر دار کرده تنم

Бпиши ниёкони паҳлуи маниш

به پیش نیاکان پهلو منش

Пас аз марг бар ман буд сарзаниш

پس از مرگ بر من بود سرزنش

Равонам бимонад ҳам эдар биҷой

روانم بماند هم ایدر به جای

зи шарми падар чун шавам бози ҷой

ز شرم پدر چون شوم باز جای

Дариғо ки шодон шавад душманам

دریغا که شادان شود دشمنم

Чу бенанд бар дори равшани танам

چو بینند بر دار روشن تنم

Дариғо зи шоҳу зи мардони ню

دریغا ز شاه و ز مردان نیو

Дариғо ки даврами зи дидори Гев

دریغا که دورم ز دیدار گیو

Аё бод бигузар бойирони замин

ایا باد بگذر به ایران زمین

Паёмӣ бар аз ман бшоаҳ гузин

پیامی بر از من به شاهِ گزین

Бигӯяш ки бежани бсхтии дуруст

بگویش که بیژن به سختی دَرست

Чу оҳӯ ки дар чанг шер нараст

چو آهو که در چنگ شیر نرست