Сикандар чу бишунид комади сипоҳ
سکندر چو بشنید کامد سپاه
Пазира шуданро бпимўди роҳ
پذیره شدن را بپیمود راه
Миёни ду лашкари ду фарсанг монад
میان دو لشکر دو فرسنگ ماند
Сикандари гиронмоягонро бихонад
سکندر گرانمایگان را بخواند
Чу сайр омад аз гуфта раҳнамоӣ
چو سیر آمد از گفتهٔ رهنمای
Чунин гуфт кокнўн ҷузин нест рой
چنین گفت کاکنون جزین نیست رای
Ки ман чун фиристодае пеши ӯй
که من چون فرستادهای پیش اوی
Шавам бргроим кам ва беш ӯй
شوم برگرایم کم و بیش اوی
Камари хости пургавҳари шоҳвор
کمر خواست پرگوهر شاهوار
Яке хусравии ҷомаи зарнигор
یکی خسروی جامهٔ زرنگار
Ббрднди болои заррини стом
ببردند بالای زرین ستام
Ба зини андаруни теғи заррини ниёам
به زین اندرون تیغ زرین نیام
Савории даҳ аз рӯмёни баргузед
سواری ده از رومیان برگزید
Ки донанд ҳаргуна гуфт ва шунид
که دانند هرگونه گفت و شنید
з лашкар биёмад сипедаи дмон
ز لشکر بیامد سپیده دمان
Худу номдорони абои тарҷумон
خود و نامداران ابا ترجمان
Чу омад ба наздики дорои фароз
چو آمد به نزدیک دارا فراز
Пиёда шуду баради пешаши намоз
پیاده شد و برد پیشش نماز
Ҷаҳондори дорои мар ӯро бихонад
جهاندار دارا مر او را بخواند
Бипурсед ва бар зери гоҳаши нишонд
بپرسید و بر زیر گاهش نشاند
Ҳамаи номдорон фурӯмонданад
همه نامداران فروماندند
Брўбри ниҳони офарини хонданд
بروبر نهان آفرین خواندند
зи дидори он фару фарҳанг ӯ
ز دیدار آن فر و فرهنگ او
зи боло ва аз шоху оҳанг ӯ
ز بالا و از شاخ و آهنگ او
Ҳмонгаҳ чу бинишаст бар пой хост
همانگه چو بنشست بر پای خاست
Паём Сикандар биёрост рост
پیام سکندر بیاراست راست
Нахуст офарин кард бар шаҳриёр
نخست آفرین کرد بر شهریار
Ки ҷовиди бодои сари тоҷи дор
که جاوید بادا سر تاجدار
Сикандар чунин гуфт к-эии неки ном
سکندر چنین گفت کای نیکنام
Ба гетии бҳрҷои густардаи ком
به گیتی بهرجای گسترده کام
Маро орзӯ нест бо шоҳи ҷанг
مرا آرزو نیست با شاه جنگ
На бар буми Эрон гирифтани диранг
نه بر بوم ایران گرفتن درنگ
Баронам ки гирди замини андакӣ
برآنم که گرد زمین اندکی
Бигардам бубинами ҷаҳонро яке
بگردم ببینم جهان را یکی
Ҳама ростӣ хоҳаму некуӣ
همه راستی خواهم و نیکویی
Ба вижа ки солори Эрони туе
به ویژه که سالار ایران تویی
Агар хоки дории ту аз ман дареғ
اگر خاک داری تو از من دریغ
Нишоед супурдани ҳаворо чу меғ
نشاید سپردن هوا را چو میغ
Чунин бо сипоҳ омадӣ пеши ман
چنین با سپاه آمدی پیش من
На огоҳӣ аз рой кам беш ман
نه آگاهی از رای کم بیش من
Чу размоварӣ боту разм оварам
چو رزم آوری باتو رزم آورم
Азин бум беразм барнагзарам
ازین بوم بیرزم برنگذرم
Гузин кун яке рӯзгори набард
گزین کن یکی روزگار نبرد
Барин бошу зин орзӯ бармагард
برین باش و زین آرزو برمگرد
Ки ман сар напечам зи ҷанги сарон
که من سر نپیچم ز جنگ سران
Вагар чанд бошад сипоҳии гарон
وگر چند باشد سپاهی گران
Чу доро бидид он дилу рой ӯ
چو دارا بدید آن دل و رای او
Сухани гуфтану фару болой ӯ
سخن گفتن و فر و بالای او
Ту гуфтӣ ки дорост бар тахти оҷ
تو گفتی که داراست بر تخت عاج
Абои ёрау тавқ ва бо фару тоҷ
ابا یاره و طوق و با فر و تاج
Бадв гуфт ному нажод ту чист
بدو گفت نام و نژاد تو چیست
Ки бар фару шохати нишони киист
که بر فر و شاخت نشان کییست
Аз андозаи кеҳтарони бартарӣ
از اندازهٔ کهتران برتری
Ман айдун гумонам ки Искандарӣ
من ایدون گمانم که اسکندری
Бад-ӣни фару болоу гуфтору чеҳр
بدین فر و بالا و گفتار و چهر
Магари тахтро прўридти сипеҳр
مگر تخت را پروریدت سپهر
Чунин дод посух ки ин кас накард
چنین داد پاسخ که این کس نکرد
На дар оштӣ ва на андари набард
نه در آشتی و نه اندر نبرد
На гӯяндагон бар дараш камтаранд
نه گویندگان بر درش کمترند
Ки бар торак бхрдон афсаранд
که بر تارک بخردان افسرند
Куҷои худ паёми орад аз хештан
کجا خود پیام آرد از خویشتن
Чунон шаҳриёрии сари анҷуман
چنان شهریاری سر انجمن
Сикандар бидон моя дорад хирад
سکندر بدان مایه دارد خرد
Ки аз рой пешинагон бугзарад
که از رای پیشینگان بگذرد
Паёмами сипаҳбади бад-ӣн гӯна дод
پیامم سپهبد بدین گونه داد
Бигуфтам ба шоҳи онч ӯ кард ёд
بگفتم به شاه آنچ او کرد یاد
Бёростндши яке ҷойгоҳ
بیاراستندش یکی جایگاه
Чнончўн буд дархури пойгоҳ
چنانچون بود درخور پایگاه
Сипаҳдори Эрон чу биниҳод хон
سپهدار ایران چو بنهاد خوان
Ба солор фармуд кӯро бихон
به سالار فرمود کو را بخوان
Чу нон хӯрда шуд маҷлис оростанд
چو نان خورده شد مجلس آراستند
намева равад ва ромишгарон хостанд
می و رود و رامشگران خواستند
Сикандар чу хӯрдӣ май хушгувор
سکندر چو خوردی می خوشگوار
Наҳодӣ сабки ҷомро бар канор
نهادی سبک جام را بر کنار
Чунин то майу ҷом чанде бгшт
چنین تا می و جام چندی بگشت
Ниҳодани зи андозаи андари гузашт
نهادن ز اندازه اندر گذشت
Диҳанда биёмад ба доро бигуфт
دهنده بیامد به دارا بگفت
Ки рӯмӣ шуд имрӯз бо ҷоми ҷуфт
که رومی شد امروز با جام جفت
Бифармуд то зу бипурсанд шоҳ
بفرمود تا زو بپرسند شاه
Ки ҷом набед аз чаҳ дории нигоҳ
که جام نبید از چه داری نگاه
Бадв гуфт соқӣ ки эй шери Фш
بدو گفت ساقی که ای شیر فش
Чаҳ дории ҳамеи ҷоми заррин ба каш
چه داری همی جام زرین به کش
Сикандар чунин дод посух ки ҷом
سکندر چنین داد پاسخ که جام
Фиристодаро бошад эй неки ном
فرستاده را باشد ای نیکنام
Гар ойини Эрон ҷуз инаст роҳ
گر آیین ایران جز اینست راه
Бабри ҷоми заррини сӯии ганҷи шоҳ
ببر جام زرین سوی گنج شاه
Бихандед аз ойин ӯ шаҳриёр
بخندید از آیین او شهریار
Яке ҷоми пургавҳари шоҳвор
یکی جام پرگوهر شاهوار
Бифармуд то бар кафши брнҳнд
بفرمود تا بر کفش برنهند
Яке сурхи ёқӯт бар сар ниҳанд
یکی سرخ یاقوت بر سر نهند
Ҳам андари замони божи хоҳони рӯм
هماندر زمان باژ خواهان روم
Куҷо рафта буданд зон марзу бум
کجا رفته بودند زان مرز و بوم
з хона бидон базмгоҳ омаданд
ز خانه بدان بزمگاه آمدند
Хиромон ба наздик шоҳ омаданд
خرامان به نزدیک شاه آمدند
Фиристода рӯй Сикандар бидид
فرستاده روی سکندر بدید
Бар шоҳ рафт офарин густаред
بر شاه رفت آفرین گسترید
Бадв гуфт кин меҳтар Искандараст
بدو گفت کاین مهتر اسکندرست
Ки бар тахт бо гурз ва бо афсараст
که بر تخت با گرز و با افسرست
Бдонгаҳ ки моро бифармуд шоҳ
بدانگه که ما را بفرمود شاه
Бирафтем наздик ӯ божхўоаҳ
برفتیم نزدیک او باژخواه
Барошуфт ва моро бидон хор кард
برآشفت و ما را بدان خوار کرد
Ба гуфтор бо шоҳ пайкор кард
به گفتار با شاه پیکار کرد
Чу аз подшоҳяш бигурехтам
چو از پادشاهیش بگریختم
Шаби тираи аспони барангехтам
شب تیره اسپان برانگیختم
Надидем монандаи ӯ ба рӯм
ندیدیم مانندهٔ او به روم
Далер омадаст андарин марзу бум
دلیر آمدست اندرین مرز و بوم
Ҳамеи бргроиди сипоҳи туро
همی برگراید سپاه ترا
Ҳамон ганҷу тахту кулоҳи туро
همان گنج و تخت و کلاه ترا
Чу гуфт фиристода бишунид шоҳ
چو گفت فرستاده بشنید شاه
Фузун кард сӯии Сикандари нигоҳ
فزون کرد سوی سکندر نگاه
Сикандар бидонаст кандар ниҳон
سکندر بدانست کاندر نهان
Чаҳ гуфтанд бо шаҳриёри ҷаҳон
چه گفتند با شهریار جهان
Ҳаме буд то тиратар гашти рӯз
همی بود تا تیرهتر گشت روز
Сӯии бохтари гашт гетӣ фурӯз
سوی باختر گشت گیتیفروز
Биёмад ба даҳлези пардаи сарой
بیامد به دهلیز پردهسرای
Диловар ба асп андар оварад пой
دلاور به اسپ اندر آورد پای
Чунин гуфт пас бо саворони хеш
چنین گفت پس با سواران خویش
Блндохтру номдорони хеш
بلنداختر و نامداران خویش
Ки моро кунун ҷон ба асп андараст
که ما را کنون جان به اسپ اندرست
Чу сустӣ кунад бод монад ба даст
چو سستی کند باد ماند به دست
Ҳама бодпоён барангехтанд
همه بادپایان برانگیختند
зи пеш ҷаҳондор бигурехтанд
ز پیش جهاندار بگریختند
Чу дорои сару афсар ӯ надид
چو دارا سر و افسر او ندید
Ба торикӣ аз чашм шуд нопадид
به تاریکی از چشم شد ناپدید
Нигаҳбон фиристод ҳам дар замон
نگهبان فرستاد هم در زمان
Ба наздикии хаймаи бадгумон
به نزدیکی خیمهٔ بدگمان
Чу рафтанди бедордили рафта буд
چو رفتند بیداردل رفته بود
На бахти чунон подшои хуфта буд
نه بخت چنان پادشا خفته بود
Пас ӯ фиристод дорои савор
پس او فرستاد دارا سوار
Далерону прхошҷўёни ҳазор
دلیران و پرخاشجویان هزار
Чу бод аз пас ӯ ҳаме тохтанд
چو باد از پس او همی تاختند
Шаби тираи бад роҳ нашнохтанд
شب تیرهٔ بد راه نشناختند
Тилоия бидиданд гаштанди боз
طلایه بدیدند گشتند باز
Набад суди ҷузи ранҷу роҳи дароз
نبد سود جز رنج و راه دراز
Чу Искандар омад ба пардаи сарой
چو اسکندر آمد به پردهسرای
Бирафтанд гардони рӯмии зи ҷой
برفتند گردان رومی ز جای
Бидиданд шаби шоҳро шодком
بدیدند شب شاه را شادکام
Ба пеши андаруни пургуҳари чори ҷом
به پیش اندرون پرگهر چار جام
Ба гардон чунин гуфт кободи бед
به گردان چنین گفت کاباد بید
Бад-ӣни фаррухии фоли мо шоди бед
بدین فرخی فال ما شاد بید
Ки ин ҷоми пирӯзии ҷони мост
که این جام پیروزی جان ماست
Сари ахтарони зери фармони мост
سر اختران زیر فرمان ماست
Ҳам аз лашкараш барграфтам шумор
هم از لشکرش برگرفتم شمار
Фаровон камаст аз шунида савор
فراوان کم است از شنیده سوار
Ҳамаи ҷангро теғҳо баркашид
همه جنگ را تیغها برکشید
Вазин дашти ҳомӯни сари андркшид
وزین دشت هامون سر اندرکشید
Чу дар ҷанги танро ба ранҷ оваред
چو در جنگ تن را به رنج آورید
Азон ранҷи шоҳӣ ва ганҷ оваред
ازان رنج شاهی و گنج آورید
Ҷаҳони офаринанда ёр манаст
جهان آفریننده یار منست
Сари ахтари андар канор манаст
سر اختر اندر کنار منست
Бузургон бирав хонданди офарин
بزرگان برو خواندند آفرین
Ки ободи бодо ба қайсари замин
که آباد بادا به قیصر زمین
Фидои ту бодои тану ҷони мо
فدای تو بادا تن و جان ما
Бринсти ҷовиди паймони мо
برینست جاوید پیمان ما
зи шоҳон ки ёради бадани ёри ту
ز شاهان که یارد بدن یار تو
Ба мардӣу болоу дидори ту
به مردی و بالا و دیدار تو