Ба наздик Искандар омад вазир
به نزدیک اسکندر آمد وزیر
Ки эй шоҳи пирӯзу дониш пазир
که ای شاه پیروز و دانشپذیر
Бикуштем душманатро ногаҳон
بکشتیم دشمنت را ناگهان
Саромад бирав тоҷу тахти маон
سرآمد برو تاج و تخت مهان
Чу бишунид гуфтори ҷонўшёр
چو بشنید گفتار جانوشیار
Сикандар чунин гуфт бо моҳёр
سکندر چنین گفت با ماهیار
Ки душман ки афгандӣ акнӯн куҷост
که دشمن که افگندی اکنون کجاست
Бибояд намӯдан ба ман роҳи рост
بباید نمودن به من راه راست
Бирафтанд ҳар ду ба пеши андарун
برفتند هر دو به پیش اندرون
Дилу ҷони рӯмии пар аз хашму хӯн
دل و جان رومی پر از خشم و خون
Чу наздик шуд рӯй доро бидид
چو نزدیک شد روی دارا بدید
Пар аз хӯн бар ва рӯй чун шнблид
پر از خون بر و روی چون شنبلید
Бифармуд то роҳ нагузоштанд
بفرمود تا راه نگذاشتند
Ду дастур ӯро нигаҳ доштанд
دو دستور او را نگه داشتند
Сикандари з бора даромад чу бод
سکندر ز باره درآمد چو باد
Сари марди хаста ба рон бар ниҳод
سر مرد خسته به ران بر نهاد
Нигаҳ кард то хаста гӯянда ҳаст
نگه کرد تا خسته گوینده هست
Бимолид бар чеҳр ӯ ҳар ду даст
بمالید بر چهر او هر دو دست
з сар барграфт афсари хусравяш
ز سر برگرفت افسر خسرویش
Кушоди он бару ҷавшани паҳлуяш
گشاد آن بر و جوشن پهلویش
з дида баборед чанде сиришк
ز دیده ببارید چندی سرشک
Тани хастаро давр дид аз пизишк
تن خسته را دور دید از پزشک
Бадв гуфт кин бар ту осон шавад
بدو گفت کین بر تو آسان شود
Дили бадсиголат ҳаросон шавад
دل بدسگالت هراسان شود
Ту бархез ва бар маҳд заррин нишин
تو برخیز و بر مهد زرین نشین
Вагар ҳаст неруат бар зин нишин
وگر هست نیروت بر زین نشین
зи ҳинду зи рӯмат пизишк оварам
ز هند و ز رومت پزشک آورم
зи дарди ту хунин сиришк оварам
ز درد تو خونین سرشک آورم
Сипорам турои подшоҳӣу тахт
سپارم ترا پادشاهی و تخت
Чу беҳтари шӯй мо бабандем рахт
چو بهتر شوی ما ببندیم رخت
Ҷафои пешагони турои ҳам кунун
جفا پیشگان ترا هم کنون
Биёвезам аз дорашони сарнигӯн
بیاویزم از دارشان سرنگون
Чнончўни з перон шунидем дӯш
چنانچون ز پیران شنیدیم دوش
Дилами гашти пари хӯну ҷони пари зи ҷӯш
دلم گشت پر خون و جان پر ز جوش
зи як шох ва як бех ва пероҳанем
ز یک شاخ و یک بیخ و پیراهنیم
Ба бешӣ чаро тухмаро бркним
به بیشی چرا تخمه را برکنیم
Чу бишунид доро ба овоз гуфт
چو بشنید دارا به آواز گفت
Ки ҳамвора бо ту хиради боди ҷуфт
که همواره با تو خرد باد جفت
Баронам ки аз поки додари хеш
برآنم که از پاک دادار خویش
Биёбӣ ту подоши гуфтори хеш
بیابی تو پاداش گفتار خویش
Яке онк гуфтӣ ки Эрон турост
یکی آنک گفتی که ایران تراست
Сари тоҷу тахт далерон турост
سر تاج و تخت دلیران تراست
Ба ман марги наздиктар зонк тахт
به من مرگ نزدیکتر زانک تخت
Бпрдхти тахту нигуни гашти бахт
بپردخت تخت و نگون گشت بخت
Баринаст фарҷоми чархи баланд
برین است فرجام چرخ بلند
Хиромаши сӯии ранҷу судаши газанд
خرامش سوی رنج و سودش گزند
Ба ман дар нигар то нагӯйӣ ки ман
به من در نگر تا نگویی که من
Фузунами азин номдори анҷуман
فزونم ازین نامدار انجمن
Баду нек ҳар ду зи яздони шинос
بد و نیک هر دو ز یزدان شناس
Взўи дор то зинда бошӣ сипос
وزو دار تا زنده باشی سپاس
Намӯдори гуфтори ман ман бисми
نمودار گفتار من من بسم
Бад-ӣн дар накӯҳидаи ҳаркасам
بدین در نکوهیدهٔ هرکسم
Ки чандон бузургӣу шоҳӣу ганҷ
که چندان بزرگی و شاهی و گنج
Набад дар замонаи кас аз ман ба ранҷ
نبد در زمانه کس از من به رنج
Ҳамон низ чандон силеҳу сипоҳ
همان نیز چندان سلیح و سپاه
Гиронмояи аспону тахту кулоҳ
گرانمایه اسپان و تخت و کلاه
Ҳамон низ фарзанду пайвастагон
همان نیز فرزند و پیوستگان
Чаҳ пайвастагони доғи дили хастагон
چه پیوستگان داغ دل خستگان
Замону замини бандаи бади пеши ман
زمان و زمین بنده بد پیش من
Чунин буд то бахти бади хеши ман
چنین بود تا بخت بد خویش من
зи некии ҷудо мондаам зини нишон
ز نیکی جدا ماندهام زین نشان
Гирифтор дар дасти мардуми кашон
گرفتار در دست مردمکشان
зи фарзанду хуишон шудаи ноумед
ز فرزند و خویشان شده ناامید
Сияҳ шуд ҷаҳон ва ду дидаи сипед
سیه شد جهان و دو دیده سپید
зи хуишон касе нест фарёдрас
ز خویشان کسی نیست فریادرس
Умедам ба парвардгорасту бас
امیدم به پروردگارست و بس
Барин гӯнаи хаста ба хоки андарам
برین گونه خسته به خاک اندرم
зи гетӣ ба доми ҳалоки андарам
ز گیتی به دام هلاک اندرم
Чунинаст ойини чархи равон
چنین است آیین چرخ روان
Агар шаҳриёрам вагар паҳлавон
اگر شهریارم و گر پهلوان
Бузургӣ ба фарҷом ҳам бугзарад
بزرگی به فرجام هم بگذرد
Шикораст маргаши ҳамеи бшкрд
شکارست مرگش همی بشکرد
Сикандари з дида баборед хӯн
سکندر ز دیده ببارید خون
Барон шоҳи хаста ба хоки андарун
بران شاه خسته به خاک اندرون
Чу доро бидид он зи дили дард ӯ
چو دارا بدید آن ز دل درد او
Равони ашки хунини рухи зард ӯ
روان اشک خونین رخ زرد او
Бадв гуфт мгарии казин суд нест
بدو گفت مگری کزین سود نیست
Аз оташи марои баҳраи ҷуз дӯд нест
از آتش مرا بهره جز دود نیست
Чунин буд бахшиш з бахшанда ам
چنین بود بخشش ز بخشندهام
Ҳам аз рӯзгор дарахшнда ам
هم از روزگار درخشندهام
Ба андарзи ман сар ба сари гӯши дор
به اندرز من سر به سر گوش دار
Пазирнда бошу бадали ҳуши дор
پذیرنده باش و بدل هوش دار
Сикандар бадв гуфт фармон турост
سکندر بدو گفت فرمان تراست
Бигӯ ончи хоҳӣ ки паймон турост
بگو آنچ خواهی که پیمان تراست
Забони тези доро бадв баргушод
زبان تیز دارا بدو برگشاد
Ҳаме кард сартосари андарзи ёд
همی کرد سرتاسر اندرز یاد
Нахустин чунин гуфт к-эии номдор
نخستین چنین گفت کای نامدار
Битарс аз ҷаҳони довари кирдигор
بترس از جهان داور کردگار
Ки чарху замину замони офарид
که چرخ و زمین و زمان آفرید
Тавоноӣу нотавони офарид
توانایی و ناتوان آفرید
Нигаҳ кун ба фарзанду пайванди ман
نگه کن به فرزند و پیوند من
Ба пӯшидагони хирадманди ман
به پوشیدگان خردمند من
зи ман поки дили духтар ман бихоҳ
ز من پاکدل دختر من بخواه
Бидораш ба ором бар пешгоҳ
بدارش به آرام بر پیشگاه
Куҷои модараши равшанак ном кард
کجا مادرش روشنک نام کرد
Ҷаҳонро бадви шод ва пидром кард
جهان را بدو شاد و پدرام کرد
Наёрӣ ба фарзанди ман сарзаниш
نیاری به فرزند من سرزنش
На пиғораҳ аз мардуми бдкнш
نه پیغاره از مردم بدکنش
Чу парвардаи шаҳриёрон буд
چو پروردهٔ شهریاران بود
Ба базми афсари номдорон буд
به بزم افسر نامداران بود
Магар зу бибинӣ яке номдор
مگر زو ببینی یکی نامدار
Куҷо нав кунад номи Исфандиёр
کجا نو کند نام اسفندیار
Биорояд ин оташи зрдҳшт
بیاراید این آتش زردهشت
Бигирад ҳамон занаду астои бмшт
بگیرد همان زند و استا بمشت
Нигаҳ дорад ин фоли ҷашни сада
نگه دارد این فال جشن سده
Ҳамон фари наврӯзу оташкада
همان فر نوروز و آتشکده
Ҳамон аўрмзду мау рӯзи меҳр
همان اورمزد و مه و روز مهر
Бишӯяд ба оби хиради ҷону чеҳр
بشوید به آب خرد جان و چهر
Кунад тозаи ойини лҳроспӣ
کند تازه آیین لهراسپی
Бимонад кеи дайни Гуштоспӣ
بماند کیی دین گشتاسپی
Маонро ба ма дорад ва ки ба ки
مهان را به مه دارد و که به که
Буд дайни фурӯзандау рӯзбеҳ
بود دین فروزنده و روزبه
Сикандар чунин дод посухи бадавӣ
سکندر چنین داد پاسخ بدوی
Ки эй никдли хусрави рости гӯй
که ای نیکدل خسرو راستگوی
Пазируфтами ин панду андарзи ту
پذیرفتم این پند و اندرز تو
Фузун зин набошам барин марзи ту
فزون زین نباشم برین مرز تو
Ҳамаи никўиҳо ба ҷой оварам
همه نیکویها به جای آورم
Хирадро бад-ӣн раҳнамоӣ оварам
خرد را بدین رهنمای آورم
Ҷаҳондори даст Сикандар гирифт
جهاندار دست سکندر گرفت
Ба зорӣ хурӯшидан андар гирифт
به زاری خروشیدن اندر گرفت
Кафи даст ӯ бар даҳон барниҳод
کف دست او بر دهان برنهاد
Бадв гуфт яздони паноҳи ту бод
بدو گفت یزدان پناه تو باد
Супурдами турои ҷой ва рафтам ба хок
سپردم ترا جای و رفتم به خاک
Супурдами рўонро ба яздони пок
سپردم روانرا به یزدان پاک
Бигуфт ину ҷонаши баромади зи тан
بگفت این و جانش برآمد ز تن
Бирав зор бигиристанд анҷуман
برو زار بگریستند انجمن
Сикандари ҳамаи ҷома ҳо кард чок
سکندر همه جامهها کرد چاک
Ба тоҷи каён бар прагаанд хок
به تاج کیان بر پراگند خاک
Яке дахма кардаш бар ойин ӯ
یکی دخمه کردش بر آیین او
Бидон сон ки бади фарау дайн ӯ
بدان سان که بد فره و دین او
Бшстн азон хӯн ба равшани гулоб
بشستن ازان خون به روشن گلاب
Чу омадаш ҳангоми ҷовиди хоб
چو آمدش هنگام جاوید خواب
Бёростндш ба дебои рӯм
بیاراستندش به دیبای روم
Ҳамаи пайкараши гавҳару зари бум
همه پیکرش گوهر و زر بوم
Таниши зер кофур шуд нопадид
تنش زیر کافور شد ناپدید
Азон пас касе рӯй доро надид
ازان پس کسی روی دارا ندید
Ба дахмаи даруни тахти заррини ниҳод
به دخمه درون تخت زرین نهاد
Яке бар сараши тоҷи мишкӣни ниҳод
یکی بر سرش تاج مشکین نهاد
Ниҳодаш ба тобути зари андарун
نهادش به تابوت زر اندرون
Брўбри з мижгон баборед хӯн
بروبر ز مژگان ببارید خون
Чу тобуташ аз ҷой бардоштанд
چو تابوتش از جای برداشتند
Ҳамаи даст бар дасти бгзоштнд
همه دست بر دست بگذاشتند
Сикандари пиёда ба пеши андарун
سکندر پیاده به پیش اندرون
Бузургони ҳамаи дидагони пари зи хӯн
بزرگان همه دیدگان پر ز خون
Чунин то ситудон доро бирафт
چنین تا ستودان دارا برفت
Ҳаме пӯст гуфтӣ брўбри бкФт
همی پوست گفتی بروبر بکفت
Чу бар тахт биниҳод тобути шоҳ
چو بر تخت بنهاد تابوت شاه
Бар ойин шоҳон баровард роҳ
بر آیین شاهان برآورد راه
Чу пурдухт аз дахмаи арҷманд
چو پردخت از دخمهٔ ارجمند
зи беруни бузади дорҳои баланд
ز بیرون بزد دارهای بلند
Яке дор бар номи ҷонўшёр
یکی دار بر نام جانوشیار
Дигар ҳамчунон аз дар моҳёр
دگر همچنان از در ماهیار
Ду бадхоҳро зинда бурдор кард
دو بدخواه را زنده بردار کرد
Сари шоҳи каши мард бедор кард
سر شاهکش مرد بیدار کرد
з лашкар бирафтанд мардони ҷанг
ز لشکر برفتند مردان جنگ
Гирифтаи яке санг ҳар як ба чанг
گرفته یکی سنگ هر یک به چنگ
Бкрднд бар дорашони сангсор
بکردند بر دارشان سنگسار
Мабодо касе кӯ кашад шаҳриёр
مبادا کسی کو کشد شهریار
Чу диданди эрониёни кӯ чаҳ кард
چو دیدند ایرانیان کو چه کرد
Бзорӣ барон шоҳи озодамард
بزاری بران شاه آزادمرد
Гирифтанд яксар бирав офарин
گرفتند یکسر برو آفرین
Бидон сарвари шаҳриёри замин
بدان سرور شهریار زمین