Бидонаст рустам ки лоба ба кор

بدانست رستم که لابه به کار

Наёяд ҳамеи пеши Исфандиёр

نیاید همی پیش اسفندیار

Камонро ба зиҳ кард ва он тири газ

کمان را به زه کرد و آن تیر گز

Ки пайконашро дода бади оби руз

که پیکانش را داده بد آب رز

Ҳаме ронад тири гази андари камон

همی راند تیر گز اندر کمان

Сар хеш карда сӯии осмон

سر خویش کرده سوی آسمان

Ҳаме гуфт к-эии поки додари ҳўр

همی گفت کای پاک دادار هور

Физояндаи донишу фару зӯр

فزایندهٔ دانش و فر و زور

Ҳамеи бинии ин поки ҷони маро

همی بینی این پاک جان مرا

Тавон марои ҳам равони маро

توان مرا هم روان مرا

Ки чандин бипечам ки Исфандиёр

که چندین بپیچم که اسفندیار

Магар сар бипечанд аз корзор

مگر سر بپیچاند از کارزار

Ту доне ки бедод кӯшад ҳаме

تو دانی که بیداد کوشد همی

Ҳамеи ҷангу мардии фурушади ҳаме

همی جنگ و مردی فروشد همی

Ба бодоФраҳи ин гуноҳами мгир

به بادافره این گناهم مگیر

Тӯии офаринандаи моҳу тир

توی آفرینندهٔ ماه و تیر

Чу худкома ҷангӣ бидид он диранг

چو خودکامه جنگی بدید آن درنگ

Ки рустами ҳаме дайр шуд сӯии ҷанг

که رستم همی دیر شد سوی جنگ

Бадв гуфт к-эии сагзии бадгумон

بدو گفت کای سگزی بدگمان

Нашуд сайри ҷонати зи тиру камон

نشد سیر جانت ز تیر و کمان

Бибинӣ кунун тири Гуштоспӣ

ببینی کنون تیر گشتاسپی

Дили шеру пайкони лҳроспӣ

دل شیر و پیکان لهراسپی

Яке тир бар трги рустами бузад

یکی تیر بر ترگ رستم بزد

Чунон каз камон саворон сазад

چنان کز کمان سواران سزد

Таҳамтани гази андар камон ронад зуд

تهمتن گز اندر کمان راند زود

Барон сон ки симурғи фармӯда буд

بران سان که سیمرغ فرموده بود

Бузади тир бар чашми Исфандиёр

بزد تیر بر چشم اسفندیار

Сияҳ шуд ҷаҳони пеши он номдор

سیه شد جهان پیش آن نامدار

Хам оварад болои сарви сеӣ

خم آورد بالای سرو سهی

Азу давр шуд донишу Фрҳӣ

ازو دور شد دانش و فرهی

Нигун шуд сари шоҳи яздони параст

نگون شد سر شاه یزدان‌پرست

БиФтоди чочӣ камонаш зи даст

بیفتاد چاچی کمانش ز دست

Гирифта башу ёли аспи сиёҳ

گرفته بش و یال اسپ سیاه

зи хӯн лаъл шуд хоки овардгоҳ

ز خون لعل شد خاک آوردگاه

Чунин гуфт рустам ба Исфандиёр

چنین گفت رستم به اسفندیار

Ки оварадӣ он тухми зафтӣ ба бор

که آوردی آن تخم زفتی به بار

Ту онӣ ки гуфтӣ ки рӯйин танам

تو آنی که گفتی که رویین تنم

Баланди осмон бар замин бар занам

بلند آسمان بر زمین بر زنم

Ман аз шасти ту ҳашт тири хаданг

من از شست تو هشت تیر خدنگ

Бихӯрадам ннолидм аз ному нанг

بخوردم ننالیدم از نام و ننگ

Ба як тири баргаштӣ аз корзор

به یک تیر برگشتی از کارزار

Бихуфтӣ барон бораи номдор

بخفتی بران بارهٔ نامدار

Ҳам акнӯн ба хок андар ояд сарат

هم‌اکنون به خاک اندر آید سرت

Бисӯзад дили меҳрбони модарат

بسوزد دل مهربان مادرت

Ҳам ангаи сари номбурдори шоҳ

هم‌انگه سر نامبردار شاه

Нигун андар омад зи пушти сиёҳ

نگون اندر آمد ز پشت سیاه

Замонии ҳаме буд то ёфт ҳуш

زمانی همی بود تا یافت هوش

Бар хок бинишаст ва бикшод гӯш

بر خاک بنشست و بگشاد گوش

Сар тир бигирифт ва берун кашид

سر تیر بگرفت و بیرون کشید

Ҳамеи пару пайконаш дар хӯн кашид

همی پر و پیکانش در خون کشید

Ҳмонгаҳ ба баҳман расед огаҳӣ

همانگه به بهمن رسید آگهی

Ки тира шуд он фари шоҳаншаҳӣ

که تیره شد آن فر شاهنشهی

Биёмад ба пеш пшўтн бигуфт

بیامد به پیش پشوتن بگفت

Ки пайкори мо гашт бо дарди ҷуфт

که پیکار ما گشت با درد جفت

Тани жандаи пел андар омад ба хок

تن ژنده پیل اندر آمد به خاک

Дили мо азин дард карданд чок

دل ما ازین درد کردند چاک

Бирафтад ҳар ду пиёдаи давон

برفتد هر دو پیاده دوان

зи пеши сипаҳ то бар паҳлавон

ز پیش سپه تا بر پهلوان

Бидиданд ҷангии буриши пари зи хӯн

بدیدند جنگی برش پر ز خون

Яке тири пурхӯн ба дасти андарун

یکی تیر پرخون به دست اندرون

Пшўтн бару ҷомаро кард чок

پشوتن بر و جامه را کرد چاک

Хурушон ба сар бар ҳаме кард хок

خروشان به سر بر همی کرد خاک

Ҳамеи гашти баҳман ба хоки андарун

همی گشت بهمن به خاک اندرون

Бимолиди рухро бидон гарми хӯн

بمالید رخ را بدان گرم خون

Пшўтн ҳаме гуфт рози ҷаҳон

پشوتن همی گفت راز جهان

Ки донад зи дайни оварону маон

که داند ز دین‌آوران و مهان

Чу Исфандиёрӣ ки аз баҳри дайн

چو اسفندیاری که از بهر دین

Ба мардии броҳихти шамшери кин

به مردی برآهیخت شمشیر کین

Ҷаҳон кард пок аз бади бути параст

جهان کرد پاک از بد بت‌پرست

Ба бади кор ҳаргиз ниёзед даст

به بد کار هرگز نیازید دست

Ба рӯзи ҷавонӣ ҳалок омадаш

به روز جوانی هلاک آمدش

Сари тоҷўри сӯй хок омадаш

سر تاجور سوی خاک آمدش

Бадиро казу ҳаст гетӣ ба дард

بدی را کزو هست گیتی به درد

Пурозори азуи ҷони озоди мард

پرآزار ازو جان آزاد مرد

Фаровон бирав бугзарад рӯзгор

فراوان برو بگذرد روزگار

Ки ҳаргиз набинад бади корзор

که هرگز نبیند بد کارزار

Ҷавонон гирифтандаш андари канор

جوانان گرفتندش اندر کنار

Ҳамеи хӯн ситурданад зон шаҳриёр

همی خون ستردند زان شهریار

Пшўтни брўбри ҳаме мӯя кард

پشوتن بروبر همی مویه کرد

Рухии пари зи хӯну дилии пари зи дард

رخی پر ز خون و دلی پر ز درد

Ҳаме гуфт зор эй яли Исфандиёр

همی گفت زار ای یل اسفندیار

Ҷаҳонҷӯй ва аз тухмаи шаҳриёр

جهانجوی و از تخمهٔ شهریار

Ки кунад ин чунин кӯҳи ҷангии зи ҷой

که کند این چنین کوه جنگی ز جای

Ки афганд шери жёнро зи пой

که افگند شیر ژیان را ز پای

Ки кунад ин писандидаи дандони пел

که کند این پسندیده دندان پیل

Ки огнд бо мавҷи дарёии нил

که آگند با موج دریای نیل

Чаҳ омад барин тухма аз чашми бад

چه آمد برین تخمه از چشم بد

Ки бар бдкнш бегумон бад расад

که بر بدکنش بی‌گمان بد رسد

Куҷо шуд ба разми андаруни сози ту

کجا شد به رزم اندرون ساز تو

Куҷо шуд ба базми он хуши овози ту

کجا شد به بزم آن خوش آواز تو

Куҷо шуд дилу ҳушу ойини ту

کجا شد دل و هوش و آیین تو

Тавоноӣу ахтару дайни ту

توانایی و اختر و دین تو

Чу кардӣ ҷаҳонро зи бадхоҳи пок

چو کردی جهان را ز بدخواه پاک

Наомадат аз пели вази шери бок

نیامدت از پیل وز شیر باک

Кунун омадат сӯдмандӣ ба кор

کنون آمدت سودمندی به کار

Ки дар хок бинад турои рӯзгор

که در خاک بیند ترا روزگار

Ки нафрини барин тоҷ ва ин тахти бод

که نفرین برین تاج و این تخت باد

Бад-ӣни кӯшиш беш ва ин бахти бод

بدین کوشش بیش و این بخت باد

Ки чу ту савории далеру ҷавон

که چو تو سواری دلیر و جوان

Сарафрозу доноу равшани равон

سرافراز و دانا و روشن‌روان

Бад-ӣн сон шавад кушта дар корзор

بدین سان شود کشته در کارزار

Ба зорӣ сроид бирав рӯзгор

به زاری سرآید برو روزگار

Ки маи тоҷи бодоу маи тахти шоҳ

که مه تاج بادا و مه تخت شاه

Маи Гуштоспу ҷомосп ва он боргоҳ

مه گشتاسپ و جاماسپ و آن بارگاه

Чунин гуфт пари дониши Исфандиёр

چنین گفت پر دانش اسفندیار

Ки эй марди доноӣ ба рӯзгор

که ای مرد دانای به روزگار

Макун хештани пеши ман бар табоҳ

مکن خویشتن پیش من بر تباه

Чунин буд баҳри ман аз тоҷу гоҳ

چنین بود بهر من از تاج و گاه

Тани куштаро хок бошад ниҳол

تن کشته را خاک باشد نهال

Ту аз куштани ман бад-ӣни сони манол

تو از کشتن من بدین سان منال

Куҷо шуд Фаридуну Ҳушангу ҷам

کجا شد فریدون و هوشنگ و جم

зи боди омада боз гардад ба дам

ز باد آمده باز گردد به دم

Ҳамон поки зодаи ниёкони мо

همان پاک‌زاده نیاکان ما

Гузидаи сарафрозу покони мо

گزیده سرافراز و پاکان ما

Бирафтанд ва моро супурданд ҷой

برفتند و ما را سپردند جای

Намонад каси андари сипанҷии сарой

نماند کس اندر سپنجی سرای

Фаровони бкўшидми андари ҷаҳон

فراوان بکوشیدم اندر جهان

Чаҳ дар ошкор ва чаҳ андари ниҳон

چه در آشکار و چه اندر نهان

Ки то рои яздон ба ҷой оварам

که تا رای یزدان به جای آورم

Хирадро бад-ӣн раҳнамоӣ оварам

خرد را بدین رهنمای آورم

Чу аз ман гирифт эй сухани равшанӣ

چو از من گرفت ای سخن روشنی

зи бад баста шуд роҳи оҳрмнӣ

ز بد بسته شد راه آهرمنی

Замонаи бёзиди чанголи тез

زمانه بیازید چنگال تیز

Набад зу марои рӯзгори гурез

نبد زو مرا روزگار گریز

Умед ман онаст кандар биҳишт

امید من آنست کاندر بهشت

Дили афрӯзи ман бадрӯди ҳарчи кишт

دل‌افروز من بدرود هرچ کشت

Ба мардии марои пӯр дастон накишт

به مردی مرا پور دستان نکشت

Нигаҳ кун бад-ӣни газ ки дорам ба мушт

نگه کن بدین گز که دارم به مشت

Бад-ӣн чӯб шуд рӯзгорам ба сар

بدین چوب شد روزگارم به سر

зи симурғи вази рустами чора гар

ز سیمرغ وز رستم چاره‌گر

Фусунҳо ва найрангҳо золи сохт

فسونها و نیرنگها زال ساخت

Ки арўнду банди ҷаҳон ӯ шинохт

که اروند و بند جهان او شناخت

Чу Исфандиёри ин сухан ёд кард

چو اسفندیار این سخن یاد کرد

Бипечед ва бигирист рустам ба дард

بپیچید و بگریست رستم به درد

Чунин гуфт каз деви носозгор

چنین گفت کز دیو ناسازگار

Турои баҳраи ранҷ ман омад ба кор

ترا بهره رنج من آمد به کار

Чунонаст кӯ гуфт яксар сухан

چنانست کو گفت یکسر سخن

зи мардӣ ба кажии ниФгнди бен

ز مردی به کژی نیفگند بن

Ки то ман ба гетии камар баста ам

که تا من به گیتی کمر بسته‌ام

Басии разми гарданкашон ҷуста ам

بسی رزم گردنکشان جسته‌ام

Саворӣ надидам чу Исфандиёр

سواری ندیدم چو اسفندیار

Зираи дор бо ҷавшани корзор

زره‌دار با جوشن کارزار

Чу бечораи баргаштам аз дасти ӯй

چو بیچاره برگشتم از دست اوی

Бидидам камон ва бару шасти ӯй

بدیدم کمان و بر و شست اوی

Сӯии чораи гаштами зи бечорагӣ

سوی چاره گشتم ز بیچارگی

Бидодам бадви сар ба якборагӣ

بدادم بدو سر به یکبارگی

Замони варо дар камони сохтам

زمان ورا در کمان ساختم

Чу рӯзаши саромади биндохтм

چو روزش سرآمد بینداختم

Гар ӯро ҳамеи рӯз боз омадӣ

گر او را همی روز باز آمدی

Марои кори газ кӣ фароз омадӣ

مرا کار گز کی فراز آمدی

Азин хоки тира бибояд шудан

ازین خاک تیره بباید شدن

Ба парҳези як дам нишоед задан

به پرهیز یک دم نشاید زدن

Ҳамонаст каз гази баҳонаи манам

همانست کز گز بهانه منم

Вазин тирагӣ дар фасонаи манам

وزین تیرگی در فسانه منم