Чунин гуфт бо рустами Исфандиёр

چنین گفت با رستم اسفندیار

Ки акнӯн саромади марои рӯзгор

که اکنون سرآمد مرا روزگار

Ту акнӯн мапарҳезу хез эдар ой

تو اکنون مپرهیز و خیز ایدر آی

Ки моро дигаргунатар гашти рой

که ما را دگرگونه‌تر گشت رای

Магар бишинавӣ панду андарзи ман

مگر بشنوی پند و اندرز من

Бадонеи сари мояу арзи ман

بدانی سر مایه و ارز من

Бакӯшӣ ва онро биҷой оварӣ

بکوشی و آن را بجای آوری

Бузургии барин раҳнамоӣ оварӣ

بزرگی برین رهنمای آوری

Таҳамтан ба гуфтор ӯ дод гӯш

تهمتن به گفتار او داد گوش

Пиёда биёмад буриш бо хурӯш

پیاده بیامد برش با خروش

Ҳамеи рехт аз дидагони оби гарм

همی ریخت از دیدگان آب گرم

Ҳаме мӯя кардаш ба овои нарм

همی مویه کردش به آوای نرم

Чу дастон хабар ёфт аз размгоҳ

چو دستان خبر یافت از رزمگاه

зи айвон чу бод андар омад ба роҳ

ز ایوان چو باد اندر آمد به راه

з хона биёмад ба дашти набард

ز خانه بیامد به دشت نبرد

Ду дидаи пар аз обу дили пари зи дард

دو دیده پر از آب و دل پر ز درد

Зуввораи фаромарз чун биҳшон

زواره فرامرز چون بیهشان

Бирафтанд чанде зи гарданкашон

برفتند چندی ز گردنکشان

Хурӯшии баромади зи овардгоҳ

خروشی برآمد ز آوردگاه

Ки торик шуд рӯй хуршеду моҳ

که تاریک شد روی خورشید و ماه

Ба рустам чунин гуфт зол эй писар

به رستم چنین گفت زال ای پسر

Туро беш гарем ба дарди ҷигар

ترا بیش گریم به درد جگر

Ки айдун шунидам зи донои чин

که ایدون شنیدم ز دانای چین

зи ахтаршиносони Эрони замин

ز اخترشناسان ایران زمین

Ки ҳаркас ки ӯ хӯни Исфандиёр

که هرکس که او خون اسفندیار

Бирезад сроид бирав рӯзгор

بریزد سرآید برو روزگار

Бад-ӣни гейтяши шӯрбахтӣ буд

بدین گیتیش شوربختی بود

Вагар бугзарад ранҷу сахтӣ буд

وگر بگذرد رنج و سختی بود

Чунин гуфт бо рустами Исфандиёр

چنین گفت با رستم اسفندیار

Ки аз ту надидам бади рӯзгор

که از تو ندیدم بد روزگار

Замонаи чунин буд ва буд онч буд

زمانه چنین بود و بود آنچ بود

Сухан ҳарч гӯям бибояд шунӯд

سخن هرچ گویم بباید شنود

Баҳонаи ту будӣ падари бади замон

بهانه تو بودی پدر بد زمان

На рустам на симурғу тиру камон

نه رستم نه سیمرغ و تیر و کمان

Маро гуфт рӯи систонро бисӯз

مرا گفت رو سیستان را بسوز

Нахоҳам казин пас буд нимрўз

نخواهم کزین پس بود نیمروز

Бакӯшед то лашкару тоҷу ганҷ

بکوشید تا لشکر و تاج و گنج

Бадв монад ва ман бимонам ба ранҷ

بدو ماند و من بمانم به رنج

Кунун баҳмани ин номвари пӯри ман

کنون بهمن این نامور پور من

Хирадманду бедори дастури ман

خردمند و بیدار دستور من

Бимирами пдрўорши андар пазир

بمیرم پدروارش اندر پذیر

Ҳама ҳарч гӯям турои ёдгир

همه هرچ گویم ترا یادگیر

Ба Зобулстон дар варои шоди дор

به زابلستان در ورا شاد دار

Суханҳои бдгўиро ёди дор

سخنهای بدگوی را یاد دار

Биомузаши ороиши корзор

بیاموزش آرایش کارزار

Ншстнгаҳи базму дашти шикор

نشستنگه بزم و دشت شکار

Майу ромишу захми чавгону кор

می و رامش و زخم چوگان و کار

Бузургӣу брхўрдн аз рӯзгор

بزرگی و برخوردن از روزگار

Чунин гуфт ҷомосп гум бӯда ном

چنین گفت جاماسپ گم بوده نام

Ки ҳаргиз ба гетии мубиноади ком

که هرگز به گیتی مبیناد کام

Ки баҳмани зи ман ёдгорӣ буд

که بهمن ز من یادگاری بود

Сарафрозтар шаҳриёрӣ буд

سرافرازتر شهریاری بود

Таҳамтан чу бишунид бар пой хост

تهمتن چو بشنید بر پای خاست

Бабр зад ба фармон ӯ дасти рост

ببر زد به فرمان او دست راست

Ки ту бигузарӣ зин сухан нагузарам

که تو بگذری زین سخن نگذرم

Сухан ҳарч гуфтӣ ба ҷой оварам

سخن هرچ گفتی به جای آورم

Ншонмш бар номвари тахти оҷ

نشانمش بر نامور تخت عاج

Нуҳум бар сараш бар длорои тоҷ

نهم بر سرش بر دلارای تاج

зи рустам чу бишунид гуё сухан

ز رستم چو بشنید گویا سخن

Бадв гуфт навгир чун шуд куҳан

بدو گفت نوگیر چون شد کهن

Чунон дон ки яздон гўоӣ манаст

چنان دان که یزدان گوای منست

Барин дайн ба раҳнамоӣ манаст

برین دین به رهنمای منست

Казин никўиҳо ки ту карда Эй

کزین نیکویها که تو کرده‌ای

зи шоҳони пешин ки парварда Эй

ز شاهان پیشین که پرورده‌ای

Кунун нек науммат ба бади бозгашт

کنون نیک نامت به بد بازگشت

зи ман рӯй гетии пуровози гашт

ز من روی گیتی پرآواز گشت

Ғам омад равони турои баҳраи зин

غم آمد روان ترا بهره زین

Чунин буд рои ҷаҳони офарин

چنین بود رای جهان‌آفرین

Чунин гуфт пас бо пшўтн ки ман

چنین گفت پس با پشوتن که من

Наҷӯям ҳамеи зини ҷаҳони ҷузи кафан

نجویم همی زین جهان جز کفن

Чу ман бигузарам зини сипанҷии сарой

چو من بگذرم زین سپنجی سرای

Ту лашкари бёроӣу шӯи бози ҷой

تو لشکر بیارای و شو باز جای

Чу рафтӣ ба Эрони падарро бигӯӣ

چو رفتی به ایران پدر را بگوی

Ки чун коми ёбии баҳонаи мҷўӣ

که چون کام یابی بهانه مجوی

Замонаи саросар ба коми ту гашт

زمانه سراسر به کام تو گشت

Ҳамаи марзҳо пари зи номи ту гашт

همه مرزها پر ز نام تو گشت

Умедам на ин буд наздики ту

امیدم نه این بود نزدیک تو

Сазои ин бад аз ҷони торики ту

سزا این بد از جان تاریک تو

Ҷаҳон рост кардам ба шамшер дод

جهان راست کردم به شمشیر داد

Ба бад кас наёраст кард аз ту ёд

به بد کس نیارست کرد از تو یاد

Ба Эрон чу дайн баӣ рост шуд

به ایران چو دین بهی راست شد

Бузургӣу шоҳии маро хост шуд

بزرگی و شاهی مرا خواست شد

Ба пеши сарони пандҳо додем

به پیش سران پندها دادیم

Наоне ба куштан фиристодем

نهانی به کشتن فرستادیم

Кунун зин сухан ёфтӣ коми дил

کنون زین سخن یافتی کام دل

Бёроӣ ва биншин ба ороми дил

بیارای و بنشین به آرام دل

Чу эмин шудӣ маргро давр кун

چو ایمن شدی مرگ را دور کن

Ба айвони шоҳии яке сур кун

به ایوان شاهی یکی سور کن

Турои тахти сахтӣу кӯшиши маро

ترا تخت سختی و کوشش مرا

Турои номи тобуту пӯшиши маро

ترا نام تابوت و پوشش مرا

Чаҳ гуфт он ҷаҳондидаи деҳқони пер

چه گفت آن جهاندیده دهقان پیر

Ки нгризд аз марги пайкони тир

که نگریزد از مرگ پیکان تیر

Машав эмин аз ганҷу тоҷу сипоҳ

مشو ایمن از گنج و تاج و سپاه

Равонами туро чашм дорад ба роҳ

روانم ترا چشم دارد به راه

Чу оеи баҳами пеш довар шавем

چو آیی بهم پیش داور شویم

Бигӯему гуфтор ӯ бишинавем

بگوییم و گفتار او بشنویم

Казу бозгардӣ ба модар бигӯӣ

کزو بازگردی به مادر بگوی

Ки сайр омад аз разми прхошҷўӣ

که سیر آمد از رزم پرخاشجوی

Ки бо тир ӯ габр чун бод буд

که با تیر او گبر چون باد بود

Гузар карда бар кӯҳи пӯлод буд

گذر کرده بر کوه پولاد بود

Пас ман ту зуди ое эй меҳрбон

پس من تو زود آیی ای مهربان

Ту аз ман маранҷ ва маранҷон равон

تو از من مرنج و مرنجان روان

Бараҳна макун рӯй бар анҷуман

برهنه مکن روی بر انجمن

Мубин низ чеҳри ман андари кафан

مبین نیز چهر من اندر کفن

зи дидори зории биафзоядат

ز دیدار زاری بیفزایدت

Кас аз бхрдон низ нстоидт

کس از بخردان نیز نستایدت

Ҳамон хоҳаронроу ҷуфти маро

همان خواهران را و جفت مرا

Ки ҷӯё бдндӣ наҳуфт маро

که جویا بدندی نهفت مرا

Бигӯе бидон пурҳунари бхрдон

بگویی بدان پرهنر بخردان

Ки падрӯд бошед то ҷовдон

که پدرود باشید تا جاودان

зи тоҷи падар бар серум бад расед

ز تاج پدر بر سرم بد رسید

Дар ганҷро ҷон ман шуд калид

در گنج را جان من شد کلید

Фиристодам инак ба наздик ӯ

فرستادم اینک به نزدیک او

Ки шарм оварад ҷони торик ӯ

که شرم آورد جان تاریک او

Бигуфт ину барзади яке тези дам

بگفت این و برزد یکی تیز دم

Ки бар ман з Гуштосп омад ситам

که بر من ز گشتاسپ آمد ستم

Ҳам анга бирафт аз таниши ҷони пок

هم‌انگه برفت از تنش جان پاک

Тан хаста афганда бар тираи хок

تن خسته افگنده بر تیره خاک

Таҳамтани бензад пшўтн расед

تهمتن بنزد پشوتن رسید

Ҳамаи ҷома бар тан саросар дарид

همه جامه بر تن سراسر درید

Бару ҷомаи рустами ҳаме пора кард

بر و جامه رستم همی پاره کرد

Сараши пари зи хоку дилаши пари зи дард

سرش پر ز خاک و دلش پر ز درد

Ҳаме гуфт зор Эй набарда савор

همی گفت زار ای نبرده سوار

Ниёи шоҳи ҷангии падари шаҳриёр

نیا شاه جنگی پدر شهریار

Ба хӯбӣ шуда дар ҷаҳони номи ман

به خوبی شده در جهان نام من

зи Гуштосп бад шуд саранҷоми ман

ز گشتاسپ بد شد سرانجام من

Чу бисёр бигирист бо кушта гуфт

چو بسیار بگریست با کشته گفت

Ки эй дар ҷаҳони шоҳ беёру ҷуфт

که ای در جهان شاه بی‌یار و جفت

Равони ту бодои миёни биҳишт

روان تو بادا میان بهشت

Бидонадяши ту бадрӯди ҳарчи кишт

بداندیش تو بدرود هرچ کشت

Зуввора бадв гуфт к-эии номдор

زواره بدو گفت کای نامدار

Набоист пзрФт зу зинҳор

نبایست پذرفت زو زینهار

зи деҳқон ту нишнидӣ он достон

ز دهقان تو نشنیدی آن داستان

Ки ёди орад аз гуфта бостон

که یاد آرد از گفتهٔ باستان

Кигар парварӣ бача нараҳ шер

که گر پروری بچهٔ نره‌شیر

Шавад тездандон ва гардад далер

شود تیزدندان و گردد دلیر

Чу сар баркашад зуд ҷӯяд шикор

چو سر برکشد زود جوید شکار

Нахуст андар ояд ба парвардгор

نخست اندر آید به پروردگار

Ду паҳлу барошуфта аз хашми бад

دو پهلو برآشفته از خشم بد

Нахустин азон бад ба зобул расад

نخستین ازان بد به زابل رسد

Чу шуд куштаи шоҳӣ чу Исфандиёр

چو شد کشته شاهی چو اسفندیار

Бибинанди азин пас бади рӯзгор

ببینند ازین پس بد روزگار

з баҳман расад бад ба Зобулстон

ز بهمن رسد بد به زابلستان

Бипечанд перони коблстон

بپیچند پیران کابلستان

Нигаҳ кун ки чун ӯ шавад тоҷдор

نگه کن که چون او شود تاجدار

Ба пеш оварад кини Исфандиёр

به پیش آورد کین اسفندیار

Бадв гуфт рустам ки бо осмон

بدو گفت رستم که با آسمان

Нтобад бидонадяшу некии гумон

نتابد بداندیش و نیکی گمان

Ман он баргузедам ки чашми хирад

من آن برگزیدم که چشم خرد

Бадв бингарад ном ёд оварад

بدو بنگرد نام یاد آورد

Гар ӯ бад кунад печад аз рӯзгор

گر او بد کند پیچد از روزگار

Ту чашми балоро ба тундии мхор

تو چشم بلا را به تندی مخار