Бифармуд то рафт пешаши пизишк

بفرمود تا رفت پیشش پزشک

Ки иллат бигуфтӣ чу дидӣ сиришк

که علت بگفتی چو دیدی سرشک

Сари дардмандӣ бадв гуфт чист

سر دردمندی بدو گفت چیست

Ки бар дард зон пас бибояд гирист

که بر درد زان پس بباید گریست

Бадв гуфт ҳар кас ки афзӯн хӯрд

بدو گفت هر کس که افزون خورد

Чу бар хон нишинад хӯриш нанигарад

چو بر خوان نشیند خورش ننگرد

Набошад фаровони хӯриши тани дуруст

نباشد فراوان خورش تن درست

Бузурги онк ӯ тан дурустӣ биҷуст

بزرگ آنک او تن درستی بجست

Биомезам акнӯн турои доруе

بیامیزم اکنون ترا دارویی

Гёҳои фарози орм аз ҳар сӯе

گیاها فراز آرم از هر سویی

Ки ҳамвора бошӣ ту зон тани дуруст

که همواره باشی تو زان تن درست

Набояд ба доруи турои дасти шаст

نباید به دارو ترا دست شست

Ҳамон орзӯҳо биафзоядат

همان آرزوها بیفزایدت

Чу афзӯни хурии чизи нгзоидт

چو افزون خوری چیز نگزایدت

Ҳамон ёди дории суханҳои нағз

همان یاد داری سخنهای نغز

Биафзояди андари танати хӯну мағз

بیفزاید اندر تنت خون و مغز

Шӯй бар тани хештани комгор

شوی بر تن خویشتن کامگار

Дилат шод гардад чу хуррами баҳор

دلت شاد گردد چو خرم بهار

Ҳамон ранги чеҳрат ба ҷой оварад

همان رنگ چهرت به جای آورد

Ба ҳар кори покиза рой оварад

به هر کار پاکیزه رای آورد

Нагардад парогандаи мӯяти сипед

نگردد پراگنده مویت سپید

зи гетӣ сипедӣ кунад ноумед

ز گیتی سپیدی کند ناامید

Сикандар бадв гуфт нашунида ам

سکندر بدو گفت نشنیده‌ام

На касро зи шоҳони чунин дида ам

نه کس را ز شاهان چنین دیده‌ام

Гар ореи ту ин нағзи дору ба ҷой

گر آری تو این نغز دارو به جای

Ту бошӣ ба гетии марои раҳнамоӣ

تو باشی به گیتی مرا رهنمای

Харидори гирдами турои ман ба ҷон

خریدار گردم ترا من به جان

Шӯй бегазанд аз бади бадгумон

شوی بی‌گزند از بد بدگمان

Варои халъату никўиҳои бсохт

ورا خلعت و نیکویها بساخت

зи донои пизишкони сараши брФрохт

ز دانا پزشکان سرش برفراخت

Пизишк сароянда омад ба кӯҳ

پزشک سراینده آمد به کوه

Биоварад бо хештан зон гуруҳ

بیاورد با خویشتن زان گروه

зи доноӣ ӯро фузун буд баҳр

ز دانایی او را فزون بود بهر

Ҳаме заҳр бишнохт аз пои заҳр

همی زهر بشناخت از پای زهر

Гиёҳони кӯҳии фаровони дуруд

گیاهان کوهی فراوان درود

БиФгнд зу ҳарчи бекор буд

بیفگند زو هرچ بیکار بود

Азуи поки тирёкҳо баргузед

ازو پاک تریاکها برگزید

Бёмихти доруи чнончўни сзид

بیامیخت دارو چنانچون سزید

Танишро ба доруӣ кӯҳӣ бишуст

تنش را به داروی کوهی بشست

Ҳаме дошташ солиёни тани дуруст

همی داشتش سالیان تن درست

Чунон шуд ки ӯ шаби нхФтии басӣ

چنان شد که او شب نخفتی بسی

Бёмихтии шод бо ҳар касе

بیامیختی شاد با هر کسی

Ба кори занони тез будӣ сараш

به کار زنان تیز بودی سرش

Ҳамеи нарм ҷое биҷустӣ буриш

همی نرم جایی بجستی برش

Азон сӯии коҳишгароӣад шоҳ

ازان سوی کاهش گرایید شاه

Накард андари он ҳеҷ танро нигоҳ

نکرد اندر آن هیچ تن را نگاه

Чунон бад ки рӯзӣ биёмад пизишк

چنان بد که روزی بیامد پزشک

зи коҳиш нишон ёфт андари сиришк

ز کاهش نشان یافت اندر سرشک

Бадв гуфт каз хуфту хези занон

بدو گفت کز خفت و خیز زنان

Ҷавон пер гардад ба тан бе гумон

جوان پیر گردد به تن بی‌گمان

Баронам ки бехоб будӣ се шаб

برآنم که بی‌خواب بودی سه شب

Ба ман бозгуии ин ва бигушоӣ лаб

به من بازگوی این و بگشای لب

Сикандар бадв гуфт ман равшанам

سکندر بدو گفت من روشنم

Аз озор сустӣ надорад танам

از آزار سستی ندارد تنم

Писандидаи донои Ҳиндӯстон

پسندیده دانای هندوستان

Набӯд андари он кори ҳамдостон

نبود اندر آن کار همداستان

Чу шаб тира шуд он набишта биҷуст

چو شب تیره شد آن نبشته بجست

Биоварад доруии коҳиши дуруст

بیاورد داروی کاهش درست

Ҳамон низ танҳо Сикандар бихуфт

همان نیز تنها سکندر بخفت

Нёмихт бо моҳи дидори ҷуфт

نیامیخت با ماه دیدار جفت

Ба шабгири ҳўр андар омад пизишк

به شبگیر هور اندر آمد پزشک

Нигаҳ кард ва бебор дидаш сиришк

نگه کرد و بی‌بار دیدش سرشک

Биндохти дору ба ромиш нишаст

بینداخت دارو به رامش نشست

Яке ҷом бигирифт шодон ба даст

یکی جام بگرفت شادان به دست

Бифармуд то хон биёростанд

بفرمود تا خوان بیاراستند

Навозанда равад ва ме хостанд

نوازندهٔ رود و می‌خواستند

Бадв гуфт шоҳи он чаро рехтӣ

بدو گفت شاه آن چرا ریختی

Чу бо ранҷи доруи бромихтӣ

چو با رنج دارو برآمیختی

Варо гуфт шоҳи ҷаҳони дӯши ҷуфт

ورا گفت شاه جهان دوش جفت

Наҷусту шаби тира танҳо бихуфт

نجست و شب تیره تنها بخفت

Чу танҳо бхспии ту эй шаҳриёр

چو تنها بخسپی تو ای شهریار

Наёяд турои ҳеҷ дору ба кор

نیاید ترا هیچ دارو به کار

Сикандар бихандед ва зу шод шуд

سکندر بخندید و زو شاد شد

зи тимори вази дард озод шуд

ز تیمار وز درد آزاد شد

Вазони пас зи донанда дил кард шод

وزان پس ز داننده دل کرد شاد

Варо гуфт беҳинд гетӣ мабод

ورا گفت بی‌هند گیتی مباد

Бузургону ахтаршиносони ҳама

بزرگان و اخترشناسان همه

Ту гӯйӣ ба Ҳиндӯстон шуд рама

تو گویی به هندوستان شد رمه

Взонҷо биёмад сӯии хони хеш

وزانجا بیامد سوی خان خویش

Ҳамаи шаби ҳамеи сохт дармони хеш

همه شب همی ساخت درمان خویش

Чу барзади сар аз кӯҳи равшани чароғ

چو برزد سر از کوه روشن چراغ

Чу дарё фурӯзанда шуд дашту роғ

چو دریا فروزنده شد دشت و راغ

Сикандар биёмад барон боргоҳ

سکندر بیامد بران بارگاه

Ду лаби пари зи хандаи дил аз ғами табоҳ

دو لب پر ز خنده دل از غم تباه

Фиристодаро дид солори бор

فرستاده را دید سالار بار

Бипурседу барадаш бар шаҳриёр

بپرسید و بردش بر شهریار

Яке бадараи динору аспии сиёҳ

یکی بدره دینار و اسپی سیاه

Бҳроӣ заррин бифармуд шоҳ

بهرای زرین بفرمود شاه

Пизишки хирадмандро дод ва гуфт

پزشک خردمند را داد و گفت

Ки бо поки рояти хиради боди ҷуфт

که با پاک رایت خرد باد جفت