Ҷаҳонҷӯии даҳ номвари баргузед
جهانجوی ده نامور برگزید
зи мардони рӯмии чнончўни сзид
ز مردان رومی چنانچون سزید
Ки буданд яксар ҳам овози ӯй
که بودند یکسر همآواز اوی
Нигаҳ доштандӣ ҳамаи рози ӯй
نگه داشتندی همه راز اوی
Чунин гуфт кокнўн ба роҳи андарун
چنین گفت کاکنون به راه اندرون
Махонед моро ҷуз аз биқтўн
مخوانید ما را جز از بیقطون
Ҳаме рафт пеши андаруни қидрўш
همی رفت پیش اندرون قیدروش
Сикандари супурдаи бадви чашму гӯш
سکندر سپرده بدو چشم و گوش
Чу оташ ҳаме ронад меҳтари сутур
چو آتش همی راند مهتر ستور
Ба кӯҳии расиданди сангаши булӯр
به کوهی رسیدند سنگش بلور
Бдўдри зи ҳаргунае миваи дор
بدودر ز هرگونهای میوهدار
Фаровони гё буд бар кӯҳсор
فراوان گیا بود بر کوهسار
Бирафтанд зонгўнаҳи пӯён ба роҳ
برفتند زانگونه پویان به راه
Барони бум ва бар кондрў буд шоҳ
برآن بوم و بر کاندرو بود شاه
Чу қидоФаҳ огаҳ шуд аз қидрўш
چو قیدافه آگه شد از قیدروش
зи баҳри писар паҳн бикшод гӯш
ز بهر پسر پهن بگشاد گوش
Пазира шудаш бо сипоҳии гарон
پذیره شدش با سپاهی گران
Ҳамаи номдорону неки ахтарон
همه نامداران و نیک اختران
Писар низ чун модарашро бидид
پسر نیز چون مادرش را بدید
Пиёда шуд ва офарин густаред
پیاده شد و آفرین گسترید
Бифармуд қидоФаҳ то барнишаст
بفرمود قیدافه تا برنشست
Ҳаме ронаду дасташи гирифта ба даст
همی راند و دستش گرفته به دست
Бадви қидрўш онч дид ва шунид
بدو قیدروش آنچ دید و شنید
Ҳаме гуфту ранги Рахши нопадид
همی گفت و رنگ رخش ناپدید
Ки бар шаҳри фарён чаҳ омад зи ранҷ
که بر شهر فریان چه آمد ز رنج
Намонад афсару тахту лашкар на ганҷ
نماند افسر و تخت و لشکر نه گنج
Марои ин ки омад ҳаме бо арӯс
مرا این که آمد همی با عروس
Раҳо кард зи Искандари Филқўс
رها کرد ز اسکندر فیلقوس
Вагарна бифармуд то гарданам
وگرنه بفرمود تا گردنم
Зананд ва ба оташ бисӯзад танам
زنند و به آتش بسوزد تنم
Кунун ҳарч бояд ба хӯбӣ бикун
کنون هرچ باید به خوبی بکن
Бирав ҳеҷ машкан бихоҳаш сухан
برو هیچ مشکن بخواهش سخن
Чу бишунид қидоФаҳи ин аз писар
چو بشنید قیدافه این از پسر
Дилаши гашт зон дарди зеру зибр
دلش گشت زان درد زیر و زبر
Аз айвони фиристодаро пеш хонд
از ایوان فرستاده را پیش خواند
Ба тахти гиронмоягони брншонд
به تخت گرانمایگان برنشاند
Фаровон бипурседу бнўохтш
فراوان بپرسید و بنواختش
Яке мояи вари ҷойгаҳи сохташ
یکی مایهور جایگه ساختش
Фиристод ҳаргунае хӯрданӣ
فرستاد هرگونهای خوردنی
зи пӯшидании ҳам з густурданӣ
ز پوشیدنی هم ز گستردنی
Бишуд он шабу бомдоди пагоҳ
بشد آن شب و بامداد پگاه
Ба пурсиш биёмад ба даргоҳи шоҳ
به پرسش بیامد به درگاه شاه
Парастандагон парда бардоштанд
پرستندگان پرده برداشتند
Бар аспаши зи даргоҳи бгзоштнд
بر اسپش ز درگاه بگذاشتند
Чу қидоФаҳро дид бар тахти оҷ
چو قیدافه را دید بر تخت عاج
зи ёқӯту пирӯза бар сараши тоҷ
ز یاقوت و پیروزه بر سرش تاج
зи зарбафти пӯшидаи чинии қабоӣ
ز زربفت پوشیده چینی قبای
Фаровони парастандаи гардиш ба пой
فراوان پرستنده گردش به پای
Рухи шоҳи тобон ба кирдори ҳўр
رخ شاه تابان به کردار هور
Нишастани гуҳашро сутунҳо булӯр
نشستن گهش را ستونها بلور
Зибри пӯшишии ҷазаъи баста ба зар
زبر پوششی جزع بسته به زر
Бирав бофтаи донаҳои гуҳар
برو بافته دانههای گهر
Парастанда бо тавқ ва бо гӯшвор
پرستنده با طوق و با گوشوار
Ба пои андари он гулшани зарнигор
به پای اندر آن گلشن زرنگار
Сикандар бидон дршгФтӣ бимонад
سکندر بدان درشگفتی بماند
Фаровони ниҳони ном яздон бихонад
فراوان نهان نام یزدان بخواند
Нишастан гуҳӣ дид меҳтар ки низ
نشستن گهی دید مهتر که نیز
Наомад варои рӯму Эрон ба чиз
نیامد ورا روم و ایران به چیز
Бар меҳтар омад замин дод бӯс
بر مهتر آمد زمین داد بوس
Чнончўн буд мардуми чоплус
چنانچون بود مردم چاپلوس
Варо дид қидоФаҳи бнўохтш
ورا دید قیدافه بنواختش
Бипурсед бисёру бншохтш
بپرسید بسیار و بنشاختش
Чу хуршеди тобони зи гунбади бгшт
چو خورشید تابان ز گنبد بگشت
Гуҳи бори бегонаи андари гузашт
گه بار بیگانه اندر گذشت
Бифармуд то хон биёростанд
بفرمود تا خوان بیاراستند
Парастанда равад ва ме хостанд
پرستندهٔ رود و می خواستند
Ниҳоданд як хонаи хонҳои соҷ
نهادند یک خانه خوانهای ساج
Ҳамаи пайкараши зару кавкабаши оҷ
همه پیکرش زر و کوکبش عاج
Хӯришҳои бисёр оварда шуд
خورشهای بسیار آورده شد
намеоварад ва чун хӯрданӣ хӯрда шуд
می آورد و چون خوردنی خورده شد
Тибқҳои заррину симини ниҳод
طبقهای زرین و سیمین نهاد
Нахустин з қидоФаҳ карданд ёд
نخستین ز قیدافه کردند یاد
Ба май хӯрдани андари гиронмояи шоҳ
به می خوردن اندر گرانمایه شاه
Фузун кард сӯии Сикандари нигоҳ
فزون کرد سوی سکندر نگاه
Ба ганҷур гуфт он дурахшони ҳарир
به گنجور گفت آن درخشان حریر
Навишта бирав сӯрати дилпазир
نوشته برو صورت دلپذیر
Ба пеши мановар чунон ҳам ки ҳаст
به پیش من آور چنان هم که هست
Ба тундӣ бирав ҳеҷ мбсои даст
به تندی برو هیچ مبسای دست
Биоварад ганҷур ва биниҳод пеш
بیاورد گنجور و بنهاد پیش
Чу дидаш нигаҳ кард зи андоза беш
چو دیدش نگه کرد ز اندازه بیش
Бидонаст қидоФаҳ кӯ қайсараст
بدانست قیدافه کو قیصرست
Барон лашкар номвар меҳтараст
بران لشکر نامور مهترست
Фиристода Эй карда аз хештан
فرستادهای کرده از خویشتن
Далер омадаст андарин анҷуман
دلیر آمدست اندرین انجمن
Бадв гуфт к-эии марди густардаи ком
بدو گفت کای مرد گسترده کام
Бигӯ то Сикандар чаҳ додат паём
بگو تا سکندر چه دادت پیام
Чунин дод посух ки шоҳи ҷаҳон
چنین داد پاسخ که شاه جهان
Сухан гуфт бо ман миёни маон
سخن گفت با من میان مهان
Ки қидоФаҳи покдлро бигӯӣ
که قیدافهٔ پاکدل را بگوی
Ки ҷузи ростӣ дар замонаи мҷўӣ
که جز راستی در زمانه مجوی
Нигар сар напечӣ зи фармони ман
نگر سر نپیچی ز فرمان من
Нигаҳи дори бедори паймони ман
نگه دار بیدار پیمان من
Вагар ҳеҷ тоби андари оре ба дил
وگر هیچ تاب اندر آری به دل
Биорам яке лашкарии дили гусал
بیارم یکی لشکری دل گسل
Нишони ҳунарҳои ту ёфтам
نشان هنرهای تو یافتم
Ба ҷанг омадани тези нштоФтм
به جنگ آمدن تیز نشتافتم
Хирадмандӣу шарми наздики тест
خردمندی و شرم نزدیک تست
Ҷаҳони эмин аз рои борӣки тест
جهان ایمن از رای باریک تست
Кунун гар нтобӣ сар аз божу сов
کنون گر نتابی سر از باژ و ساو
Бадоне ки бо мо надории ту тов
بدانی که با ما نداری تو تاو
Набинӣ ба ҷузи хӯбӣу ростӣ
نبینی به جز خوبی و راستی
Чу пайчии сар аз кажӣу костӣ
چو پیچی سر از کژی و کاستی
Барошуфт қидоФаҳ чун ин шунид
برآشفت قیدافه چون این شنید
Биҷузи хомшии чора он надид
بجز خامشی چارهٔ آن ندید
Бадв гуфт кокнўни раҳи хонаи гир
بدو گفت کاکنون ره خانه گیر
Биёсоӣ бо мардуми дилпазир
بیاسای با مردم دلپذیر
Чу фардои биёеи ту посухи даҳум
چو فردا بیایی تو پاسخ دهم
Ба бар гаштанати рои фаррухи нуҳум
به بر گشتنت رای فرخ نهم
Сикандар биёмад сӯии хони хеш
سکندر بیامد سوی خان خویش
Ҳамаи шаби ҳамеи сохт дармони хеш
همه شب همی ساخت درمان خویش
Чу бар зад сар аз кӯҳи равшани чароғ
چو بر زد سر از کوه روشن چراغ
Чу дебо фурӯзанда шуд дашту роғ
چو دیبا فروزنده شد دشت و راغ
Сикандар биёмад барон боргоҳ
سکندر بیامد بران بارگاه
Ду лаби пари зи хандаи дил аз ғами табоҳ
دو لب پر ز خنده دل از غم تباه
Фиристодаро дид солори бор
فرستاده را دید سالار بار
Бипурседу барадаш бар шаҳриёр
بپرسید و بردش بر شهریار
Ҳамаи кох ӯ пари зи бегона буд
همه کاخ او پر ز بیگانه بود
Нишастани булӯрӣни яке хона буд
نشستن بلورین یکی خانه بود
Ақиқу забарҷади брўбр нигор
عقیق و زبرجد بروبر نگار
Миёни андаруни гавҳари шоҳвор
میان اندرون گوهر شاهوار
Заминаши ҳамаи сандалу чӯби авд
زمینش همه صندل و چوب عود
зи ҷазаъу зи пирӯза ӯро амӯд
ز جزع و ز پیروزه او را عمود
Сикандар форуманд зон ҷойгоҳ
سکندر فروماند زان جایگاه
Азон фару авранг ва он дастгоҳ
ازان فر و اورنگ و آن دستگاه
Ҳаме гуфт кинат сарой нишаст
همی گفت کاینت سرای نشست
Набинад чунин ҷои яздони параст
نبیند چنین جای یزدان پرست
Хиромон биёмад ба наздики шоҳ
خرامان بیامد به نزدیک شاه
Ниҳоданд заррини яке зергоҳ
نهادند زرین یکی زیرگاه
Бадв гуфт қидоФаҳ эй битқўн
بدو گفت قیدافه ای بیطقون
Чаро хира монадӣ ба ҷазаъи андарун
چرا خیره ماندی به جزع اندرون
Ҳамоно ки чунин набошад ба рӯм
همانا که چونین نباشد به روم
Ки осемаи гаштии бад-ӣни мояи бум
که آسیمه گشتی بدین مایه بوم
Сикандар бадв гуфт к-эии шаҳриёр
سکندر بدو گفت کای شهریار
Ту ин хонаро хўормоиаҳи мадор
تو این خانه را خوارمایه مدار
зи айвони шоҳон сараш бартараст
ز ایوان شاهان سرش برترست
Ки айвони ту маъдан гавҳараст
که ایوان تو معدن گوهرست
Бихандед қидоФаҳ аз кори ӯй
بخندید قیدافه از کار اوی
Дилаши гашти хуррам ба бозори ӯй
دلش گشت خرم به بازار اوی
Азон пас бадар кард касҳои хеш
ازان پس بدر کرد کسهای خویش
Фиристодаро танг бинишонад пеш
فرستاده را تنگ بنشاند پیش
Бадв гуфт к-эии зодаи Филқўс
بدو گفت کای زادهٔ فیلقوس
Ҳиммати базм ва размаст ва ҳам нъму бӯс
همت بزم و رزمست و هم نعم و بوس
Сикандари зи гуфтор ӯ гашти зард
سکندر ز گفتار او گشت زرد
Равони пари зи дарду рухони ложвард
روان پر ز درد و رخان لاژورد
Бадв гуфт к-эии меҳтари пурхирад
بدو گفت کای مهتر پرخرد
Чунин гуфтан аз ту на андар хӯрд
چنین گفتن از تو نه اندر خورد
Манам битқўни кадхудои ҷаҳон
منم بیطقون کدخدای جهان
Чунин тухма Филқўсм махон
چنین تخمهٔ فیلقوسم مخوان
Сипосами зи яздони парвардгор
سپاسم ز یزدان پروردگار
Ки бо ман набад меҳтарии номдор
که با من نبد مهتری نامدار
Ки барадӣ ба шоҳи ҷаҳони огаҳӣ
که بردی به شاه جهان آگهی
Танамро зи ҷон зуд кардӣ тиҳӣ
تنم را ز جان زود کردی تهی
Бадв гуфт қидоФаҳ каз доварӣ
بدو گفت قیدافه کز داوری
Лабатро бипардоз коскндрӣ
لبت را بپرداز کاسکندری
Агар чеҳраи хеши бинӣ ба чашм
اگر چهرهٔ خویش بینی به چشم
з чора биёсоӣ ва манимоӣ хашм
ز چاره بیاسای و منمای خشم
Биоварад ва биниҳод пешаши ҳарир
بیاورد و بنهاد پیشش حریر
Навишта бирав сӯрати дилпазир
نوشته برو صورت دلپذیر
Кигар ҳеҷ ҷунбиши бадӣ дар нигор
که گر هیچ جنبش بدی در نگار
Набӯдӣ ҷузи Искандари шаҳриёр
نبودی جز اسکندر شهریار
Сикандар чу дид он бхоииди лаб
سکندر چو دید آن بخایید لب
Бирав тира шуд рӯз чун тираи шаб
برو تیره شد روز چون تیره شب
Чунин гуфт беханҷарӣ дар ниҳон
چنین گفت بیخنجری در نهان
Мабодо ки бошад каси андари ҷаҳон
مبادا که باشد کس اندر جهان
Бадв гуфт қидоФаҳгар ханҷарат
بدو گفت قیدافه گر خنجرت
Ҳамоили бадии пеши ман бар ?бирт
حمایل بدی پیش من بر برت
На неруат будӣ на шамшери тез
نه نیروت بودی نه شمشیر تیز
На ҷои набард ва на роҳи гурез
نه جای نبرد و نه راه گریز
Сикандар бадв гуфт ҳар каз маон
سکندر بدو گفت هر کز مهان
Ба мардӣ буд хостори ҷаҳон
به مردی بود خواستار جهان
Набояд ки печади зи роҳи газанд
نباید که پیچد ز راه گزند
Ки бади дил ба гетӣ нагардад баланд
که بد دل به گیتی نگردد بلند
Агар бо мнстии силеҳам кунун
اگر با منستی سلیحم کنون
Ҳамаи хонаи гаштӣ чу дарёии хӯн
همه خانه گشتی چو دریای خون
Турои кштмигар ҷигаргоҳи хеш
ترا کشتمی گر جگرگاه خویش
Бдридмии пеши бадхоҳи хеш
بدریدمی پیش بدخواه خویش