Ҳаме рафт манзил ба манзил ба роҳ
همی رفت منزل به منزل به راه
зи раҳи ранҷау монда яксар сипоҳ
ز ره رنجه و مانده یکسر سپاه
зи шаҳри брҳмн ба ҷое расед
ز شهر برهمن به جایی رسید
Яке бе карони жарф дарё бидид
یکی بیکران ژرف دریا بدید
Басони занони марди пӯшида рӯй
بسان زنان مرد پوشیده روی
Ҳаме рафт бо ҷомау рангу буи
همی رفت با جامه و رنگ و بوی
Забонҳо на тозӣ ва на хусравӣ
زبانها نه تازی و نه خسروی
На туркӣ на чинӣ ва на паҳлавӣ
نه ترکی نه چینی و نه پهلوی
зи моҳии бадишони ҳамеи хӯрданӣ
ز ماهی بدیشان همی خوردنی
Ба ҷое набад роҳ оварданӣ
به جایی نبد راه آوردنی
Шигифти андари эшон Сикандар бимонад
شگفت اندر ایشان سکندر بماند
зи дарёи ҳамеи ном яздон бихонад
ز دریا همی نام یزدان بخواند
Ҳам ангоҳи кӯҳии баромади зи об
همانگاه کوهی برآمد ز آب
Бадв пора шуд зард чун офтоб
بدو پاره شد زرد چون آفتاب
Сикандари яке тез киштӣ биҷуст
سکندر یکی تیز کشتی بجست
Ки онро бибинад ба дидаи дуруст
که آن را ببیند به دیده درست
Яке гуфт зон файласуфон ба шоҳ
یکی گفت زان فیلسوفان به شاه
Ки бар жарфи дарё туро нест роҳ
که بر ژرف دریا ترا نیست راه
Бимон то бибинад мар ӯро касе
بمان تا ببیند مر او را کسی
Ки баҳра надорад зи дониши басӣ
که بهره ندارد ز دانش بسی
зи рӯмӣ ва аз мардуми порсӣ
ز رومی و از مردم پارسی
Бидон киштӣ андар нишастанд сӣ
بدان کشتی اندر نشستند سی
Яке зарди моҳии бади он лухти кӯҳ
یکی زرد ماهی بد آن لخت کوه
Ҳам анга чу танг андар омад гуруҳ
همانگه چو تنگ اندر آمد گروه
Фрўбрди киштии ҳам андари шитоб
فروبرد کشتی هم اندر شتاب
Ҳам он кӯҳ шуд нопадиди андари об
هم آن کوه شد ناپدید اندر آب
Сипоҳи Сикандари ҳаме хира монад
سپاه سکندر همی خیره ماند
Ҳамеи ҳаркасии ном яздон бихонад
همی هرکسی نام یزدان بخواند
Бадв гуфт рӯмӣ ки дониш бааст
بدو گفت رومی که دانش بهست
Ки донанда бар ҳар касе бар мааст
که داننده بر هر کسی بر مهست
Агар шоҳ рафтӣу гаштии табоҳ
اگر شاه رفتی و گشتی تباه
Пар аз хӯн шудӣ ҷони чандини сипоҳ
پر از خون شدی جان چندین سپاه
Вазони ҷойгаҳи лашкар андар кашид
وزان جایگه لشکر اندر کشید
Яке обгирӣ нав омад падед
یکی آبگیری نو آمد پدید
Ба гирди андараши неи басони дарахт
به گرد اندرش نی بسان درخت
Ту гуфтӣ ки чӯб чанораст сахт
تو گفتی که چوب چنارست سخت
зи панҷаи фузун буд болои ӯй
ز پنجه فزون بود بالای اوی
Чиҳил раши бпимўди паҳнои ӯй
چهل رش بپیمود پهنای اوی
Ҳамаи хона ҳо карда аз чӯбу не
همه خانهها کرده از چوب و نی
Заминаши ҳам аз неи Фрўбрдаҳи пай
زمینش هم از نی فروبرده پی
Ншоисти бад дар Нитсаатон басӣ
نشایست بد در نیستان بسی
з шурӣ нахурд об ӯ ҳаркасӣ
ز شوری نخورد آب او هرکسی
Чу бигузашт зон об ҷое расед
چو بگذشت زان آب جایی رسید
Ки омад яке жарфи дарёи падед
که آمد یکی ژرف دریا پدید
Ҷаҳони хурраму об чун ангабин
جهان خرم و آب چون انگبین
Ҳаме машк буиед рӯй замин
همی مشک بویید روی زمین
Бихӯраданд ва карданд оҳанги хоб
بخوردند و کردند آهنگ خواب
Басии мори печони баромади зи об
بسی مار پیچان برآمد ز آب
Вазон беша газадам чу оташ ба ранг
وزان بیشه گزدم چو آتش به رنگ
Ҷаҳон шуд барон хуфтагони тору танг
جهان شد بران خفتگان تار و تنگ
Ба ҳар гӯшае дар фаровон бамурд
به هر گوشهای در فراوان بمرد
Бузургони доноу мардони гирд
بزرگان دانا و مردان گرد
зи як сӯ фаровон биёмад гуроз
ز یک سو فراوان بیامد گراز
Чу алмоси дандонҳои дароз
چو الماس دندانهای دراز
зи даст дигар шери меҳтари зи гов
ز دست دگر شیر مهتر ز گاو
Ки бо ҷанг эшон набад зӯру тов
که با جنگ ایشان نبد زور و تاو
Сипоҳаши зи дарё биксў шуданд
سپاهش ز دریا بیکسو شدند
Барон Нитсаатон оташ андар заданд
بران نیستان آتش اندر زدند
Бикуштанд чандон зи шерон ки роҳ
بکشتند چندان ز شیران که راه
Ба якборагӣ танг шуд бар сипоҳ
به یکبارگی تنگ شد بر سپاه