Чу омад Сикандар ба Искандарӣ

چو آمد سکندر به اسکندری

Ҷаҳонро дигаргуна шуд доварӣ

جهان را دگرگونه شد داوری

Ба ҳомӯн ниҳоданд сандӯқи ӯй

به هامون نهادند صندوق اوی

Замин шуд саросари пар аз гуфт вгўӣ

زمین شد سراسر پر از گفت‌وگوی

Ба Искандарии кӯдаку марду зан

به اسکندری کودک و مرد و زن

Ба тобут ӯ бар шуданд анҷуман

به تابوت او بر شدند انجمن

Агар барграфтӣ зи мардуми шумор

اگر برگرفتی ز مردم شمار

Муҳандис фузун омадӣ сад ҳазор

مهندس فزون آمدی صد هزار

Ҳакими арстолиси пеши андарун

حکیم ارسطالیس پیش اندرون

Ҷаҳонӣ бирав дидагони пари зи хӯн

جهانی برو دیدگان پر ز خون

Барони танг сандӯқ биниҳод даст

برآن تنگ صندوق بنهاد دست

Чунин гуфт к-эии шоҳи яздони параст

چنین گفت کای شاه یزدان پرست

Куҷои он ҳашу донишу рои ту

کجا آن هش و دانش و رای تو

Ки ин танг тобут шуд ҷои ту

که این تنگ تابوت شد جای تو

Ба рӯзи ҷавонии барин мояи сол

به روز جوانی برین مایه سال

Чаро хокро баргузедии ниҳол

چرا خاک را برگزیدی نهال

Ҳакямон рӯмӣ шуданд анҷуман

حکیمان رومی شدند انجمن

Яке гуфт к-эии пели рўиинаҳи тан

یکی گفت کای پیل رویینه تن

зи поят ки афганду ҷонат ки хаст

ز پایت که افگند و جانت که خست

Куҷои он ҳамаи ҳзму рой ва нишаст

کجا آن همه حزم و رای و نشست

Дигар гуфт чандин наҳуфтӣ ту зар

دگر گفت چندین نهفتی تو زر

Кунун зар дорад танатро ба бар

کنون زر دارد تنت را به بر

Дигар гуфт каз дасти ту кас нараст

دگر گفت کز دست تو کس نرست

Чаро судӣ эй шоҳ бо марги даст

چرا سودی ای شاه با مرگ دست

Дигар гуфт ксўдӣ аз дарду ранҷ

دگر گفت که سودی از درد و رنج

Ҳам аз ҷустани подшоҳӣу ганҷ

هم از جستن پادشاهی و گنج

Дигар гуфт чун пеши довари шӯй

دگر گفت چون پیش داور شوی

Ҳамон бар ки киштии ҳамон бдрўӣ

همان بر که کشتی همان بدروی

Дигар гуфт бе дастгоҳи он буд

دگر گفت بی‌دستگاه آن بود

Ки ризндаҳи хӯни шоҳон буд

که ریزندهٔ خون شاهان بود

Дигар гуфт мо чун ту бошем зуд

دگر گفت ما چون تو باشیم زود

Ки будӣ ту чун гавҳари нобсўд

که بودی تو چون گوهر نابسود

Дигар гуфт чун бинадат Авестоад

دگر گفت چون بیندت اوستاد

Биомузади он чиз кат нест ёд

بیاموزد آن چیز کت نیست یاد

Дигар гуфт каз марг чун ту нараст

دگر گفت کز مرگ چون تو نرست

Ба бешӣ сазад гар ниёзем даст

به بیشی سزد گر نیازیم دست

Дигар гуфт к-эии бартар аз моҳу меҳр

دگر گفت کای برتر از ماه و مهر

Чаҳ пӯшии ҳамеи зи анҷумани хуби чеҳр

چه پوشی همی ز انجمن خوب چهر

Дигар гуфт марди фаровони ҳунар

دگر گفت مرد فراوان هنر

Бакӯшад ки чеҳраи бипушад ба зар

بکوشد که چهره بپوشد به زر

Кунун эй ҳунарманди марди далер

کنون ای هنرمند مرد دلیر

Турои зар зард оваредаст зер

ترا زر زرد آوریدست زیر

ДгргФти дебои бпўшидаҳ Эй

دگرگفت دیبا بپوشیده‌ای

Напӯшидаро низ рухи дида Эй

نپوشیده را نیز رخ دیده‌ای

Кунун сари зи дебои баровар ки тоҷ

کنون سر ز دیبا برآور که تاج

Ҳаме ҷӯядат ёрау тахти оҷ

همی جویدت یاره و تخت عاج

Дигар гуфт каз моҳи рухи бандагон

دگر گفت کز ماه‌رخ بندگان

зи чинӣу рӯмии парастандагон

ز چینی و رومی پرستندگان

Буридӣу зари дории андари канор

بریدی و زر داری اندر کنار

Ба расми каёни зару дебои мадор

به رسم کیان زر و دیبا مدار

Дигар гуфт прсндаҳи пурсад кунун

دگر گفت پرسنده پرسد کنون

Чаҳ ёд оядат посухи раҳнамӯн

چه یاد آیدت پاسخ رهنمون

Ки хӯни бузургон чаро рехтӣ

که خون بزرگان چرا ریختی

Ба сахтӣ ба ганҷ андар овехтӣ

به سختی به گنج اندر آویختی

Хунаки онкасӣ каз бузургон бамурд

خنک آنکسی کز بزرگان بمرد

зи гетии ҷуз аз неки номии набард

ز گیتی جز از نیک‌نامی نبرد

Дигар гуфт рӯзи ту андргзшт

دگر گفت روز تو اندرگذشت

Забонати зи гуфтори бекори гашт

زبانت ز گفتار بیکار گشت

Ҳронкс ки ӯ тоҷу тахт ту дид

هرانکس که او تاج و تخت تو دید

Аннан аз бузургӣ бибояд кашид

عنان از بزرگی بباید کشید

Ки бар кас намонад чу бар ту намонад

که بر کس نماند چو بر تو نماند

Дарахти бузургӣ чаҳ бояд нишоед

درخت بزرگی چه باید نشاید

Дигар гуфт кирдори ту бодгшт

دگر گفت کردار تو بادگشت

Сари саракашон аз ту озоди гашт

سر سرکشان از تو آزاد گشت

Бибинӣ кунун боргоҳи бузург

ببینی کنون بارگاه بزرگ

Ҷаҳонӣ ҷудо карда аз мяши гург

جهانی جدا کرده از میش گرگ

Дигар гуфт кандар сарои сипанҷ

دگر گفت کاندر سرای سپنج

Чаро доштӣ хештанро ба ранҷ

چرا داشتی خویشتن را به رنج

Ки баҳри ту ин омад аз ранҷи ту

که بهر تو این آمد از رنج تو

Яке танг тобут шуд ганҷи ту

یکی تنگ تابوت شد گنج تو

Наҷӯӣ ҳамеи нолаи буқ ро

نجویی همی نالهٔ بوق را

Ба санад омадат банди сандӯқ ро

به سند آمدت بند صندوق را

Дигар гуфт чун лашкарати бозгашт

دگر گفت چون لشکرت بازگشت

Ту танҳо наМонӣ барин паҳни дашт

تو تنها نمانی برین پهن دشت

Ҳамоно пас ҳаркасии бенгарӣ

همانا پس هرکسی بنگری

Фаровони ғами зиндагонии хурӣ

فراوان غم زندگانی خوری