Чу омад сари моҳи ҳангоми ҷанг
چو آمد سر ماه هنگام جنگ
зи паймони бгштнд ва аз ному нанг
ز پیمان بگشتند و از نام و ننگ
Хурӯшии баромади з ҳар ду сипоҳ
خروشی برآمد ز هر دو سپاه
Бирафтанд яксар сӯии размгоҳ
برفتند یکسر سوی رزمگاه
зи баси нолаи буқу ҳиндӣ дароӣ
ز بس ناله بوق و هندی درای
Ҳамеи осмон андар омад зи ҷой
همی آسمان اندر آمد ز جای
Ҳам аз ёли аспону дасту Аннан
هم از یال اسپان و دست و عنان
зи гўполу теғу камону синон
ز گوپال و تیغ و کمان و سنان
Ту гуфтӣ ҷаҳони дом нар аждаҳост
تو گفتی جهان دام نر اژدهاست
Вагар осмон бар замини гашти рост
وگر آسمان بر زمین گشت راست
Набад пашшаро рӯзгори гузар
نبد پشه را روزگار گذر
зи баси гурзу теғу синону сипар
ز بس گرز و تیغ و سنان و سپر
Сӯии майманаи Геви Гӯдарз буд
سوی میمنه گیو گودرز بود
Раду мӯбаду меҳтари марз буд
رد و موبد و مهتر مرز بود
Сӯии майсараи ашкаши тизчнг
سوی میسره اشکش تیزچنگ
Ки дарёӣ хӯн ронад ҳангоми ҷанг
که دریای خون راند هنگام جنگ
Ялон бо фиребурзи коўси шоҳ
یلان با فریبرز کاوس شاه
Дирафш аз пас пушт дар қалбгоҳ
درفش از پس پشت در قلبگاه
Фиребурз бо лашкар хеш гуфт
فریبرز با لشکر خویش گفت
Ки моро ҳунарҳо шуд андар наҳуфт
که ما را هنرها شد اندر نهفت
Як имрӯз чун шери ҷанги оварем
یک امروز چون شیر جنگ آوریم
Ҷаҳон бар бидонадяши танги оварем
جهان بر بداندیش تنگ آوریم
Казин нанг то ҷовдон бар сипоҳ
کزین ننگ تا جاودان بر سپاه
Бихандади ҳамеи гурзу рӯмии кулоҳ
بخندد همی گرز و رومی کلاه
Яке тирборони бкрднди сахт
یکی تیرباران بکردند سخت
Чу бод хазоне ки резади дарахт
چو باد خزانی که ریزد درخت
Ту гуфтӣ ҳавои пар кргс шудаст
تو گفتی هوا پر کرگس شدست
Замин аз паии пел помс шудаст
زمین از پی پیل پامس شدست
Набад бар ҳавои мурғро ҷойгоҳ
نبد بر هوا مرغ را جایگاه
зи тиру зи гурзу зи гирди сипоҳ
ز تیر و ز گرز و ز گرد سپاه
ДрФшидни теғи алмоси гаван
درفشیدن تیغ الماس گون
Бикрдор оташ бигард андарун
بکردار آتش بگرد اندرون
Ту гуфтӣ замин рӯй зангӣ шудаст
تو گفتی زمین روی زنگی شدست
Ситораи дили пел ҷангӣ шудаст
ستاره دل پیل جنگی شدست
зи баси найзау гурзу шамшери тез
ز بس نیزه و گرز و شمشیر تیز
Баромади ҳаме аз ҷаҳони растхез
برآمد همی از جهان رستخیز
зи қалби сипаҳ Гев шуд пеши саф
ز قلب سپه گیو شد پیش صف
Хурушон ва бар лаби баровардаи каф
خروشان و بر لب برآورده کف
Абои номдорони Гӯдарзён
ابا نامداران گودرزیان
Казишон бадии роҳи суду зиён
کزیشان بدی راه سود و زیان
Бтиғу бнизаҳи броўихтнд
بتیغ و بنیزه برآویختند
Ҳамеи зи оҳани оташ фурӯ рехтанд
همی ز آهن آتش فرو ریختند
Чу шуд разми Гӯдарзу перони дурушт
چو شد رزم گودرز و پیران درشت
Чу нуҳсад тан аз тухм перон бикушт
چو نهصد تن از تخم پیران بکشت
Чу диданди лҳоку Фршидўрд
چو دیدند لهاک و فرشیدورد
Казон лашкар гшн бархест гирд
کزان لشکر گشن برخاست گرد
Яке ҳамлаи бурданди брсўии Гев
یکی حمله بردند برسوی گیو
Барон грздорону шерони ню
بران گرزداران و شیران نیو
Баборед тир аз камони сарон
ببارید تیر از کمان سران
Барон номдорони ҷавшани варон
بران نامداران جوشنوران
Чунон шуд ки кас рӯй кишвар надид
چنان شد که کس روی کشور ندید
зи бас куштагон шуд замини нопадид
ز بس کشتگان شد زمین ناپدید
Яке пушт бар дайгарии брнгошт
یکی پشت بر دیگری برنگاشت
На бгзошти он ҷойгаҳро ки дошт
نه بگذاشت آن جایگه را که داشت
Чунин гуфт ҳумон ба Фршидўрд
چنین گفت هومان به فرشیدورد
Ки бо қлбгаҳи ҷуст бояд набард
که با قلبگه جست باید نبرد
Фиребурз бояд казон қалбгоҳ
فریبرز باید کزان قلبگاه
Гурезон бияёд зи пушти сипоҳ
گریزان بیاید ز پشت سپاه
Пас осон буд ҷанг бо маймана
پس آسان بود جنگ با میمنه
Бчнг ояд он размгоҳу буна
بچنگ آید آن رزمگاه و بنه
Бирафтанд пас то бқлби сипоҳ
برفتند پس تا بقلب سپاه
Баҷанг фиребурзи коўси шоҳ
بجنگ فریبرز کاوس شاه
зи ҳумон гурезон бишуд паҳлавон
ز هومان گریزان بشد پهلوان
Шикаст андар омад брзми гӯон
شکست اندر آمد برزم گوان
Бидоданд гарданкашони ҷои хеш
بدادند گردنکشان جای خویش
Набуданди густох бо рои хеш
نبودند گستاخ با رای خویش
Якояк бдшмн супурданд ҷой
یکایک بدشمن سپردند جای
зи гардон Эрон набад каси бпоӣ
ز گردان ایران نبد کس بپای
Бимонаданд бар ҷои кӯсу дирафш
بماندند بر جای کوس و درفش
зи пайкорашони дида ҳо шуд бунафш
ز پیکارشان دیدهها شد بنفش
Далерон бдшмн намуданд пушт
دلیران بدشمن نمودند پشت
Азон корзор анда омад бмшт
ازان کارزار انده آمد بمشت
Нигун гашта кӯсу дирафшу синон
نگون گشته کوس و درفش و سنان
Набӯд инчи пайдои ркиб аз Аннан
نبود ایچ پیدا رکیب از عنان
Чу душмани з ҳар сӯ бонбўаҳ шуд
چو دشمن ز هر سو بانبوه شد
Фиребурз бар доман кӯҳ шуд
فریبرز بر دامن کوه شد
Бирафтанд зи эрониён ҳрк зист
برفتند ز ایرانیان هرک زیست
Барон зиндагонӣ бибояд гирист
بران زندگانی بباید گریست
Ҳаме буд бар ҷои Гӯдарзу Гев
همی بود بر جای گودرز و گیو
зи лашкари басии номбурдори ню
ز لشکر بسی نامبردار نیو
Чу Гӯдарзи кшўод бар қалбгоҳ
چو گودرز کشواد بر قلبگاه
Дирафши фиребурзи коўси шоҳ
درفش فریبرز کاوس شاه
Надиду ялони сипаҳро надид
ندید و یلان سپه را ندید
Бикрдори оташи дилаши ?бардамӣад
بکردار آتش دلش بردمید
Аннан кард печони бароаи гурез
عنان کرد پیچان براه گریز
Баромади зи Гӯдарзёни растхез
برآمد ز گودرزیان رستخیز
Бадв гуфт Гев эй сипаҳдори пер
بدو گفت گیو ای سپهدار پیر
Басии дидае гурзу гўполу тир
بسی دیدهای گرز و گوپال و تیر
Агар ту з перон бихоҳӣ гурехт
اگر تو ز پیران بخواهی گریخت
Бибояд басар бар марои хоки рехт
بباید بسر بر مرا خاک ریخت
Намонад касе зиндаи андари ҷаҳон
نماند کسی زنده اندر جهان
Далерону корозмудаи маон
دلیران و کارآزموده مهان
зи мурдани мароу туро чора нест
ز مردن مرا و ترا چاره نیست
Дирангитар аз марг патёра нест
درنگی تر از مرگ پتیاره نیست
Чу пеш омад ин рӯзгори дурушт
چو پیش آمد این روزگار درشت
Туро рӯй бенанди беҳтар ки пушт
ترا روی بینند بهتر که پشت
Бипечем зини ҷойгаҳи сӯии ҷанг
بپیچیم زین جایگه سوی جنگ
Наёрем бар хоки кшўоди нанг
نیاریم بر خاک کشواد ننگ
зи доно ту нишнидӣ он достон
ز دانا تو نشنیدی آن داستان
Ки баргӯед аз гуфта бостон
که برگوید از گفتهٔ باستان
Кигар ду бародар наад пушти пушт
که گر دو برادر نهد پشت پشت
Тани кӯҳро санг монад бмшт
تن کوه را سنگ ماند بمشت
Ту бошӣ ва ҳафтод ҷангии писар
تو باشی و هفتاد جنگی پسر
зи дӯдаи сутӯдаи басии номвар
ز دوده ستوده بسی نامور
Бхнҷри дил душманон башиканем
بخنجر دل دشمنان بشکنیم
Вагар кӯҳ бошад зи бен бркним
وگر کوه باشد ز بن برکنیم
Чу Гӯдарз бишунид гуфтори Гев
چو گودرز بشنید گفتار گیو
Бидид он сару трги бедори ню
بدید آن سر و ترگ بیدار نیو
Пушаймон шуд аз донишу рои хеш
پشیمان شد از دانش و رای خویش
БиФшорд бар ҷойгаҳи пои хеш
بیفشارد بر جایگه پای خویش
Гуроза бурун омаду Густаҳм
گرازه برون آمد و گستهم
Абои ?биртау зангаи яли баҳам
ابا برته و زنگهٔ یل بهم
Бихӯраданд савгандҳои гарон
بخوردند سوگندهای گران
Ки паймон шикастан набӯд андарон
که پیمان شکستن نبود اندران
Казин рзмгаҳ барнатобем рӯй
کزین رزمگه برنتابیم روی
Гар аз гурзи хӯн андар ояд биҷавӣ
گر از گرز خون اندر آید بجوی
Вазони ҷойгаҳи рони биФшорднд
وزان جایگه ران بیفشاردند
Брзми андарун гурз бигузораданд
برزم اندرون گرز بگذاردند
з ҳар сӯи сипаҳи бекарон кушта шуд
ز هر سو سپه بیکران کشته شد
Замонаи ҳаме бар бадӣ гашта шуд
زمانه همی بر بدی گشته شد
Ба бежан чунин гуфт Гӯдарзи пер
به بیژن چنین گفت گودرز پیر
Каз эдар бирав зуд бирасон тир
کز ایدر برو زود برسان تیر
Басӯи фиребурз баркаш Аннан
بسوی فریبرز برکش عنان
Бпиши ман ори ахтари Ковиён
بپیش من آر اختر کاویان
Магари худ фиребурз бо он дирафш
مگر خود فریبرز با آن درفش
Бияёд кунад рӯй душмани бунафш
بیاید کند روی دشمن بنفش
Чу бишунид бежани барангехти асп
چو بشنید بیژن برانگیخت اسپ
Биёмад бикрдори озргшсп
بیامد بکردار آذرگشسپ
Бензади фиребурз ва бо ӯ бигуфт
بنزد فریبرز و با او بگفت
Ки эдар чаҳ дории сипаҳ дар наҳуфт
که ایدر چه داری سپه در نهفت
Аннанро чу гардони яке бргроӣ
عنان را چو گردان یکی برگرای
Барин кӯҳи сар бар фузун зин мапоӣ
برین کوه سر بر فزون زین مپای
Агар ту ниёеи марои даҳ дирафш
اگر تو نیایی مرا ده درفش
Саворон ва ин теғҳои бунафш
سواران و این تیغهای بنفش
Чу бежани сухан бо фиребурз гуфт
چو بیژن سخن با فریبرز گفت
Накард ӯ хирад бо дили хеши ҷуфт
نکرد او خرد با دل خویش جفت
Яке бонги барзад ба бежан ки рӯ
یکی بانگ برزد به بیژن که رو
Ки дар кори тундӣ ва дар ҷанги нав
که در کار تندی و در جنگ نو
Маро шоҳ дод ин дирафшу сипоҳ
مرا شاه داد این درفش و سپاه
Ҳамин паҳливонӣу тахту кулоҳ
همین پهلوانی و تخت و کلاه
Дирафш аз дар бежан Гев нест
درفش از در بیژن گیو نیست
На андари ҷаҳони србср ню нест
نه اندر جهان سربسر نیو نیست
Яке теғ бигирифт бежани бунафш
یکی تیغ بگرفت بیژن بنفش
Бузади ногаҳон бар миёни дирафш
بزد ناگهان بر میان درفش
Бадв нима кард ахтари Ковиён
بدو نیمه کرد اختر کاویان
Яке нимаи бардошти гирд аз миён
یکی نیمه برداشت گرد از میان
Биёмад ки оради бензади сипоҳ
بیامد که آرد بنزد سپاه
Чу таркон бидиданд ахтари бароа
چو ترکان بدیدند اختر براه
Яке ширдили лашкарии ҷангҷӯӣ
یکی شیردل لشکری جنگجوی
Ҳамаи сӯй бежан ниҳоданд рӯй
همه سوی بیژن نهادند روی
Кашиданд гўполу теғи бунафш
کشیدند گوپال و تیغ بنفش
Ба пайкори он Ковиёнии дирафш
به پیکار آن کاویانی درفش
Чунин гуфт ҳумон ки он ахтараст
چنین گفت هومان که آن اخترست
Ки неруии Эрони бадв андар аст
که نیروی ایران بدو اندر است
Дирафши бунафш ар бчнги оварем
درفش بنفش ار بچنگ آوریم
Ҷаҳони ҷумла бар шоҳи танги оварем
جهان جمله بر شاه تنگ آوریم
Камонро буза кард бежан чу гирд
کمان را بزه کرد بیژن چو گرد
Баришон яке тирборони бикрад
بریشان یکی تیرباران بکرد
Сипаҳ яксар аз тир ӯ давр шуд
سپه یکسر از تیر او دور شد
Ҳамеи гурги дарандаро сур шуд
همی گرگ درنده را سور شد
Бигуфтанд бо Гев ва бо Густаҳм
بگفتند با گیو و با گستهم
Саворон ки буданд бо ӯ баҳам
سواران که بودند با او بهم
Ки мон рафт бояд бтўрони сипоҳ
که مان رفت باید بتوران سپاه
Рубудан азишон ҳамеи тоҷу гоҳ
ربودن ازیشان همی تاج و گاه
зи гардони Эрони диловари сарон
ز گردان ایران دلاور سران
Бирафтанд бисёр найзаи варон
برفتند بسیار نیزهوران
Бикуштанд зишони фаровони савор
بکشتند زیشان فراوان سوار
Биёмад зи раҳи бежани номдор
بیامد ز ره بیژن نامدار
Сипоҳ андар омад бигард дирафш
سپاه اندر آمد بگرد درفش
Ҳаво шуд зи гирди саворони бунафш
هوا شد ز گرد سواران بنفش
Дигар бора аз ҷои бархестанд
دگر باره از جای برخاستند
Барон дашти размӣ нав оростанд
بران دشت رزمی نو آراستند
Ба пеши сипаҳ кушта шуд риўниз
به پیش سپه کشته شد ریونیز
Ки коўсро бад чу ҷони азиз
که کاوس را بد چو جان عزیز
Яке тоҷўри шоҳи кеҳтари писар
یکی تاجور شاه کهتر پسر
Ниёзи фиребурзу ҷони падар
نیاز فریبرز و جان پدر
Сару тоҷ ӯ андар омад бхок
سر و تاج او اندر آمد بخاک
Басии номвар ҷома карданд чок
بسی نامور جامه کردند چاک
Азон пас хурӯшӣ баровард Гев
ازان پس خروشی برآورد گیو
Ки эй номдорону гардони ню
که ای نامداران و گردان نیو
Чунуе набӯд андарин размгоҳ
چنویی نبود اندرین رزمگاه
Ҷавону сарафрозу фарзанди шоҳ
جوان و سرافراز و فرزند شاه
Набераи ҷаҳондори коўси пер
نبیره جهاندار کاوس پیر
Се тан кушта шуд зор бар хираи хайр
سه تن کشته شد زار بر خیره خیر
Фурӯди Сиёвуш чун риўниз
فرود سیاوش چون ریونیز
Бгитии фузуни зини шигифтӣ чаҳ чиз
بگیتی فزون زین شگفتی چه چیز
Агар тоҷи он норасидаи ҷавон
اگر تاج آن نارسیده جوان
Бдшмн расад шарм дорад равон
بدشمن رسد شرم دارد روان
Агар ман биҷунбам азин размгоҳ
اگر من بجنبم ازین رزمگاه
Шикаст андар ояд бойирони сипоҳ
شکست اندر آید بایران سپاه
Набояд ки он афсари шаҳриёр
نباید که آن افسر شهریار
Бтркон расад дар сафи корзор
بترکان رسد در صف کارزار
Фазояд бар ин нангҳо нанг низ
فزاید بر این ننگها ننگ نیز
Азин афсару куштани рию низ
ازین افسر و کشتن ریو نیز
Чунон бад ки бишунид овози Гев
چنان بد که بشنید آواز گیو
Сипаҳбади сарафрози перони ню
سپهبد سرافراز پیران نیو
Бромди бнўии яке корзор
برامد بنوی یکی کارزار
з лашкар барон афсари номдор
ز لشکر بران افسر نامدار
Фаровони з ҳар сӯи сипаҳ кушта шуд
فراوان ز هر سو سپه کشته شد
Србхт гарданкашон гашта шуд
سربخت گردنکشان گشته شد
Броўихт чун шери баҳроми гирд
برآویخت چون شیر بهرام گرد
Бнизаҳ баришон яке ҳамлаи барад
بنیزه بریشان یکی حمله برد
Бнўки синони тоҷро барграфт
بنوک سنان تاج را برگرفت
Ду лашкари бадви мондаи андари шигифт
دو لشکر بدو مانده اندر شگفت
Ҳаме буд зон гӯна то тираи гашт
همی بود زان گونه تا تیره گشت
Ҳамеи дида аз тирагии хираи гашт
همی دیده از تیرگی خیره گشت
Чунин ҳар замонии брошўФтнд
چنین هر زمانی برآشوفتند
Ҳаме бар сар икдгр кӯфтанд
همی بر سر یکدگر کوفتند
зи Гӯдарзёни ҳашт тани зинда буд
ز گودرزیان هشت تن زنده بود
Барон рзмгаҳ дигар афганда буд
بران رزمگه دیگر افگنده بود
Ҳам аз тухмаи Гев чун бист ва панҷ
هم از تخمهٔ گیو چون بیست و پنج
Ки буданд зебоӣ дияему ганҷ
که بودند زیبای دیهیم و گنج
Ҳам аз тухми коўси ҳафтод мард
هم از تخم کاوس هفتاد مرد
Саворону шерони рӯзи набард
سواران و شیران روز نبرد
Ҷуз аз риўнизи он сари тоҷдор
جز از ریونیز آن سر تاجدار
Сазад гар наёяд касе дар шумор
سزد گر نیاید کسی در شمار
Чу сесад тан аз тухми афросйоб
چو سیصد تن از تخم افراسیاب
Куҷои бахташон андар омад бихоб
کجا بختشان اندر آمد بخواب
зи хуишони перон чу нуҳсад савор
ز خویشان پیران چو نهصد سوار
Кам омад барин рӯз дар корзор
کم آمد برین روز در کارزار
Ҳамон дасти перони баду рӯзи ӯй
همان دست پیران بد و روز اوی
Азон ахтари гетии афрӯзи ӯй
ازان اختر گیتیافروز اوی
Набад рӯзи пайкори эрониён
نبد روز پیکار ایرانیان
Азон ҷанг ҷустани саромади замон
ازان جنگ جستن سرآمد زمان
Аз овардга рӯй бргоштнд
از آوردگه روی برگاشتند
Ҳамеи хастагони хори бгзоштнд
همی خستگان خوار بگذاشتند
Бдонгаҳи куҷои бахти баргашта буд
بدانگه کجا بخت برگشته بود
Дмони бораи Густаҳми кушта буд
دمان بارهٔ گستهم کشته بود
Пиёда ҳаме рафт найзаи бадаст
پیاده همی رفت نیزه بدست
Абои ҷавшан ва худ бирасон маст
ابا جوشن و خود برسان مست
Чу бежани бгстҳм наздик шуд
چو بیژن بگستهم نزدیک شد
Шаб омад ҳамеи рӯз торик шуд
شب آمد همی روز تاریک شد
Бадв гуфт ҳин брншин аз пасам
بدو گفت هین برنشین از پسم
Гиромитар аз ту набошад касам
گرامیتر از تو نباشد کسم
Нишастанд ҳар ду барон борагӣ
نشستند هر دو بران بارگی
Чу хуршед шуд тираи якборагӣ
چو خورشید شد تیره یکبارگی
Ҳамаи сӯии он домани кӯҳсор
همه سوی آن دامن کوهسار
Гурезон бирафтанд баргаштаи кор
گریزان برفتند برگشته کار
Саворони таркони ҳамаи шоддл
سواران ترکان همه شاددل
зи ранҷу з ғам гашта озоддл
ز رنج و ز غم گشته آزاددل
Блшкргаҳ хеш бозомаданд
بلشکرگه خویش بازآمدند
Грозндаҳу базм соз омаданд
گرازنده و بزم ساز آمدند
зи гардони Эрони баромади хурӯш
ز گردان ایران برآمد خروش
Ҳаме кар шуд аз нолаи кӯси гӯш
همی کر شد از نالهٔ کوس گوش