Чу аз Балх бомай ба Ҷайҳун расед

چو از بلخ بامی به جیحون رسید

Сипаҳдори лашкар фурӯд оваред

سپهدار لشکر فرود آورید

Бишуд шаҳриёр аз миёни сипоҳ

بشد شهریار از میان سپاه

Фурӯд омад аз бора бар шуд ба гоҳ

فرود آمد از باره بر شد به گاه

Бихонад ӯ гиронмояи ҷомосп ро

بخواند او گرانمایه جاماسپ را

Куҷои раҳнамӯн буд Гуштосп ро

کجا رهنمون بود گشتاسپ را

Сари мӯбадони бўдўи шоҳи радон

سر موبدان بودو شاه ردان

Чароғи бузургону аспаҳбудон

چراغ بزرگان و اسپهبدان

Чунон поки тан буду тобандаи ҷон

چنان پاک تن بود و تابنده جان

Ки будӣ бар ӯ ошкорои ниҳон

که بودی بر او آشکارا نهان

Ситораи шиносу гиронмоя буд

ستاره‌شناس و گرانمایه بود

Або ӯ ба дониши крои поя буд

ابا او به دانش کرا پایه بود

Бипурсед азуи шоҳу гуфтои худоӣ

بپرسید ازو شاه و گفتا خدای

Турои дайн ба доду покизаи рой

ترا دین به داد و پاکیزه رای

Чу ту нест андари ҷаҳони ҳеҷ кас

چو تو نیست اندر جهان هیچ کس

Ҷаҳондори дониш туро доду бас

جهاندار دانش ترا داد و بس

Бибоядат кардани зи ахтари шумор

ببایدت کردن ز اختر شمار

Бигӯе ҳамеи мари маро рӯй кор

بگویی همی مر مرا روی کار

Ки чун бошад оғозу фарҷоми ҷанг

که چون باشد آغاز و فرجام جنگ

Кро бештар бошад ӣнҷои диранг

کرا بیشتر باشد اینجا درنگ

Наомад хуши он пери ҷомосп ро

نیامد خوش آن پیر جاماسپ را

Ба рӯй дижам гуфт Гуштосп ро

به روی دژم گفت گشتاسپ را

Ки михўостми коизди додгар

که میخواستم کایزد دادگر

Надодии марои ин хиради венаи ҳунар

ندادی مرا این خرد وین هنر

Маро гар набӯдӣ хиради шаҳриёр

مرا گر نبودی خرد شهریار

Накардӣ змн бӯдании хостор

نکردی زمن بودنی خواستار

Магар бо ман аз дод паймон кунад

مگر با من از داد پیمان کند

Ки на бад кунад худ на фармон кунад

که نه بد کند خود نه فرمان کند

Ҷаҳонҷӯии гуфто ба номи худоӣ

جهانجوی گفتا به نام خدای

Бад-ӣн ва ба дайновар поки рой

بدین و به دین آور پاک رای

Ба ҷони зрир он набарда савор

به جان زریر آن نبرده سوار

Ба ҷони гиронмояи Исфандиёр

به جان گرانمایه اسفندیار

Ки на ҳаргизат рӯй душман кунам

که نه هرگزت روی دشمن کنم

НФрмоимти бад на худ ман кунам

نفرمایمت بد نه خود من کنم

Ту ҳарчи андарин кор доне бигӯӣ

تو هرچ اندرین کار دانی بگوی

Ки ту чораи доне ва ман чораи ҷӯй

که تو چاره‌دانی و من چاره‌جوی

Хирадманд гуфт ин гиронмояи шоҳ

خردمند گفت ای گرانمایه شاه

Ҳамеша бтўи тозаи бодои кулоҳ

همیشه بتو تازه بادا کلاه

з банда маёзор ва биндоз хашм

ز بنده میازار و بنداز خشم

Хунаки онкасӣ кӯ набинад ба чашм

خنک آنکسی کو نبیند به چشم

Бидон Эй набарда кӣ номҷўӣ

بدان ای نبرده کی نامجوی

Чу дар разм рӯй андар оре биравӣ

چو در رزم روی اندر آری بروی

Бдонгаҳи куҷои бонг ва ?вила кунанд

بدانگه کجا بانگ و ویله کنند

Ту гӯйии ҳамеи кӯҳро бркннд

تو گویی همی کوه را برکنند

Ба пеш андар оянд мардони мард

به پیش اندر آیند مردان مرد

Ҳаво тира гардад зи гирди набард

هوا تیره گردد ز گرد نبرد

Ҷаҳонро бибинӣ бгштаҳи кабӯд

جهان را ببینی بگشته کبود

Замини пари зи оташи ҳаво пар задуд

زمین پر ز آتش هوا پر زدود

Вазони захми он гурзҳои гарон

وزان زخم آن گُرزهای گران

Чунон путки пӯлоди оҳангарон

چنان پتک پولاد آهنگران

Ба гӯш андар ояд трнгои таранг

به گوش اندر آید ترنگا ترنگ

Ҳавои пар шудаи наъраи бўру хинг

هوا پر شده نعرهٔ بور و خنگ

Шикаста шавад чархи гардунҳо

شکسته شود چرخ گردونها

Замин сурх гардад аз ани хӯнҳо

زمین سرخ گردد از ان خونها

Ту гӯйии ҳаво абр дорад ҳаме

تو گویی هوا ابر دارد همی

Вазони абри алмоси боради ҳаме

وزان ابر الماس بارد همی

Басӣ бепадар гашта бинии писар

بسی بی پدر گشته بینی پسر

Басӣ беписар гашта бинии падар

بسی بی پسر گشته بینی پدر

Нахустин каси номи дори Ардашер

نخستین کس نام‌دار اردشیر

Пас шаҳриёр он набарда далер

پس شهریار آن نبرده دلیر

Ба пеш афганд асп тозон хеш

به پیش افگند اسپ تازان خویش

Ба хок афганд ҳар к оядаш пеш

به خاک افگند هر ک آیدش پیش

Пиёда кунад тарки чандон савор

پیاده کند ترک چندان سوار

Каз ахтар набошад мари онро шумор

کز اختر نباشد مر آن را شمار

Валикини саранҷом кушта шавад

ولیکن سرانجام کشته شود

Накӯномаши андар навишта шавад

نکونامش اندر نوشته شود

Дареғи ончунон марди номи оўро

دریغ آنچنان مرد نام آورا

Абои родмардони ҳамаи срўро

ابا رادمردان همه سرورا

Пас озодаи шидспи фарзанди шоҳ

پس آزاده شیدسپ فرزند شاه

Чу рустами даройад ба рӯй сипоҳ

چو رستم درآید به روی سپاه

Пас онгоҳи мари теғро баркашад

پس آنگاه مر تیغ را برکشد

Битозад басии асп ва душман кашад

بتازد بسی اسپ و دشمن کشد

Басии номдорону гардони чин

بسی نامداران و گردان چین

Ки он шер мард афганд бар замин

که آن شیر مرد افگند بر زمین

Саранҷом бахташ кунад хоксор

سرانجام بختش کند خاکسار

Бараҳна кунад он сари тоҷдор

برهنه کند آن سر تاجدار

Бияёд пас онгоҳи фарзанди ман

بیاید پس آنگاه فرزند من

Бибаста миёнро ҷигари банди ман

ببسته میان را جگر بند من

Абри кини шидспи фарзанди шоҳ

ابر کین شیدسپ فرزند شاه

Ба майдон кунад тези аспи сиёҳ

به میدان کند تیز اسپ سیاه

Басӣ ранҷ бинад ба разми андарун

بسی رنج بیند به رزم اندرون

Шаҳи хусравонро бигӯям ки чун

شه خسروان را بگویم که چون

Дирафши фурӯзандаи Ковиён

درفش فروزندهٔ کاویان

БиФгндаҳ бошанд эрониён

بیفگنده باشند ایرانیان

Гиромӣ бигирад ба дандони дирафш

گرامی بگیرد به دندان درفش

Ба дандон бидорад дирафши бунафш

به دندان بدارد درفش بنفش

Ба як дасти шамшеру дигари кулоҳ

به یک دست شمشیر و دیگر کلاه

Ба дандони дирафши Фаридуни шоҳ

به دندان درفش فریدون شاه

Барин сон ҳаме афганд душманон

برین سان همی‌افگند دشمنان

Ҳаме барканд ҷони оҳрмнон

همی برکند جان آهرمنان

Саранҷом дар ҷанг кушта шавад

سرانجام در جنگ کشته شود

Накӯи номаши андар навишта шавад

نکو نامش اندر نوشته شود

Пас азодаҳи бстўри пӯри зрир

پس ازاده بستور پور زریر

Ба пеш афганд асп чун нараҳ шер

به پیش افگند اسپ چون نره شیر

Басии душманонро кунад нопадид

بسی دشمنان را کند ناپدید

Шигифтитар аз кор ӯ кас надид

شگفتی‌تر از کار او کس ندید

Чу ояд саранҷоми пирӯзи боз

چو آید سرانجام پیروز باز

Абри душманон даст карда дароз

ابر دشمنان دست کرده دراز

Бияёд пас он баргузӣдаи савор

بیاید پس آن برگزیده سوار

Пас шаҳриёри ҷаҳони номдор

پس شهریار جهان نامدار

зи оҳрмнони бФгнди шасти гирд

ز آهرمنان بفگند شست گرد

Намояди яке паҳлавии дастбурд

نماید یکی پهلوی دستبرد

Саранҷоми таркон ба тираш зананд

سرانجام ترکان به تیرش زنند

Тани пилўорш ба хоки аФгннд

تن پیلوارش به خاک افگنند

Бияёд пас он нараҳ шери далер

بیاید پس آن نره شیر دلیر

Савори диловар ки номаши зрир

سوار دلاور که نامش زریر

Ба пеш андар ояд гирифтаи каманд

به پیش اندر آید گرفته کمند

Нишаста бар Исфандиёрии саманд

نشسته بر اسفندیاری سمند

Абои ҷавшани зари дурахшон чу моҳ

ابا جوشن زر درخشان چو ماه

Бадви андарун хира гашта сипоҳ

بدو اندرون خیره گشته سپاه

Бигирад зи гардони лашкари ҳазор

بگیرد ز گردان لشکر هزار

Бибандад фиристад бар шаҳриёр

ببندد فرستد بر شهریار

Ба ҳар сӯи куҷои бунаади он шоҳ рӯй

به هر سو کجا بنهد آن شاه روی

Ҳаме ронад аз хӯни бадхоҳи ҷӯй

همی راند از خون بدخواه جوی

Наастад каси он паҳлавони шоҳ ро

نه استد کس آن پهلوان شاه را

Сутӯҳ оварад шоҳи харгоҳ ро

ستوه آورد شاه خرگاه را

Пас афганда бинад бузурги Ардашер

پس افگنده بیند بزرگ اردشیر

Сияҳ гашта рухсору тан чун зрир

سیه گشته رخسار و تن چون زریر

Бгрид бирав зор ва гардад нижанд

بگرید برو زار و گردد نژند

Барангезади Исфандиёрии саманд

برانگیزد اسفندیاری سمند

Ба хоқон наад рӯй пари хашму тез

به خاقان نهد روی پر خشم و تیز

Ту гӯйӣ надидаст ҳаргизи гурез

تو گویی ندیدست هرگز گریز

Чу андар миён бинад арҷосп ро

چو اندر میان بیند ارجاسپ را

Ситоиш кунад шоҳи Гуштосп ро

ستایش کند شاه گشتاسپ را

Сафи душманони сари басари брдрд

صف دشمنان سر بسر بردرد

зи гетии сӯии ҳеҷ кас нанигарад

ز گیتی سوی هیچ کس ننگرد

Ҳаме хонд ӯ занад зардушт ро

همی خواند او زند زردشت را

Ба яздони ниҳодаи кеи пушт ро

به یزدان نهاده کیی پشت را

Саранҷом гардад бирав тираи бахт

سرانجام گردد برو تیره‌بخت

Бурӣда кунадаш он накӯи тоҷу тахт

بریده کندش آن نکو تاج و تخت

Бияёд яке ном ӯ бидрФш

بیاید یکی نام او بیدرفش

Ба сарнайза дорад дирафши бунафш

به سرنیزه دارد درفش بنفش

Наёрад шудани пеш гирд гузин

نیارد شدن پیش گرد گزین

Нишинад ба роҳи ваии андари камӣн

نشیند به راه وی اندر کمین

Боситад барон роҳ чун пели маст

باستد بران راه چون پیل مست

Яке теғи заҳр об дода ба даст

یکی تیغ زهر آب داده به دست

Чу шоҳ ҷаҳон бозгардад зи разм

چو شاه جهان بازگردد ز رزم

Гирифтаи ҷаҳонроу куштаи гурзам

گرفته جهان را و کشته گُرَزم

Биндозад он тарк тирӣ биравӣ

بیندازد آن ترک تیری بروی

Наёрад шудан ошкоро биравӣ

نیارد شدن آشکارا بروی

Пас аз дасти он бидрФши палид

پس از دست آن بیدرفش پلید

Шавад шоҳи озодагони нопадид

شود شاه آزادگان ناپدید

Ба таркони баради борау зини ӯй

به ترکان برد باره و زین اوی

Бихоҳад писарати он замони кини ӯй

بخواهد پسرت آن زمان کین اوی

Пас он лашкари номдори бузург

پس آن لشکر نامدار بزرگ

Ба душмани дроФтд чу шери сутург

به دشمن درافتد چو شیر سترگ

Ҳаме тозанд ин бар он он барин

همی تازند این بر آن آن برین

зи хӯни ялон сурх гардад замин

ز خون یلان سرخ گردد زمین

Ялонро ббошди ҳама рӯй зард

یلان را بباشد همه روی زرد

Чу ларза баруфтад ба мардони мард

چو لرزه برافتد به مردان مرد

Барояд ба хуршеди гирди сипоҳ

برآید به خورشید گرد سپاه

Набинад кас аз гирди торики роҳ

نبیند کس از گرد تاریک راه

Фурӯғи сари найзау тиру теғ

فروغ سر نیزه و تیر و تیغ

Битобад чунон чун ситораи зи меғ

بتابد چنان چون ستاره ز میغ

Вазони захми мардон куҷо ме зананд

وزان زخم مردان کجا می‌زنند

Ва бар икдгр бар ҳаме афганд

و بر یکدگر بر همی افگند

Ҳамаи хастау кушта бар икдгр

همه خسته و کشته بر یکدگر

Писар бар падар бар падар бар писар

پسر بر پدر بر پدر بر پسر

Вазони нолау зории хастагон

وزان ناله و زاری خستگان

Ба банд андар оянд нобастагон

به بند اندر آیند نابستگان

Шавад куштаи чандон з ҳар сӯи сипоҳ

شود کشته چندان ز هر سو سپاه

Ки аз хӯнашон пар шавад размгоҳ

که از خونشان پر شود رزمگاه

Пас он бидрФши палиду сутург

پس آن بیدرفش پلید و سترگ

Ба пеш андар ояд чу арғндаҳи гург

به پیش اندر آید چو ارغنده گرگ

Ҳамон теғи заҳр об дода ба даст

همان تیغ زهر آب داده به دست

Ҳаме тозад ӯ бора чун пели маст

همی تازد او باره چون پیل مست

Ба дасти ваии андари фаровони сипоҳ

به دست وی اندر فراوان سپاه

Таба гардад аз баргузинон шоҳ

تبه گردد از برگزینان شاه

Бияёд пас он фаррухи Исфандиёр

بیاید پس آن فرخ اسفندیار

Сипоҳ аз пас пушту яздонаши ёр

سپاه از پس پشت و یزدانش یار

Абр бидрФш афганд аспи тез

ابر بیدرفش افگند اسپ تیز

Бирав ҷомаи пари хӯну дили пари ситез

برو جامه پر خون و دل پر ستیز

Мар ӯро яке теғ ҳиндӣ занад

مر او را یکی تیغ هندی زند

з бар нимаи таниш зер афганд

ز بر نیمهٔ تنش زیر افگند

Бигирад пас он оҳанӣни гурз ро

بگیرد پس آن آهنین گُرز را

Битобанд он фарау брз ро

بتاباند آن فره و برز را

Ба як ҳамла аз ҷоишони бугсалад

به یک حمله از جایشان بگسلد

Чу бигусасташон бар замин кӣ ҳиллад

چو بگسستشان بر زمین کی هلد

Бнўки сари найзаи шан бар чанд

بنوک سر نیزه‌شان بر چند

Кунадашон табаи поку бпрогнд

کندشان تبه پاک و بپراگند

Гурезади саранҷоми солори чин

گریزد سرانجام سالار چین

Аз Исфандиёри он гӯи боФрин

از اسفندیار آن گو بافرین

Ба таркон наад рӯй бигурехта

به ترکان نهد روی بگریخته

Шикастаи сипари низҳо рехта

شکسته سپر نیزها ریخته

Биёбон гузорад ба андаки сипоҳ

بیابان گذارد به اندک سپاه

Шавад шоҳи пирӯзу душмани табоҳ

شود شاه پیروز و دشمن تباه

Бидон эй гузидаи шаҳи хусравон

بدان ای گزیده شه خسروان

Ки ман ҳарч гуфтам набошад ҷузи он

که من هرچ گفتم نباشد جز آن

Набошад азин як сухан беш ва кам

نباشد ازین یک سخن بیش و کم

Ту зин пас макун рӯй бар ман дижам

تو زین پس مکن روی بر من دژم

Ки ман онч гуфтам нагуфтам магар

که من آنچ گفتم نگفتم مگر

Ба фармонат эй шоҳи пирӯзгар

به فرمانت ای شاه پیروزگر

Вазон кам бипурсед фархундаи шоҳ

وزان کم بپرسید فرخنده شاه

Азин жарфи дарёу торики роҳ

ازین ژرف دریا و تاریک راه

Надидам ки бар шоҳи бнҳФтмӣ

ندیدم که بر شاه بنهفتمی

Вагарнаи ман ин роз кӣ гуфтамӣ

وگرنه من این راز کی گفتمی

Чу шоҳ ҷаҳондор бишунид роз

چو شاه جهاندار بشنید راز

Барон гӯшаи тахти хспиди боз

بران گوشهٔ تخت خسپید باز

зи дасташи биФтоди зарринаи гурз

ز دستش بیفتاد زرینه گُرز

Ту гуфтӣ бирафташ ҳамеи фару брз

تو گفتی برفتش همی فر و برز

Ба рӯй андар афтоду биҳуши гашт

به روی اندر افتاد و بیهوش گشت

Нагуфташ сухан низу хомӯши гашт

نگفتش سخن نیز و خاموش گشت

Чу бо ҳуш омад ҷаҳони шаҳриёр

چو با هوش آمد جهان شهریار

Фурӯд омад аз тахт ва бигирист зор

فرود آمد از تخت و بگریست زار

Чаҳ бояд маро гуфт шоҳӣу гоҳ

چه باید مرا گفت شاهی و گاه

Ки рӯзами ҳаме гашт хоҳад сиёҳ

که روزم همی گشت خواهد سیاه

Ки онон ки бар ман гиромӣ таранд

که آنان که بر من گرامی‌ترند

Гузин сипоҳанд ва номӣ таранд

گزین سپاهند و نامی‌ترند

Ҳаме рафт ва хоҳанд аз пеши ман

همی رفت و خواهند از پیش من

зи тани бркннди ин дили риши ман

ز تن برکنند این دل ریش من

Ба ҷомосп гуфт ар чунинаст кор

به جاماسپ گفت ار چنینست کار

Ба ҳангом рафтани сӯии корзор

به هنگام رفتن سوی کارزار

Нахонам набарда бародарам ро

نخوانم نبرده برادرم را

Насузам дили пери модарам ро

نسوزم دل پیر مادرم را

НФрмоимш низ рафтан ба разм

نفرمایمش نیز رفتن به رزم

Сипаҳро сипорам ба фаррухи гурзам

سپه را سپارم به فرخ گُرَزم

Каёни зодагону ҷавонони ман

کیان زادگان و جوانان من

Ки ҳар як чунонанд чун ҷони ман

که هر یک چنانند چون جان من

Бихонам ҳамаи србсри пеши хеш

بخوانم همه سربسر پیش خویش

Зираи шани напушами нишонам ба пеш

زره‌شان نپوشم نشانم به پیش

Чигуна расад нӯки тири хаданг

چگونه رسد نوک تیر خدنگ

Барин осмон бар шудаи кӯҳи санг

برین آسمان بر شده کوه سنگ

Хирадманди гуфто ба шоҳи замин

خردمند گفتا به شاه زمین

Ки эй неки хуи меҳтари боФрин

که ای نیک‌خو مهتر بافرین

Гар эшон набошанд пеши сипоҳ

گر ایشان نباشند پیش سپاه

Ниҳодаи басар бар киёнии кулоҳ

نهاده بسر بر کیانی کلاه

Ки ёрад шудани пеши таркони чин

که یارد شدن پیش ترکان چین

Ки бозоўрди фараи поки дайн

که بازآورد فره پاک دین

Ту зин хок бархезу бршў ба гоҳ

تو زین خاک برخیز و برشو به گاه

Макун фараи подшоҳии табоҳ

مکن فره پادشاهی تباه

Ки дод хдоисти вазин чора нест

که داد خدایست وزین چاره نیست

Худованди гетӣ стмгораҳ нест

خداوند گیتی ستمگاره نیست

зи андӯҳ хӯрдан набошадат суд

ز اندوه خوردن نباشدت سود

Куҷо бӯданӣ буд ва шуд кор буд

کجا بودنی بود و شد کار بود

Макун дилатро бештари зини нижанд

مکن دلت را بیشتر زین نژند

Бидод худоӣ ҷаҳон кун басанд

بداد خدای جهان کن بسند

Бидодаш басии панд ва бишунид шоҳ

بدادش بسی پند و بشنید شاه

Чу хуршеди гавани гашт бар шуд ба гоҳ

چو خورشید گون گشت بر شد به گاه

Нишаст аз баргоҳ ва биниҳод дил

نشست از برگاه و بنهاد دل

Ба разми ҷаҳонҷӯии шоҳи чгл

به رزم جهانجوی شاه چگل

Аз андеша дил наомадаш хоб

از اندیشهٔ دل نیامدش خواب

Ба разм ва ба базмаши гирифтаи шитоб

به رزم و به بزمش گرفته شتاب