Ғамии бади дили шоҳи ҳомоўрон

غمی بد دل شاه هاماوران

зи ҳаргунае чораи ҷусти андарон

ز هرگونه‌ای چاره جست اندران

Чу як ҳафта бигузашт ҳаштуми пагоҳ

چو یک هفته بگذشت هشتم پگاه

Фиристода омад ба наздики шоҳ

فرستاده آمد به نزدیک شاه

Кигар шоҳ бинад ки меҳмони хеш

که گر شاه بیند که مهمان خویش

Бияёд хиромон ба айвони хеш

بیاید خرامان به ایوان خویش

Шавад шаҳри ҳомоўрони арҷманд

شود شهر هاماوران ارجمند

Чу бенанди рухшандаи гоҳи баланд

چو بینند رخشنده‌گاه بلند

Бад-ӣни гӯна бо ӯ ҳамеи чораи ҷуст

بدین‌گونه با او همی چاره جست

Ниҳони банд ӯ буд райши дуруст

نهان بند او بود رایش درست

Магари шаҳр ва духтар бимонад бадавӣ

مگر شهر و دختر بماند بدوی

Набошадаш бар сари яке божҷўӣ

نباشدش بر سر یکی باژجوی

Бидонаст Судобаи рои падар

بدانست سودابه رای پدر

Ки бо сур пархош дорад ба сар

که با سور پرخاش دارد به سر

Ба Ковӯс кӣ гуфт кин рой нест

به کاووس کی گفت کاین رای نیست

Турои худ ба ҳомоўрон ҷой нест

ترا خود به هاماوران جای نیست

Туро бебаҳона ба чанг оваранд

ترا بی‌بهانه به چنگ آورند

Набояд ки бо сур ҷанг оваранд

نباید که با سور جنگ آورند

з баҳр манаст ин ҳама гуфт вгўӣ

ز بهر منست این همه گفت‌وگوی

Турои зин шудан анда ояд биравӣ

ترا زین شدن انده آید به‌روی

зи Судобаи гуфтор бовар накард

ز سودابه گفتار باور نکرد

Наомадаш зишон касеро бамурд

نیامدش زیشان کسی را بمرد

Бишуд бо далерону кндоўрон

بشد با دلیران و کندآوران

Бмҳмонии шоҳи ҳомоўрон

به مهمانی شاه هاماوران

Яке шаҳри бади шоҳро шоҳаи ном

یکی شهر بد شاه را شاهه نام

Ҳама аз дар ҷашну суру хиром

همه از در جشن و سور و خرام

Бидон шаҳр будаш сарой ва нишаст

بدان شهر بودش سرای و نشست

Ҳамаи шаҳри сартосар озин бибаст

همه شهر سرتاسر آذین ببست

Чу дар шоҳа шуд шоҳи гардани фароз

چو در شاهه شد شاه گردن‌فراز

Ҳамаи шаҳри бурданди пешаши намоз

همه شهر بردند پیشش نماز

Ҳамаи гавҳар ва заъфарон рехтанд

همه گوهر و زعفران ریختند

Ба динору анбари бромихтнд

به دینار و عنبر برآمیختند

Ба шаҳри андар овоӣ раваду сурӯд

به شهر اندر آوای رود و سرود

Ба ҳам баркашиданд чун тору пуд

به هم برکشیدند چون تار و پود

Чу дидаш сипаҳдори ҳомоўрон

چو دیدش سپهدار هاماوران

Пиёда шудаш пеш бо меҳтарон

پیاده شدش پیش با مهتران

зи айвони солор то пеш дар

ز ایوان سالار تا پیش در

Ҳама дар ва ёқӯт бориду зар

همه در و یاقوت بارید و زر

Ба заррин тибқҳо фурӯрихтанд

به زرین طبق‌ها فروریختند

Ба сари машку анбари ҳаме бехтанад

به سر مشک و عنبر همی بیختند

Ба кохи андаруни тахти заррини ниҳод

به کاخ اندرون تخت زرین نهاد

Нишаст аз бар тахти Ковӯси шод

نشست از بر تخت کاووس شاد

Ҳаме буд як ҳафта бо май ба даст

همی بود یک هفته با می به دست

Хуш ва хуррам омадаш ҷой нишаст

خوش و خرم آمدش جای نشست

Шабу рӯз бар пеш чун кеҳтарон

شب و روز بر پیش چون کهتران

Миёни бастаи бади шоҳи ҳомоўрон

میان بسته بد شاه هاماوران

Бибаста ҳамаи лашкарашро миён

ببسته همه لشکرش را میان

Парастанда бар пеши эрониён

پرستنده بر پیش ایرانیان

Бад-ӣни гӯна то яксар эмин шуданд

بدین‌گونه تا یکسر ایمن شدند

з чун ва чароу наҳифу газанд

ز چون و چرا و نهیب و گزند

Ҳама гуфта буданду ороста

همه گفته بودند و آراسته

Сголидаҳ аз ҷои бархеста

سگالیده از جای برخاسته

зи барбари барин гӯна огаҳ шуданд

ز بربر برین‌گونه آگه شدند

Сголши чунин буд ҳамраҳ шуданд

سگالش چنین بود همره شدند

Шабии бонг буқ омад ва тохтан

شبی بانگ بوق آمد و تاختن

Касеро набад орзӯи сохтан

کسی را نبد آرزو ساختن

зи брбрстон чун биёмад сипоҳ

ز بربرستان چون بیامد سپاه

Ба ҳомоўрони шоддли гашти шоҳ

به هاماوران شاددل گشت شاه

Гирифтанд ногоҳ Ковӯс ро

گرفتند ناگاه کاووس را

Чу Гӯдарз ва чун Гев ва чун Тӯс ро

چو گودرز و چون گیو و چون طوس را

Чу гуяд дарин мардуми пеши байн

چو گوید درین مردم پیش‌بین

Чаҳ донеи ту эй кордони андарин

چه دانی تو ای کاردان اندرین

Чу пайваста хӯн набошад касе

چو پیوستهٔ خون نباشد کسی

Набояд бирав бӯдани эмини басӣ

نباید برو بودن ایمن بسی

Буд низ пайвастаи хӯнӣ ки меҳр

بود نیز پیوسته خونی که مهر

Бабради зи ту то бигардадати чеҳр

ببرد ز تو تا بگرددت چهر

Чу меҳр касеро бихоҳӣ ситуд

چو مهر کسی را بخواهی ستود

Бибояд бсўд ва зиён озмуд

بباید به سود و زیان آزمود

Писаргар ба ҷоҳ аз ту бартар шавад

پسر گر به جاه از تو برتر شود

Ҳам аз рашки меҳри ту лоғар шавад

هم از رشک مهر تو لاغر شود

Чунинаст гиҳони нопоки рой

چنین است گیهان ناپاک رای

Ба ҳар бод хира биҷунбад зи ҷой

به هر باد خیره بجنبد ز جای

Чу Ковӯс бар хирагӣ баста шуд

چو کاووس بر خیرگی بسته شد

Ба ҳомоўрони рой пайваста шуд

به هاماوران رای پیوسته شد

Яке кӯҳ будаш сари андари саҳоб

یکی کوه بودش سر اندر سحاب

Баровардаи эзад аз қаъри об

برآوردهٔ ایزد از قعر آب

Яке дижи бароварда аз кӯҳсор

یکی دژ برآورده از کوهسار

Ту гуфтӣ спҳрстши андари канор

تو گفتی سپهرستش اندر کنار

Бидон диж фиристод Ковӯс ро

بدان دژ فرستاد کاووس را

Ҳамон Геву Гӯдарз ва ҳам Тӯс ро

همان گیو و گودرز و هم طوس را

Ҳамон меҳтарон дигарро ба банд

همان مهتران دگر را به بند

Абои шоҳи Ковӯс дар дижи Фгнд

ابا شاه کاووس در دژ فگند

зи гардони нигаҳбон диж шуд ҳазор

ز گردان نگهبان دژ شد هزار

Ҳамаи номдорони хнҷргзор

همه نامداران خنجر‌گذار

Саропарда ӯ ба тороҷ дод

سراپردهٔ او به تاراج داد

Ба прмоигони бадара ва тоҷ дод

به پرمایگان بدره و تاج داد

Бирафтанд пӯшидаи рӯйони ду хайл

برفتند پوشیده رویان دو خیل

Имории яке дармеонаши ҷалил

عماری یکی درمیانش جلیل

Ки Судобаро боз ҷой оваранд

که سودابه را باز جای آورند

Саропардаро зер пой оваранд

سراپرده را زیر پای آورند

Чу Судобаи пӯшидагонро бидид

چو سودابه پوشیدگان را بدید

з бар ҷомаи хусравии брдрид

ز بر جامهٔ خسروی بردرید

Ба мишкӣни каманди андроўихти чанг

به مشکین کمند اندرآویخت چنگ

Ба фундуқи гулонро бхўн дод ранг

به فندق گلان را به خون داد رنگ

Бадишон чунин гуфт кин коркард

بدیشان چنین گفت کاین کارکرد

Сутӯда надоранд мардони мард

ستوده ندارند مردان مرد

Чаро рӯз ҷангаш накарданд банд

چرا روز جنگش نکردند بند

Ки ҷомааш зира буду тахташи саманд

که جامه‌اش زره بود و تختش سمند

Сипаҳдор чун Геву Гӯдарзу Тӯс

سپهدار چون گیو و گودرز و طوس

Бадаред дилатони зи овои кӯс

بدرید دلتان ز آوای کوس

Ҳамеи тахти заррин кмингаҳ кунед

همی تخت زرین کمینگه کنید

зи пайвастагии даст кӯтаҳ кунед

ز پیوستگی دست کوته کنید

Фиристодагонро сегон кард ном

فرستادگان را سگان کرد نام

Ҳамеи рехти хуноба бар гули мудом

همی ریخت خونابه بر گل مدام

Ҷудоӣ нахоҳам з Ковӯс гуфт

جدایی نخواهم ز کاووس گفت

Вгрчаҳ лаҳад бошад ӯро наҳуфт

وگرچه لحد باشد او را نهفت

Чу Ковӯсро банд бояд кашид

چو کاووس را بند باید کشید

Маро бе гунаҳи сар бибояд бурид

مرا بی‌گنه سر بباید برید

Бигуфтанд гуфтор ӯ бо падар

بگفتند گفتار او با پدر

Пар аз кин шудаш сари пар аз хӯни ҷигар

پر از کین شدش سر پر از خون جگر

Ба ҳснш фиристод наздики шӯй

به حصنش فرستاد نزدیک شوی

Ҷигари хаста аз ғам ба хӯни шаста рӯй

جگر خسته از غم به خون شسته روی

Нишастан ба як хона бо шаҳриёр

نشستن به یک خانه با شهریار

Парастанда ӯ буд ва ҳам ғмгсор

پرستنده او بود و هم غمگسار

Чу баста шуд он шоҳ дияем ҷӯй

چو بسته شد آن شاه دیهیم‌جوی

Сипоҳаш ба Эрон ниҳоданд рӯй

سپاهش به ایران نهادند روی

Пароганда шуд дар ҷаҳони огаҳӣ

پراگنده شد در جهان آگهی

Ки гум шуд зи полези сарви сеӣ

که گم شد ز پالیز سرو سهی

Чу бар тахт заррин надиданд шоҳ

چو بر تخت زرین ندیدند شاه

Бҷстн гирифтанд ҳар каси кулоҳ

بجستن گرفتند هر کس کلاه

зи таркон ва аз дашти найзаи варон

ز ترکان و از دشت نیزه‌وران

з ҳар сӯ биёмад сипоҳии гарон

ز هر سو بیامد سپاهی گران

Гарони лашкарии сохт афросйоб

گران لشکری ساخت افراسیاب

Баромади сар аз хӯрду орому хоб

برآمد سر از خورد و آرام و خواب

Аз Эрони баромади з ҳар сӯи хурӯш

از ایران برآمد ز هر سو خروش

Шуд ороми гетии пар аз ҷанги вҷўш

شد آرام گیتی پر از جنگ‌وجوش

Барошуфт афросйоби он замон

برآشفت افراسیاب آن زمان

Броўихт бо лашкар тозён

برآویخت با لشکر تازیان

Ба ҷанги андарун буд лашкари се моҳ

به جنگ اندرون بود لشکر سه ماه

Бидоданд сарҳо зи баҳри кулоҳ

بدادند سرها ز بهر کلاه

Чунинаст расми сарои сипанҷ

چنین است رسم سرای سپنج

Гуҳии нозу нӯшу гуҳии дарду ранҷ

گهی ناز و نوش و گهی درد و رنج

Саранҷоми нек ва бадаш бугзарад

سرانجام نیک و بدش بگذرد

Шикораст маргаши ҳамеи бшкрд

شکارست مرگش همی بشکرد

Шикаст омад аз тарк бар тозён

شکست آمد از ترک بر تازیان

зи баҳри фузӯнии саромади зиён

ز بهر فزونی سرآمد زیان

Сипоҳи андари Эрон пароганда шуд

سپاه اندر ایران پراگنده شد

Зану марду кӯдаки ҳама банда шуд

زن و مرد و کودک همه بنده شد

Ҳама дар гирифтанд зи Эрони паноҳ

همه در گرفتند ز ایران پناه

Ба эрониёни гашти гетии сиёҳ

به ایرانیان گشت گیتی سیاه

Ду баҳраи сӯй зоўлстон шуданд

دو بهره سوی زاولستان شدند

Ба хоҳиш бар пӯр дастон шуданд

به خواهش بر پور دستان شدند

Ки моро зи бадҳо ту бошӣ паноҳ

که ما را ز بدها تو باشی پناه

Чу гум шуд сари тоҷи Ковӯси шоҳ

چو گم شد سر تاج کاووس شاه

Дареғи сети Эрон ки вайрон шавад

دریغ‌ست ایران که ویران شود

Кноми палангон ва шерон шавад

کنام پلنگان و شیران شود

Ҳамаи ҷои ҷангии саворони бадӣ

همه جای جنگی سواران بدی

Ншстнгаҳи шаҳриёрони бадӣ

نشستنگه شهریاران بدی

Кунун ҷои сахтӣу ранҷ ва балост

کنون جای سختی و رنج و بلاست

Ншстнгаҳ тизчнг аждаҳост

نشستنگه تیزچنگ اژدهاست

Касе каз палангон бихӯрадаст шер

کسی کز پلنگان بخوردست شیر

Бад-ӣни ранҷи моро буд дастгир

بدین رنج ما را بود دستگیر

Кунун чорае бояд андохтан

کنون چاره‌ای باید انداختن

Дили хеши азин ранҷи пардохтан

دل خویش ازین رنج پرداختن

Баборед рустами зи чашми оби зард

ببارید رستم ز چشم آب زرد

Дилаши гашти пурхӯну ҷони пари зи дард

دلش گشت پرخون و جان پر ز درد

Чунин дод посух ки ман бо сипоҳ

چنین داد پاسخ که من با سپاه

Миён бастаам ҷангро кӣнаи хоҳ

میان بسته‌ام جنگ را کینه خواه

Чу ёбам зи Ковӯси шоҳи огаҳӣ

چو یابم ز کاووس شاه آگهی

Кунам шаҳри Эрони зи таркони тиҳӣ

کنم شهر ایران ز ترکان تهی

Пас огоҳӣ омад зи Ковӯси шоҳ

پس آگاهی آمد ز کاووس شاه

зи банди камӣни гоҳу кори сипоҳ

ز بند کمین‌گاه و کار سپاه

Сипаҳро якояки з кобул бихонад

سپه را یکایک ز کابل بخواند

Миёни баста бар ҷанг ва лашкар баранд

میان بسته بر جنگ و لشکر براند