Ба гозр чунин гуфт рӯзӣ ки ман
به گازر چنین گفت روزی که من
Ҳамеи ин ниҳон дорам аз анҷуман
همی این نهان دارم از انجمن
Наҷунбад ҳаме бар ту бар меҳри ман
نجنبد همی بر تو بر مهر من
Намонад ба чеҳри ту ҳам чеҳри ман
نماند به چهر تو هم چهر من
Шигифт оядам чун писар хонем
شگفت آیدم چون پسر خوانیم
Ба дукон бар хеш бинишонем
به دکان بر خویش بنشانیم
Бадв гуфт гозр ки инат сухан
بدو گفت گازر که اینت سخن
Дареғи он шуда ранҷҳои куҳан
دریغ آن شده رنجهای کهن
Турогари маниш зон ман бартар аст
تراگر منش زان من برتر است
Пдрҷўиро роз бо модар аст
پدرجوی را راز با مادر است
Чунон бад ки як рӯз гозр бирафт
چنان بد که یک روز گازر برفت
зи хона сӯй равад ёзид тафт
ز خانه سوی رود یازید تفت
Дар хонаро танги дороби баст
در خانه را تنگ داراب بست
Биёмад ба шамшер ёзид даст
بیامد به شمشیر یازید دست
Ба зан гуфт кажӣу тории мҷўӣ
به زن گفت کژی و تاری مجوی
Ҳрончт бипурсам сухани рости гӯй
هرآنچت بپرسم سخن راست گوی
Шуморо ки бошам ба гавҳари кӣм
شما را که باشم به گوهر کیم
Ба наздики гозри з баҳр чем
به نزدیک گازر ز بهر چیم
Зани гозр аз бими зинҳори хост
زن گازر از بیم زنهار خواست
Худованди донандаро ёри хост
خداوند داننده را یار خواست
Бадв гуфт хӯни сари ман мҷўӣ
بدو گفت خون سر من مجوی
Бигӯям туро ҳарч гуфтӣ бигӯӣ
بگویم ترا هرچ گفتی بگوی
Суханҳо якояк бар ва бар шимурд
سخنها یکایک بر و بر شمرد
Бакӯшед вази кори кажии набард
بکوشید وز کار کژی نبرد
зи сандӯқи вази кӯдаки ширхор
ز صندوق وز کودک شیرخوار
зи динори вази гавҳари шоҳвор
ز دینار وز گوهر شاهوار
Бадв гуфт мо дсткорон бадем
بدو گفت ما دستکاران بدیم
На аз тухма комкорон бадем
نه از تخمهٔ کامکاران بدیم
Азон ту дорем чизе ки ҳаст
ازان تو داریم چیزی که هست
зи пӯшидании ҷома ва барнишаст
ز پوشیدنی جامه و برنشست
Парастанда моием ва фармон турост
پرستنده ماییم و فرمان تراست
Нигар то чаҳ бояд тан ва ҷон турост
نگر تا چه باید تن و جان تراست
Чу бишунид дороб хира бимонад
چو بشنید داراب خیره بماند
Равонро ба андешаи андари нишонд
روان را به اندیشه اندر نشاند
Бадв гуфт зини хоста ҳеҷ монад
بدو گفت زین خواسته هیچ ماند
Вагар гозри онро ҳамаи брФшонд
وگر گازر آن را همه برفشاند
Ки бошад баҳоии яке борагӣ
که باشد بهای یکی بارگی
Бад-ӣни рӯзи кундӣу бечорагӣ
بدین روز کندی و بیچارگی
Чунин дод посух ки бешаст азин
چنین داد پاسخ که بیش است ازین
Дарахти барӯманду боғу замин
درخت برومند و باغ و زمین
Бадв дод динори чндонк буд
بدو داد دینار چندانک بود
Бимонад он гарони гавҳари нобсўд
بماند آن گران گوهر نابسود
Ба динори аспии харид ӯ писанд
به دینار اسپی خرید او پسند
Яке кам баҳои зину дигари каманд
یکی کمبها زین و دیگر کمند
Яке марзбон буд бо сангу рой
یکی مرزبان بود با سنگ و رای
Бузургу писандидау раҳнамоӣ
بزرگ و پسندیده و رهنمای
Хиромед дороби наздики ӯй
خرامید داراب نزدیک اوی
Пурандешаи бади ҷони торики ӯй
پراندیشه بد جان تاریک اوی
Ҳаме дошташ марзбони арҷманд
همی داشتش مرزبان ارجمند
з гетӣ наомад брўбри газанд
ز گیتی نیامد بروبر گزند
Чунон бад ки омад сипоҳии зи рӯм
چنان بد که آمد سپاهی ز روم
Ба ғорат барон марзи ободи бум
به غارت بران مرز آباد بوم
Ба разми андаруни марзбон кушта шуд
به رزم اندرون مرزبان کشته شد
Сари лашкараш зон сухан гашта шуд
سر لشکرش زان سخن گشته شد
Чу огоҳӣ омад ба назд ҳамЭй
چو آگاهی آمد به نزد همای
Ки рӯмии ниҳоди андарин марзи пой
که رومی نهاد اندرین مرز پای
Яке марди бади ном ӯ ршнўод
یکی مرد بد نام او رشنواد
Сипаҳбади бад ӯ ҳам спҳбднжод
سپهبد بد او هم سپهبدنژاد
Бифармуд то баркашад сӯии рӯм
بفرمود تا برکشد سوی روم
Ба шамшер вайрон кунад рӯй бум
به شمشیر ویران کند روی بوم
Сипаҳ гирд кард он замони ршнўод
سپه گرد کرد آن زمان رشنواد
Арз гоҳ биниҳод ва рӯзӣ бидод
عرضگاه بنهاد و روزی بداد
Чу бишунид дороб шуд шодком
چو بشنید داراب شد شادکام
Ба наздик ӯ рафт ва бинвишт ном
به نزدیک او رفت و بنوشت نام
Сипаҳ чун фаровон шуд аз ҳар дарӣ
سپه چون فراوان شد از هر دری
Ҳаме омад аз ҳар сӯии лашкарӣ
همی آمد از هر سوی لشکری
Биёмад зи кохи ҳумоюн ҳамЭй
بیامد ز کاخ همایون همای
Худу марзбонони покизаи рой
خود و مرزبانان پاکیزهرای
Бидон то сипаҳи пеш ӯ бигузаранд
بدان تا سپه پیش او بگذرند
Тану ном ва девонҳо бшмрнд
تن و نام و دیوانها بشمرند
Ҳаме буд чанде барон паҳни дашт
همی بود چندی بران پهن دشت
Чу лашкар фаровон бирав бргзшт
چو لشکر فراوان برو برگذشت
Чу доробро дид бо фару брз
چو داراب را دید با فر و برز
Ба гардани баровардаи пӯлоди гурз
به گردن برآورده پولاد گرز
Ту гуфтӣ ҳамаи дашт паҳноӣ ӯст
تو گفتی همه دشت پهنای اوست
Замини зери пӯянда болой ӯст
زمین زیر پوینده بالای اوست
Чу дид он бару чеҳраи дилпазир
چو دید آن بر و چهرهٔ دلپذیر
зи пистони модари бполўди шер
ز پستان مادر بپالود شیر
Бипурсед ва гуфт ин савор аз куҷост
بپرسید و گفت این سوار از کجاست
Бад-ӣни шох ва ин брзу болои рост
بدین شاخ و این برز و بالای راست
Намояд ки ин номадорӣ буд
نماید که این نامداری بود
Хирадманду ҷангии саворӣ буд
خردمند و جنگی سواری بود
Далеру сарафроз ва кндоўр аст
دلیر و سرافراز و کنداور است
Валикини силеҳаш на андрхўр аст
ولیکن سلیحش نه اندرخور است
Чу доробро фарманд омадаш
چو داراب را فرمند آمدش
Сипаҳро саросар писанд омадаш
سپه را سراسر پسند آمدش
зи ахтари яке рӯзгорӣ гузид
ز اختر یکی روزگاری گزید
зи баҳри сипаҳбади чунон чун сзид
ز بهر سپهبد چنان چون سزید
Чу ҷанги оваронро яке гашти рой
چو جنگآوران را یکی گشت رای
Ббрднди лашкари зи пеш ҳамЭй
ببردند لشکر ز پیش همای
Фиристод бедори корогҳон
فرستاد بیدار کارآگهان
Бидон то намонад сухан дар ниҳон
بدان تا نماند سخن در نهان
зи неку бади лашкари огоҳ буд
ز نیک و بد لشکر آگاه بود
зи бадҳо гумоняши кӯтоҳ буд
ز بدها گمانیش کوتاه بود
Ҳаме рафт манзил ба манзили сипоҳ
همی رفت منزل به منزل سپاه
Замини пари сипоҳи осмони пари зи моҳ
زمین پر سپاه آسمان پر ز ماه