Барошуфт баҳром ва шуд шӯхи чашм

برآشفت بهرام و شد شوخ چشم

ЗгФтор прмўдаҳ омад бахшам

زگفتار پرموده آمد بخشم

Бтндиши як тозӣонаи бузад

بتندیش یک تازیانه بزد

Барон сон ки аз носазоён сазад

بران سان که از ناسزایان سزد

Бибастанд ҳам дар замони пои ӯй

ببستند هم در زمان پای اوی

Яке танг харгоҳ шуд ҷои ӯй

یکی تنگ خرگاه شد جای اوی

Чу хроди брзин чунон дид гуфт

چو خراد برزین چنان دید گفت

Ки ин паҳлавонро хирад нест ҷуфт

که این پهلوان را خرد نیست جفت

Биёмад бензади дабири бузург

بیامد بنزد دبیر بزرگ

Бадв гуфт кини паҳлавони сутург

بدو گفت کین پهلوان سترگ

Бики пар пашша надорад хирад

بیک پر پشه ندارد خرد

Азиро касеро бкс нашимурд

ازیرا کسی را بکس نشمرد

Бибоядаш гуфтани казин чора нест

ببایدش گفتن کزین چاره نیست

Варои бтар аз хашм патёра нест

ورا بتر از خشم پتیاره نیست

Ба наздик баҳром рафт он ду мард

به نزدیک بهرام رفت آن دو مرد

Забонҳо пураз банду рухи ложвард

زبانها پراز بند و رخ لاژورد

Бигуфтанд кин ранҷ додӣ ббод

بگفتند کین رنج دادی بباد

Сари номвари пари з оташ мабод

سر نامور پر ز آتش مباد

Бидонаст баҳроми кон буд зишт

بدانست بهرام کان بود زشت

Боби андроФгнд ватар гашти хишт

باب اندرافگند و تر گشت خشت

Пушаймон шуд вебанд ӯ барграфт

پشیمان شد وبند او برگرفت

зи кирдори худ даст бар сргрФт

ز کردار خود دست بر سرگرفت

Фиристод асбии бзрини стом

فرستاد اسبی بزرین ستام

Яке теғи ҳиндии бзрини ниёам

یکی تیغ هندی بزرین نیام

Ҳам андар замон шуд ба наздики ӯй

هم اندر زمان شد به نزدیک اوی

Ки равшан кунад ҷони торики ӯй

که روشن کند جان تاریک اوی

Ҳаме буд то ӯ миёнро бибаст

همی‌بود تا او میان را ببست

Яке бора тизтг барнишаст

یکی بارهٔ تیزتگ برنشست

Сипаҳбад ҳаме ронад бо аўбаҳи роҳ

سپهبد همی‌راند با اوبه راه

Бидид онк тоза набад рӯй шоҳ

بدید آنک تازه نبد روی شاه

Бҳнгоми падрӯд карданаш гуфт

بهنگام پدرود کردنش گفت

Ки озори дории зи ман дрнҳФт

که آزار داری ز من درنهفت

?герат ҳаст бо шоҳ Эрон магӯӣ

گرت هست با شاه ایران مگوی

Наёяд туро назд ӯ об рӯй

نیاید تو را نزد او آب روی

Бадв гуфт хоқон ки мо роглаҳ

بدو گفت خاقان که ما راگله

Збхтст ва кардам ба яздони яла

زبختست و کردم به یزدان یله

На ман зон шуморам ки аз ҳаркасӣ

نه من زان شمارم که از هرکسی

Суханҳо ҳаме ронад хоҳам басӣ

سخنها همی‌راند خواهم بسی

Агар шаҳриёри ту зини огаҳӣ

اگر شهریار تو زین آگهی

Наёбад нзибд бирав бар маӣ

نیابد نزیبد برو بر مهی

Марои банди гардун гарданда кард

مرا بند گردون گردنده کرد

Нагӯям ки бо ман бадӣ банда кард

نگویم که با من بدی بنده کرد

зи гуфтори аўгшти баҳроми зард

ز گفتار اوگشت بهرام زرد

Бипечеду хашм аз далерӣ бихӯрад

بپیچید و خشم از دلیری بخورد

Чунин дод посух ки омад нишон

چنین داد پاسخ که آمد نشان

зи гуфтори он меҳтари саракашон

ز گفتار آن مهتر سرکشان

Ки тухми бадӣ то туоне макор

که تخم بدی تا توانی مکار

Чўкории ?бирт бар диҳад рӯзгор

چوکاری برت بر دهد روزگار

Бадв гуфт баҳроми к-эии номҷўӣ

بدو گفت بهرام کای نامجوی

Суханҳо чунин то туоне магӯӣ

سخنها چنین تا توانی مگوی

Чаро ман бтў дил биёростам

چرا من بتو دل بیاراستم

зи гетии туро некуии хостам

ز گیتی تو را نیکویی خواستم

зи ту нома кардам бшоаҳи ҷаҳон

ز تو نامه کردم بشاه جهان

Ҳамеи зишти ту доштам дар ниҳон

همی زشت تو داشتم در نهان

Бадв гуфт хоқон ки он бади гузашт

بدو گفت خاقان که آن بد گذشت

Гузаштаи суханҳо ҳамаи боди гашт

گذشته سخنها همه باد گشت

Валикин чу дар ҷанги хорӣ буд

ولیکن چو در جنگ خواری بود

Гуҳи оштии бурдборӣ буд

گه آشتی بردباری بود

Ту рохшм бо оштӣ гар якеаст

تو راخشم با آشتی گر یکیست

Хирад бегумон назд тўондкист

خرد بی‌گمان نزد تواندکیست

Чу солори роҳи худованди хеш

چو سالار راه خداوند خویش

Бигирад науфтад бҳркори пеш

بگیرد نیفتد بهرکار پیش

Ҳамон роҳи яздон бибояд супурд

همان راه یزدان بباید سپرد

зи дили тирагӣҳо бибояд стрд

ز دل تیرگیها بباید سترد

Сухангар ниФзоиӣ акнӯн равост

سخن گر نیفزایی اکنون رواست

Ки он бад ки шуд гашт бо боди рост

که آن بد که شد گشت با باد راست

Зхоқони чўбшнид баҳром гуфт

زخاقان چوبشنید بهرام گفت

Ки пиндоштам кин бимонад наҳуфт

که پنداشتم کین بماند نهفت

Кунун зон гунаҳ гар бияёд зиён

کنون زان گنه گر بیاید زیان

Напушам бирав чодари парниён

نپوشم برو چادر پرنیان

Чўонҷорсии ҳарч бояд бигӯӣ

چوآنجارسی هرچ باید بگوی

На зон мар мрокм шавад об рӯй

نه زان مر مراکم شود آب روی

Бадв гуфт хоқон ки ҳршҳрёр

بدو گفت خاقان که هرشهریار

Ки азник вебад брнагирад шумор

که ازنیک وبد برنگیرد شمار

Ббд кардани бандаи хомаш буд

ببد کردن بنده خامش بود

Брмни чунон дон ки биҳш буд

برمن چنان دان که بیهش بود

Чўоз давр бинад варои бадсигол

چواز دور بیند ورا بدسگال

Вагар неки хоҳӣ будгар ҳам?ил

وگر نیک خواهی بود گر همال

Туро носазо хонд всрсбк

تو را ناسزا خواند وسرسبک

Варои шоҳи Эрони вмғзии танг

ورا شاه ایران ومغزی تُنُک

Биҷӯшед баҳроми вшди зрдрўӣ

بجوشید بهرام وشد زردروی

Нигаҳ кард хрод брзин биравӣ

نگه کرد خراد برزین بروی

Битарсед зон тизхўнхўори мард

بترسید زان تیزخونخوار مرد

Ки ӯрои збод андрорд бигард

که اورا زباد اندرآرد بگرد

Ббҳром гуфт эй сазовори гоҳ

ببهرام گفت ای سزاوار گاه

Бихӯр хашм вср бозгардон зи роҳ

بخور خشم وسر بازگردان ز راه

Ки хоқони ҳаме рост гуяд сухан

که خاقان همی راست گوید سخن

Тўбниўши вондишаҳи бдмкн

توبنیوش واندیشه بدمکن

Сухан гар нарафтӣ бад-ӣни гӯнаи сард

سخن گر نرفتی بدین گونه سرد

Туро нестии дили пурозору дард

تو را نیستی دل پرآزار و درد

Бадв гуфт кини бдрг бе ҳунар

بدو گفت کین بدرگ بی‌هنر

Биҷӯед ҳамеи хоки вхўни падар

بجوید همی خاک وخون پدر

Бадв гуфт хоқон ки ин бад макун

بدو گفت خاقان که این بد مکن

Бтизии бузургии бигардади куҳан

بتیزی بزرگی بگردد کهن

Бгитии ҳронкс ки ӯ чун ту буд

بگیتی هرآنکس که او چون تو بود

Сараши пари зи гирди вдлши пари зи дӯд

سرش پر ز گرد ودلش پر ز دود

Ҳамаи бади сголид вбокс насохт

همه بد سگالید وباکس نساخت

Бкжии внобхрдии сари фарохат

بکژی ونابخردی سر فراخت

Ҳамеи азшҳншоаҳи трсониим

همی ازشهنشاه ترسانییم

Сазо зу буд ранҷи восониим

سزا زو بود رنج وآسانییم

Згрднкшон аўҳмол манаст

زگردنکشان اوهمال منست

На чун банда аўбдсгол манаст

نه چون بنده اوبدسگال منست

Ҳшиўори воҳстаҳ ва бо нажод

هشیوار وآهسته و با نژاد

Басӣ номбурдор дорад биёад

بسی نامبردار دارد بیاد

Ба ҷону сршоаҳи Эрони сипоҳ

به جان و سرشاه ایران سپاه

Каз эдар кунун бозгардӣ ба роҳ

کز ایدر کنون بازگردی به راه

Бпосхи ниФзоиии вбдхўӣ

بپاسخ نیفزایی وبدخوی

Нагӯйӣ сухан низ то нашнавӣ

نگویی سخن نیز تا نشنوی

Чўбшниди баҳроми зўгшти боз

چوبشنید بهرام زوگشت باز

Блшкр гуҳ омад гӯи рзмсоз

بلشکر گه آمد گو رزمساز

Чу хроди брзини вони бхрдон

چو خراد برزین وآن بخردان

Дабири бузурги вдгри мӯбадон

دبیر بزرگ ودگر موبدان

Нбштнди номаи бшоаҳи ҷаҳон

نبشتند نامه بشاه جهان

Сухани ҳарчи бади ошкори внҳон

سخن هرچ بد آشکار ونهان

Сипаҳдор бо мӯбади мӯбадон

سپهدار با موبد موبدان

Бахшами он замон гуфт к-эии бхрдон

بخشم آن زمان گفت کای بخردان

Ҳам акнӯн аз эдар бдзи дршўид

هم اکنون از ایدر بدز درشوید

Бакӯшед ва бо бод ҳамбар шавед

بکوشید و با باد همبر شوید

Бдз бар бибинад то хоста

بدز بر ببیند تا خواسته

Чаҳ моя буд ганҷи ороста

چه مایه بود گنج آراسته

Дабирон бирафтанд дили пурҳарос

دبیران برفتند دل پرهراس

зи шабгири тошби гузаштаи се пос

ز شبگیر تاشب گذشته سه پاس

Сияҳ шуд басии ёзгор аз шумор

سیه شد بسی یازگار از شمار

набишта нашуд ҳам бФрҷоми кор

نبشته نشد هم بفرجام کار

Бдз бар набад роҳ зон хоста

بدز بر نبد راه زان خواسته

Гузаштаи бадви солу нокоста

گذشته بدو سال و ناکاسته

зи ҳангоми арҷосбу афросйоб

ز هنگام ارجاسب و افراسیاب

зи динору гавҳар ки хезади зи об

ز دینار و گوهر که خیزد ز آب

Ҳамон низ чизе ки конӣ буд

همان نیز چیزی که کانی بود

Куҷои растанаши осмонӣ буд

کجا رستنش آسمانی بود

Ҳамаи ганҷҳо андар оварда буд

همه گنجها اندر آورده بود

Куҷои ном ӯ дар ҷаҳони барда буд

کجا نام او در جهان برده بود

Зчизи Сиёвуши нахустин камар

زچیز سیاوش نخستین کمر

Бҳрмҳраҳ эй дар се ёраи гуҳар

بهرمهره‌ای در سه یاره گهر

Ҳамон гӯшвораш ки андари ҷаҳон

همان گوشوارش که اندر جهان

Касеро набӯд азкҳони вмҳон

کسی را نبود ازکهان ومهان

Ки Кайхусрави он ро ба лҳросб дод

که کیخسرو آن رابه لهراسب داد

Ки лҳросб зон пас бгштосб дод

که لهراسب زان پس بگشتاسب داد

Ки арҷосби онро бдзи дрнҳод

که ارجاسب آن را بدز درنهاد

Ки ҳангом онкас надорад биёад

که هنگام آنکس ندارد بیاد

Шумориш надонист кас дар ҷаҳон

شمارش ندانست کس در جهان

Ситораи шиносону фаррухи маон

ستاره شناسان و فرخ مهان

Нбштнди як як ҳамаи хоста

نبشتند یک یک همه خواسته

Ки буд андари он ганҷи ороста

که بود اندر آن گنج آراسته

Фиристод баҳроми мардии дабир

فرستاد بهرام مردی دبیر

Сухани гӯйу равшани дилу ёдгир

سخن گوی و روشن دل و یادگیر

Биёмад ҳамаи хоста гирд кард

بیامد همه خواسته گرد کرد

Ки бад дар дизи ваҳм ба дашти набард

که بد در دز وهم به دشت نبرد

Абои хоста буд ду гӯшвор

ابا خواسته بود دو گوشوار

Ду музеии дарав буд гўҳрнгор

دو موزه درو بود گوهرنگار

Ҳамон шӯшаи зари вбрўи бофта

همان شوشه زر وبرو بافته

Бгўҳри сар шӯша бартофта

بگوهر سر شوشه برتافته

Ду баради ямонии ҳамаи зарбафт

دو برد یمانی همه زربفت

Бсхтнд ҳар як бмн буд ҳафт

بسختند هر یک بمن بود هفت

Сипаҳбади зкшӣу кндоўрӣ

سپهبد زکشی و کنداوری

Набӯд огаҳ аз ҷустани доварӣ

نبود آگه از جستن داوری

Ду баради ямонии биксўнҳод

دو برد یمانی بیکسونهاد

Ду музей ба нома накард инчи ёд

دو موزه به نامه نکرد ایچ یاد

Бифармуд зон пас ки пидогшсб

بفرمود زان پس که پیداگشسب

Ҳаме бо саворон нишинад бросб

همی با سواران نشیند براسب

Злшкр гузин кард мардии ҳазор

زلشکر گزین کرد مردی هزار

Ки бо аўшўд то дршҳрёр

که با اوشود تا درشهریار

Зхоқони шутури хости даҳ корвон

زخاقان شتر خواست ده کاروان

Шимурди он замони ҷумла бар сорўон

شمرد آن زمان جمله بر ساروان

Саворони пас пушти вхоқони зпиш

سواران پس پشت وخاقان زپیش

Ҳаме ронад бо номдорони хеш

همی‌راند با نامداران خویش

Чу хоқон биёмад ба наздики шоҳ

چو خاقان بیامد به نزدیک شاه

Абои ганҷи дерина ва бо сипоҳ

ابا گنج دیرینه و با سپاه

Чўбшниди шоҳ ҷаҳон барнишаст

چوبشنید شاه جهان برنشست

Ба сар бар яке тоҷу гурзии бадаст

به سر بر یکی تاج و گرزی بدست

Биёмад чунин то бдргаҳ расед

بیامد چنین تا بدرگه رسید

зи даҳлез чун рӯй хоқон бидид

ز دهلیز چون روی خاقان بدید

Ҳаме буд то чунаш бинад ба роҳ

همی‌بود تا چونش بیند به راه

Фурӯд ояд ӯ ҳамчунон бо сипоҳ

فرود آید او همچنان با سپاه

Ббиндшу баргардад аз пеши ӯй

ببیندش و برگردد از پیش اوی

Пурандешаи бад зон сухани номҷўӣ

پراندیشه بد زان سخن نامجوی

Пас онгоҳи хоқони чунон ҳам бар асб

پس آنگاه خاقان چنان هم بر اسب

Абои мӯбади хеши пидогшсб

ابا موبد خویش پیداگشسب

Фурӯд омад аз асби хоқони ҳамон

فرود آمد از اسب خاقان همان

Биёмад бршоаҳи Эрони дмон

بیامد برشاه ایران دمان

Дирангии ббд то ҷаҳондори шоҳ

درنگی ببد تا جهاندار شاه

Нишаст аз бар тозии асбии сиёҳ

نشست از بر تازی اسبی سیاه

Шаҳаншоҳи асб тгоўр баранд

شهنشاه اسب تگاور براند

Бдҳлиз бо ӯ замонӣ бимонад

بدهلیز با او زمانی بماند

Чўхоқон бирафт аз дар шаҳриёр

چوخاقان برفت از در شهریار

Анонаш гирифт он замони пардаи дор

عنانش گرفت آن زمان پرده دار

Пиёда шуд аз бораи прмўдаҳи зуд

پیاده شد از باره پرموده زود

Барон кеҳтарӣ ҷодуӣҳо намӯд

بران کهتری جادوییها نمود

Пиёдаи ҳамон шоҳи дасташи бадаст

پیاده همان شاه دستش بدست

Биоварад ӯро биҷой нишаст

بیاورد او را بجای نشست

Хиромон биёмад ба наздики тахт

خرامان بیامد به نزدیک تخت

Мроўрои шаҳаншоҳи бнўохти сахт

مراورا شهنشاه بنواخت سخت

Бипурседу бншохтши пеши хеш

بپرسید و بنشاختش پیش خویش

Бигуфтанд бисёр зи андораҳ беш

بگفتند بسیار ز انداره بیش

Сазовор ӯ ҷойгаҳ сохтанд

سزاوار او جایگه ساختند

Яке хуррам айвон бипардохтанд

یکی خرم ایوان بپرداختند

Ббрднди чизе ки шоиста буд

ببردند چیزی که شایسته بود

Ҳамон пеш прмўдаҳ боиста буд

همان پیش پرموده بایسته بود

Сипаҳро ба наздик ӯ ҷой кард

سپه را به نزدیک او جای کرد

Дабирӣ бидон корбар пой кард

دبیری بدان کاربر پای کرد

Чу огаҳ шуд аз кори он хоста

چو آگه شد از کار آن خواسته

Ки оварад прмўдаҳи ороста

که آورد پرموده آراسته

Ба майдони фиристода то ҳамчунон

به میدان فرستاده تا همچنان

Баради бори пурмоя бо сорўон

برد بار پرمایه با ساروان

Чўосўди прмўдаҳ аз ранҷи роҳ

چوآسود پرموده از رنج راه

Биҳиштами яке сур фармуд шоҳ

بهشتم یکی سور فرمود شاه

Чу хоқони зпиши ҷаҳондори шоҳ

چو خاقان زپیش جهاندار شاه

Нишастанд бархон ӯ пеши гоҳ

نشستند برخوان او پیش گاه

Бифармуд тобори он уштурон

بفرمود تابار آن اشتران

Бпшти андари оранди пеши сарон

بپشت اندر آرند پیش سران

Касе барграфт аз кашӣдан шумор

کسی برگرفت از کشیدن شمار

Бики рӯзи муздури бдсдҳзор

بیک روز مزدور بدصدهزار

Дигар рӯзи ҳам бомдоди пагоҳ

دگر روز هم بامداد پگاه

Бихон барме оварад вбншсти шоҳ

بخوان برمی‌آورد وبنشست شاه

Змидони ббрднди панҷаи ҳазор

زمیدان ببردند پنجه هزار

Ҳам азтнг бар пушти мардони кор

هم ازتنگ بر پشت مردان کار

Аз оварда сад ганҷ шуд сохта

از آورده صد گنج شد ساخته

Дили шоҳ зон кори пардохта

دل شاه زان کار پرداخته

Яке тахт ҷома бифармуд шоҳ

یکی تخت جامه بفرمود شاه

Каз онҷои биоранди пеши сипоҳ

کز آنجا بیارند پیش سپاه

Ҳамон бар камари гавҳари шоҳвор

همان بر کمر گوهر شاهوار

Ки номади ҳамеи арз ӯ дар шумор

که نامد همی ارز او در شمار

Яке офарин хост аз базмгоҳ

یکی آفرین خاست از بزمگاه

Ки пирӯзи бодоини ҷаҳондори шоҳ

که پیروز باداین جهاندار شاه

Боиини гшсби он замон шоҳ гуфт

بآیین گشسب آن زمان شاه گفت

Ки бо ӯ бадаши ошкор ва наҳуфт

که با او بدش آشکار و نهفت

Ки чун бинии ин кори чубина ро

که چون بینی این کار چوبینه را

Бамурдӣ ба кор оварад кӣна ро

بمردی به کار آورد کینه را

Чунин гуфт ойини гшсби дабир

چنین گفت آیین گشسب دبیر

Ки эй шоҳи равшани дилу ёдгир

که‌ای شاه روشن دل و یادگیر

Бсўрӣ ки дастонаши чубин буд

بسوری که دستانش چوبین بود

Чунон дон ки хониши нави ойин буд

چنان دان که خوانش نو آیین بود

зи гуфтор ӯ шоҳ шуд бадгумон

ز گفتار او شاه شد بدگمان

Рӯонаши пурандешаи бдики замон

روانش پراندیشه بدیک زمان

Ҳиўнӣ биёмад ҳмонгаҳи сутург

هیونی بیامد همانگه سترگ

Яке номае аз дабири бузург

یکی نامه‌ای از دبیر بزرگ

Ки шоҳи ҷаҳони ҷовдони шодбод

که شاه جهان جاودان شادباد

Ҳамаи кори аўбхшши вдоди бод

همه کار اوبخشش وداد باد

Чунон дон ки баради ямонии дўбўд

چنان دان که برد یمانی دوبود

Ҳамаи музей аз гавҳари нобсўд

همه موزه از گوهر نابسود

Ҳамон гӯшвори Сиёвуши рад

همان گوشوار سیاوش رد

Казу ёдгораст моро хирад

کزو یادگارست ما را خرد

Азин чори ду паҳлавон барграфт

ازین چار دو پهلوان برگرفت

Чу ӯ дид ранҷ ин набошад шигифт

چو او دید رنج این نباشد شگفت

Зшоҳк бипурсед пас номҷўӣ

زشاهک بپرسید پس نامجوی

Казин ҳарч дидӣ якояк бигӯӣ

کزین هرچ دیدی یکایک بگوی

Сухан гуфт шоҳки барин ҳамнишон

سخن گفت شاهک برین‌همنشان

Барошуфт зон шоҳи гарданкашон

برآشفت زان شاه گردنکشان

Ҳам андар замон гуфт чубинаи роҳ

هم اندر زمان گفت چوبینه راه

Ҳаме гум кунад срброрди бмоаҳ

همی گم کند سربرآرد بماه

Яке онки хоқони чини робзд

یکی آنک خاقان چین رابزد

Азон сон ки азгўҳр бад сазад

ازان سان که ازگوهر بد سزد

Дигар онк чун гӯшвораш ба кор

دگر آنک چون گوشوارش به کار

Биёмад мгршди яке шаҳриёр

بیامد مگرشد یکی شهریار

Ҳамаи ранҷ ӯ сар ба сари бодгшт

همه رنج او سر به سر بادگشت

Ҳама дод доданаши бедоди гашт

همه داد دادنش بیداد گشت

Бигуфт ину прмўдаҳро пеш хонд

بگفت این و پرموده را پیش خواند

Барон номвари пешгоҳаши нишонд

بران نامور پیشگاهش نشاند

Ббўднди вхўрднд то шаби зроаҳ

ببودند وخوردند تا شب زراه

Биафшонад он тираи зулфи сиёҳ

بیفشاند آن تیره زلف سیاه

Бхоқон чин гуфт каз баҳри ман

بخاقان چین گفت کز بهر من

Басӣ знҷ дидӣ тўозшҳрмн

بسی زنج دیدی توازشهرمن

Нишаста бёзид вдстш гирифт

نشسته بیازید ودستش گرفت

Азу монад прмўдаҳи андари шигифт

ازو ماند پرموده اندر شگفت

Бадв гуфт савганди мо тоза кун

بدو گفت سوگند ما تازه کن

Ҳамон кор бар дигар андоза кун

همان کار بر دیگر اندازه کن

Бихӯраданд савгандҳои гарон

بخوردند سوگندهای گران

Ба яздони поки вабаи ҷони сарон

به یزدان پاک وبه جان سران

Ки аз шоҳ хоқон напечад ба дил

که از شاه خاقان نپیچد به دل

Надорад ба кории варои длгсл

ندارد به کاری ورا دلگسل

Бгоҳ вбтоҷу бхўршидўмоаҳ

بگاه وبتاج و بخورشیدوماه

Бзргшсб ва ба озрпноаҳ

به آذرگشسب و به آذرپناه

Ба яздон ки ӯ бартари азбртрист

به یزدان که او برتر ازبرتریست

Нигорандаи Зуҳраи вмштрист

نگارندهٔ زهره ومشتریست

Ки чун бозгардӣ напечӣ змн

که چون بازگردی نپیچی زمن

На аз номдорони ин анҷуман

نه از نامداران این انجمن

Бигуфтанд вази ҷои бархестанд

بگفتند وز جای برخاستند

Сӯии хўобгаҳ рафтан оростанд

سوی خوابگه رفتن آراستند

Чўбрзди срозкўаҳи зарди офтоб

چوبرزد سرازکوه زرد آفتاب

Сртоҷдорони баромади зхўоб

سرتاجداران برآمد زخواب

Яке халъати ороста буд шоҳ

یکی خلعت آراسته بود شاه

зи заррини всимину асби вукалоа

ز زرین وسیمین و اسب وکلاه

Ба наздик хоқон фиристод шоҳ

به نزدیک خاقان فرستاد شاه

Дўмнзл ҳаме рафт бо ӯ ба роҳ

دومنزل همی‌رفت با او به راه

Се дигар напаймӯд роҳи дароз

سه دیگر نپیمود راه دراز

Дурудаш фиристод взўи гашти боз

درودش فرستاد وزو گشت باز

Чу огоҳӣ омад сӯии паҳлавон

چو آگاهی آمد سوی پهلوان

Азон халъати шаҳриёри ҷаҳон

ازان خلعت شهریار جهان

Зхоқони чинӣ ки аз назд шоҳ

زخاقان چینی که از نزد شاه

Чунон шоди баргашт ва омад ба роҳ

چنان شاد برگشت و آمد به راه

Пазира шудаш паҳлавони савор

پذیره شدش پهلوان سوار

Аз Эрони ҳронкс ки бади номдор

از ایران هرآنکس که بد نامدار

Алафи сохт ҷое ки аўбргзшт

علف ساخت جایی که اوبرگذشت

Ба шҳрўдаҳу манзили вкўаҳи дашт

به شهروده و منزل وکوه دشت

Ҳамеи сохт пӯзиши кунони пеши ӯй

همی‌ساخت پوزش کنان پیش اوی

Пураз шарми ҷони бидонадяши ӯй

پراز شرم جان بداندیش اوی

Чўпрмўдаҳро дид кард офарин

چوپرموده را دید کرد آفرین

Азуи србпичиди хоқони чин

ازو سربپیچید خاقان چین

НпзрФти азу ҳарч оварда буд

نپذرفت ازو هرچ آورده بود

Алафат буд агар бадараи вбрдаҳ буд

علفت بود اگر بدره وبرده بود

Ҳаме ронад баҳром бо ӯ ба роҳ

همی‌راند بهرام با او به راه

Накард инчи хоқони бадв бар нигоҳ

نکرد ایچ خاقان بدو بر نگاه

Бад-ӣни гӯнаи бртосаҳ манзил баранд

بدین گونه برتاسه منزل براند

Ки як рӯзи прмўдаҳи аўронхўонд

که یک روز پرموده اورانخواند

Чаҳорум фиристод хоқон касе

چهارم فرستاد خاقان کسی

Ки баргард чун ранҷ дидӣ басӣ

که برگرد چون رنج دیدی بسی

Чўбшниди баҳроми баргашт аз вай

چوبشنید بهرام برگشت از وی

Битундии сӯй Балх биниҳод рӯй

بتندی سوی بلخ بنهاد روی

Ҳаме буд дрблх чанде дижам

همی‌بود دربلخ چندی دژم

Зкрдаҳи пушаймони вдли пари зғм

زکرده پشیمان ودل پر زغم

Ҷаҳондор зу ҳам на хшнўдбўд

جهاندار زو هم نه خشنودبود

Зтизии рӯонаш пураз дӯд буд

زتیزی روانش پراز دود بود

Аз озори хоқони чинии нахуст

از آزار خاقان چینی نخست

Ки баҳроми озор ӯро биҷуст

که بهرام آزار او را بجست

Дигар онки чизе ки фармон набӯд

دگر آنک چیزی که فرمان نبود

Ббрдоштн чун далерӣ намӯд

ببرداشتن چون دلیری نمود

Яке нома бинвишт пас шаҳриёр

یکی نامه بنوشت پس شهریار

Ббҳроми к-эии деви носозгор

ببهرام کای دیو ناسازگار

Ндонӣ ҳамеи хештани ротўбоз

ندانی همی خویشتن راتوباز

Чунин робзргон шудӣ бе ниёз

چنین رابزرگان شدی بی‌نیاز

Ҳунарҳо з яздон набинӣ ҳаме

هنرها ز یزدان نبینی همی

Ба чархи фалаки брншинии ҳаме

به چرخ فلک برنشینی همی

ЗФрмони ман србпичидаҳ Эй

زفرمان من سربپیچیده‌ای

Дигаргунаи кории бсиҷидаҳ Эй

دگرگونه کاری بسیجیده‌ای

Наёяд ҳамеи ёдат аз ранҷи ман

نیاید همی یادت از رنج من

Сипоҳи ману кӯшиши вгнҷи ман

سپاه من و کوشش وگنج من

Раҳ паҳлавонон насозӣ ҳаме

ره پهلوانان نسازی همی

Сарат ба осмони барфарозии ҳаме

سرت به آسمان برفرازی همی

Кунун халъат омад сазовори ту

کنون خلعت آمد سزاوار تو

Писандида ва дар хури кори ту

پسندیده و در خور کار تو

Чўбнҳоди барномаи брмҳршоаҳ

چوبنهاد برنامه برمهرشاه

Бифармуд то ду кодонеи сиёҳ

بفرمود تا دو کدانی سیاه

Биоранд бо дӯку пунбаи даравӣ

بیارند با دوک و پنبه دروی

Ниҳодаи басии носазои ранги вбўӣ

نهاده بسی ناسزا رنگ وبوی

Ҳам аз шеъри пероҳани ложвард

هم از شعر پیراهن لاژورد

Яке сурхи мқноъу шалвори зард

یکی سرخ مقناع و شلوار زرد

Фиристодаи пари маниши баргузед

فرستاده پر منش برگزید

Ки он халъати носазоро сзид

که آن خلعت ناسزا را سزید

Бадв гуфт кин пеши баҳром бар

بدو گفت کاین پیش بهرام بر

Бигӯ эй сабки моя бе ҳунар

بگو ای سبک مایه بی‌هنر

Тўхоқони чинро бабандӣ ҳаме

توخاقان چین را ببندی همی

Газанди бузургони писандии ҳаме

گزند بزرگان پسندی همی

Зтхтӣ ки ҳастӣ фурӯди ормат

زتختی که هستی فرود آرمت

Азин пас бкси низншмормт

ازین پس بکس نیزنشمارمت

Фиристода бо халъат омад чўбод

فرستاده با خلعت آمد چوباد

Шунида суханҳо ҳама кард ёд

شنیده سخنها همه کرد یاد

Чу баҳром бо нома халъат бидид

چو بهرام با نامه خلعت بدید

Шикебеи вхомшии баргузед

شکیبایی وخامشی برگزید

Ҳаме гуфт кинаст подоши ман

همی‌گفت کینست پاداش من

Чунин аз паии шоҳи пархоши ман

چنین از پی شاه پرخاش من

Чунин бади зи андеша шоҳ нест

چنین بد ز اندیشه شاه نیست

Ҷуз ар носазо гуфт бадхоҳ нест

جز ار ناسزا گفت بدخواه نیست

Ки халъат азинсон фиристад бмн

که خلعت ازینسان فرستد بمن

Бидон то бибинанд ҳар анҷуман

بدان تا ببینند هر انجمن

Ҷаҳондор бар бандагони подшост

جهاندار بر بندگان پادشاست

Агар мари маро хор гирад равост

اگر مر مرا خوار گیرد رواست

Гумонеи набардам ки наздики шоҳ

گمانی نبردم که نزدیک شاه

Бдондишгон тез ёбанд роҳ

بداندیشگان تیز یابند راه

Валикини чўҳрмзи маро хор кард

ولیکن چوهرمز مرا خوار کرد

Ба гуфтори оҳрмнони коркард

به گفتار آهرمنان کارکرد

Зшоаҳи ҷаҳон инчунин коркард

زشاه جهان اینچنین کارکرد

Нзибд ба пеши хирадманди мард

نزیبد به پیش خردمند مرد

Азон пас ки бо хори мояи сипоҳ

ازان پس که با خوار مایه سپاه

Битундӣ бирафтам здргоаҳи шоҳ

بتندی برفتم زدرگاه شاه

Ҳама дидаанд онч ман карда ам

همه دیده‌اند آنچ من کرده‌ام

Ғаму ранҷи всхтӣ ки ман барда ам

غم و رنج وسختی که من برده‌ام

Чўподоши он ранҷи хорӣ буд

چوپاداش آن رنج خواری بود

Гар азбхти носозгорӣ буд

گر ازبخت ناسازگاری بود

Ба яздон бинолам зи гардони сипеҳр

به یزدان بنالم ز گردان سپهر

Ки аз ман чунин поки бигусасти меҳр

که از من چنین پاک بگسست مهر

Здодори некии диҳиш ёд кард

زدادار نیکی دهش یاد کرد

Бапушед пас ҷомаи сурху зард

بپوشید پس جامهٔ سرخ و زرد

Ба пеши андаруни дўкдони сиёҳ

به پیش اندرون دوکدان سیاه

Ниҳода ҳрончш фиристод шоҳ

نهاده هرآنچش فرستاد شاه

Бифармуд то ҳрк буд азмҳон

بفرمود تا هرک بود ازمهان

Азон номдорони шоҳи ҷаҳон

ازان نامداران شاه جهان

Злшкр бирафтанд наздики ӯй

زلشکر برفتند نزدیک اوی

Пурандешаи бади ҷони торики ӯй

پراندیشه بد جان تاریک اوی

ЧўрФтнду диданди пери вҷўон

چورفتند و دیدند پیر وجوان

Барон гӯнаи он пӯшиши паҳлавон

بران گونه آن پوشش پهلوان

Бимонаданд зон кор яксар шигифт

بماندند زان کار یکسر شگفت

Дили ҳаркаси андеша Эй барграфт

دل هرکس اندیشه‌ای برگرفت

Чунин гуфт пас паҳлавон бо сипоҳ

چنین گفت پس پهلوان با سپاه

Ки халъати бад-ӣн сон фиристод шоҳ

که خلعت بدین سان فرستاد شاه

Ҷаҳондор шоҳаст вмо банда ем

جهاندار شاهست وما بنده‌ایم

Дилу ҷон ба меҳри вай огндаҳ ем

دل و جان به مهر وی آگنده‌ایم

Чаҳ байнед бинандагони андарин

چه بینید بینندگان اندرین

Чаҳ гӯйем бо шаҳриёри замин

چه گوییم با شهریار زمین

Бпосх кушоданд яксар забон

بپاسخ گشادند یکسر زبان

Ки эй номвари пурҳунари паҳлавон

که‌ای نامور پرهنر پهلوان

Чу арҷ ту инаст наздики шоҳ

چو ارج تو اینست نزدیک شاه

Сгоннд бар боргоҳаши сипоҳ

سگانند بر بارگاهش سپاه

Нигар то чаҳ гуфт он хирадманди пер

نگر تا چه گفت آن خردمند پیر

Ба рай чун дилаш танг шуд зи Ардашер

به ری چون دلش تنگ شد ز اردشیر

Сиррии пари зкинаҳи дилии пари здрд

سری پر زکینه دلی پر زدرد

Забону равони пари згФтори сард

زبان و روان پر زگفتار سرد

Биёмад дмон то бостхри порс

بیامد دمان تا باصطخر پارس

Ки истахри бад бар замини фахри порс

که اصطخر بد بر زمین فخر پارس

Ки безорам аз тахти вази тоҷи шоҳ

که بیزارم از تخت وز تاج شاه

Чўники вебад ман надорад нигоҳ

چونیک وبد من ندارد نگاه

Бадв гуфт баҳроми кин худ магӯӣ

بدو گفت بهرام کین خود مگوی

Ки аз шоҳ гирад сипоҳи обрӯӣ

که از شاه گیرد سپاه آبروی

Ҳамаи сар ба сар бандагон вайем

همه سر به سر بندگان وییم

Диҳанда сет вхўоҳндгон вайем

دهنده‌ست وخواهندگان وییم

Чунин ёфт посухи зи эрониён

چنین یافت پاسخ ز ایرانیان

Ки мохўд набандем зини пас миён

که ماخود نبندیم زین پس میان

Ба Эрони кас ӯро нахонем шоҳ

به ایران کس اورا نخوانیم شاه

На баҳромро паҳлавони сипоҳ

نه بهرام را پهلوان سپاه

Бигуфтанд вази пеш берун шуданд

بگفتند وز پیش بیرون شدند

зи кохи ҳумоюн ба ҳомӯн шуданд

ز کاخ همایون به هامون شدند

Сипаҳбади сипаҳро ҳаме дод панд

سپهبد سپه را همی‌داد پند

Ҳаме дошт бо панди лабро бабанд

همی‌داشت با پند لب را ببند

Чунин то дўҳФтаҳи барин бргзшт

چنین تا دوهفته برین برگذشت

Сипаҳбади з айвон биёмад ба дашт

سپهبد ز ایوان بیامد به دشت

Яке беша пеш омадаш пари дарахт

یکی بیشه پیش آمدش پر درخت

Сазовори михўораҳи некбахт

سزاوار میخوارهٔ نیکبخت

Яке гӯр дид андари он марғзор

یکی گور دید اندر آن مرغزار

Казон хубтар кас набинад нигор

کزان خوبتر کس نبیند نگار

Пас андар ҳаме ронад баҳроми нарм

پس اندر همی‌راند بهرام نرم

Бирав борагиро накард инчи гарм

برو بارگی را نکرد ایچ گرم

Бидон беша дар ҷои нахчиргоҳ

بدان بیشه در جای نخچیرگاه

Ба пеш андар омад яке танги роҳ

به پیش اندر آمد یکی تنگ راه

зи танагӣ чу гӯри жёни бргзшт

ز تنگی چو گور ژیان برگذشت

Биёбон падед омаду роғи вдшт

بیابان پدید آمد و راغ ودشت

Грозндаҳи баҳрому тозандаи гӯр

گرازنده بهرام و تازنده گور

зи гармои он дашти тФсидаҳи ҳўр

ز گرمای آن دشت تفسیده هور