Чу лашкар биёмад ба роҳи чарм

چو لشکر بیامد به راه چرم

Калот аз бару зер об мем

کلات از بر و زیر آب میم

Ҳаме ёд карданд разми фурӯд

همی یاد کردند رزم فرود

Пушаймонӣу дарду тимор буд

پشیمانی و درد و تیمار بود

Ҳамаи дили пар аз дард ва аз бими шоҳ

همه دل پر از درد و از بیم شاه

Ду дидаи пар аз хӯну тани пари гуноҳ

دو دیده پر از خون و تن پر گناه

Чунон шармгин назд шоҳ омаданд

چنان شرمگین نزد شاه آمدند

Ҷигари хастау пар гуноҳ омаданд

جگر خسته و پر گناه آمدند

Бародарашро кушта бар бе гуноҳ

برادرش را کشته بر بی‌گناه

Ба душмани супурдаи нигину кулоҳ

به دشمن سپرده نگین و کلاه

Ҳамаи яксара даст карда ба каш

همه یکسره دست کرده به کش

Бирафтанд пешаши парастори Фш

برفتند پیشش پرستار فش

Бадишон нигаҳ кард хусрав ба хашм

بدیشان نگه کرد خسرو به خشم

Дилаши пари зи дарду пар аз хӯни ду чашм

دلش پر ز درد و پر از خون دو چشم

Ба яздон чунин гуфт к-эии додгар

به یزدان چنین گفت کای دادگر

Ту додӣ марои ҳушу ройу ҳунар

تو دادی مرا هوش و رای و هنر

Ҳаме шарм дорам ман аз ту кунун

همی شرم دارم من از تو کنون

Ту огаҳтарӣ бешак аз чанд ва чун

تو آگه‌تری بی‌شک از چند و چون

Вагарнаи бФрмўдмӣ то ҳазор

وگرنه بفرمودمی تا هزار

Задандӣ ба майдони пайкори дор

زدندی به میدان پیکار دار

Тани Тӯсро дор будӣ нишаст

تن طوس را دار بودی نشست

Ҳронкс ки бо ӯ миёнро бибаст

هرانکس که با او میان را ببست

зи кин падар будам андари хурӯш

ز کین پدر بودم اندر خروش

Дилии доштами пари ғаму дарду ҷӯш

دلی داشتم پر غم و درد و جوش

Кунун кӣна нав шуд зи кини фурӯд

کنون کینه نو شد ز کین فرود

Сари Тӯси навзар бибояд дуруд

سر طوس نوذر بباید درود

Бигуфтам ки сӯии калоту чарм

بگفتم که سوی کلات و چرم

Марв гар фишонанд бар сари дирам

مرو گر فشانند بر سر درم

Казон раҳи фурудаст ва бо модараст

کزان ره فرودست و با مادرست

Сипаҳбад нажодаст ва кндоўр аст

سپهبد نژادست و کنداور است

Дмони Тӯси номарди ноҳӯшёр

دمان طوس نامرد ناهوشیار

Чаро баради лашкар ба сӯии ҳисор

چرا برد لشکر به سوی حصار

Кунун лоҷарами кирдигори сипеҳр

کنون لاجرم کردگار سپهر

зи Тӯсу з лашкар бибаред меҳр

ز طوس و ز لشکر ببرید مهر

Бад омад ба Гӯдарзён бар зи Тӯс

بد آمد به گودرزیان بر ز طوس

Ки нафрин бар ӯ бод ва бар пелу кӯс

که نفرین بر او باد و بر پیل و کوس

Ҳамеи халъат ва пандҳо додмш

همی خلعت و پندها دادمش

Ба ҷанги бародари Фрстодмш

به جنگ برادر فرستادمش

Ҷаҳонгир чун Тӯс навзар мабод

جهانگیر چون طوس نوذر مباد

Чунуи паҳлавони пеш лашкар мабод

چنو پهلوان پیش لشکر مباد

Дареғи он фурӯди Сиёвуши дареғ

دریغ آن فرود سیاوش دریغ

Ки бо зӯру дил буд ва бо гурзу теғ

که با زور و دل بود و با گرز و تیغ

Ба сони падар кушта шуд бе гуноҳ

به سان پدر کشته شد بی‌گناه

Ба дасти сипаҳдори ман бо сипоҳ

به دست سپهدار من با سپاه

Ба гетӣ набошад кам аз Тӯси кас

به گیتی نباشد کم از طوس کس

Ки ӯ аз дар банд чоҳасту бас

که او از در بند چاهست و بس

На дар сараши мағз ва на дар таниши раг

نه در سرش مغز و نه در تنش رگ

Чаҳ Тӯси фурӯмояи пешам чаҳ саг

چه طوس فرومایه پیشم چه سگ

зи хӯни бародар ба кини падар

ز خون برادر به کین پدر

Ҳамеи гашти печону хастаи ҷигар

همی گشت پیچان و خسته جگر

Сипаҳро ҳама хор кард ва баранд

سپه را همه خوار کرد و براند

зи мижгони ҳамеи хӯн ба рухи брФшонд

ز مژگان همی خون به رخ برفشاند

Дар бор додан бар эшон бибаст

در بار دادن بر ایشان ببست

Рӯонаш ба марг бародар бахаст

روانش به مرگ برادر بخست

Бузургони Эрон ба мотам шуданд

بزرگان ایران به ماتم شدند

Далерон ба даргоҳ рустам шуданд

دلیران به درگاه رستم شدند

Ба пӯзиш ки ин бӯдании кор буд

به پوزش که این بودنی کار بود

Киро буд оҳанги разми фурӯд

که را بود آهنگ رزم فرود

Бдонгаҳи куҷо кушта шуд пӯри Тӯс

بدانگه کجا کشته شد پور طوس

Сари саракашони хираи гашт аз фусӯс

سر سرکشان خیره گشت از فسوس

Ҳамон низ домод ӯ риўниз

همان نیز داماد او ریونیز

Набӯд аз бади бахт монанди чиз

نبود از بد بخت مانند چیز

Ки донист ному нажоди фурӯд

که دانست نام و نژاد فرود

Куҷои шоҳро дил бихоҳад шхўд

کجا شاه را دل بخواهد شخود

Ту хоҳишгарӣ кун ки бурност шоҳ

تو خواهشگری کن که برناست شاه

Магар сар бипечад зи кини сипоҳ

مگر سر بپیچد ز کین سپاه

На фарзанди коўс кӣ риўниз

نه فرزند کاوس‌کی ریونیز

Ба ҷанги андарун кушта шуд зор низ

به جنگ اندرون کشته شد زار نیز

Ки кеҳтари писар буду прхошҷўӣ

که کهتر پسر بود و پرخاشجوی

Дареғи ончунон хусрави моҳрӯӣ

دریغ آنچنان خسرو ماهروی

Чунинаст анҷому фарҷоми ҷанг

چنین است انجام و فرجام جنگ

Яке тоҷ ёбад яке гӯри танг

یکی تاج یابد یکی گور تنگ

Чу шуд рӯй гетии зи хуршеди зард

چو شد روی گیتی ز خورشید زرد

Ба хам андар омад шаби ложвард

به خم اندر آمد شب لاژورد

Таҳамтан биёмад ба наздики шоҳ

تهمتن بیامد به نزدیک شاه

Бабўсед хок аз дар пешгоҳ

ببوسید خاک از در پیشگاه

Чунин гуфт мари шоҳро пилтан

چنین گفت مر شاه را پیلتن

Ки бодои сарати бартар аз анҷуман

که بادا سرت برتر از انجمن

Ба хоҳишгарии омадам назд шоҳ

به خواهشگری آمدم نزد شاه

Ҳамон аз паии Тӯсу баҳри сипоҳ

همان از پی طوس و بهر سپاه

Чунон дон ки кас бебаҳона намурда

چنان دان که کس بی‌بهانه نمرد

Аз ин дар суханҳо бибояд шимурд

از این در سخنها بباید شمرد

Ва дигар казон бадгумони бади сипоҳ

و دیگر کزان بدگمان بد سپاه

Ки фаррух бародар набад назд шоҳ

که فرخ برادر نبد نزد شاه

Ҳамон Тӯс тундаст ва ҳушёр нест

همان طوس تندست و هشیار نیست

Ва дигар ки ҷони писар хор нест

و دیگر که جان پسر خوار نیست

Чу дар пеш ӯ кушта шуд риўниз

چو در پیش او کشته شد ریونیز

Зрспи он ҷавони сарафроз низ

زرسپ آن جوان سرافراز نیز

Гар ӯ брФрўзд набошад шигифт

گر او برفروزد نباشد شگفت

Ҷаҳонҷӯйро кин набояд гирифт

جهانجوی را کین نباید گرفت

Бадв гуфт хусрав ки эй паҳлавон

بدو گفت خسرو که ای پهلوان

Дилами пари з тимор шуд зон ҷавон

دلم پر ز تیمار شد زان جوان

Кунун панди ту доруии ҷон буд

کنون پند تو داروی جان بود

Вгрчаҳи дил аз дарди печон буд

وگرچه دل از درد پیچان بود

Ба пӯзиш биёмад сипаҳдори Тӯс

به پوزش بیامد سپهدار طوس

Ба пеши сипаҳбад замин дод бӯс

به پیش سپهبد زمین داد بوس

Ҳаме офарин кард бар шаҳриёр

همی آفرین کرد بر شهریار

Ки нӯшаи бадӣ то буд рӯзгор

که نوشه بدی تا بود روزگار

Замини бандаи тоҷу тахти ту бод

زمین بندهٔ تاج و تخت تو باد

Фалаки мояи фару бахти ту бод

فلک مایهٔ فر و بخت تو باد

Манам дили пар аз ғами зи кирдори хеш

منم دل پر از غم ز کردار خویش

Ба ғами бастаи ҷонро зи тимори хеш

به غم بسته جان را ز تیمار خویش

Ҳамон низ ҷонами пар аз шарми шоҳ

همان نیز جانم پر از شرم شاه

Забони пари зи пӯзиши равони пари гуноҳ

زبان پر ز پوزش روان پر گناه

зи покизаи ҷони фурӯду зрсп

ز پاکیزه جان فرود و زرسپ

Ҳамеи брФрўзм чу озргшсп

همی برفروزم چو آذرگشسپ

Агар ман гунаҳкорам аз анҷуман

اگر من گنهکارم از انجمن

Ҳамеи печам аз карда хештан

همی پیچم از کردهٔ خویشتن

Ба вижаи зи баҳроми вази риўниз

به ویژه ز بهرام وز ریونیز

Ҳамеи ҷон хешам наёяд бчиз

همی جان خویشم نیاید بچیز

Агар шоҳ хушнӯд гардад зи ман

اگر شاه خشنود گردد ز من

Вазин номвар бе гуноҳи анҷуман

وزین نامور بی‌گناه انجمن

Шавам кини ин нанги бозоўрм

شوم کین این ننگ بازآورم

Сари шебро барфароз оварам

سر شیب را برفراز آورم

Ҳамаи ранҷи лашкар ба тани брнҳм

همه رنج لشکر به تن برنهم

Агар ҷони ситонам агар ҷони даҳум

اگر جان ستانم اگر جان دهم

Аз ин пас ба тахт ва калла нанигарам

از این پس به تخت و کله ننگرم

Ҷуз аз трг рӯмӣ набинад серум

جز از ترگ رومی نبیند سرم

зи гуфтор ӯ шод шуд шаҳриёр

ز گفتار او شاد شد شهریار

Дилаш тоза шуд чун гули андари баҳор

دلش تازه شد چون گل اندر بهار

Чу тоҷи хур равшан омад падед

چو تاج خور روشن آمد پدید

Сипедаи зи хами камони ?бардамӣад

سپیده ز خم کمان بردمید

Сипаҳбад биёмад ба наздики шоҳ

سپهبد بیامد به نزدیک شاه

Або ӯ бузургони Эрони сипоҳ

ابا او بزرگان ایران سپاه

Бадишон чунин гуфт шоҳи ҷаҳон

بدیشان چنین گفت شاه جهان

Ки ҳаргизи пай кин нагардад ниҳон

که هرگز پی کین نگردد نهان

зи тӯру зи силам андар омад сухан

ز تور و ز سلم اندر آمد سخن

Азон кини пешину разми куҳан

ازان کین پیشین و رزم کهن

Чунин нанг бар шоҳ Эрон набӯд

چنین ننگ بر شاه ایران نبود

Замини пари зи хӯн далерон набӯд

زمین پر ز خون دلیران نبود

Ҳамаи кӯҳи пари хӯни Гӯдарзён

همه کوه پر خون گودرزیان

Ба зуннор хунин бибаста миён

به زنار خونین ببسته میان

Ҳамон мурғу моҳӣ бар эшон бзор

همان مرغ و ماهی بر ایشان بزار

Бгрид ба дарё ва бар кӯҳсор

بگرید به دریا و بر کوهسار

Аз Эрони ҳамаи дашти туронён

از ایران همه دشت تورانیان

Сару даст ва пойасту пушту миён

سر و دست و پایست و پشت و میان

Шуморо ҳамаи шодмонисти рой

شما را همه شادمانیست رای

Ба кӣна наҷунбад ҳамеи дили зи ҷой

به کینه نجنبد همی دل ز جای

Далерони ҳама даст карда ба каш

دلیران همه دست کرده به کش

Ба пеши худованди хўршидФш

به پیش خداوند خورشیدفش

Ҳамаи ҳамгинон хок доданд бӯс

همه همگنان خاک دادند بوس

Чу раҳоам ва гургин , чу Гӯдарзу Тӯс

چو رهام و گرگین، چو گودرز و طوس

Чу хрод бо зангаи шоўрон

چو خراد با زنگهٔ شاوران

Дигар бежану Геву кндоўрон

دگر بیژن و گیو و کنداوران

Ки эй шоҳи неки ахтару ширдил

که ای شاه نیک‌اختر و شیردل

Ббрдаҳи зи шерон ба шамшери дил

ببرده ز شیران به شمشیر دل

Ҳамаи як ба як пеши ту банда ем

همه یک به یک پیش تو بنده‌ایم

зи тшўири хусрав сроФгндаҳ ем

ز تشویر خسرو سرافگنده‌ایم

Агар ҷанг фармон диҳад шаҳриёр

اگر جنگ فرمان دهد شهریار

Ҳамаи срФшоним дар корзор

همه سرفشانیم در کارزار

Сипаҳдори пас Гевро пеш хонд

سپهدار پس گیو را پیش خواند

Ба тахти гиронмоягони брншонд

به تخت گرانمایگان برنشاند

Фаровонаши бстўду бнўохтш

فراوانش بستود و بنواختش

Басии халъату некӯии сохташ

بسی خلعت و نیکوی ساختش

Бадв гуфт кандар ҷаҳони ранҷи ман

بدو گفت کاندر جهان رنج من

Ту барадӣ ва бебаҳрӣ аз ганҷи ман

تو بردی و بی‌بهری از گنج من

Набояд ки бе рои ту пелу кӯс

نباید که بی رای تو پیل و کوس

Сӯй ҷанг ронад сипаҳдори Тӯс

سوی جنگ راند سپهدار طوس

Ба тундӣ макун саҳмгини кори хирад

به تندی مکن سهمگین کار خرد

Ки равшани равони боди баҳроми гирд

که روشن‌روان باد بهرام گرد

зи гуфтори бдгўии вази ному нанг

ز گفتار بدگوی وز نام و ننگ

Ҷаҳон кард бар хештани тору танг

جهان کرد بر خویشتن تار و تنگ