Дирам доду рӯзии даҳонро бихонад

درم داد و روزی‌دهان را بخواند

Басӣ бо сипаҳбад суханҳо баранд

بسی با سپهبد سخنها براند

Ҳамон рой зад бо Таҳамтан бар он

همان رای زد با تهمتن بر آن

Чунин то рух рӯз шуд дар ниҳон

چنین تا رخ روز شد در نهان

Чу хуршед бар зад синон аз нишеб

چو خورشید بر زد سنان از نشیب

Шитоб омад аз рафтан бо наҳиф

شتاب آمد از رفتن با نهیب

Сипаҳбад биёмад ба наздики шоҳ

سپهبد بیامد به نزدیک شاه

Абои Геви Гӯдарз ва чанде сипоҳ

ابا گیو گودرز و چندی سپاه

Бадв дод шоҳи ахтари Ковиён

بدو داد شاه اختر کاویان

Барон сон ки будӣ ба расми каён

بران سان که بودی به رسم کیان

зи ахтари яке рӯз фаррух биҷуст

ز اختر یکی روز فرخ بجست

Ки берун шуданро кӣ ояд дуруст

که بیرون شدن را کی آید درست

Ҳаме рафт бо кӯси хусрави бдшт

همی رفت با کوس خسرو بدشت

Бидон то сипаҳбади бадви бргзшт

بدان تا سپهبد بدو برگذشت

Яке лашкарии ҳамчуи кӯҳи сиёҳ

یکی لشکری همچو کوه سیاه

Гузаштанд бар пеши бедори шоҳ

گذشتند بر پیش بیدار شاه

Пас лашкари андари сипаҳдори Тӯс

پس لشکر اندر سپهدار طوس

Биёмад бар шаҳ замин дод бӯс

بیامد بر شه زمین داد بوس

Бирав офарин кард ва бар шуд хурӯш

برو آفرین کرد و بر شد خروش

Ҷаҳон омад аз бонг аспон Биҷӯш

جهان آمد از بانگ اسپان بجوش

Яке абри баст аз бар гирди сам

یکی ابر بست از بر گرد سم

Баромад хурӯшидани гови дам

برآمد خروشیدن گاو دم

зи баси ҷавшану Ковиёнии дирафш

ز بس جوشن و کاویانی درفش

Шуда рӯй гетии саросари бунафш

شده روی گیتی سراسر بنفش

Ту хуршед гуфтӣ ба об андар аст

تو خورشید گفتی به آب اندر است

Сипеҳр ва ситора бихоб андар аст

سپهر و ستاره بخواب اندر است

Ниҳод аз бар пели пирӯзаи маҳд

نهاد از بر پیل پیروزه مهد

Ҳаме рафт зини гӯна то равад шаҳд

همی رفت زین گونه تا رود شهد

Ҳиўнии бикрдори боди дмон

هیونی بکردار باد دمان

Бадаш назд перони ҳам андари замон

بدش نزد پیران هم اندر زمان

Ки ман ҷангро гардани афрохта

که من جنگ را گردن افراخته

Сӯй равад шаҳди омадами сохта

سوی رود شهد آمدم ساخته

Чу бишунид перони ғамии гашти сахт

چو بشنید پیران غمی گشت سخت

Фурӯбаст бар пели нокоми рахт

فروبست بر پیل ناکام رخت

Бурун рафт бо номдорони хеш

برون رفت با نامداران خویش

Гузидаи диловари саворони хеш

گزیده دلاور سواران خویش

Ки Эрони сипаҳро бибинад ки чист

که ایران سپه را ببیند که چیست

Сарафроз чандаст ва бо Тӯс кист

سرافراز چندست و با طوس کیست

Рада баркашиданд зон сӯй равад

رده برکشیدند زان سوی رود

Фиристод назд сипаҳбади дуруд

فرستاد نزد سپهبد درود

Вазин рӯй лашкар биоварад Тӯс

وزین روی لشکر بیاورد طوس

Дирафши ҳумоюну пелону кӯс

درفش همایون و پیلان و کوس

Сипаҳдори перони яке чрпи гӯй

سپهدار پیران یکی چرب گوی

з таркон фиристод наздики ӯй

ز ترکان فرستاد نزدیک اوی

Бигуфт онки ман бо фарангису шоҳ

بگفت آنک من با فرنگیس و شاه

Чаҳ кардам зи хӯбии баҳри ҷойгоҳ

چه کردم ز خوبی بهر جایگاه

зи дарди Сиёвуш хурушон бидам

ز درد سیاوش خروشان بدم

Чу бар оташи тез ҷӯшон бидам

چو بر آتش تیز جوشان بدم

Кунун бори тирёк заҳр омадаст

کنون بار تریاک زهر آمدست

Маро зу ҳамаи ранҷ баҳр омадаст

مرا زو همه رنج بهر آمدست

Дили Тӯс ғамгин шуд аз кори ӯй

دل طوس غمگین شد از کار اوی

Бипечед зон дарду пайкори ӯй

بپیچید زان درد و پیکار اوی

Чунин дод посух ки аз меҳри ту

چنین داد پاسخ که از مهر تو

Фаровон нишонаст бар чеҳри ту

فراوان نشانست بر چهر تو

Сар озод кун даври шӯи зини миён

سر آزاد کن دور شو زین میان

Бабанд ин дар биму роҳи зиён

ببند این در بیم و راه زیان

Бар шоҳи Эрони шӯй бо сипоҳ

بر شاه ایران شوی با سپاه

Мукофоти ёбӣ ба некии зи шоҳ

مکافات یابی به نیکی ز شاه

Бойирони туро паҳливонӣ диҳад

بایران ترا پهلوانی دهد

Ҳамон афсар хусравоне диҳад

همان افسر خسروانی دهد

Чу ёд оядаш хуби кирдори ту

چو یاد آیدش خوب کردار تو

Дилаш ранҷа гардад зи тимори ту

دلش رنجه گردد ز تیمار تو

Чунин гуфт Гӯдарзу Геву сарон

چنین گفت گودرز و گیو و سران

Бузургону тиморкши меҳтарон

بزرگان و تیمارکش مهتران

Сароянда посух омад чу бод

سرایندهٔ پاسخ آمد چو باد

Бнздики перони висаи нажод

بنزدیک پیران ویسه نژاد

Бигуфт онч бишунид бо паҳлавон

بگفت آنچ بشنید با پهلوان

зи Тӯсу зи Гӯдарзи равшани равон

ز طوس و ز گودرز روشن‌روان

Чунин дод посух ки ман рӯзу шаб

چنین داد پاسخ که من روز و شب

Биёади сипаҳбади гушойами ду лаб

بیاد سپهبد گشایم دو لب

Шавам ҳарч ҳастанд пайванди ман

شوم هرچ هستند پیوند من

Хирадманд кӯ башнавад панди ман

خردمند کو بشنود پند من

Бойирони гузорам бару буму рахт

بایران گذارم بر و بوم و رخت

Сари номвари беҳтар аз тоҷу тахт

سر نامور بهتر از تاج و تخت

Вазин гФттҳо буд мағзаши тиҳӣ

وزین گفتها بود مغزش تهی

Ҳамеи ҷусти нави рӯзгор баӣ

همی جست نو روزگار بهی

Ҳиўнии броФгнди ҳангоми хоб

هیونی برافگند هنگام خواب

Фиристод наздики афросйоб

فرستاد نزدیک افراسیاب

Кзоирон сипоҳ омаду пелу кӯс

کزایران سپاه آمد و پیل و کوس

Ҳамон Геву Гӯдарзу раҳоаму Тӯс

همان گیو و گودرز و رهام و طوس

Фаровони фиребаш фиристода ам

فراوان فریبش فرستاده‌ام

з ҳар гӯнае бандҳо дода ам

ز هر گونه‌ای پندها داده‌ام

Сипоҳии з ҷанговарон баргузин

سپاهی ز جنگاوران برگزین

Ки бар зин шитобаш бияёд зи кин

که بر زین شتابش بیاید ز کین

Магари бумашон аз бунаи бркним

مگر بومشان از بنه برکنیم

Бтхту бгнҷи оташ андар занем

بتخت و بگنج آتش اندر زنیم

Вагар на зи кини Сиёвуши сипоҳ

وگر نه ز کین سیاوش سپاه

Наёсоед аз ҷанги ҳаргиз на шоҳ

نیاساید از جنگ هرگز نه شاه

Чу бишунид афросйоби ин сухан

چو بشنید افراسیاب این سخن

Саронро бихонад аз ҳамаи анҷуман

سران را بخواند از همه انجمن

Яке лашкарии сохт афросйоб

یکی لشکری ساخت افراسیاب

Ки торик шуд чашмаи офтоб

که تاریک شد چشمهٔ آفتاب

Даҳуми рӯзи лашкар бпирон расед

دهم روز لشکر بپیران رسید

Сипоҳӣ казу шуд замини нопадид

سپاهی کزو شد زمین ناپدید

Чу лашкар биёсуд рӯзӣ бидод

چو لشکر بیاسود روزی بداد

Сипаҳ барграфт ва буна барниҳод

سپه برگرفت و بنه برنهاد

з паймон бигардед вази ёди аҳд

ز پیمان بگردید وز یاد عهد

Биёмад дмон то лаб равад шаҳд

بیامد دمان تا لب رود شهد

Тилоия биёмад бнздики Тӯс

طلایه بیامد بنزدیک طوس

Ки барбанд бар кӯҳаи пели кӯс

که بربند بر کوههٔ پیل کوس

Ки перон надонад сухани ҷузи фиреб

که پیران نداند سخن جز فریب

Чу донад ки танг андар омад наҳиф

چو داند که تنگ اندر آمد نهیب

Дирафши ҷафо пеша омад падед

درفش جفا پیشه آمد پدید

Сипаҳ бар лаб равад саф баркашид

سپه بر لب رود صف برکشید

Биёрост лашкари сипаҳдори Тӯс

بیاراست لشکر سپهدار طوس

Бҳомўн кашиданд пелону кӯс

بهامون کشیدند پیلان و کوس

Ду равияи сипоҳ андар омад чу кӯҳ

دو رویه سپاه اندر آمد چو کوه

Саворони таркону Эрони гуруҳ

سواران ترکان و ایران گروه

Чунон шуд зи гирди сипоҳи офтоб

چنان شد ز گرد سپاه آفتاب

Ки оташи баромади зи дарёии об

که آتش برآمد ز دریای آب

Дарахшидани теғу жўпину хишт

درخشیدن تیغ و ژوپین و خشت

Ту гуфтӣ шаби андари ҳавои лолаи кишт

تو گفتی شب اندر هوا لاله کشت

зи баси трги заррину заррини сипар

ز بس ترگ زرین و زرین سپر

зи ҷавшани саворони заррини камар

ز جوشن سواران زرین کمر

Баромади яке абр чун сндрўс

برآمد یکی ابر چون سندروس

Замини гашт аз гирд чун обнӯс

زمین گشت از گرد چون آبنوس

Сари сарварони зери гурзи гарон

سر سروران زیر گرز گران

Чу санадон шуду путки оҳангарон

چو سندان شد و پتک آهنگران

з хӯн равад гуфтӣ меситон шудаст

ز خون رود گفتی میستان شدست

зи найзаи ҳаво чун Нитсаатон шудаст

ز نیزه هوا چون نیستان شدست

Басии сари гирифтори доми каманд

بسی سر گرفتار دام کمند

Басӣ хор гашта тани арҷманд

بسی خوار گشته تن ارجمند

Кафани ҷавшану бистар аз хӯну хок

کفن جوشن و بستر از خون و خاک

Тани ноздидаҳи бшмшири чок

تن نازدیده بشمشیر چاک

Замини арғавону замони сндрўс

زمین ارغوان و زمان سندروس

Сипеҳру ситораи проўои кӯс

سپهر و ستاره پرآوای کوس

Агар тоҷ ҷӯяд ҷаҳонҷӯии мард

اگر تاج جوید جهانجوی مرد

Вагар хок гардад бурузи набард

وگر خاک گردد بروز نبرد

Бноком мерафт бояд зи даҳр

بناکام می‌رفت باید ز دهر

Чаҳ зу баҳри тирёки ёбӣ чаҳ заҳр

چه زو بهر تریاک یابی چه زهر

Надонам саранҷом ва фарҷом чист

ندانم سرانجام و فرجام چیست

Барин рафтан акнӯн бибояд гирист

برین رفتن اکنون بباید گریست

Яке номадории бади Аржанги ном

یکی نامداری بد ارژنگ نام

Бобир андар оварда аз ҷанги ном

بابر اندر آورده از جنگ نام

Баровард аз дашт оварад гирд

برآورد از دشت آورد گرد

Аз эрониёни ҷуст чанде набард

از ایرانیان جست چندی نبرد

Чу аз даври Тӯс сипаҳбад бидид

چو از دور طوس سپهبد بدید

Буғурреду теғ аз миён баркашид

بغرید و تیغ از میان برکشید

Бпўр зира гуфт ном ту чист

بپور زره گفت نام تو چیست

зи таркони ҷангии туро ёр кист

ز ترکان جنگی ترا یار کیست

Бадв гуфт Аржанги ҷангии манам

بدو گفت ارژنگ جنگی منم

Сарафрозу шери дирангии манам

سرافراز و شیر درنگی منم

Кунун хокро аз ту рахшон кунам

کنون خاک را از تو رخشان کنم

Ба овардга брсроФшон кунам

به آوردگه برسرافشان کنم

Чу гуфтори пӯр зира шуд ббн

چو گفتار پور زره شد ببن

Сипаҳдор Эрон шунид ин сухан

سپهدار ایران شنید این سخن

Бпосх надид инчи рои диранг

بپاسخ ندید ایچ رای درنگ

Ҳамон обдорӣ ки будаш бчнг

همان آبداری که بودش بچنگ

Бузад бар сару трги он номдор

بزد بر سر و ترگ آن نامدار

Ту гуфтӣ таниш сар наёвард бор

تو گفتی تنش سر نیاورد بار

Баромади зи Эрони сипаҳи буқу кӯс

برآمد ز ایران سپه بوق و کوس

Ки пирӯзи бодои сарафрози Тӯс

که پیروز بادا سرافراز طوس

Ғамии гашти перони зи турони сипоҳ

غمی گشت پیران ز توران سپاه

зи таркон тиҳӣ монад овардгоҳ

ز ترکان تهی ماند آوردگاه

Далерони турону кндоўрон

دلیران توران و کنداوران

Кашиданд шамшеру гурзи гарон

کشیدند شمشیر و گرز گران

Ки яксар бакӯшему ҷанги оварем

که یکسر بکوشیم و جنگ آوریم

Ҷаҳон бар дили Тӯси танги оварем

جهان بر دل طوس تنگ آوریم

Чунин гуфт ҳумон ки имрӯзи ҷанг

چنین گفت هومان که امروز جنگ

Бисозеду дилро мадоред танг

بسازید و دل را مدارید تنگ

Гар аидўнки зишони яке номвар

گر ایدونک زیشان یکی نامور

зи лашкари брорд ба пайкори сар

ز لشکر برارد به پیکار سر

Пазира фиристем гардии дмон

پذیره فرستیم گردی دمان

Бубинем то бар ки гардад замон

ببینیم تا بر که گردد زمان

Вазишони битундии нҷўииди ҷанг

وزیشان بتندی نجویید جنگ

Бибояд як имрӯз кардани диранг

بباید یک امروز کردن درنگ

Бдонгаҳ ки лашкар биҷунбад зи ҷой

بدانگه که لشکر بجنبد ز جای

Табира барояд зи пардаи сарой

تبیره برآید ز پرده‌سرای

Ҳамаи яксара гурзҳо баркашем

همه یکسره گرزها برکشیم

Яке аз лаб равад бартари кашем

یکی از لب رود برتر کشیم

Бонбўаҳ размӣ бисозем сахт

بانبوه رزمی بسازیم سخت

Агар ёр бошад ҷаҳондору бахт

اگر یار باشد جهاندار و بخت