Чу бинмуд хуршеди тобони дирафш
چو بنمود خورشید تابان درفش
МъсФр шуд он парниёни бунафш
معصفر شد آن پرنیان بنفش
Табираи баромади зи даргоҳи шоҳ
تبیره برآمد ز درگاه شاه
Бобир андар омад хурӯши сипоҳ
بابر اندر آمد خروش سپاه
Бпиши сипаҳ буд пўлодўнд
بپیش سپه بود پولادوند
Бетони зӯрманду ббозўи каманд
بتن زورمند و ببازو کمند
Чу саф баркашиданд ҳар ду сипоҳ
چو صف برکشیدند هر دو سپاه
Ҳаво шуд бунафш ва замин шуд сиёҳ
هوا شد بنفش و زمین شد سیاه
Таҳамтан бапушед бабри баён
تهمتن بپوشید ببر بیان
Нишаст аз бар жандаи пели жён
نشست از بر ژنده پیل ژیان
Барошуфт ва бар майманаи ҳамлаи барад
برآشفت و بر میمنه حمله برد
зи таркони биФгнд бисёр гирд
ز ترکان بیفگند بسیار گرد
Азон пас ғамии гашти пўлодўнд
ازان پس غمی گشت پولادوند
з фитрок бикшод печони каманд
ز فتراک بگشاد پیچان کمند
Броўихт бо Тӯс чун пели маст
برآویخت با طوس چون پیل مست
Камандии ббозўии гурзии бадаст
کمندی به بازوی گُرزی به دست
Камарбанд бигирифт ва ӯро зи зин
کمربند بگرفت و او را ز زین
Бароварду осони бузад бар замин
برآورد و آسان بزد بر زمین
Ба пигор ӯ Гев чун бингаред
به پیگار او گیو چون بنگرید
Сари Тӯси навзар нигунсор дид
سر طوس نوذر نگونسار دید
Барангехт аз ҷои шабдиз ро
برانگیخت از جای شبدیز را
Тан ва ҷон биёрост овез ро
تن و جان بیاراست آویز را
Броўихт бо дев чун шери нар
برآویخت با دیو چون شیر نر
Зираи дор бо гурзаи гоўср
زرهدار با گرزهٔ گاوسر
Камандии биндохти пўлодўнд
کمندی بینداخت پولادوند
Сари Геви гирд андар омад бабанд
سر گیو گرد اندر آمد ببند
Нигаҳ кард раҳоаму бежани зи роҳ
نگه کرد رهام و بیژن ز راه
Бидон зӯру боло ва он дастгоҳ
بدان زور و بالا و آن دستگاه
Бирафтанд то дасти пўлодўнд
برفتند تا دست پولادوند
Бабанданд ҳар ду бахами каманд
ببندند هر دو بخم کمند
Бузади дасти пӯлод бисёр ҳуш
بزد دست پولاد بسیار هوش
Барангехти аспу баромади хурӯш
برانگیخت اسپ و برآمد خروش
Ду гирд аз далерони пари моя ро
دو گرد از دلیران پر مایه را
Сарафрозу гирду гиронмоя ро
سرافراز و گرد و گرانمایه را
Бхок андар афганд ва биспурад хор
بخاک اندر افگند و بسپرد خوار
Назора барон дашти чандон савор
نظاره بران دشت چندان سوار
Биёмад бар ахтари Ковиён
بیامد بر اختر کاویان
Бхнҷри бадв ним кардаш миён
بخنجر بدو نیم کردش میان
Хурӯшии баромади зи Эрони сипоҳ
خروشی برآمد ز ایران سپاه
Намонад инчи гирди андари овардгоҳ
نماند ایچ گرد اندر آوردگاه
Фиребурзу Гӯдарзу гарданкашон
فریبرز و گودرز و گردنکشان
Гирифтанд аз он деви ҷангии нишон
گرفتند از آن دیو جنگی نشان
Бигуфтанд бо рустами кӣнаи хоҳ
بگفتند با رستم کینهخواه
Ки пўлодўнди андарин размгоҳ
که پولادوند اندرین رزمگاه
Бузин бар яке номадорӣ намонад
بزین بر یکی نامداری نماند
зи гардони лашкар саворӣ намонад
ز گردان لشکر سواری نماند
Ки нФгнд бар хоки пўлодўнд
که نفگند بر خاک پولادوند
Бгрзу бхнҷри бтиру каманд
بگرز و بخنجر بتیر و کمند
Ҳамаи рзмгаҳ србср мотамаст
همه رزمگه سربسر ماتمست
Бад-ӣни кор фарёдрас рустамаст
بدین کار فریادرس رستمست
Азон пас хурӯшидан нола хост
ازان پس خروشیدن ناله خاست
зи қалбу чапи лашкару дасти рост
ز قلب و چپ لشکر و دست راست
Чу кам шуд зи Гӯдарз ҳар ду писар
چو کم شد ز گودرز هر دو پسر
Бинолед бо довари додгар
بنالید با داور دادگر
Ки чандини набераи писари доштам
که چندین نبیره پسر داشتم
Ҳамеи сари зи хуршеди бгзоштм
همی سر ز خورشید بگذاشتم
Брзми андаруни пеши ман кушта шуд
برزم اندرون پیش من کشته شد
Чунин ахтару рӯз ман гашта шуд
چنین اختر و روز من گشته شد
Ҷавонон ва ман зинда бо пери сар
جوانان و من زنده با پیر سر
Марои шарми бод аз кулоҳу камар
مرا شرم باد از کلاه و کمر
Камар баргушод ва калла барграфт
کمر برگشاد و کله برگرفت
Хурӯшидану нола андар гирифт
خروشیدن و ناله اندر گرفت
Чу бишунид рустами дижами гашти сахт
چو بشنید رستم دژم گشت سخت
Билразед бирасон барги дарахт
بلرزید برسان برگ درخت
Биёмад бнздики пўлодўнд
بیامد بنزدیک پولادوند
Варо дид бирасон кӯҳи баланд
ورا دید برسان کوه بلند
Сипаҳро ҳамаи бештар хаста дид
سپه را همه بیشتر خسته دید
Вазон рӯй пархош пайваста дид
وزان روی پرخاش پیوسته دید
Бадал гуфт кини рӯзи мо тираи гашт
بدل گفت کین روز ما تیره گشت
Срномдорони мо хираи гашт
سرنامداران ما خیره گشت
Ҳамоно ки баргашти паргори мо
همانا که برگشت پرگار ما
Ғунуда шуд он бахти бедори мо
غنوده شد آن بخت بیدار ما
БиФшорди рони Рахшро тез кард
بیفشارد ران رخش را تیز کرد
Барошуфту оҳанг овез кард
برآشفت و آهنگ آویز کرد
Бадв гуфт к-эии деви носозгор
بدو گفت کای دیو ناسازگار
Бибинӣ кунун гардиши рӯзгор
ببینی کنون گردش روزگار
Чу овоз рустам бигардон расед
چو آواز رستم بگردان رسید
Таҳамтани ялонро пиёда бидид
تهمتن یلان را پیاده بدید
Дижам гашта зу чори гирди далер
دژم گشته زو چار گرد دلیر
Чу гӯрону душмани бикрдори шер
چو گوران و دشمن بکردار شیر
Чунин гуфт бо кирдигори ҷаҳон
چنین گفت با کردگار جهان
Ки эй бартар аз ошкору ниҳон
که ای برتر از آشکار و نهان
Марои чашм агар тира гаштӣ баҷанг
مرا چشم اگر تیره گشتی بجنگ
Бҳстии зи дидори ин рӯзи танг
بهستی ز دیدار این روز تنگ
Казин сони баромади зи Эрони ғарив
کزین سان برآمد ز ایران غریو
зи перону ҳумон ваз нараҳ дев
ز پیران و هومان وز نره دیو
Пиёда шудаи Геву раҳоаму Тӯс
پیاده شده گیو و رهام و طوس
Чу бежан ки бар шер кардӣ фусӯс
چو بیژن که بر شیر کردی فسوس
Таба гашта аспи бузургони бтир
تبه گشته اسپ بزرگان بتیر
Бад-ӣни сони броўихтаҳи хираи хайр
بدین سان برآویخته خیره خیر
Бадв гуфт пўлодўнд эй далер
بدو گفت پولادوند ای دلیر
Ҷаҳондидау номбурдору шер
جهاندیده و نامبردار و شیر
Ки бигурезад аз пеши ту жандаи пел
که بگریزد از پیش تو ژنده پیل
Бибинӣ кунун мавҷи дарёии нил
ببینی کنون موج دریای نیل
Нигаҳ кун кунун оташи ҷанги ман
نگه کن کنون آتش جنگ من
Каманду дилу зӯру оҳанги ман
کمند و دل و زور و آهنگ من
Казин пас наёбӣ зи шоҳати нишон
کزین پس نیابی ز شاهت نشان
На аз номдорону гарданкашон
نه از نامداران و گردنکشان
Набинӣ замини зин сипас ҷуз бихоб
نبینی زمین زین سپس جز بخواب
Сипорам сипоҳати боФросёб
سپارم سپاهت بافراسیاب
Чунин гуфт рустами бпўлодўнд
چنین گفت رستم بپولادوند
Ки то чанд азин биму найрангу банд
که تا چند ازین بیم و نیرنگ و بند
зи ҷанги оварони тез гуё мабод
ز جنگ آوران تیز گویا مباد
Чу бошад диҳад бе гумони сари ббод
چو باشد دهد بیگمان سر بباد
Чу бишунид пўлодўнди ин сухан
چو بشنید پولادوند این سخن
Биёад омадаш гуфтаҳои куҳан
بیاد آمدش گفتههای کهن
Ки ҳар кӯ ббидод ҷӯяд набард
که هر کو ببیداد جوید نبرد
Ҷигари хаста боз ояд ва рӯй зард
جگر خسته باز آید و روی زرد
Гар аз душманат бад расадгар зи дӯст
گر از دشمنت بد رسد گر ز دوست
Баду некро дод додан накӯаст
بد و نیک را داد دادن نکوست
Ҳамон рустамаст ин ки Мозандарон
همان رستمست این که مازندران
Шаби тираи бастади бгрзи гарон
شب تیره بستد بگرز گران
Бадв гуфт к-эии марди разми озмоӣ
بدو گفت کای مرد رزم آزمای
Чаҳ бошем брхираҳи чандини бпоӣ
چه باشیم برخیره چندین بپای
Бгштнди ваз дашт бархест гирд
بگشتند وز دشت برخاست گرد
Ду пели жён ва ду шери набард
دو پیل ژیان و دو شیر نبرد
Барангехти он бораи пўлодўнд
برانگیخت آن باره پولادوند
Биндохти пас тоб дода каманд
بینداخت پس تاب داده کمند
Бдздиди ёл он набарда савор
بدزدید یال آن نبرده سوار
Чу зини гӯна пайваста шуд корзор
چو زین گونه پیوسته شد کارزار
Бузади теғу банд камандаш бурид
بزد تیغ و بند کمندش برید
Биҷой омад он банди бадро калид
بجای آمد آن بند بد را کلید
Бипечед зон пас сӯии дасти рост
بپیچید زان پس سوی دست راست
Бидонаст кони рӯз рӯз балост
بدانست کان روز روز بلاست
Амӯдии бузад бар сараши пилтан
عمودی بزد بر سرش پیلتن
Ки бишунид овоз ӯ анҷуман
که بشنید آواز او انجمن
Чунон тира шуд чашми пўлодўнд
چنان تیره شد چشم پولادوند
Ки дасташи Аннанро набад кори банд
که دستش عنان را نبد کار بند
Таҳамтан барон бад ки мағзи сараш
تهمتن بران بد که مغز سرش
Бибинад пар аз ранги тираи буриш
ببیند پر از رنگ تیره برش
Чу пўлодўнд аз бар зин бимонад
چو پولادوند از بر زین بماند
Таҳамтани ҷаҳони офаринро бихонад
تهمتن جهان آفرین را بخواند
Ки эй бартар аз гардиши рӯзгор
که ای برتر از گردش روزگار
Ҷаҳондору биноу парвардгор
جهاندار و بینا و پروردگار
Грини гардиши ҷанг ман дод нест
گرین گردش جنگ من داد نیست
Равонам бидон гетӣ обод нест
روانم بدان گیتی آباد نیست
Раво дорам аз дасти пўлодўнд
روا دارم از دست پولادوند
Равони марои бргшоиди зи банд
روان مرا برگشاید ز بند
Вар афросйобаст бидодгар
ور افراسیابست بیدادگر
Ту мисатони зи ман дасту зӯру ҳунар
تو مستان ز من دست و زور و هنر
Кигар ман шавам кушта бар дасти ӯй
که گر من شوم کشته بر دست اوی
Бойирон намонад яке ҷангҷӯӣ
بایران نماند یکی جنگجوی
На марди кишоварз ва на пешаи вар
نه مرد کشاورز و نه پیشهور
На хок ва на кишвар на бум ва на бар
نه خاک و نه کشور نه بوم و نه بر
Бикуштӣ гирифтан ниҳоданд рӯй
بکشتی گرفتن نهادند روی
Ду гирди сарафроз ва ду ҷангҷӯӣ
دو گرد سرافراز و دو جنگجوی
Бпимон ки аз ҳар ду рӯй сипоҳ
بپیمان که از هر دو روی سپاه
Биорӣ наёяд касе кӣнаи хоҳ
بیاری نیاید کسی کینهخواه
Миёни сипаҳи ним фарсанг буд
میان سپه نیم فرسنگ بود
Ситора назора барон ҷанг буд
ستاره نظاره بران جنگ بود
Чу пўлодўнду Таҳамтани баҳам
چو پولادوند و تهمتن بهم
Броўихтнди он ду шери дижам
برآویختند آن دو شیر دژم
Ҳаме даст суданд як бо дигар
همی دست سودند یک با دگر
Гирифтаи ду ҷангии дўоли камар
گرفته دو جنگی دوال کمر
Чу шида бару ёл рустам бидид
چو شیده بر و یال رستم بدید
Яке боди сард аз ҷигар баркашид
یکی باد سرد از جگر برکشید
Падарро чунин гуфт кини зӯрманд
پدر را چنین گفت کین زورمند
Ки хуонеи варои рустами диўбнд
که خوانی ورا رستم دیوبند
Бад-ӣни брзи боло ва ин дасти барад
بدین برز بالا و این دست برد
Бхоки андари оради сари деви гирд
بخاک اندر آرد سر دیو گرد
Набинӣ зи гардони мо ҷузи гурез
نبینی ز گردان ما جز گریز
Макун хира бо чархи гардони ситез
مکن خیره با چرخ گردان ستیز
Чунин гуфт бо шидаи афросйоб
چنین گفت با شیده افراسیاب
Ки шуд мағзи ман зини сухани пуршитоб
که شد مغز من زین سخن پرشتاب
Бирав то бибинӣ ки пўлодўнд
برو تا ببینی که پولادوند
Бикуштӣ ҳаме чун кунад дасти банд
بکشتی همی چون کند دست بند
Чунин гуфт шида ки паймони шоҳ
چنین گفت شیده که پیمان شاه
На ин буд бо ӯ бпиши сипоҳ
نه این بود با او بپیش سپاه
Чу паймон шикан бошӣу тираи мағз
چو پیمان شکن باشی و تیره مغز
Наёяд зи дасти ту пигори нағз
نیاید ز دست تو پیگار نغز
Ту ин об равшан магардон сиёҳ
تو این آب روشن مگردان سیاه
Ки айб оварад бар ту бар айби хоҳ
که عیب آورد بر تو بر عیبخواه
Бдшном бикшод хусрави забон
بدشنام بگشاد خسرو زبان
Барошуфт ва шуд бо писари бадгумон
برآشفت و شد با پسر بدگمان
Бадв гуфт агар деви пўлодўнд
بدو گفت اگر دیو پولادوند
Азин мард бадхоҳ ёбад газанд
ازین مرد بدخواه یابد گزند
Намонад бад-ӣни рзмгаҳи зиндаи кас
نماند بدین رزمگه زنده کس
Туро аз ҳунарҳо зиёнасту бас
ترا از هنرها زیانست و بس
Аннани бргроиид ва омад чу шер
عنان برگرایید و آمد چو شیر
Ба овардгоҳи ду марди далер
به آوردگاه دو مرد دلیر
Нигаҳ кард пайкори ду пели маст
نگه کرد پیکار دو پیل مست
Дароварда бар икдгр ҳар ду даст
درآورده بر یکدگر هر دو دست
Бпўлод гуфт эй сарафрози шер
بپولاد گفت ای سرافراز شیر
Бикуштигар ореи мар ӯро бзир
بکشتی گر آری مر او را بزیر
Бхнҷри ҷигаргоҳ ӯро бкоФ
بخنجر جگرگاه او را بکاف
Ҳунар бояд аз кор кардан на лоф
هنر باید از کار کردن نه لاف
Нигаҳ кард Геви андари афросйоб
نگه کرد گیو اندر افراسیاب
Бидон хираи гуфтор ва чандон шитоб
بدان خیره گفتار و چندان شتاب
Барангехти аспу баромади дмон
برانگیخت اسپ و برآمد دمان
Чу бишикаст паймони ҳамеи бадгумон
چو بشکست پیمان همی بدگمان
Брстм чунин гуфт к-эии ҷангҷӯӣ
برستم چنین گفت کای جنگجوی
Чаҳ фармони диҳии кеҳтаронро бигӯӣ
چه فرمان دهی کهتران را بگوی
Нигаҳ кун ба паймони афросйоб
نگه کن به پیمان افراسیاب
Чу ҷой бало диду ҷои шитоб
چو جای بلا دید و جای شتاب
Биомди ҳамеи дили бёФрўздш
بیآمد همی دل بیافروزدش
Бикуштӣ даруни ханҷари омўздш
بکشتی درون خنجر آموزدش
Бадв гуфт рустам ки ҷангии манам
بدو گفت رستم که جنگی منم
Бикуштӣ гирифтани дирангии манам
بکشتی گرفتن درنگی منم
Шуморо чаро бим ояд ҳаме
شما را چرا بیم آید همی
Чаро дил ба ду ним ояд ҳаме
چرا دل به دو نیم آید همی
Агар нестатон ҷангро зӯру даст
اگر نیستتان جنگ را زور و دست
Дили ман бихира набояд шикаст
دل من بخیره نباید شکست
Гар аидўнки ин ҷодӯӣ бе хирад
گر ایدونک این جادوی بیخرد
зи паймони яздон ҳаме бугзарад
ز پیمان یزدان همی بگذرد
Шуморо зи паймон шикастан чаҳ бок
شما را ز پیمان شکستن چه باک
Гар ӯ рехт бар тораки хеши хок
گر او ریخت بر تارک خویش خاک
Ман окнўни сари деви пўлодўнд
من آکنون سر دیو پولادوند
Бхоки андари орми зи чархи баланд
بخاک اندر آرم ز چرخ بلند
Вазони пас бёзид чун шери чанг
وزان پس بیازید چون شیر چنگ
Гирифт он бару ёли ҷангии наҳанг
گرفت آن بر و یال جنگی نهنگ
Бгрдн баровард ва зад бар замин
بگردن برآورد و زد بر زمین
Ҳаме хонд бар кирдигори аФрин
همی خواند بر کردگار افرین
Хурӯшӣ бар омад зи Эрони сипоҳ
خروشی بر آمد ز ایران سپاه
Табира занон барграфтанд роҳ
تبیره زنان برگرفتند راه
Бобир андар омад дами курноӣ
بابر اندر آمد دم کرنای
Хурӯшидан ноӣу снҷ ва дароӣ
خروشیدن نای و سنج و درای
Ки пўлодўндсти биҷон шуда
که پولادوندست بیجان شده
Барон хок чун мори печон шуда
بران خاک چون مار پیچان شده
Гумони баради рустам ки пўлодўнд
گمان برد رستم که پولادوند
Надорад бетон дар дурусти инчи банд
ندارد بتن در درست ایچ بند
Брхши далер андар оварад пой
برخش دلیر اندر آورد پای
Бимонад он тани аждаҳоро биҷой
بماند آن تن اژدها را بجای
Чу пеш саф омад яли шергир
چو پیش صف آمد یل شیرگیر
Нигаҳ кард пӯлод бирасон тир
نگه کرد پولاد برسان تیر
Гурезон бишуд пеши афросйоб
گریزان بشد پیش افراسیاب
Дилаши пари зи хӯну Рахши пари зи об
دلش پر ز خون و رخش پر ز آب
Бихуфт аз бар хоки тираи дароз
بخفت از بر خاک تیره دراز
Замонӣ бишуд ҳуш зон рзмсоз
زمانی بشد هوش زان رزمساز
Таҳамтан чу пӯлодро зинда дид
تهمتن چو پولاد را زنده دید
Ҳамаи дашти лашкар пароганда дид
همه دشت لشکر پراگنده دید
Дилаши тангтар гашт ва лашкар баранд
دلش تنگتر گشت و لشکر براند
Ҷаҳондидаи Гӯдарзро пеш хонд
جهاندیده گودرز را پیش خواند
Бифармуд то тирборон кунанд
بفرمود تا تیرباران کنند
Ҳаворо чу абр баҳорон кунанд
هوا را چو ابر بهاران کنند
зи як дасти бежани зи як дасти Гев
ز یک دست بیژن ز یک دست گیو
Ҷаҳонҷӯии раҳоам ва гургин ню
جهانجوی رهام و گرگین نیو
Ту гуфтӣ ки оташ барафрӯхтанд
تو گفتی که آتش برافروختند
Ҷаҳонро бхнҷр ҳаме сӯхтанд
جهان را بخنجر همی سوختند
Блшкр чунин гуфт пўлодўнд
بلشکر چنین گفت پولادوند
Ки бетахт ва беганҷу номи баланд
که بیتخت و بیگنج و نام بلند
Чаро сар ҳаме дод бояд ббод
چرا سر همی داد باید بباد
Чаро кард бояд ҳамеи разми ёд
چرا کرد باید همی رزم یاد
Сипаҳро бпиш андар афганд ва рафт
سپه را بپیش اندر افگند و رفت
зи рустами ҳамеи банди ҷонаши бкФт
ز رستم همی بند جانش بکفت
Чунин гуфт перони боФросёб
چنین گفت پیران بافراسیاب
Ки шуд рӯй гетӣ чу дарёии об
که شد روی گیتی چو دریای آب
Нагуфтам ки бо рустам шавам даст
نگفتم که با رستم شوم دست
Нишоед дарин кишвар эмин нишаст
نشاید درین کشور ایمن نشست
зи хӯни ҷавонӣ ки бади ногурез
ز خون جوانی که بد ناگریز
Бхстии дили мо бпикори тез
بخستی دل ما بپیکار تیز
Чаҳ бошӣ ки бо ту кас андар намонад
چه باشی که با تو کس اندر نماند
Бишуд деви пӯлод ва лашкар баранд
بشد دیو پولاد و لشکر براند
Ҳамоно зи эрониёни сад ҳазор
همانا ز ایرانیان صد هزار
Фузунаст бар гстўони вари савор
فزونست برگستوانور سوار
Бпиши андаруни рустами шери гир
بپیش اندرون رستم شیر گیر
Замини пари зи хӯну ҳавои пари зи тир
زمین پر ز خون و هوا پر ز تیر
зи дарёу дашту зи ҳомӯну кӯҳ
ز دریا و دشت و ز هامون و کوه
Сипоҳ андар омад ҳамаи ҳамгуруҳ
سپاه اندر آمد همه همگروه
Чу мардум намонад озмудем дев
چو مردم نماند آزمودیم دیو
Чунин ҷангу пайкору чандини ғарив
چنین جنگ و پیکار و چندین غریو
Сипаҳро чунин саф кашида бимон
سپه را چنین صف کشیده بمان
Ту бо вижагони сӯй дарё барон
تو با ویژگان سوی دریا بران