Взонҷои сӯй роҳ биниҳод рӯй
وزانجا سوی راه بنهاد روی
Чунон чун буд мардуми роҳи ҷӯй
چنان چون بود مردم راهجوی
Ҳаме рафт пӯён ба ҷое расед
همی رفت پویان به جایی رسید
Ки андари ҷаҳон равшаноӣ надид
که اندر جهان روشنایی ندید
Шаби тира чун рӯй зангии сиёҳ
شب تیره چون روی زنگی سیاه
Ситора на пайдо на хуршеду моҳ
ستاره نه پیدا نه خورشید و ماه
Ту хуршед гуфтӣ ба банд андараст
تو خورشید گفتی به بند اندرست
Ситора ба хам каманд андараст
ستاره به خم کمند اندرست
Аннани Рахшро дод ва биниҳод рӯй
عنان رخش را داد و بنهاد روی
На афроз дид аз сиёҳӣ на ҷӯй
نه افراز دید از سیاهی نه جوی
Взонҷои сӯй равшаноӣ расед
وزانجا سوی روشنایی رسید
Замин парниён дид ва яксар хуед
زمین پرنیان دید و یکسر خوید
Ҷаҳонии зи перӣ шудаи навҷавон
جهانی ز پیری شده نوجوان
Ҳамаи сабза ва обҳои равон
همه سبزه و آبهای روان
Ҳамаи ҷома бар буриш чун об буд
همه جامه بر برش چون آب بود
Ниёзаш ба осоишу хоб буд
نیازش به آسایش و خواب بود
Бурун кард бабри баён аз буриш
برون کرد ببر بیان از برش
Ба хуии андаруни ғарқаи бади мғФрш
به خوی اندرون غرقه بد مغفرش
Бгстрд ҳар ду бар офтоб
بگسترد هر دو برِ آفتاب
Ба хоб ва ба осоиш омад шитоб
به خواب و به آسایش آمد شتاب
Лагом аз сари Рахши бардошти хор
لگام از سر رخش برداشت خوار
Раҳо кард бар хуед дар киштзор
رها کرد بر خوید در کشتزار
Бапушед чун хушк шуд худу бабр
بپوشید چون خشک شد خود و ببر
Гёкрди бистари басони ҳужабр
گیاکرد بستر بسان هژبر
Бихуфт ва биёсуд аз ранҷи тан
بخفت و بیاسود از رنج تن
Ҳам аз Рахши ғами бади ҳам аз хештан
هم از رخش غم بد هم از خویشتن
Чу дар сабза дид аспро дштўон
چو در سبزه دید اسپ را دشتوان
Кушодаи забони сӯй ӯ шуд давон
گشاده زبان سوی او شد دوان
Сӯии рустам ва Рахш биниҳод рӯй
سوی رستم و رخش بنهاد روی
Яке чӯб зад гарм бар пои ӯй
یکی چوب زد گرم بر پای اوی
Чу аз хоб бедор шуд пилтан
چو از خواب بیدار شد پیلتن
Бадв дштўон гуфт к-эии аҳриман
بدو دشتوان گفت کای اهرمن
Чаро асп бар хуед бгзоштӣ
چرا اسپ بر خوید بگذاشتی
Бар ранҷи нобардаи бардоштӣ
بر رنج نابرده برداشتی
зи гуфтор ӯ тез шуд марди ҳуш
ز گفتار او تیز شد مرد هوش
Биҷуст ва гирифташ якояки ду гӯш
بجست و گرفتش یکایک دو گوش
БиФшрд ва барканд ҳар ду зи бен
بیفشرد و برکند هر دو ز بن
Нагуфт аз баду нек бо ӯ сухан
نگفت از بد و نیک با او سخن
Сабки дштбони гӯшро барграфт
سبک دشتبان گوش را برگرفت
Ғаривону мондаи зи рустами шигифт
غریوان و مانده ز رستم شگفت
Бидон марзи авлоди бади паҳлавон
بدان مرز اولاد بد پهلوان
Яке номҷўии далеру ҷавон
یکی نامجوی دلیر و جوان
Бишуд дштбони пеш ӯ бо хурӯш
بشد دشتبان پیش او با خروش
Пар аз хӯн ба дасташи гирифтаи ду гӯш
پر از خون به دستش گرفته دو گوش
Бадв гуфт мардӣ чу деви сиёҳ
بدو گفت: «مردی چو دیو سیاه
Плнгинаҳи ҷавшан аз оҳани кулоҳ
پلنگینه جوشن از آهن کلاه؛
Ҳамаи дашти сартосари оҳрмнст
-همه دشت سرتاسر آهرمنست
Вагар аждаҳои хуфта бар ҷавшанаст
وگر اژدها خفته بر جوشنست-
Бирафтам ки аспаш баронам зи кишт
برفتم که اسپش برانم ز کشت
Марои худ ба асп ва ба кушта наҳашт
مرا خود به اسپ و به کشته نهشت:
Маро дид бурҷаст ва ёФаҳ нагуфт
مرا دید برجست و یافه نگفت
Ду гӯшами бикунад ва ҳамонҷо бихуфт
دو گوشم بکند و همانجا بخفت»
Чу бишунид авлоди баргашти зуд
چو بشنید اولاد برگشت زود
Бурун омад аз дарди дили ҳамчуи дӯд
برون آمد از درد دل همچو دود
Ки то бингарад ков чаҳ мардаст худ
که تا بنگرد کاو چه مردست خود
Або ӯ зи баҳр чаҳ кардаст бад
ابا او ز بهر چه کردست بد
Ҳамеи гашти авлод дар марғзор
همی گشت اولاد در مرغزار
Абои номдорони зи баҳри шикор
ابا نامداران ز بهر شکار
Чу аз дштбони ин шигифтӣ шунид
چو از دشتبان این شگفتی شنید
Ба нахчири гуҳ бар пай шер дид
به نخچیر گه بر پی شیر دید
Аннанро битобед бо саракашон
عنان را بتابید با سرکشان
Бидон сӯ ки буд аз Таҳамтани нишон
بدان سو که بود از تهمتن نشان
Чу омад ба танги андаруни ҷангҷӯӣ
چو آمد به تنگ اندرون جنگجوی
Таҳамтани сӯй Рахш биниҳод рӯй
تهمتن سوی رخش بنهاد روی
Нишаст аз бар Рахшу рухшандаи теғ
نشست از بر رخش و رخشنده تیغ
Кашид ва биёмад чу ғуррандаи меғ
کشید و بیامد چو غُرّنده میغ
Бадв гуфт авлоди ном ту чист
بدو گفت اولاد نام تو چیست
Чаҳ мардӣу шоҳу паноҳ ту кист
چه مردی و شاه و پناه تو کیست
Набоист кардан барин раҳи гузар
نبایست کردن برین ره گذر
Раҳ нараҳ девони прхошхр
ره نره دیوان پرخاشخر
Чунин гуфт рустам ки номи ман абр
چنین گفت رستم که نام من: «ابر!»
Агар абр бошад ба зӯри ҳужабр
(اگر ابر باشد به زور هژبر؛
Ҳамаи найзау теғ бор оварад
همه نیزه و تیغ بار آورد
Саронро сари андар канор оварад
سران را سر اندر کنار آورد)
Ба гӯши тугар ном ман бугзарад
به گوش تو گر نام من بگذرد
Даму ҷону хӯну дилати бФсрд
دم و جان و خون و دلت بفسرد
Наомад ба гӯшт ба ҳар анҷуман
نیامد به گوشت به هر انجمن
Каманду камони гӯи пилтан
کمند و کمان گو پیلتن
Ҳарон моам ков чун ту зояд писар
هران مام کاو چون تو زاید پسر
Кафани дузи хўонимш ар мӯя гар
کفن دوز خوانیمش ار مویهگر
Ту бо ин сипаҳи пеши ман ронда Эй
تو با این سپه پیش من راندهای
Ҳамеи гӯи зи бргнбди афшонда Эй
همی گو ز برگنبد افشاندهای
Наҳанг бало баркашид аз ниёам
نهنگ بلا برکشید از نیام
Бёўихт аз пеши зини хами хом
بیاویخت از پیش زین خم خام
Чу шер андар омад миёни барра
چو شیر اندر آمد میان بره
Ҳама рзмгаҳ шуд зи куштаи хара
همه رزمگه شد ز کشته خره
Ба як захми ду ду сроФгнди хор
به یک زخم دو دو سرافگند خوار
Ҳаме ёфт аз тан ба як тани чаҳор
همی یافت از تن به یک تن چهار
Саронро зи захмаш ба хок оваред
سران را ز زخمش به خاک آورید
Сари саракашони зер пай густаред
سر سرکشان زیر پی گسترید
Дар ва дашт шуд пари зи гирди савор
در و دشت شد پر ز گرد سوار
Парогандаи гаштанд бар кӯҳу ғор
پراگنده گشتند بر کوه و غار
Ҳамеи гашти рустам чу пели дижам
همی گشت رستم چو پیل دژم
Камандӣ ба бозуи даруни шаст хам
کمندی به بازو درون شصت خم
Ба авлод чун Рахш наздик шуд
به اولاد چون رخش نزدیک شد
Ба кирдори шаби рӯз торик шуд
به کردار شب روز تاریک شد
БиФгнди рустами каманди дароз
بیفگند رستم کمند دراز
Ба хам андар омад сари сарфароз
به خم اندر آمد سر سرفراز
Аз асп андар омад ду дасташ бибаст
از اسپ اندر آمد دو دستش ببست
Бпиш андар афганд ва худ барнишаст
بپیش اندر افگند و خود برنشست
Бадв гуфт агар рости гӯйии сухан
بدو گفت اگر راست گویی سخن
зи кажӣ на сар ёбам аз ту на бен
ز کژی نه سر یابم از تو نه بن
Намоеи марои ҷои деви сипед
نمایی مرا جای دیو سپید
Ҳамон ҷои пӯлоди ғндӣу бед
همان جای پولاد غندی و بید
Ба ҷое ки бастаст Ковӯс кӣ
به جایی که بستست کاووس کی
Касе кин бадӣҳо Фгндсти пай
کسی کاین بدیها فگندست پی
Намое ва пайдо кунӣ ростӣ
نمایی و پیدا کنی راستی
Наёрӣ ба кори андаруни костӣ
نیاری به کار اندرون کاستی
Ман ин тахт ва ин тоҷу гурзи гарон
من این تخت و این تاج و گرز گران
Бгрдонм аз шоҳи Мозандарон
بگردانم از شاه مازندران
Ту бошӣ барин бум ва бар шаҳриёр
تو باشی برین بوم و بر شهریار
Ар аидўнк кажӣ наёрӣ бакор
ار ایدونک کژی نیاری بکار
Бадв гуфт авлоди дилро зи хашм
بدو گفت اولاد دل را ز خشم
Бипардоз ва бигушоӣ якбораи чашм
بپرداز و بگشای یکباره چشم
Тани ман мпрдози хираи зи ҷон
تن من مپرداز خیره ز جان
Биёбӣ зи ман ҳарчи хоҳии ҳамон
بیابی ز من هرچ خواهی همان
Турои хонаи беду деви сипед
ترا خانهٔ بید و دیو سپید
Намоями ман инро ки додӣ навид
نمایم من این را که دادی نوید
Ба ҷое ки бастаст Ковӯси шоҳ
به جایی که بستست کاووس شاه
Бигӯям турои як ба як шаҳру роҳ
بگویم ترا یک به یک شهر و راه
Аз эдар ба наздики Ковӯс кӣ
از ایدر به نزدیک کاووس کی
Сад афганда бахшидаи фарсанги пай
صد افگنده بخشیده فرسنگ پی
Взонҷои сӯии деви фарсанги сад
وزانجا سوی دیو فرسنگ صد
Бияёд яке роҳи душвору бад
بیاید یکی راه دشوار و بد
Миёни ду сад чоҳсории шигифт
میان دو صد چاهساری شگفت
Ба паймоиш андоза натавон гирифт
به پیمایش اندازه نتوان گرفت
Миён ду кӯҳаст ин ҳавли ҷой
میان دو کوهست این هول جای
Напаред бар осмон бар ҳамЭй
نپرید بر آسمان بر همای
зи девони ҷангии даҳ ва ду ҳазор
ز دیوان جنگی ده و دو هزار
Ба шаб посбонанд бар чоҳсор
به شب پاسبانند بر چاهسار
Чу пӯлоди ғндии сипаҳдори ӯй
چو پولاد غندی سپهدار اوی
Чу бедасту санҷаи нигаҳдори ӯй
چو بیدست و سنجه نگهدار اوی
Яке кӯҳи ёбии мар ӯро ба тан
یکی کوه یابی مر او را به تن
Бару китфу ёлаш буд даҳ расан
بر و کتف و یالش بود ده رسن
Туро бо чунин ёлу дасту Аннан
ترا با چنین یال و دست و عنان
Гузоранда гурзу теғу синон
گذارندهٔ گرز و تیغ و سنان
Чунин брзу боло ва ин кор кард
چنین برز و بالا و این کار کرد
На хубаст бо дев ҷустани набард
نه خوب است با دیو جستن نبرد
Казу бигузарӣ санглохасту дашт
کزو بگذری سنگلاخست و دشت
Ки оҳӯ барон раҳ наёрад гузашт
که آهو بران ره نیارد گذشت
Чу зу бигузарӣ равад обаст пеш
چو زو بگذری رود آبست پیش
Ки паҳноӣ ӯ бар ду фарсанг беш
که پهنای او بر دو فرسنگ بیش
Кнорнги девии нигаҳдори ӯй
کنارنگ دیوی نگهدار اوی
Ҳама нараҳ девон ба фармони ӯй
همه نره دیوان به فرمان اوی
Вазон рӯй бзгўш то нарми пой
وزان روی بزگوش تا نرم پای
Чу фарсанг сесад кашида сарой
چو فرسنگ سیصد کشیده سرای
зи бзгўш то шоҳи Мозандарон
ز بزگوش تا شاه مازندران
Раҳеи зишт ва фарсангҳои гарон
رهی زشت و فرسنگهای گران
Пароганда дар подшоҳии савор
پراگنده در پادشاهی سوار
Ҳамоно ки ҳастанд сисдҳзор
همانا که هستند سیصدهزار
зи пелони ҷангии ҳазор ва дивист
ز پیلان جنگی هزار و دویست
Казишон ба шаҳри андарун ҷой нест
کزیشان به شهر اندرون جای نیست
Нтобӣ ту танҳо вагар зи оҳанӣ
نتابی تو تنها و گر ز آهنی
Бсоидти савҳони оҳрмнӣ
بسایدت سوهان آهرمنی
Чунон лашкарӣ бо силеҳу дирам
چنان لشکری با سلیح و درم
Набинӣ азишон якеро дижам
نبینی ازیشان یکی را دژم
Бихандед рустами зи гуфтори ӯй
بخندید رستم ز گفتار اوی
Бадв гуфт агар бо манӣ роҳи ҷӯй
بدو گفت اگر با منی راه جوی
Бибинӣ казин як тани пилтан
ببینی کزین یک تن پیلتن
Чаҳ ояд барон номдори анҷуман
چه آید بران نامدار انجمن
Ба неруии яздони пирӯзгар
به نیروی یزدان پیروزگر
Ба бахт ва ба шамшери тезу ҳунар
به بخت و به شمشیر تیز و هنر
Чу бенанди тов бару ёли ман
چو بینند تاو بر و یال من
Ба ҷанги андаруни захми гўполи ман
به جنگ اندرون زخم گوپال من
Ба дарди пайу пӯсташон аз наҳиф
به درد پی و پوستشان از نهیب
Аннанро ндонанд боз аз ркиб
عنان را ندانند باز از رکیب
Азон сӯ куҷо ҳаст Ковӯс кӣ
ازان سو کجا هست کاووس کی
Маро роҳ бинмоӣ ва бурдор пай
مرا راه بنمای و بردار پی
Нёсуд тираи шабу поки рӯз
نیاسود تیره شب و پاک روز
Ҳаме ронад то пеши кӯҳи аспрўз
همی راند تا پیش کوه اسپروز
Бидонҷо ки Ковӯс лашкар кашид
بدانجا که کاووس لشکر کشید
зи девони ҷодӯи бадв бад расед
ز دیوان جادو بدو بد رسید
Чу як нима бигузашт аз тираи шаб
چو یک نیمه بگذشت از تیره شب
Хурӯш омад аз дашту бонги ҷалб
خروش آمد از دشت و بانگ جلب
Ба Мозандарон оташ афрӯхтанд
به مازندران آتش افروختند
Ба ҳар ҷои шамъӣ ҳаме сӯхтанд
به هر جای شمعی همی سوختند
Таҳамтан ба авлод гуфт он куҷост
تهمتن به اولاد گفت آن کجاست
Ки оташи баромади ҳамеи чапу рост
که آتش برآمد همی چپ و راست
Дар шаҳр Мозандарон аст гуфт
در شهر مازندران است گفت
Ки аз шаби ду баҳра наёранд хуфт
که از شب دو بهره نیارند خفت
Бидон ҷойгаҳ бошад Аржанги дев
بدان جایگه باشد ارژنگ دیو
Ки ҳзмон барояд хурӯшу ғарив
که هزمان برآید خروش و غریو
Бихуфт он замони рустами ҷангҷӯӣ
بخفت آن زمان رستم جنگجوی
Чу хуршед тобанда бинмуд рӯй
چو خورشید تابنده بنمود روی
Бипечед авлодро бар дарахт
بپیچید اولاد را بر درخت
Ба хами камандаши дроўихти сахт
به خم کمندش درآویخت سخت
Ба зин андар афганд гурзи ниё
به زین اندر افگند گرز نیا
Ҳаме рафт икдли пар аз кимиё
همی رفت یکدل پر از کیمیا