Яке рўмӣӣ буд мейрин ба ном
یکی رومئی بود میرین به نام
Сарафрозу борой ва бо ганҷу ком
سرافراز و بارای و با گنج و کام
Фиристод наздики қайсари паём
فرستاد نزدیک قیصر پیام
Ки ман сарфарозам ба ганҷ ва ба ном
که من سرفرازم به گنج و به نام
Ба ман даҳ дили ороми духтарат ро
به من ده دلآرام دخترت را
Ба ман тоза кун ному афсарат ро
به من تازه کن نام و افسرت را
Чунин гуфт қайсар ки ман зин сипас
چنین گفت قیصر که من زین سپس
Наҷӯям бад-ӣн рӯй пайванди кас
نجویم بدین روی پیوند کس
Катоюн ва он марди носарфароз
کتایون و آن مرد ناسرفراز
Маро доштанд аз чунон кори боз
مرا داشتند از چنان کار باز
Кунун ҳрки ҷӯянди хешии ман
کنون هرک جویند خویشی من
Вагар сари фарозад ба пешии ман
وگر سر فرازد به پیشی من
Яке кор боядаш кардани бузург
یکی کار بایدش کردن بزرگ
Ки хўонндш эдар бузургони сутург
که خوانندش ایدر بزرگان سترگ
Чуну дар ҷаҳони номадорӣ буд
چنو در جهان نامداری بود
Маро бар замин низ ёрӣ буд
مرا بر زمین نیز یاری بود
Шавад то сари бешаи Фосқўн
شود تا سر بیشهٔ فاسقون
Бишӯяд дилу дасту мағзаш ба хӯн
بشوید دل و دست و مغزش به خون
Яке гург бинад ба кирдори нил
یکی گرگ بیند به کردار نیل
Тан аждаҳо дораду зӯри пел
تن اژدها دارد و زور پیل
Сарв дорад ва нештар чун гуроз
سرو دارد و نیشتر چون گراز
Наёрад шудани пели пешаши фароз
نیارد شدن پیل پیشش فراز
Барон беша бар нагзарад нараҳ шер
بران بیشه بر نگذرد نره شیر
На пел ва на хўнризи марди далер
نه پیل و نه خونریز مرد دلیر
Ҳар онкас ки бар вай бадаред пӯст
هر آنکس که بر وی بدرید پوست
Маро бошад ӯ ёру домоду дӯст
مرا باشد او یار و داماد و دوست
Чунин гуфт мейрин барин зодбум
چنین گفت میرین برین زادبوم
Ҷаҳони офарин то пай афганд рӯм
جهان آفرین تا پی افگند روم
Ниёкони мо ҷуз ба гурзи гарон
نیاکان ما جز به گرز گران
Накарданд пайкор бо меҳтарон
نکردند پیکار با مهتران
Кунун қайсар аз ман биҷӯед ҳаме
کنون قیصر از من بجوید همی
Сухан бо ман аз кӣна гуяд ҳаме
سخن با من از کینه گوید همی
Ман ин чора акнӯн биҷой оварам
من این چاره اکنون بجای آورم
зи ҳаргунаи покиза рой оварам
ز هرگونه پاکیزه رای آورم
Чу омад ба айвони писандидаи мард
چو آمد به ایوان پسندیده مرد
зи ҳаргунаи андешаҳо ёд кард
ز هرگونه اندیشهها یاد کرد
Навишта биоварад ва биниҳод пеш
نوشته بیاورد و بنهاد پیش
Ҳамон ахтару толеъу фоли хеш
همان اختر و طالع و فال خویش
Чунон дид кандар фалони рӯзгор
چنان دید کاندر فلان روزگار
Аз Эрон бияёд яке номдор
از ایران بیاید یکی نامدار
Ба дасташ барояд се кори гарон
به دستش برآید سه کار گران
Казон боз гӯйанд рӯмии сарон
کزان باز گویند رومی سران
Яке анки домод қайсар шавад
یکی انک داماد قیصر شود
Ҳамон бар сари қайсар афсар шавад
همان بر سر قیصر افسر شود
Падед ояд аз рӯй кишвари ду дад
پدید آید از روی کشور دو دد
Ки ҳаркас расад аз бади дад ба бад
که هرکس رسد از بد دد به بد
Шавад ҳарду бар даст ӯ бар ҳалок
شود هردو بر دست او بر هلاک
з ҳар зўрмндӣ наёядаш бок
ز هر زورمندی نیایدش باک
зи кори катоюни худ огоҳ буд
ز کار کتایون خود آگاه بود
Ки бо нюи Гуштоспи ҳамроҳ буд
که با نیو گشتاسپ همراه بود
зи ҳишўӣ ва он меҳтари номҷўӣ
ز هیشوی و آن مهتر نامجوی
Ки ҳар се ба рӯй андари оранд рӯй
که هر سه به روی اندر آرند روی
Биёмад ба наздики ҳишўии тафт
بیامد به نزدیک هیشوی تفت
Саросар бигуфт он суханҳо ки рафт
سراسر بگفت آن سخنها که رفت
Вазони ахтари файласуфони рӯм
وزان اختر فیلسوفان روم
Шигифтӣ ки ояд бидон марзу бум
شگفتی که آید بدان مرز و بوم
Бадв гуфт ҳишўии комрўзи шод
بدو گفت هیشوی کامروز شاد
Бар мо ҳаме бош бо меҳр ва дод
بر ما همی باش با مهر و داد
Ки ин мард каз вай ту додӣ нишон
که این مرد کز وی تو دادی نشان
Яке номдорист аз саракашон
یکی نامداریست از سرکشان
Ба нахчир дорад ҳаме рӯйу рой
به نخچیر دارد همی روی و رای
Наяндешад аз тахти ховари худоӣ
نیندیشد از تخت خاور خدای
Яке дай наомад ба наздики ман
یکی دی نیامد به نزدیک من
Ки хуррам шудӣ ҷони торики ман
که خرم شدی جان تاریک من
Бияёд ҳам акнӯн зи нахчиргоҳ
بیاید هماکنون ز نخچیرگاه
Бмо бар буд бе гумоняши роҳ
بما بر بود بیگمانیش راه
намева равад оварад бо буиу ранг
می و رود آورد با بوی و رنگ
Нишастанд бо ҷоми заррин ба чанг
نشستند با جام زرین به چنگ
Ҳам анга ки шуд ҷом май бар чаҳор
هم انگه که شد جام می بر چهار
Падед омад аз дашти гирди савор
پدید آمد از دشت گرد سوار
Чу ҳишўӣ ва мейрин бидиданд гирд
چو هیشوی و میرین بدیدند گرد
Пазира шудандаш ба дашти набард
پذیره شدندش به دشت نبرد
Чу мейрин бидидаш ба ҳишўӣ гуфт
چو میرین بدیدش به هیشوی گفت
Ки инро ба гетӣ касе нест ҷуфт
که این را به گیتی کسی نیست جفت
Бад-ӣни шох ва ин ёл ва ин дастбурд
بدین شاخ و این یال و این دستبرد
зи тухмӣ буд номбурдору гирд
ز تخمی بود نامبردار و گرد
Ҳунарҳо зи дидор ӯ бугзарад
هنرها ز دیدار او بگذرد
Ҳамон шарму озурдагӣу хирад
همان شرم و آزردگی و خرد
Чу Гуштосп танг омад ин ҳар ду мард
چو گشتاسپ تنگ آمد این هر دو مرد
Пиёдаи ббўднди зи аспи набард
پیاده ببودند ز اسپ نبرد
Нишастӣ нав орост бар пеши об
نشستی نو آراست بر پیش آب
Яке хон нави сохт андари шитоб
یکی خوان نو ساخت اندر شتاب
намеоварад бо мигсорони нав
می آورد با میگساران نو
Нишастӣ нави ойину ёрони нав
نشستی نو آیین و یاران نو
Чу рухи лаъли гашт аз май лаъли фом
چو رخ لعل گشت از می لعل فام
Ба Гуштосп ҳишўӣ гуфт Эй ҳамам
به گشتاسپ هیشوی گفت ای همام
Маро бар замини дӯсти хуонеи ҳаме
مرا بر زمین دوست خوانی همی
Ҷуз аз ман касеро ндонӣ ҳаме
جز از من کسی را ندانی همی
Кунун сӯй ман кард мейрин паноҳ
کنون سوی من کرد میرین پناه
Яке номдораст бо дастгоҳ
یکی نامدارست با دستگاه
Дабираст бо донишу арҷманд
دبیرست با دانش و ارجمند
Бигирад шумори сипеҳри баланд
بگیرد شمار سپهر بلند
Сухан гуяд аз файласуфони рӯм
سخن گوید از فیلسوفان روم
зи ободу вайрон ҳар марзу бум
ز آباد و ویران هر مرز و بوم
Ҳам аз гавҳар силам дорад нажод
هم از گوهر سلم دارد نژاد
Падар бар падар ном дорад ба ёд
پدر بر پدر نام دارد به یاد
Ба наздик ӯйаст шамшери силам
به نزدیک اویست شمشیر سلم
Ки будӣ ҳамаи сола дар зери силам
که بودی همه ساله در زیر سلم
Саворӣаст грдоФкну шери гир
سواریست گردافکن و شیر گیر
Уқоби андари оради зи гардун ба тир
عقاب اندر آرد ز گردون به تیر
Барин низ хоҳад ки бешӣ кунад
برین نیز خواهد که بیشی کند
Чу бо қайсари рӯм хешӣ кунад
چو با قیصر روم خویشی کند
Ба қайсар сухан гуфт ва посух шунид
به قیصر سخن گفت و پاسخ شنید
зи посух ҳамоно дилаши ?бардамӣад
ز پاسخ همانا دلش بردمید
Ки ӯ гуфт дар бешаи Фосқўн
که او گفت در بیشهٔ فاسقون
Яке гург бошад басони ҳиўн
یکی گرگ باشد بسان هیون
Агар кушта ояд ба дасти ту гург
اگر کشته آید به دست تو گرگ
Ту бошӣ ба рӯми аирмонии бузург
تو باشی به روم ایرمانی بزرگ
Ҷаҳондор бошӣу домоди ман
جهاندار باشی و داماد من
Замона ба хӯбӣ диҳад дод ман
زمانه به خوبی دهد داد من
Кунунгар ту инро кунӣ дасти пеш
کنون گر تو این را کنی دست پیش
Миннат бандаам венаи сарафрози хеш
منت بندهام وین سرافراز خویش
Бадв гуфт Гуштосп карӣ равост
بدو گفت گشتاسپ کری رواست
Чаҳ гӯйанд ва ин беша акнӯн куҷост
چه گویند و این بیشه اکنون کجاست
Чигуна дадӣ бошад андари ҷаҳон
چگونه ددی باشد اندر جهان
Ки тарсанд азуи кеҳтарону маон
که ترسند ازو کهتران و مهان
Чунин гуфт ҳишўӣ кин пери гург
چنین گفت هیشوی کاین پیر گرگ
Ҳаме бартараст аз ҳиўнии сутург
همی برتر است از هیونی سترگ
Ду дандон ӯ чун ду дандони пел
دو دندان او چون دو دندان پیل
Ду чашмаши тбри хӯну чармаш чу нил
دو چشمش طبرخون و چرمش چو نیل
Срўҳош чу обнӯсии Фрсп
سروهاش چو آبنوسی فرسپ
Чу хашм оварад бугзарад бар ду асп
چو خشم آورد بگذرد بر دو اسپ
Аз эдар басии номвари қайсарон
از ایدر بسی نامور قیصران
Бирафтанд бо гурзҳои гарон
برفتند با گرزهای گران
Азон бешаи ноком боз омаданд
ازان بیشه ناکام باز آمدند
Пар аз нангу тани пар гудоз омаданд
پر از ننگ و تن پر گداز آمدند
Бадв гуфт Гуштоспи кони теғи силам
بدو گفت گشتاسپ کان تیغ سلم
Биёреду аспси сарафрози гарм
بیارید و اسپی سرافراز گرم
Ҳаме аждаҳо хонам инро на гург
همی اژدها خوانم این را نه گرگ
Ту гиреҳгии мадон аз ҳиўнии бузург
تو گرگی مدان از هیونی بزرگ
Чу бишунид мейрин зонҷо бирафт
چو بشنید میرین زانجا برفت
Сӯии хона хеш тозед тафт
سوی خانهٔ خویش تازید تفت
з охир гузин кард аспии сиёҳ
ز آخر گزین کرد اسپی سیاه
Гиронмоя хуфтону рӯмии кулоҳ
گرانمایه خفتان و رومی کلاه
Ҳамон мояи вари теғи алмоси гаван
همان مایهور تیغ الماس گون
Ки силам об додаш ба заҳр ва ба хӯн
که سلم آب دادش به زهر و به خون
Басӣ ҳадя багазед бо он зи ганҷ
بسی هدیه بگزید با آن ز گنج
зи ёқӯту гавҳари ҳамаи панҷ панҷ
ز یاقوت و گوهر همه پنجپنج
Чу хуршеди пероҳани қиргўн
چو خورشید پیراهن قیرگون
Бадаред ва омад зи пардаи бурун
بدرید و آمد ز پرده برون
Ҷаҳонҷӯии мейрин з айвон бирафт
جهانجوی میرین ز ایوان برفت
Биёмад ба наздики ҳишўии тафт
بیامد به نزدیک هیشوی تفت
зи нахчири Гуштосп зонсў кашид
ز نخچیر گشتاسپ زانسو کشید
Нигаҳ кард ҳишўӣ ва ӯро бидид
نگه کرد هیشوی و اورا بدید
Азон аспу шамшер хира шуданд
ازان اسپ و شمشیر خیره شدند
Чу наздик тар шуд пазира шуданд
چو نزدیکتر شد پذیره شدند
Чу Гуштоспи он ҳадя ҳо бингаред
چو گشتاسپ آن هدیهها بنگرید
Ҳамон аспу теғ аз миёни баргузед
همان اسپ و تیغ از میان برگزید
Дигар чиз бахшед ҳишўӣ ро
دگر چیز بخشید هیشوی را
Биёрост ҷони ҷаҳонҷӯй ро
بیاراست جان جهانجوی را
Бапушед Гуштосп хуфтон чу гирд
بپوشید گشتاسپ خفتان چو گرد
Ба зер андар оварад аспи набард
به زیر اندر آورد اسپ نبرد
Ба зиҳ бар камон ва ба бозуи каманд
به زه بر کمان و به بازو کمند
Савории сарафрозу аспии баланд
سواری سرافراز و اسپی بلند
Ҳаме рафт ҳишўӣ бо ӯ ба роҳ
همی رفت هیشوی با او به راه
Ҷаҳонҷӯии мейрин фарёди хоҳ
جهانجوی میرین فریاد خواه
Чунин то лаби бешаи Фосқўн
چنین تا لب بیشهٔ فاسقون
Бирафтанд печону дили пари зи хӯн
برفتند پیچان و دل پر ز خون