Чу равшан шуд он чодари ложвард

چو روشن شد آن چادر لاژورد

Ҷаҳон шуд ба кирдори ёқӯти зард

جهان شد به کردار یاقوت زرد

Нишаст аз бар асби ҷангии пашанг

نشست از بر اسب جنگی پشنگ

зи боди ҷавонии сараши пари зи ҷанг

ز باد جوانی سرش پر ز جنگ

Ба ҷавшан бапушед равшани буриш

به  جوشن بپوشید روشن برش

зи оҳани кулоҳи каён бар сараш

ز آهن کلاه کیان بر سرش

Дирафшаши яке тарки ҷангӣ ба чанг

درفشش یکی ترک جنگی به چنگ

Хиромон биёмад ба сони паланг

خرامان بیامد به سان پلنگ

Чу омад ба наздики Эрони сипоҳ

چو آمد به نزدیک ایران سپاه

Яке номадорӣ бишуд назд шоҳ

یکی نامداری بشد نزد شاه

Ки омад савории миёни ду саф

که آمد سواری میان دو صف

Сарафрозу ҷӯшону теғӣ ба каф

سرافراز و جوشان و تیغی به کف

Бихандед аз ӯ шоҳу ҷавшани бхўост

بخندید از او شاه و جوشن بخواست

Дирафш бузургӣ баровард рост

درفش بزرگی برآورد راست

Яке трги заррин ба сар бар ниҳод

یکی ترگ زرین به سر بر نهاد

Дирафшаш ба раҳоам Гӯдарз дод

درفشش به رهام گودرز داد

Ҳамаи лашкараши зор ва гирён шуданд

همه لشکرش زار و گریان شدند

Чу бар оташи тез бирён шуданд

چو بر آتش تیز بریان شدند

Хурӯшӣ бар омад ки эй шаҳриёр

خروشی بر آمد که ای شهریار

Ба оҳани тани хеши ранҷаи мадор

به آهن تن خویش رنجه مدار

Шаҳонро ҳамаи тахт будӣ нишаст

شهان را همه تخت بودی نشست

Ки бар кини камар бар миёни ту баст

که بر کین کمر بر میان تو بست

Ки ҷузи хок тира нишасташ мабод

که جز خاک تیره نشستش مباد

Ба ҳеҷ орзӯи ком ва дасташ мабод

به هیچ آرزو کام و دستش مباد

Сипаҳдор бо ҷавшану гурз ва худ

سپهدار با جوشن و گرز و خود

Ба лашкар фиристод чанде дуруд

به لشکر فرستاد چندی درود

Ки як тани мҷнбиди зи ин размгоҳ

که یک تن مجنبید ز این رزمگاه

Чапу росту қалбу ҷиноҳи сипоҳ

چپ و راست و قلب و جناح سپاه

Набояд ки ҷӯяд касе ҷангу ҷӯш

نباید که جوید کسی جنگ و جوش

Ба раҳоам Гӯдарз доред гӯш

به رهام گودرز دارید گوش

Чу хуршед бар чарх гардад баланд

چو خورشید بر چرخ گردد بلند

Бибинед то бар ки ояд газанд

ببینید تا بر که آید گزند

Шумо ҳеҷ дилро мадоред танг

شما هیچ دل را مدارید تنگ

Чунинаст оғозу фарҷоми ҷанг

چنینست آغاز و فرجام جنگ

Гуҳӣ бар фарозу гуҳӣ дар нишеб

گهی بر فراز و گهی در نشیب

Гуҳии шодкомии гуҳӣ бо наҳиф

گهی شادکامی گهی با نهیب

Барангехти шбрнги беҳзод ро

برانگیخت شبرنگ بهزاد را

Ки дарёфтии рӯзи таги бод ро

که دریافتی روز تگ باد را

Миёни баста бо найза ва худу габр

میان بسته با نیزه و خود و گبر

Ҳамеи гирди асбаш бар омад ба абр

همی گرد اسبش بر آمد به ابر

Миёни ду сафи шида ӯро бидид

میان دو صف شیده او را بدید

Яке боди сард аз ҷигар бар кашид

یکی باد سرد از جگر بر کشید

Бадв гуфт пӯри Сиёвуши рад

بدو گفت پور سیاوش رد

Тӯй эй писандидаи пурхирад

توی ای پسندیدهٔ پرخرد

Набераи ҷаҳондори турони сипоҳ

نبیره جهاندار توران سپاه

Ки сояд ҳамеи трг бар чархи моҳ

که ساید همی ترگ بر چرخ ماه

Ҷузи онӣ ки бар ту гумонеи барад

جز آنی که بر تو گمانی برد

Ҷаҳондидае кӯи хиради пурвирд

جهاندیده‌ای کو خرد پرورد

Агар мағз будят бо холи хеш

اگر مغز بودیت با خال خویش

Накардӣ чунин ҷангро дасти пеш

نکردی چنین جنگ را دست پیش

Агар ҷанги ҷӯии зи пеши сипоҳ

اگر جنگ‌جویی ز پیش سپاه

Бирав даври багазин яке размгоҳ

برو دور بگزین یکی رزمگاه

Каз Эрон ва турон набенанд кас

کز ایران و توران نبینند کس

Нахоҳем ёрони фарёдрас

نخواهیم یاران فریادرس

Чунин дод посухи бадви шаҳриёр

چنین داد پاسخ بدو شهریار

Ки эй шери даранда дар корзор

که ای شیر درنده در کارزار

Манам доғи дили пӯри он бигноаҳ

منم داغ‌دل پور آن بیگناه

Сиёвуш ки шуд кушта бар дасти шоҳ

سیاوش که شد کشته بر دست شاه

Бад-ӣни дашт аз Эрон ба кини омадам

بدین دشت از ایران به کین آمدم

На аз баҳри гоҳу нигини омадам

نه از بهر گاه و نگین آمدم

зи пеши падар чун ки бархестӣ

ز پیش پدر چون که برخاستی

зи лашкари набарди марои хостӣ

ز لشکر نبرد مرا خواستی

Марои хостӣ кас набӯдӣ раво

مرا خواستی کس نبودی روا

Ки пешати Фрстодмии носазо

که پیشت فرستادمی ناسزا

Кунун орзӯ кун яке размгоҳ

کنون آرزو کن یکی رزمگاه

Ба дидори давр аз миёни сипоҳ

به دیدار دور از میان سپاه

Ниҳоданд паймон ки аз ҳар ду рӯй

نهادند پیمان که از هر دو روی

Ба ёрӣ наёяд касе кӣнаи ҷӯй

به یاری نیاید کسی کینه‌جوی

Ҳам инҳо ки доранд бо мо дирафш

هم اینها که دارند با ما درفش

зи бад рӯй эшон нагардад бунафш

ز بد روی ایشان نگردد بنفش

Бирафтанд ҳар ду зи лашкар ба давр

برفتند هر دو ز لشکر به دور

Чнончўн шавад марди шодон ба сур

چنانچون شود مرد شادان به سور

Биёбон ки он аз дар разм буд

بیابان که آن از در رزم بود

Бидон ҷойгаҳи марзи хоразм буд

بدان جایگه مرز خوارزم بود

Расиданд ҷое ки шеру паланг

رسیدند جایی که شیر و پلنگ

Бидон шх беоб наниҳод чанг

بدان شخ بی آب ننهاد چنگ

Напаред бар осмонаши уқоб

نپرید بر آسمانش عقاب

Аз ӯ баҳрае шху баҳрии сароб

از او بهره‌ای شخ و بهری سراب

Ниҳоданд овардгоҳии бузург

نهادند آوردگاهی بزرگ

Ду асб ва ду ҷангӣ ба сони ду гург

دو اسب و دو جنگی به سان دو گرگ

Саворон чу шерони ахтаи зҳор

سواران چو شیران اخته زهار

Ки бошанд пари хашми рӯзи шикор

که باشند پر خشم روز شکار

Бгштнд бо найзаҳои дароз

بگشتند با نیزه‌های دراز

Чу хуршеди тобандаи гашт аз фароз

چو خورشید تابنده گشت از فراز

Намонад инч бар найзаҳоашон синон

نماند ایچ بر نیزه‌هاشان سنان

Пар аз оби бргстўону Аннан

پر از آب برگستوان و عنان

Ба рӯмии амӯд ва ба шамшеру тир

به رومی عمود و به شمشیر و تیر

Бгштнд бо икдгри ногузир

بگشتند با یکدگر ناگزیر

Замин шуд зи гирди саворони сиёҳ

زمین شد ز گرد سواران سیاه

Нагаштанд сайри андари овардгоҳ

نگشتند سیر اندر آوردگاه

Чу шидаи дилу зӯр хусрав бидид

چو شیده دل و زور خسرو بدید

зи мижгони сиришкаш ба рухи брчкид

ز مژگان سرشکش به رخ برچکید

Бидонаст кони фараи аиздист

بدانست کان فره ایزدیست

Аз ӯ бар тани хеш бояд гирист

از او بر تن خویش باید گریست

Ҳамон асбаш аз тишнагӣ шуд ғамӣ

همان اسبش از تشنگی شد غمی

Ба неруии мард андар омад камӣ

به نیروی مرد اندر آمد کمی

Чу дармонда шуд бо дил андеша кард

چو درمانده شد با دل اندیشه کرد

Кигар шоҳро гӯям андари набард

که گر شاه را گویم اندر نبرد

Биё то ба киштӣ пиёда шавем

بیا تا به کشتی پیاده شویم

зи хуй ҳар ду оҳор дода шавем

ز خوی هر دو آهار داده شویم

Пиёда нагардад ки ор оядаш

پیاده نگردد که عار آیدش

зи шоҳии тани хеш хор оядаш

ز شاهی تن خویش خوار آیدش

Бад-ӣни чорагар з ӯ наёбам раҳо

بدین چاره گر ز او نیابم رها

Шудам бегумон дар дами аждаҳо

شدم بی گمان در دم اژدها

Бадв гуфт шоҳо ба теғу синон

بدو گفت شاها به تیغ و سنان

Кунад ҳар касе ҷангу печади Аннан

کند هر کسی جنگ و پیچد عنان

Пиёда ба ояд ки ҷӯйем ҷанг

پیاده به آید که جوییم جنگ

Ба кирдори шерони бёзими чанг

به کردار شیران بیازیم چنگ

Ҷаҳондори хусрави ҳам андари замон

جهاندار خسرو هم اندر زمان

Бидонаст андешаи бадгумон

بدانست اندیشهٔ بدگمان

Ба дил гуфт кин шер бо зӯру чанг

به دل گفت کاین شیر با زور و چنگ

Набераи Фаридуну пӯри пашанг

نبیره فریدون و پور پشنگ

Гар осӯда гардад тан осон кунад

گر آسوده گردد تن آسان کند

Басии шери дилро ҳаросон кунад

بسی شیر دل را هراسان کند

Агар ман пиёда нигарадам ба ҷанг

اگر من پیاده نگردم به جنگ

Ба эрониён бар кунад ҷои танг

به ایرانیان بر کند جای تنگ

Бадв гуфт раҳоами к-эии тоҷўр

بدو گفت رهام کای تاجور

Бад-ӣни кор нанагӣ магардон гуҳар

بدین کار ننگی مگردان گهر

Чу хусрав пиёда кунад корзор

چو خسرو پیاده کند کارزار

Чаҳ бояд бар ин дашти чандини савор

چه باید بر این دشت چندین سوار

Агар пой бар хок бояд ниҳод

اگر پای بر خاک باید نهاد

Ман аз тухм кшўод дорам нажод

من از تخم کشواد دارم نژاد

Бимон то шавам пеш ӯ ҷанги соз

بمان تا شوم پیش او جنگ‌ساز

На шоҳи ҷаҳондори гардани фароз

نه شاه جهاندار گردن فراز

Ба раҳоам гуфт он замони шаҳриёр

به رهام گفت آن زمان شهریار

Ки эй меҳрбони паҳлавони савор

که ای مهربان پهلوان سوار

Чу шидаи диловари зи тухми пашанг

چو شیده دلاور ز تخم پشنگ

Чунон дон ки бо ту наёяд ба ҷанг

چنان دان که با تو نیاید به جنگ

Туро низ бо разм ӯ пой нест

ترا نیز با رزم او پای نیست

Ба таркон чун ӯ лашкар орой нест

به ترکان چون او لشکر آرای نیست

Яке марди ҷангии Фаридуни нажод

یکی مرد جنگی فریدون نژاد

Ки чун ӯ диловари з модар назод

که چون او دلاور ز مادر نزاد

Набошад марои нанг рафтан ба ҷанг

نباشد مرا ننگ رفتن به جنگ

Пиёда бисозем ҷанги паланг

پیاده بسازیم جنگ پلنگ

Вазони сӯ бар шида шуд тарҷумон

وزان سو بر شیده شد ترجمان

Ки даврӣ гузин аз бади бадгумон

که دوری گزین از بد بدگمان

Ҷуз аз бозгаштани туро рой нест

جز از بازگشتن ترا رای نیست

Ки бо ҷанги хусрави туро пой нест

که با جنگ خسرو ترا پای نیست

Ба ҳангом кардани зи душмани гурез

به هنگام کردن ز دشمن گریز

Ба аз куштан ва ҷустани растхез

به از کشتن و جستن رستخیز

Бидон номвари тарҷумон шида гуфт

بدان نامور ترجمان شیده گفت

Ки оварад мардон нишоед наҳуфт

که آورد مردان نشاید نهفت

Чунон дон ки то ман бибастам камар

چنان دان که تا من ببستم کمر

Ҳамеи барфарозам ба хуршеди сар

همی برفرازم به خورشید سر

Бад-ӣни зӯр ва ин фарау дастбурд

بدین زور و این فره و دستبرد

Надидам ба овардга низ гирд

ندیدم به آوردگه نیز گرد

Валикин ситудон маро аз гурез

ولیکن ستودان مرا از گریز

Ба ояд чу гирам ба кории ситез

به آید چو گیرم به کاری ستیز

Ҳам аз гардиши чарх бар бигузарам

هم از گردش چرخ بر بگذرم

Вагар дида аждаҳо биспурам

وگر دیدهٔ اژدها بسپرم

Гар эдар марои ҳуш бар даст ӯст

گر ایدر مرا هوش بر دست اوست

На душмани зи ман боз дорад на дӯст

نه دشمن ز من باز دارد نه دوست

Надонам ман ин зӯри мардӣ з чист

ندانم من این زور مردی ز چیست

Бар ин номвари фараи аиздист

بر این نامور فره ایزدیست

Пиёдаи магар даст ёбам бадавӣ

پیاده مگر دست یابم بدوی

Ба пайкори хӯни андари орм ба ҷӯй

به پیکار خون اندر آرم به جوی

Ба шида чунин гуфт шоҳи ҷаҳон

به شیده چنین گفت شاه جهان

Ки эй номдор аз нажоди маон

که ای نامدار از نژاد مهان

зи тухми каён бегумон кас набӯд

ز تخم کیان بی گمان کس نبود

Ки ҳаргизи пиёда набард озмуд

که هرگز پیاده نبرد آزمود

Валикини туро гар чунинаст ком

ولیکن ترا گر چنینست کام

Напечам зи рои ту ҳаргизи лагом

نپیچم ز رای تو هرگز لگام

Фурӯд омад аз асби шбрнги шоҳ

فرود آمد از اسب شبرنگ شاه

з сар барграфт он киёнии кулоҳ

ز سر برگرفت آن کیانی کلاه

Ба раҳоам дод он гиронмояи асб

به رهام داد آن گرانمایه اسب

Пиёда биёмад чу озргшсб

پیاده بیامد چو آذرگشسب

Пиёда чу аз давр дидаш пашанг

پیاده چو از دور دیدش پشنگ

Фурӯд омад аз бораи ҷангии паланг

فرود آمد از باره جنگی پلنگ

Ба ҳомӯн чу пелон бар овехтанд

به هامون چو پیلان بر آویختند

Ҳамеи хок бо хӯни бромихтнд

همی خاک با خون برآمیختند

Чу шида бидид он бару брзи шоҳ

چو شیده بدید آن بر و برز شاه

Ҳамон эзадии фар ва он дастгоҳ

همان ایزدی فر و آن دستگاه

Ҳамеи ҷусти коиди магари з ӯ раҳо

همی جست کآید مگر ز او رها

Ки чун сар бишуд тан наёрад баҳо

که چون سر بشد تن نیارد بها

Чу огоҳ шуд хусрав аз рои ӯй

چو آگاه شد خسرو از رای اوی

Вази он зӯр ва он брзи болои ӯй

وز آن زور و آن برز بالای اوی

Гирифташ ба чапи гардану рости пушт

گرفتش به چپ گردن و راست پشت

Баровард ва зад бар замин бар дурушт

برآورد و زد بر زمین بر درشت

Ҳамаи муҳраи пушт ӯ ҳамчуи не

همه مهرهٔ پشت او همچو نی

Шуд аз дарди резону бигусасти пай

شد از درد ریزان و بگسست پی

Яке теғи тез аз миён бар кашид

یکی تیغ تیز از میان بر کشید

Саросари дили номвар бар дарид

سراسر دل نامور بر درید

Бар ӯ кард ҷавшани ҳамаи чоки чок

بر او کرد جوشن همه چاک چاک

Ҳамеи рехт бар торак аз дарди хок

همی ریخت بر تارک از درد خاک

Ба раҳоам гуфт ин бади бадсигол

به رهام گفت این بد بدسگال

Далеру сбксри маро буд хол

دلیر و سبکسر مرا بود خال

Пас аз куштанаш меҳрбонӣ кунед

پس از کشتنش مهربانی کنید

Яке дахма хусравоне кунед

یکی دخمهٔ خسروانی کنید

Танишро ба машку абиру гулоб

تنش را به مشک و عبیر و گلاب

Бишуед мағзаш ба кофури ноб

بشویید مغزش به کافور ناب

Ба гарданаш бар тавқ мишкӣн наед

به گردنش بر طوق مشکین نهید

Калла бар сараш ънброгин наед

کله بر سرش عنبرآگین نهید

Нигаҳ кард пас тарҷумонаши зи роҳ

نگه کرد پس ترجمانش ز راه

Бидид он тани номбурдори шоҳ

بدید آن تن نامبردار شاه

Ки бо хӯн аз он рег бардоштанд

که با خون از آن ریگ برداشتند

Сӯии лашкари шоҳи бгзоштнд

سوی لشکر شاه بگذاشتند

Биёмад хурушон ба наздики шоҳ

بیامد خروشان به نزدیک شاه

Ки эй номвари додгари пешгоҳ

که ای نامور دادگر پیشگاه

Яке банда будам ман ӯро навон

یکی بنده بودم من او را نوان

На ҷангии саворӣ ва на паҳлавон

نه جنگی سواری و نه پهلوان

Ба ман бар бибахшоӣ шоҳо ба меҳр

به من بر ببخشای شاها به مهر

Ки аз ҷони ту шоди бодои сипеҳр

که از جان تو شاد بادا سپهر

Бадв гуфт шоҳ ончӣ дидӣ зи ман

بدو گفت شاه آنچه دیدی ز من

Ниёро бигӯӣ андари он анҷуман

نیا را بگوی اندر آن انجمن

Заминро бабўсед ва кард офарин

زمین را ببوسید و کرد آفرین

Бсичиди раҳи сӯии солори чин

بسیچید ره سوی سالار چین

Вази он дашти Кайхусрави кӣнаи ҷӯй

وز آن دشت کیخسرو کینه‌جوی

Сӯии лашкар хеш биниҳод рӯй

سوی لشکر خویش بنهاد روی

Хурӯшӣ бар омад зи Эрони сипоҳ

خروشی بر آمد ز ایران سپاه

Ки бахшоиш оварад хуршеду моҳ

که بخشایش آورد خورشید و ماه

Биёмад ҳамонгоҳ Гӯдарзу Гев

بیامد همانگاه گودرز و گیو

Чу шидўшу рустам чу гургин ню

چو شیدوش و رستم چو گرگین نیو

Ҳама бӯса доданд пешаши замин

همه بوسه دادند پیشش زمین

Басии шоҳро хонданди офарин

بسی شاه را خواندند آفرین

Вази он рӯй таркони ду дида ба роҳ

وز آن روی ترکان دو دیده به راه

Ки шида кӣ ояд зи овардгоҳ

که شیده کی آید ز آوردگاه

Саворӣ ҳаме шуд бар он реги нарм

سواری همی شد بر آن ریگ نرم

Бараҳнаи сару дидаи пари хӯну гарм

برهنه سر و دیده پر خون و گرم

Биёмад ба наздики афросйоб

بیامد به نزدیک افراسیاب

Дил аз дарди хастаи ду дидаи пари об

دل از درد خسته دو دیده پر آب

Баровард пӯшидаи роз аз наҳуфт

برآورد پوشیده راز از نهفت

Ҳамаи пеши солор таркон бигуфт

همه پیش سالار ترکان بگفت

Ҷаҳондори гашт аз ҷаҳони ноумед

جهاندار گشت از جهان ناامید

Бикунади он чу кофури мӯии сипед

بکند آن چو کافور موی سپید

Ба сар бар прагаанд реги равон

به سر بر پراگند ریگ روان

з лашкар бирафт он ки бади паҳлавон

ز لشکر برفت آن که بد پهلوان

Рухи шоҳи таркон ҳар он кас ки дид

رخ شاه ترکان هر آن کس که دید

Бару ҷомау дили ҳамаи брдрид

بر و جامه و دل همه بردرید

Чунин гуфт бо мӯяи афросйоб

چنین گفت با مویه افراسیاب

Каз ин пас на ором ҷӯям на хоб

کز این پس نه آرام جویم نه خواب

Марои андари ин сӯг ёрӣ кунед

مرا اندر این سوگ یاری کنید

Ҳамаи тан ба тан сӯгворӣ кунед

همه تن به تن سوگواری کنید

На бинад сари теғи моро ниёам

نه بیند سر تیغ ما را نیام

На ҳаргизи буми зи ин сипас шодком

نه هرگز بوم ز این سپس شادکام

зи мардуми шимур ар зи дому дада

ز مردم شمر ار ز دام و دده

Дилӣ ков набошад ба дарди ождаҳ

دلی کاو نباشد به درد آژده

Мабодо бидон дида дар обу шарм

مبادا بدان دیده در آب و شرم

Ки аз дард мо нест пари хӯни гарм

که از درد ما نیست پر خون گرم

Аз он моҳи дидори ҷангии савор

از آن ماه‌دیدار جنگی سوار

Аз он срўбн бар лаби ҷӯйбор

از آن سروبن بر لب جویبار

Ҳамеи рехт аз дидаи хунини сиришк

همی ریخت از دیده خونین سرشک

зи дардӣ ки дармон надонад пизишк

ز دردی که درمان نداند پزشک

Ҳамаи номдорони посухи гузор

همه نامداران پاسخ‌گزار

Забон баргушоданд бар шаҳриёр

زبان برگشادند بر شهریار

Ки ин додгар бар ту осон кунод

که این دادگر بر تو آسان کناد

Бидонадяшро дил ҳаросон кунод

بداندیش را دل هراسان کناد

зи мо низ як тан насозад диранг

ز ما نیز یک تن نسازد درنگ

Шабу рӯз бар дарду кини пашанг

شب و روز بر درد و کین پشنگ

Сипаҳро ҳамаи дил хурушон кунем

سپه را همه دل خروشان کنیم

Ба овардга бар сар афшон кунем

به آوردگه بر سر افشان کنیم

з хусрав набад пеш аз ин кӣнаи чиз

ز خسرو نبد پیش از این کینه چیز

Кунун кӣна бар кини биФзўд низ

کنون کینه بر کین بیفزود نیز

Сипаҳи дил шикаста шуд аз баҳри шоҳ

سپه دل شکسته شد از بهر شاه

Хурушону ҷӯшони ҳамаи размгоҳ

خروشان و جوشان همه رزمگاه