Чу хуршеди тобони баромади зи кӯҳ
چو خورشید تابان برآمد ز کوه
Бирафтанд гардони ҳамаи ҳамгуруҳ
برفتند گردان همه همگروه
Бидиданд мари паҳлавонро пагоҳ
بدیدند مر پهلوان را پگاه
Вазон ҷойгаҳ барграфтанд роҳ
وزان جایگه برگرفتند راه
Сипаҳбад фиристод хонанда ро
سپهبد فرستاد خواننده را
Ки хонд бузургони донанда ро
که خواند بزرگان داننده را
Чу дастури фарзона бо мӯбадон
چو دستور فرزانه با موبدان
Сарафрози гардону фаррухи радон
سرافراز گردان و فرخ ردان
Ба шодӣ бар паҳлавон омаданд
به شادی بر پهلوان آمدند
Хирадманду равшан равон омаданд
خردمند و روشن روان آمدند
Забон тез бикшод дастони сом
زبان تیز بگشاد دستان سام
Лабии пари зи хандаи дилии шодком
لبی پر ز خنده دلی شادکام
Нахусти офарин ҷаҳондор кард
نخست آفرین جهاندار کرد
Дили мӯбад аз хоб бедор кард
دل موبد از خواب بیدار کرد
Чунин гуфт каз довари роду пок
چنین گفت کز داور راد و پاک
Дили мо пари умед ва тарсасту бок
دل ما پر امید و ترس است و باک
Ба бахшоиши умеду тарс аз гуноҳ
به بخشایش امید و ترس از گناه
Ба фармонҳо жарф кардани нигоҳ
به فرمانها ژرف کردن نگاه
Сутудани маровро чунон чун тавон
ستودن مراو را چنان چون توان
Шабу рӯз бӯдан ба пешаши навон
شب و روز بودن به پیشش نوان
Худованди гардандаи хуршеду моҳ
خداوند گردنده خورشید و ماه
Равонро ба некии намояндаи роҳ
روان را به نیکی نماینده راه
Бадавӣаст гиҳони хуррам ба пой
بدویست گیهان خرم به پای
Ҳамӯ доду довар ба ҳар ду сарой
همو داد و داور به هر دو سرای
Баҳори ораду тирмоҳу хазон
بهار آرد و تیرماه و خزان
براردи пар аз миваи дори рузон
برآرد پر از میوه دار رزان
Ҷавон дорадаш гоҳ бо рангу буи
جوان داردش گاه با رنگ و بوی
Гуҳаши пери бинӣ дижам карда рӯй
گهش پیر بینی دژم کرده روی
зи фармону райш касе нагзарад
ز فرمان و رایش کسی نگذرد
Паии мӯр бе ӯ замин насупурд
پی مور بی او زمین نسپرد
Бдонгаҳ ки лавҳи офариду қалам
بدانگه که لوح آفرید و قلم
Бузад бар ҳамаи бўдниҳои рақам
بزد بر همه بودنیها رقم
Ҷаҳонро физоиши зи ҷуфти офарид
جهان را فزایش ز جفت آفرید
Ки аз як фузӯнӣ наёяд падед
که از یک فزونی نیاید پدید
зи чархи баланд андар омад сухан
ز چرخ بلند اندر آمد سخن
Саросар ҳаминаст гетии зи бен
سراسر همین است گیتی ز بن
Замона ба мардум шуд ороста
زمانه به مردم شد آراسته
Взў арҷ гирад ҳамеи хоста
وزو ارج گیرد همی خواسته
Агар нестии ҷуфти андари ҷаҳон
اگر نیستی جفت اندر جهان
Бимонадӣ тавонои андари ниҳон
بماندی توانای اندر نهان
Ва дигар ки мояи зи дайни худоӣ
و دیگر که مایه ز دین خدای
Надидам ки монадӣ ҷавонро биҷой
ندیدم که ماندی جوان را بجای
Бавижа ки бошад зи тухми бузург
بویژه که باشد ز تخم بزرگ
Чу беҷуфт бошад бимонад сутург
چو بیجفت باشد بماند سترگ
Чаҳ некӯтар аз паҳлавони ҷавон
چه نیکوتر از پهلوان جوان
Ки гардад ба фарзанди равшани равон
که گردد به فرزند روشن روان
Чу ҳангом рафтан фароз оядаш
چو هنگام رفتن فراز آیدش
Ба фарзанди нав рӯз бозоядаш
به فرزند نو روز بازآیدش
Ба гетӣ бимонад зи фарзанди ном
به گیتی بماند ز فرزند نام
Ки ин пӯр золаст ва он пӯри сом
که این پور زالست و آن پور سام
Бадв гардад оростаи тоҷу тахт
بدو گردد آراسته تاج و تخت
Азон рафтаи ному бад-ӣни мондаи бахт
ازان رفته نام و بدین مانده بخت
Кунун ин ҳама достон манаст
کنون این همه داستان منست
Гулу наргис бӯстон манаст
گل و نرگس بوستان منست
Ки аз ман рамедаст сабру хирад
که از من رمیدست صبر و خرد
Бигӯед кинро чаҳ андар хӯрд
بگویید کاین را چه اندر خورد
Нагуфтам ман ин то нагаштам ғамӣ
نگفتم من این تا نگشتم غمی
Ба мағзу хирад дар наомад камӣ
به مغز و خرد در نیامد کمی
Ҳамаи кохи меҳроб меҳр манаст
همه کاخ مهراب مهر منست
Заминаш чу гардон сипеҳр манаст
زمینش چو گردان سپهر منست
Дилами гашт бо духти синдхти ром
دلم گشت با دخت سیندخت رام
Чаҳ гӯянда бошад бад-ӣни роми сом
چه گوینده باشد بدین رام سام
Шавад роми гӯйии манӯчеҳри шоҳ
شود رام گویی منوچهر شاه
Ҷавонии гумонеи барад ё гуноҳ
جوانی گمانی برد یا گناه
Чаҳ меҳтар чаҳ кеҳтар чу шуд ҷуфти ҷӯй
چه مهتر چه کهتر چو شد جفت جوی
Сӯии дайн ва ойин ниҳодаст рӯй
سوی دین و آیین نهادست روی
Бад-ӣн дар хирадмандро ҷанг нест
بدین در خردمند را جنگ نیست
Ки ҳам роҳ дайнаст ва ҳам нанг нест
که هم راه دینست و هم ننگ نیست
Чаҳ гуяд кунун мӯбади пеши байн
چه گوید کنون موبد پیش بین
Чаҳ донед фарзонагони андарин
چه دانید فرزانگان اندرین
Бибастанд лаби мӯбадону радон
ببستند لب موبدان و ردان
Сухан баста шуд бар лаби бхрдон
سخن بسته شد بر لب بخردان
Ки заҳҳоки меҳробро бади ниё
که ضحاک مهراب را بد نیا
Дили шоҳ азишон пар аз кимиё
دل شاه ازیشان پر از کیمیا
Кушодаи сухан кас наёраст гуфт
گشاده سخن کس نیارست گفت
Ки нишнид каси нӯш бо неши ҷуфт
که نشنید کس نوش با نیش جفت
Чу нишнид аз эшон сипаҳбади сухан
چو نشنید از ایشان سپهبد سخن
Биҷӯшеду рой нав афганд бен
بجوشید و رای نو افگند بن
Ки донам ки чун ин пажӯҳиш кунед
که دانم که چون این پژوهش کنید
Бад-ӣни рой бар ман накӯҳиш кунед
بدین رای بر من نکوهش کنید
Валикин ҳар онкў буд пари маниш
ولیکن هر آنکو بود پر منش
Бибояд шунидани басии сарзаниш
بباید شنیدن بسی سرزنش
Марои андарингар намоиш кунед
مرا اندرین گر نمایش کنید
Вазин банди роҳ гушоиш кунед
وزین بند راه گشایش کنید
Ба ҷои шумо он кунам дар ҷаҳон
به جای شما آن کنم در جهان
Ки бо кеҳтарон кас накард аз маон
که با کهتران کس نکرد از مهان
зи хӯбӣ ва аз некӣу ростӣ
ز خوبی و از نیکی و راستی
зи бади новарам бар шумо костӣ
ز بد ناورم بر شما کاستی
Ҳамаи мӯбадон посух оростанд
همه موبدان پاسخ آراستند
Ҳамаи кому ором ӯ хостанд
همه کام و آرام او خواستند
Ки мо мари турои як ба як банда ем
که ما مر ترا یک به یک بندهایم
На аз баси шигифтӣ сроФгндаҳ ем
نه از بس شگفتی سرافگندهایم
Абои онкии меҳроби азин поя нест
ابا آنکه مهراب ازین پایه نیست
Бузургасту гирду сабк моя нест
بزرگست و گرد و سبک مایه نیست
Бидонаст каз гавҳар аждаҳост
بدانست کز گوهر اژدهاست
Вагар чанд бар тозён подшост
و گر چند بر تازیان پادشاست
Агар шоҳ робд нагардад гумон
اگر شاه رابد نگردد گمان
Набошад азуи нанг бар дудмон
نباشد ازو ننگ بر دودمان
Яке нома бояд сӯии паҳлавон
یکی نامه باید سوی پهلوان
Чунон чун ту доне ба равшани равон
چنان چون تو دانی به روشن روان
Турои худ хирад зон мо бештар
ترا خود خرد زان ما بیشتر
Равону гумонат ба андештар
روان و گمانت به اندیشتر
Магари кӯи яке номаи наздики шоҳ
مگر کو یکی نامه نزدیک شاه
Фиристад кунад рой ӯро нигоҳ
فرستد کند رای او را نگاه
Манӯчеҳри ҳам рои соми савор
منوچهر هم رای سام سوار
Напардозад аз раҳи бад-ӣни мояи кор
نپردازد از ره بدین مایه کار
Сипаҳбади нависандаро пеш хонд
سپهبد نویسنده را پیش خواند
Дили огндаҳ будаш ҳамаи брФшонд
دل آگنده بودش همه برفشاند
Яке нома фармуд наздики сом
یکی نامه فرمود نزدیک سام
Саросари навиду дуруду хиром
سراسر نوید و درود و خرام
зи хати нахуст офарин густаред
ز خط نخست آفرین گسترید
Бидон додгари кӯи ҷаҳони офарид
بدان دادگر کو جهان آفرید
Азўисти шодии азўисти зӯр
ازویست شادی ازویست زور
Худованди кайвону ноҳиду ҳўр
خداوند کیوان و ناهید و هور
Худованд ҳаст ва худованд нест
خداوند هست و خداوند نیست
Ҳама бандагонем ва эзад якеаст
همه بندگانیم و ایزد یکیست
Азуи бод бар соми нирми дуруд
ازو باد بر سام نیرم درود
Худованди куполу шамшер ва худ
خداوند کوپال و شمشیر و خود
Чмонндаҳи дизаҳи ҳангоми гирд
چمانندهٔ دیزه هنگام گرد
Чронндаҳи кргси андари набард
چرانندهٔ کرگس اندر نبرد
Физояндаи боди овардгоҳ
فزایندهٔ باد آوردگاه
Фшонндаҳи хӯни зи абри сиёҳ
فشانندهٔ خون ز ابر سیاه
Гроиндаҳи тоҷу заррини камар
گرایندهٔ تاج و زرین کمر
Ншонндаҳи зол бар тахти зар
نشانندهٔ زال بر تخت زر
Ба мардии ҳунар дар ҳунари сохта
به مردی هنر در هنر ساخته
Хирад аз ҳунарҳо броФрохтаҳ
خرد از هنرها برافراخته
Ман ӯро басони яке банда ам
من او را بسان یکی بندهام
Ба меҳраши равону дил огндаҳ ам
به مهرش روان و دل آگندهام
зи модар бзодм барон сон ки дид
ز مادر بزادم بران سان که دید
зи гардун ба ман бар ситамҳо расед
ز گردون به من بر ستمها رسید
Падар буд дар ноз ва хаз ва паранд
پدر بود در ناز و خز و پرند
Марои бардаи симурғ бар кӯҳи ҳинд
مرا برده سیمرغ بر کوه هند
Ниёзами бади онкў шикор оварад
نیازم بد آنکو شکار آورد
Або бачаам дар шумор оварад
ابا بچهام در شمار آورد
Ҳамеи пӯст аз бод бар ман бсухт
همی پوست از باد بر من بسوخت
Замон то замони хок чашмам бадухт
زمان تا زمان خاک چشمم بدوخت
Ҳамеи хондандии марои пӯри сом
همی خواندندی مرا پور سام
Ба авранг бар сом ва ман дар кном
به اورنگ بر سام و من در کنام
Чу яздон чунин ронад андари Буш
چو یزدان چنین راند اندر بوش
Барон буд чархи равонро равиш
بران بود چرخ روان را روش
Кас аз дод яздони наёбади гриғ
کس از داد یزدان نیابد گریغ
Вгрчаҳ биппарад барояд ба меғ
وگرچه بپرد برآید به میغ
Синонгар бдндони бхоиди далер
سنان گر بدندان بخاید دلیر
Бадаради зи овоз ӯ чарми шер
بدرد ز آواز او چرم شیر
Гирифтори фармони яздон буд
گرفتار فرمان یزدان بود
Вагар чанд дандонаши санадон буд
وگر چند دندانش سندان بود
Яке кори пеши омадами дили шикан
یکی کار پیش آمدم دل شکن
Ки натавон сутуданаш бар анҷуман
که نتوان ستودنش بر انجمن
Падар гар далерасту нрождҳост
پدر گر دلیرست و نراژدهاست
Агар башнавад роз банда равост
اگر بشنود راز بنده رواست
Ман аз духти меҳроб гирён шудам
من از دخت مهراب گریان شدم
Чу бар оташи тез бирён шудам
چو بر آتش تیز بریان شدم
Ситораи шаби тира ёр манаст
ستاره شب تیره یار منست
Ман онам ки дарё канор манаст
من آنم که دریا کنار منست
Ба ранҷии рсидстм аз хештан
به رنجی رسیدستم از خویشتن
Ки бар ман бгриди ҳамаи анҷуман
که بر من بگرید همه انجمن
Агарчӣ дилам дид чандини ситам
اگرچه دلم دید چندین ستم
Наёрам задани ҷуз ба фармонати дам
نیارم زدن جز به فرمانت دم
Чаҳ фармоед акнӯн ҷаҳони паҳлавон
چه فرماید اکنون جهان پهلوان
Гушойами азин ранҷу сахтии равон
گشایم ازین رنج و سختی روان
з паймон нагардад сипаҳбади падар
ز پیمان نگردد سپهبد پدر
Бад-ӣни кор дастур бошад магар
بدین کار دستور باشد مگر
Ки ман духти меҳробро ҷуфти хеш
که من دخت مهراب را جفت خویش
Кунам ростиро ба ойину кеш
کنم راستی را به آیین و کیش
Ба паймон чунин рафт пеши гуруҳ
به پیمان چنین رفت پیش گروه
Чу боз оваредам зи Албурзи кӯҳ
چو باز آوریدم ز البرز کوه
Ки ҳеҷ орзӯ бар дилати нгслм
که هیچ آرزو بر دلت نگسلم
Кунун андаринаст бастаи дилам
کنون اندرین است بسته دلم
Саворӣ ба кирдори озари гшсп
سواری به کردار آذر گشسپ
зи кобули сӯй сом шуд бар ду асп
ز کابل سوی سام شد بر دو اسپ
Бифармуд ва гуфт ар бимонад яке
بفرمود و گفت ار بماند یکی
Набояд турои дам задани андакӣ
نباید ترا دم زدن اندکی
Ба дигари ту пои андар овар бирав
به دیگر تو پای اندر آور برو
Барин сон ҳаме тоз то пеши гӯ
برین سان همی تاز تا پیش گو
Фиристода дар пеш ӯ боди гашт
فرستاده در پیش او باد گشت
Ба зери андараши чармаи пӯлоди гашт
به زیر اندرش چرمه پولاد گشت
Чу наздикӣ гргсорон расед
چو نزدیکی گرگساران رسید
Якояки зи давраш сипаҳбад бидид
یکایک ز دورش سپهبد بدید
Ҳамеи гашти гирди яке кӯҳсор
همی گشت گرد یکی کوهسار
Чмонндаҳи юзу рамандаи шикор
چماننده یوز و رمنده شکار
Чунин гуфт бо ғмгсорони хеш
چنین گفت با غمگساران خویش
Бидон кори дидаи саворони хеш
بدان کار دیده سواران خویش
Ки омад савории дмони кобулӣ
که آمد سواری دمان کابلی
Чмони чармаи зер ӯ зобулӣ
چمان چرمهٔ زیر او زابلی
Фиристода зол бошад дуруст
فرستادهٔ زال باشد درست
Азуи огаҳии ҷуст бояд нахуст
ازو آگهی جست باید نخست
зи дастону Эрон ва аз шаҳриёр
ز دستان و ایران و از شهریار
Ҳаме кард бояд сухани хостор
همی کرد باید سخن خواستار
Ҳам андари замони пеш ӯ шуд савор
هم اندر زمان پیش او شد سوار
Ба дасти андаруни номаи номдор
به دست اندرون نامهٔ نامدار
Фурӯд омаду хокро бӯс дод
فرود آمد و خاک را بوس داد
Басӣ аз ҷаҳон офарин кард ёд
بسی از جهان آفرین کرد یاد
Бипурседу бастади азуи номаи сом
بپرسید و بستد ازو نامه سام
Фиристода гуфт ончӣ буд аз паём
فرستاده گفت آنچه بود از پیام
Сипаҳдор бикшод аз номаи банд
سپهدار بگشاد از نامه بند
Фурӯд омад аз теғи кӯҳи баланд
فرود آمد از تیغ کوه بلند
Суханҳои дастон саросар бихонад
سخنهای دستان سراسر بخواند
Бпжмрд ва бар ҷой хира бимонад
بپژمرد و بر جای خیره بماند
Писандаш наомад чунон орзӯӣ
پسندش نیامد چنان آرزوی
Дигаргуна боисташ ӯро ба хуй
دگرگونه بایستش او را به خوی
Чунин дод посух ки омад падед
چنین داد پاسخ که آمد پدید
Сухан ҳар чаҳ аз гавҳари бади сзид
سخن هر چه از گوهر بد سزید
Чу мурғ жён бошад омӯзгор
چو مرغ ژیان باشد آموزگار
Чунин ком дил ҷӯяд аз рӯзгор
چنین کام دل جوید از روزگار
зи нахчири комади сӯии хонаи боз
ز نخچیر کامد سوی خانه باز
Ба дилаши андар андеша омад дароз
به دلش اندر اندیشه آمد دراز
Ҳаме гуфт агар гӯям ин нест рой
همی گفت اگر گویم این نیست رای
Макун доварии сӯии дониши гароӣ
مکن داوری سوی دانش گرای
Сӯии шаҳриёрони сари анҷуман
سوی شهریاران سر انجمن
Шавам хоми гуфтору паймони шикан
شوم خام گفتار و پیمان شکن
Ва гар гӯям оре ва комат равост
و گر گویم آری و کامت رواست
Бипардоз дилро бдончт ҳавост
بپرداز دل را بدانچت هواست
Азин мурғи парварда ваон диўзод
ازین مرغ پرورده وان دیوزاد
Чаҳ гӯйӣ чигуна барояд нажод
چه گویی چگونه برآید نژاد
Сараши гашт аз андешаи дили гарон
سرش گشت از اندیشهٔ دل گران
Бихуфт ва нёсуда гашти андарон
بخفت و نیاسوده گشت اندران
Сухан ҳар чаҳ бар бандаи душвортар
سخن هر چه بر بنده دشوارتر
Дилаши хастатар зону тани зортар
دلش خستهتر زان و تن زارتر
Кушодатар он бошад андари ниҳон
گشادهتر آن باشد اندر نهان
Чу фармон диҳад кирдигори ҷаҳон
چو فرمان دهد کردگار جهان