Ба меҳроб ва дастон расед ин сухан

به مهراب و دستان رسید این سخن

Ки шоҳу сипаҳбади Фгнднди бен

که شاه و سپهبد فگندند بن

Хурушони зи кобул ҳаме рафт зол

خروشان ز کابل همی رفت زال

Фрўҳштаҳи лФҷу баровардаи ёл

فروهشته لفج و برآورده یال

Ҳаме гуфт агар аждаҳои дижам

همی گفت اگر اژدهای دژم

Бияёд ки гетӣ бисӯзад ба дам

بیاید که گیتی بسوزد به دم

Чу коблстонро бихоҳад бсўд

چو کابلستان را بخواهد بسود

Нахустин сари ман бибояд дуруд

نخستین سر من بباید درود

Ба пеш падар шуд пар аз хӯни ҷигар

به پیش پدر شد پر از خون جگر

Пари андешаи дили пари зи гуфтори сар

پر اندیشه دل پر ز گفتار سر

Чу огоҳӣ омад ба соми далер

چو آگاهی آمد به سام دلیر

Ки омад зи раҳ бача нараҳ шер

که آمد ز ره بچهٔ نره شیر

Ҳамаи лашкар аз ҷои бархестанд

همه لشکر از جای برخاستند

Дирафш Фаридун биёростанд

درفش فریدون بیاراستند

Пазира шуданро табира заданд

پذیره شدن را تبیره زدند

Сипоҳу сипаҳбад пазира шуданд

سپاه و سپهبد پذیره شدند

Ҳамаи пушти пелон ба рангини дирафш

همه پشت پیلان به رنگین درفش

Биёроста сурху зарду бунафш

بیاراسته سرخ و زرد و بنفش

Чу рӯй падар дид дастони сом

چو روی پدر دید دستان سام

Пиёда шуд аз аспу бигузоради гом

پیاده شد از اسپ و بگذارد گام

Бузургон пиёда шуданд аз ду рӯй

بزرگان پیاده شدند از دو روی

Чаҳ солорхўоаҳ ва чаҳ солорҷўӣ

چه سالارخواه و چه سالارجوی

Заминро бабўсед золи далер

زمین را ببوسید زال دلیر

Сухан гуфт бо ӯ падар низ дайр

سخن گفت با او پدر نیز دیر

Нишаст аз бар тозии аспи саманд

نشست از بر تازی اسپ سمند

Чу заррини дарахшндаи кӯҳии баланд

چو زرین درخشنده کوهی بلند

Бузургони ҳамаи пеш ӯ омаданд

بزرگان همه پیش او آمدند

Ба тимор ва бо гуфт ва гӯ омаданд

به تیمار و با گفت و گو آمدند

Ки озурда гаштаст бар ту падар

که آزرده گشتست بر تو پدر

Яке пӯзишовар макаши ҳеҷ сар

یکی پوزش آور مکش هیچ سر

Чунин дод посухи казин бок нест

چنین داد پاسخ کزین باک نیست

Саранҷоми охир ба ҷуз хок нест

سرانجام آخر به جز خاک نیست

Падаргар ба мағзи андари оради хирад

پدر گر به مغز اندر آرد خرد

Ҳамоно сухан бар сухан нагзарад

همانا سخن بر سخن نگذرد

Вагар бргшоиди забонро ба хашм

و گر برگشاید زبان را به خشم

Пас аз шармаши оби андари орм ба чашм

پس از شرمش آب اندر آرم به چشم

Чунин то ба даргоҳ сом омаданд

چنین تا به درگاه سام آمدند

Кушодаи дил ва шодком омаданд

گشاده‌دل و شادکام آمدند

Фурӯд омад аз бораи соми савор

فرود آمد از باره سام سوار

Ҳам андари замони золро дод бор

هم اندر زمان زال را داد بار

Чу зол андар омад ба пеши падар

چو زال اندر آمد به پیش پدر

Заминро бабўсед ва густард бар

زمین را ببوسید و گسترد بر

Яке офарин кард бар соми гирд

یکی آفرین کرد بر سام گرد

Взоби ду наргиси ҳамеи гули стрд

وزاب دو نرگس همی گل سترد

Ки бедори дили паҳлавони шоди бод

که بیدار دل پهلوان شاد باد

Рӯонаш гроиндаҳ дод бод

روانش گرایندهٔ داد باد

зи теғи ту алмос бирён шавад

ز تیغ تو الماس بریان شود

Замини рӯзи ҷанг аз ту гирён шавад

زمین روز جنگ از تو گریان شود

Куҷои дизаҳи ту чамади рӯзи ҷанг

کجا دیزهٔ تو چمد روز جنگ

Шитоб ояд андари сипоҳи диранг

شتاب آید اندر سپاه درنگ

Сипеҳрии куҷои боди гурз ту дид

سپهری کجا باد گُرز تو دید

Ҳамоно ситора наёрад кашид

همانا ستاره نیارد کشید

Замин насупурд шер бо дод ту

زمین نَسپَرد شیر با داد تو

Равону хиради куштаи бунёди ту

روان و خرد کشته بنیاد تو

Ҳамаи мардум аз дод ту шодмон

همه مردم از داد تو شادمان

з ту дод ёбад замину замон

ز تو داد یابد زمین و زمان

Магари ман ки аз дод бебаҳра ам

مگر من که از داد بی‌بهره‌ام

Ва гарчи ба пайванди ту шуҳра ам

و گرچه به پیوند تو شهره‌ام

Яке мурғ парвардаам хок хӯрд

یکی مرغ پرورده‌ام خاک خورد

Ба гетӣ маро нест бо каси набард

به گیتی مرا نیست با کس نبرد

Надонам ҳамеи хештанро гуноҳ

ندانم همی خویشتن را گناه

Ки бар ман касеро барон ҳаст роҳ

که بر من کسی را بران هست راه

Магари онкии соми илстми падар

مگر آنکه سام یلستم پدر

Ва гар ҳаст бо ин нажодами ҳунар

و گر هست با این نژادم هنر

зи модари бзодми биндохтӣ

ز مادر بزادم بینداختی

Ба кӯҳи андарами ҷойгаҳи сохтӣ

به کوه اندرم جایگه ساختی

Фгндӣ ба тимори зоянда ро

فگندی به تیمار زاینده را

Ба оташи супурдии физоянда ро

به آتش سپردی فزاینده را

Туро бо ҷаҳон офарин нест ҷанг

ترا با جهان آفرین نیست جنگ

Ки аз чаҳ сиёҳ ва сипедаст ранг

که از چه سیاه و سپیدست رنگ

Кунун кам ҷаҳон офарин парваред

کنون کم جهان آفرین پرورید

Ба чашми худоӣ ба ман бингаред

به چشم خدایی به من بنگرید

Абои ганҷ ва бо тахту гурзи гарон

ابا گنج و با تخت و گُرز گران

Абои рой ва бо тоҷу тахту сарон

ابا رای و با تاج و تخت و سران

Нишастам ба кобул ба фармони ту

نشستم به کابل به فرمان تو

Нигаҳи доштами ройу паймони ту

نگه داشتم رای و پیمان تو

Кигар кӣнаи ҷӯии нёзормт

که گر کینه جویی نیازارمت

Дарахтӣ ки киштӣ ба бори ормат

درختی که کشتی به بار آرمت

зи Мозандарони ҳадяи ин сохтӣ

ز مازندران هدیه این ساختی

Ҳам аз гргсорони бад-ӣни тохтӣ

هم از گرگساران بدین تاختی

Ки вайрон кунӣ хони ободи ман

که ویران کنی خان آباد من

Чунин дод хоҳӣ ҳаме дод ман

چنین داد خواهی همی داد من

Ман инак ба пеши ту устода ам

من اینک به پیش تو استاده‌ام

Тани бандаи хашм туро дода ам

تن بنده خشم ترا داده‌ام

Ба арраи миёнами бадв ним кун

به اره میانم بدو نیم کن

зи кобули мпимоӣ бо ман сухан

ز کابل مپیمای با من سخن

Сипаҳбад чу бишунид гуфтори зол

سپهبد چو بشنید گفتار زال

БроФрохти гӯшу фурӯи баради ёл

برافراخت گوش و فرو برد یال

Бадв гуфт оре ҳаминаст рост

بدو گفت آری همینست راست

Забони ту бар ростӣ бар гўост

زبان تو بر راستی بر گواست

Ҳамаи кори ман бо ту бедод буд

همه کار من با تو بیداد بود

Дили душманон бар ту бар шод буд

دل دشمنان بر تو بر شاد بود

зи ман орзӯи худ ҳамин хостӣ

ز من آرزو خود همین خواستی

Ба танагии дил аз ҷой бархестӣ

به تنگی دل از جای برخاستی

Машав тез то чораи кори ту

مشو تیز تا چارهٔ کار تو

Бисозам кунун низ бозори ту

بسازم کنون نیز بازار تو

Яке нома фармоем акнӯн ба шоҳ

یکی نامه فرمایم اکنون به شاه

Фиристам ба дасти ту эй неки хоҳ

فرستم به دست تو ای نیک‌خواه

Сухан ҳар чаҳ бояд ба ёд оварам

سخن هر چه باید به یاد آورم

Равону дилаш сӯй дод оварам

روان و دلش سوی داد آورم

Агар ёр бошад ҷаҳондори мо

اگر یار باشد جهاندار ما

Ба ком ту гардад ҳамаи кори мо

به کام تو گردد همه کار ما

Нависандаро пеши бншонднд

نویسنده را پیش بنشاندند

з ҳар дар суханҳо ҳамеи ронданд

ز هر در سخنها همی راندند

Срномаҳ кард офарини худоӣ

سرنامه کرد آفرین خدای

Куҷо ҳаст ва бошад ҳамеша ба ҷой

کجا هست و باشد همیشه به جای

Азўисти неку бад ва ҳаст ва нест

ازویست نیک و بد و هست و نیست

Ҳама бандагонем ва эзад якеаст

همه بندگانیم و ایزد یکیست

Ҳар он чизи кӯи сохт андари Буш

هر آن چیز کو ساخت اندر بوش

Баронаст чархи равонро равиш

بران است چرخ روان را روش

Худованди кайвону хуршеду моҳ

خداوند کیوان و خورشید و ماه

Взўи офарин бар манӯчеҳри шоҳ

وزو آفرین بر منوچهر شاه

Ба разми андаруни заҳри тирёки сӯз

به رزم اندرون زهر تریاک سوز

Ба базми андаруни моҳ гетӣ фурӯз

به بزم اندرون ماه گیتی فروز

Гроиндаҳи гурзу гушояндаи шаҳр

گراینده گُرز و گشاینده شهر

зи шодӣ ба ҳар каси расонандаи баҳр

ز شادی به هر کس رساننده بهر

Кушандаи дирафши Фаридун ба ҷанг

کشنده درفش فریدون به جنگ

Кушандаи сарафрози ҷангии паланг

کشنده سرافراز جنگی پلنگ

зи боди амӯди ту кӯҳи баланд

ز باد عمود تو کوه بلند

Шавад хоки наъли сроФшони саманд

شود خاک نعل سرافشان سمند

Ҳамон аз дили поку покизаи кеш

همان از دل پاک و پاکیزه کیش

Ба обишхури ореи ҳамеи гургу мяш

به آبشخور آری همی گرگ و میش

Яке бандаам ман расида ба ҷой

یکی بنده‌ام من رسیده به جای

Ба мардӣ бишуст андар оварда пой

به مردی به شَست اندر آورده پای

Ҳамеи гирд кофур гирад серум

همی گرد کافور گیرد سرم

Чунин кард хуршеду моҳи афсарам

چنین کرد خورشید و ماه افسرم

Бибастам миёнро яке бандаи вор

ببستم میان را یکی بنده‌وار

Абои ҷовдони сохтам корзор

ابا جاودان ساختم کارزار

Аннани печу аспи аФгну гурздор

عنان پیچ و اسپ افگن و گُرزدار

Чу ман кас надидӣ ба гетии савор

چو من کس ندیدی به گیتی سوار

Бишуд оби гардони Мозандарон

بشد آب گردان مازندران

Чу ман дасти барадам ба гурзи гарон

چو من دست بردم به گُرز گران

зи ман гар набӯдӣ ба гетии нишон

ز من گر نبودی به گیتی نشان

Баровардаи гардани зи гардани кашон

برآورده گردن ز گردن کشان

Чунон аждаҳои кӯ з равад кашф

چنان اژدها کو ز رود کشف

Бурун омад ва кард гетӣ чу каф

برون آمد و کرد گیتی چو کف

Замини шаҳр то шаҳри паҳноӣ ӯ

زمین شهر تا شهر پهنای او

Ҳамон кӯҳ то кӯҳи болой ӯ

همان کوه تا کوه بالای او

Ҷаҳонро азу буд дили пари ҳарос

جهان را ازو بود دل پر هراس

Ҳаме доштандӣ шабу рӯзи пос

همی داشتندی شب و روز پاس

Ҳаво пок дидам зи парандагон

هوا پاک دیدم ز پرندگان

Ҳамон рӯй гетии зи дарандагон

همان روی گیتی ز درندگان

зи туфаши ҳамеи пар кргс бсухт

ز تفش همی پر کرگس بسوخت

Замини зери заҳраш ҳаме барфурӯхт

زمین زیر زهرش همی برفروخت

Наҳанги дижам бар кашидӣ зи об

نهنگ دژم بر کشیدی ز آب

Ба дами дркшидии зи гардуни уқоб

به دم درکشیدی ز گردون عقاب

Замини гашт бемардуму чорпоӣ

زمین گشت بی‌مردم و چارپای

Ҳама яксар ӯро супурданд ҷой

همه یکسر او را سپردند جای

Чу дидам ки андари ҷаҳон кас набӯд

چو دیدم که اندر جهان کس نبود

Ки бо ӯ ҳаме даст ёраст суд

که با او همی دست یارست سود

Ба зӯри ҷаҳондори яздони пок

به زور جهاندار یزدان پاک

БиФгндм аз дили ҳамаи тарсу бок

بیفگندم از دل همه ترس و باک

Миёнро бибастам ба номи баланд

میان را ببستم به نام بلند

Нишастам барон пели пайкари саманд

نشستم بران پیل پیکر سمند

Ба зини андаруни гурзаи гоўср

به زین اندرون گُرزهٔ گاوسر

Ба бозуи камон ва ба гардани сипар

به بازو کمان و به گردن سپر

Бирафтам басони наҳанги дижам

برفتم بسان نهنگ دژم

Марои тези чангу варои тези дам

مرا تیز چنگ و ورا تیز دم

Маро кард падрӯд ҳркў шунид

مرا کرد پدرود هرکو شنید

Ки бар аждаҳо гурз хоҳам кашид

که بر اژدها گُرز خواهم کشید

зи сар то ба дамаш чу кӯҳи баланд

ز سر تا به دمش چو کوه بلند

Кашони мӯии сар бар замин чун каманд

کشان موی سر بر زمین چون کمند

Забонаши басони дарахтии сиёҳ

زبانش بسان درختی سیاه

зи фар боз карда Фгндаҳ ба роҳ

ز فر باز کرده فگنده به راه

Чу ду обгираши пар аз хӯни ду чашм

چو دو آبگیرش پر از خون دو چشم

Маро дид ғуред ва омад ба хашм

مرا دید غرید و آمد به خشم

Гумонеи чунон барадам эй шаҳриёр

گمانی چنان بردم ای شهریار

Ки дорам магари оташи андари канор

که دارم مگر آتش اندر کنار

Ҷаҳони пеши чашмам чу дарё намӯд

جهان پیش چشمم چو دریا نمود

Ба абри сияҳ бар шудаи тираи дӯд

به ابر سیه بر شده تیره دود

з бонгаш билразед рӯй замин

ز بانگش بلرزید روی زمین

зи заҳраш замин шуд чу дарёии чин

ز زهرش زمین شد چو دریای چین

Бирав бар задам бонг бирасон шер

برو بر زدم بانگ برسان شیر

Чунон чун буд кори марди далер

چنان چون بود کار مرد دلیر

Яке тири алмоси пайкони хаданг

یکی تیر الماس پیکان خدنگ

Ба чарх андарун ронадам бе диранг

به چرخ اندرون راندم بی‌درنگ

Чу шуд дӯхтаи як карон аз даҳонаш

چو شد دوخته یک کران از دهانش

Бимонад аз шигифтӣ ба беруни забонаш

بماند از شگفتی به بیرون زبانش

Ҳам андари замони дайгарӣ ҳамчунон

هم اندر زمان دیگری همچنان

Задам бар даҳонаш бипечед азон

زدم بر دهانش بپیچید ازان

Сдигр задам бар миёни зФрш

سدیگر زدم بر میان زفرش

Баромади ҳамеи ҷӯии хӯн аз ҷигараш

برآمد همی جوی خون از جگرش

Чу танг андар оварад бо ман замин

چو تنگ اندر آورد با من زمین

Броҳхтми ин гоўсри грзкин

برآهختم این گاوسر گُرز کین

Ба неруии яздони гиҳони худоӣ

به نیروی یزدان گیهان خدای

Барангехтами пилтанро зи ҷой

برانگیختم پیلتن را ز جای

Задам бар сараши гурзаи гови чеҳр

زدم بر سرش گُرزهٔ گاو چهر

Бирав кӯҳ борид гуфтӣ сипеҳр

برو کوه بارید گفتی سپهر

Шикастами сараш чун тани жандаи пел

شکستم سرش چون تن ژنده پیل

Фурӯи рехт зу заҳр чун равад нил

فرو ریخت زو زهر چون رود نیل

Ба захмӣ чунон шуд ки дигари нхост

به زخمی چنان شد که دیگر نخاست

зи мағзаши замини гашти бокӯҳи рост

ز مغزش زمین گشت باکوه راست

Кашф равад пари хӯн ва зрдоб шуд

کشف رود پر خون و زرداب شد

Замини ҷои оромиш ва хоб шуд

زمین جای آرامش و خواب شد

Ҳамаи кӯҳсорони пар аз марду зан

همه کوهساران پر از مرد و زن

Ҳамеи офарини хондандии бмн

همی آفرین خواندندی بمن

Ҷаҳонӣ барон ҷанги назора буд

جهانی بران جنگ نظاره بود

Ки он аждаҳои зишти патёра буд

که آن اژدها زشت پتیاره بود

Марои соми як захм азон хонданд

مرا سام یک زخم ازان خواندند

Ҷаҳони зару гавҳар барафшонданад

جهان زر و گوهر برافشاندند

Чу зу бозгаштами тани равшанам

چو زو بازگشتم تن روشنم

Бараҳна шуд аз номвари ҷавшанам

برهنه شد از نامور جوشنم

Фурӯи рехт аз бора бар гстўон

فرو ریخت از باره برگستوان

Вазин ҳаст ҳар чанд ронами зиён

وزین هست هر چند رانم زیان

Барон бум то солиён бар набӯд

بران بوم تا سالیان بر نبود

Ҷуз аз сӯхтаи хор ховар набӯд

جز از سوخته خار خاور نبود

Чунин ва ҷузин ҳар чаҳ будем рой

چنین و جزین هر چه بودیم رای

Саронро сроўрдмии зери пой

سران را سرآوردمی زیر پای

Куҷои ман чмонидмии бодпоӣ

کجا من چمانیدمی بادپای

Бипардохтӣ шери дарандаи ҷой

بپرداختی شیر درنده جای

Кунун чанд соласт то пушти зин

کنون چند سالست تا پشت زین

Маро тахтгоҳасту аспами замин

مرا تختگاه است و اسپم زمین

Ҳамаи гргсорону мозндорон

همه گرگساران و مازنداران

Ба ту рост кардам ба гурзи гарон

به تو راست کردم به گُرز گران

Накардам замонӣ бирав буми ёд

نکردم زمانی برو بوم یاد

Турои хостами роду пирӯзу шод

ترا خواستم راد و پیروز و شاد

Кунун ин броФрохтаҳи ёли ман

کنون این برافراخته یال من

Ҳамон захми кӯбандаи куполи ман

همان زخم کوبنده کوپال من

Бидон ҳам ки будӣ намонад ҳаме

بدان هم که بودی نماند همی

Бар ва грдгоҳм хаманд ҳаме

بر و گردگاهم خماند همی

Камандии биндохт аз дасти шаст

کمندی بینداخت از دست شست

Замонаи маро божгўнаҳ бибаст

زمانه مرا باژگونه ببست

Супурдем навбат кунун зол ро

سپردیم نوبت کنون زال را

Ки шояд камарбанду купол ро

که شاید کمربند و کوپال را

Яке орзӯ дорад андари ниҳон

یکی آرزو دارد اندر نهان

Бияёд бихоҳад зи шоҳи ҷаҳон

بیاید بخواهد ز شاه جهان

Яке орзӯи кон ба яздон накӯаст

یکی آرزو کان به یزدان نکوست

Куҷои некуии зер фармон ӯст

کجا نیکویی زیر فرمان اوست

Накардем бе рои шоҳи бузург

نکردیم بی‌رای شاه بزرگ

Ки банда набояд ки бошад сутург

که بنده نباید که باشد سترگ

Ҳамоно ки бо золи паймони ман

همانا که با زال پیمان من

Шунидаст шоҳи ҷаҳони бони ман

شنیدست شاه جهان‌بان من

Ки аз рой ӯ сар напечам ба ҳеҷ

که از رای او سر نپیچم به هیچ

Дарин рӯзҳо кард зии ман бсич

درین روزها کرد زی من بسیچ

Ба пеш ман омад пар аз хӯни рухон

به پیش من آمد پر از خون رخان

Ҳамеи чок чок омадаш зи устихон

همی چاک چاک آمدش ز استخوان

Маро гуфт бурдор омул кунӣ

مرا گفت بردار آمل کنی

Сазотар ки оҳанг кобул кунӣ

سزاتر که آهنگ کابل کنی

Чу парварда мурғ бошад ба кӯҳ

چو پروردهٔ مرغ باشد به کوه

Нишоне шуда дар миёни гуруҳ

نشانی شده در میان گروه

Чунон моҳ бинад ба коблстон

چنان ماه بیند به کابلستان

Чу сарви сеӣ бар сараши гулистон

چو سرو سهی بر سرش گلستان

Чу девона гардад набошад шигифт

چو دیوانه گردد نباشد شگفت

Азуи шоҳро кин набояд гирифт

ازو شاه را کین نباید گرفت

Кунун ранҷи меҳраш ба ҷое расед

کنون رنج مهرش به جایی رسید

Ки бахшоиши орад ҳар он каш бидид

که بخشایش آرد هر آن کش بدید

зи баси дард кӯ дид бар бе гуноҳ

ز بس درد کو دید بر بی‌گناه

Чунон рафт паймон ки бишунид шоҳ

چنان رفت پیمان که بشنید شاه

Гасӣ кардамаш бо дилии мустаманд

گسی کردمش با دلی مستمند

Чу ояд ба наздики тахти баланд

چو آید به نزدیک تخت بلند

Ҳамон кун ки бо меҳтарӣ дар хӯрд

همان کن که با مهتری در خورد

Туро худ наёмухт бояд хирад

ترا خود نیاموخت باید خرد

Чу нома навиштанд ва шуд рои рост

چو نامه نوشتند و شد رای راست

Ситади зуди дастон ва бар пой хост

ستد زود دستان و بر پای خاست

Чу хуршеди сари сӯии ховари ниҳод

چو خورشید سر سوی خاور نهاد

Нахуфт ва нёсуд то бомдод

نخفت و نیاسود تا بامداد

Чу он ҷомаҳо судаи бФгнди шаб

چو آن جامه‌ها سوده بفگند شب

Сипеда бихандед ва бикшод лаб

سپیده بخندید و بگشاد لب

Биёмад ба зин андар оварад пой

بیامد به زین اندر آورد پای

Баромад хурӯшидани кара ноӣ

برآمد خروشیدن کره نای

Ба сӯй шаҳаншоҳ биниҳод рӯй

به سوی شهنشاه بنهاد روی

Абои номаи соми озодаи хуй

ابا نامهٔ سام آزاده خوی