Чунон бад ки рӯзӣ чунон кард рой

چنان بد که روزی چنان کرد رای

Ки дар подшоҳӣ биҷунбад зи ҷой

که در پادشاهی بجنبد ز جای

Бурун рафт бо вижаи гардони хеш

برون رفت با ویژه‌گردان خویش

Ки бо ӯ яке будашон ройу кеш

که با او یکی بودشان رای و کیش

Сӯии кишвар ҳиндӯон кард рой

سوی کشور هندوان کرد رای

Сӯии кобулу днбру мурғу мои

سوی کابل و دنبر و مرغ و مای

Ба ҳар ҷойгоҳӣ биёростӣ

به هر جایگاهی بیاراستی

намева раваду ромишгарони хостӣ

می و رود و رامشگران خواستی

Кушода дар ганҷ ва афганда ранҷ

گشاده در گنج و افگنده رنج

Бар ойину расми сарои сипанҷ

بر آیین و رسم سرای سپنج

зи зобул ба кобул расед он замон

ز زابل به کابل رسید آن زمان

Гурозону хандону дили шодмон

گرازان و خندان و دل شادمان

Яке подшо буд меҳроби ном

یکی پادشا بود مهراب نام

Зибри даст бо ганҷу густардаи ком

زبر دست با گنج و گسترده کام

Ба боло ба кирдори озодаи сарв

به بالا به کردار آزاده سرو

Ба рух чун баҳор ва ба рафтани тзрў

به رخ چون بهار و به رفتن تذرو

Дил бхрдон дошту мағзи радон

دل بخردان داشت و مغز ردان

Ду китфи ялону ҳаши мӯбадон

دو کتف یلان و هش موبدان

зи заҳҳоки тозӣ гуҳар доштӣ

ز ضحاک تازی گهر داشتی

Ба кобули ҳамаи буму бардоштӣ

به کابل همه بوم و برداشتی

Ҳаме дод ҳар соли мари соми сов

همی داد هر سال مر سام ساو

Ки бо ӯ ба размаш набӯд инчи тов

که با او به رزمش نبود ایچ تاو

Чу огаҳ шуд аз кори дастони сом

چو آگه شد از کار دستان سام

з кобул биёмад ба ҳангоми бом

ز کابل بیامد به هنگام بام

Абои ганҷу аспони ороста

ابا گنج و اسپان آراسته

Ғуломон ва ҳар гӯнае хоста

غلامان و هر گونه‌ای خواسته

зи динору ёқӯту машку абир

ز دینار و یاقوت و مشک و عبیر

зи дебои зарбафту чинии ҳарир

ز دیبای زربفت و چینی حریر

Яке тоҷ бо гавҳари шоҳвор

یکی تاج با گوهر شاهوار

Яке тавқи заррини забарҷад нигор

یکی طوق زرین زبرجد نگار

Чу омад ба дастони соми огаҳӣ

چو آمد به دستان سام آگهی

Ки меҳроб омад бад-ӣни Фрҳӣ

که مهراب آمد بدین فرهی

Пазира шудаш золу бнўохтш

پذیره شدش زال و بنواختش

Ба ойини яке поигаҳи сохташ

به آیین یکی پایگه ساختش

Сӯии тахти пирӯза боз омаданд

سوی تخت پیروزه باز آمدند

Кушодаи дилу базм соз омаданд

گشاده دل و بزم ساز آمدند

Яке паҳливонӣ ниҳоданд хон

یکی پهلوانی نهادند خوان

Нишастанд бар хон бо фаррухон

نشستند بر خوان با فرخان

Гсорндаҳ май меовараду ҷом

گسارندهٔ می می آورد و جام

Нигаҳ кард меҳробро пӯри сом

نگه کرد مهراب را پور سام

Хуш омад ҳамоноаш дидор ӯ

خوش آمد هماناش دیدار او

Дилаши тезтар гашт дар кор ӯ

دلش تیز تر گشت در کار او

Чу меҳроб бархест аз хон зол

چو مهراب برخاست از خوان زال

Нигаҳ кард золи андари он брзу ёл

نگه کرد زال اندر آن برز و یال

Чунин гуфт бо меҳтарони золи зар

چنین گفت با مهتران زال زر

Ки зебандатар зин ки бандади камар

که زیبنده‌تر زین که بندد کمر

Яке номдор аз миёни маон

یکی نامدار از میان مهان

Чунин гуфт к-эии паҳлавони ҷаҳон

چنین گفت کای پهلوان جهان

Пас парда ӯ яке духтараст

پس پردهٔ او یکی دخترست

Ки рӯйиши зи хуршед равшан тараст

که رویش ز خورشید روشن‌ترست

зи сар то ба поиш ба кирдори оҷ

ز سر تا به پایش به کردار عاج

Ба рух чун биҳишт ва ба боло чу соҷ

به رخ چون بهشت و به بالا چو ساج

Бар он сифти симнши мишкӣни каманд

بر  آن سفت سیمنش مشکین کمند

Сараш гашта чун ҳалқаи пои банд

سرش گشته چون حلقهٔ پای‌بند

Рухонаш чу гулнору лаби нордон

رخانش چو گلنار و لب ناردان

зи симини буриши рустаи ду норавон

ز سیمین برش رسته دو ناروان

Ду чашмаш ба сони ду наргис ба боғ

دو چشمش به سان دو نرگس به باغ

Мижаи тирагии барда аз пари зоғ

مژه تیرگی برده از پر زاغ

Ду абрӯ ба сони камони тароз

دو ابرو به سان کمان طراز

Бар ӯтуз пӯшида аз машки ноз

بر او توز پوشیده از مشک ناز

Биҳиштӣаст сартосари ороста

بهشتیست سرتاسر آراسته

Пари ороишу ромишу хоста

پر آرایش و رامش و خواسته

Баровард мари золро дил ба ҷӯш

برآورد مر زال را دل به جوش

Чунон шуд казу рафт ороми вҳўш

چنان شد کزو رفت آرام وهوش

Шаб омад пар андеша бинишаст зол

شب آمد پر اندیشه بنشست زال

Ба нодидаи баргашт бе хӯрду ҳол

به نادیده برگشت بی‌خورد و هال

Чу зад бар сари кӯҳ бар теғ шед

چو زد بر سر کوه بر تیغ شید

Чу ёқӯт шуд рӯй гетии сипед

چو یاقوت شد روی گیتی سپید

Дар бор бикшод дастони сом

در بار بگشاد دستان سام

Бирафтанд гардон ба заррини ниёам

برفتند گردان به زرین نیام

Дар паҳлавонро биёростанд

در پهلوان را بیاراستند

Чу болой прмоигон хостанд

چو بالای پرمایگان خواستند

Бурун рафт меҳроби кобули худоӣ

برون رفت مهراب کابل خدای

Сӯии хаймаи золи зобули худоӣ

سوی خیمهٔ زال زابل خدای

Чу омад ба наздикии боргоҳ

چو آمد به نزدیکی بارگاه

Хурӯш омад аз дар ки бигушоӣ роҳ

خروش آمد از در که بگشای راه

Бар паҳлавон андарун рафт гӯ

بر پهلوان اندرون رفت گو

Ба сони дарахтии пар аз бори нав

به سان درختی پر از بار نو

Дил зол шуд шоду бнўохтш

دل زال شد شاد و بنواختش

Аз он анҷумани сари броФрохтш

از آن انجمن سر برافراختش

Бипурсед каз ман чаҳ хоҳӣ бихоҳ

بپرسید کز من چه خواهی بخواه

зи тахту зи меҳру зи теғу кулоҳ

ز تخت و ز مهر و ز تیغ و کلاه

Бадв гуфт меҳроби к-эии подшо

بدو گفت مهراب کای پادشا

Сарафрозу пирӯзу фармони раво

سرافراز و پیروز و فرمان روا

Марои орзӯ дар замона якеаст

مرا آرزو در زمانه یکیست

Ки он орзӯ бар ту душвор нест

که آن آرزو بر تو دشوار نیست

Ки ое ба шодии сӯии хони ман

که آیی به شادی سوی خان من

Чу хуршед равшан кунӣ ҷони ман

چو خورشید روشن کنی جان من

Чунин дод посух ки ин рой нест

چنین داد پاسخ که این رای نیست

Ба хони ту андари маро ҷой нест

به خان تو اندر مرا جای نیست

Набошад бад-ӣни соми ҳамдостон

نباشد بدین سام همداستان

Ҳамон шоҳ чун башнавад достон

همان شاه چون بشنود داستان

Ки мо мегусорем ва мисатон шавем

که ما می گساریم و مستان شویم

Сӯии хона бут прессатон шавем

سوی خانهٔ بت پرستان شویم

Ҷузи он ҳар чаҳ гӯйии ту посухи даҳум

جز آن هر چه گویی تو پاسخ دهم

Ба дидори ту рои фаррухи нуҳум

به دیدار تو رای فرخ نهم

Чу бишунид меҳроб кард офарин

چو بشنید مهراب کرد آفرین

Ба дили золро хонд нопоки дайн

به دل زال را خواند ناپاک دین

Хиромон бирафт аз бар тахти ӯй

خرامان برفت از بر تخت اوی

Ҳаме офарин хонд бар бахти ӯй

همی آفرین خواند بر بخت اوی

Чу дастони сом аз пасаш бингаред

چو دستان سام از پسش بنگرید

Ситудаш фаровони чунон чун сзид

ستودش فراوان چنان چون سزید

Аз он кӯ на ҳам дайн ва ҳам роҳ буд

از آن کو نه هم دین و هم راه بود

Забон аз сутуданаши кӯтоҳ буд

زبان از ستودنش کوتاه بود

Бар ӯ ҳечкас чашми нгмоштнд

بر او هیچکس چشم نگماشتند

Мар ӯро з девонагон доштанд

مر او را ز دیوانگان داشتند

Чу равшани дили паҳлавонро бадавӣ

چو روشن دل پهلوان را بدوی

Чунон гарми диданд бо гуфт вгўӣ

چنان گرم دیدند با گفت‌وگوی

Мар ӯро ситуданд як як маон

مر او را ستودند یک یک مهان

Ҳамон каз пас парда будаш ниҳон

همان کز پس پرده بودش نهان

зи болоу дидору оҳистагӣ

ز بالا و دیدار و آهستگی

зи боистагии ҳам зи шойистагӣ

ز بایستگی هم ز شایستگی

Дили золи якбораи девонаи гашт

دل زال یکباره دیوانه گشت

Хирад давр шуд ишқи фарзонаи гашт

خرد دور شد عشق فرزانه گشت

Сипаҳдори тозии сари расатон

سپهدار تازی سر راستان

Бигӯед бар ин бар яке достон

بگوید بر این بر یکی داستان

Ки то зиндаам чарма ҷуфт манаст

که تا زنده‌ام چرمه جفت منست

Хами чарх гардон наҳуфт манаст

خم چرخ گردان نهفت منست

Арӯсам набояд ки раъно шавам

عروسم نباید که رعنا شوم

Ба назд хирадманд расво шавам

به نزد خردمند رسوا شوم

Аз андешагон зол шуд хастаи дил

از اندیشگان زال شد خسته دل

Бар он кор биниҳод пайвастаи дил

بر آن کار بنهاد پیوسته دل

Ҳаме буд печони дил аз гуфт вгўӣ

همی بود پیچان دل از گفت‌وگوی

Магар тира гардад аз ин обрӯӣ

مگر تیره گردد از این آبروی

Ҳамеи гашти як чанд бар сари сипеҳр

همی گشت یک چند بر سر سپهر

Дили золи огндаҳ яксар ба меҳр

دل زال آگنده یکسر به مهر

Хониш
бхш 4 — фршӣд рбонӣ
бхш 4 — мҳмдӣздонӣ ҷвӣндҳ