Чу огоҳӣ омад ба шоҳи бузург
چو آگاهی آمد به شاه بزرگ
Ки аз беша берун хиромед гург
که از بیشه بیرون خرامید گرگ
Сипоҳӣ биоварад баҳроми гирд
سپاهی بیاورد بهرام گرد
Ки аз осмони равшанои бабрад
که از آسمان روشنایی ببرد
Бхроди брзин чунин гуфт шоҳ
به خراد برزین چنین گفت شاه
Ки багазин барин кор бар чормоаҳ
که بگزین برین کار بر چار ماه
Яке сӯии хоқон бе мояи пўӣ
یکی سوی خاقان بیمایه پوی
Сухани ҳарчи доне ки бояд бигӯӣ
سخن هرچ دانی که باید بگوی
Ба Эрону нирони ту донотрӣ
به ایران و نیران تو داناتری
Ҳамон бар забон бар тўонотрӣ
همان بر زبان بر تواناتری
Дар ганҷ бикшод ва чандон гуҳар
در گنج بگشاد و چندان گهر
Биоварад шамшеру заррини камар
بیاورد شمشیر و زرین کمر
Ки хрод брзин барон хира монад
که خراد برزین بران خیره ماند
Ҳаме дар ниҳони ном яздон бихонад
همی در نهان نام یزدان بخواند
Чу боҳадяҳо роҳи чин бар гирифт
چو با هدیهها راه چین بر گرفت
Ба Ҷайҳуни яке роҳ дигар гирифт
به جیحون یکی راه دیگر گرفت
Чу наздики даргоҳ хоқон расед
چو نزدیک درگاه خاقان رسید
Нигаҳ карду гӯяндае баргузед
نگه کرد و گویندهای برگزید
Бидон то бигӯед ки аз назд шоҳ
بدان تا بگوید که از نزد شاه
Фиристода омад бад-ӣни боргоҳ
فرستاده آمد بدین بارگاه
Чу бишунид хоқон биёрост гоҳ
چو بشنید خاقان بیاراست گاه
Бифармуд то баргушоданд роҳ
بفرمود تا برگشادند راه
Фиристода омад ба танагии фароз
فرستاده آمد به تنگی فراز
Забон кард кӯтоҳу барадаши намоз
زبان کرد کوتاه و بردش نماز
Бадв гуфт ҳргаҳ ки фармони диҳӣ
بدو گفت هرگه که فرمان دهی
БгФтни забон бар кушояди раҳе
به گفتن زبان بر گشاید رهی
Бадв гуфт хоқон ба ширини забон
بدو گفت خاقان به شیرین زبان
Дили мардум пер гардад ҷавон
دل مردم پیر گردد جوان
Бигӯ он суханҳо ки суди андрўст
بگو آن سخنها که سود اندروست
Сухан гуфт мағзасту ногуфтаи пӯст
سخن گفت مغزست و ناگفته پوست
Чу хрод брзин шунид он сухан
چو خراد برزین شنید آن سخن
Биёад омадаш кинҳои куҳан
بهیاد آمدش کینهای کهن
Нахуст офарин кард бар кирдигор
نخست آفرین کرد بر کردگار
Тавонои донандаи рӯзгор
توانا دانندهٔ روزگار
Ки чарху макону замони офарид
که چرخ و مکان و زمان آفرید
Тавоноӣу нотавони офарид
توانایی و ناتوان آفرید
Ҳамон чархи гарданда бе сутун
همان چرخ گردندهٔ بی ستون
Чаро на ба фармон ӯ дар на чун
چرا نه به فرمان او در نه چون
Бидон офарини кӯи ҷаҳони офарид
بدان آفرین کو جهان آفرید
Баланди осмон ва замин густаред
بلند آسمان و زمین گسترید
Тавоноу доно ва доранда ӯст
توانا و دانا و دارنده اوست
Сипеҳру замин ронгорндаҳ ӯст
سپهر و زمین را نگارنده اوست
Ба чархи андаруни офтоби офарид
به چرخ اندرون آفتاب آفرید
Шабу рӯзу орому хоби офарид
شب و روز و آرام و خواب آفرید
Тавоноӣ ӯрост мо банда ем
توانایی اوراست ما بندهایم
Ҳамаи ростиҳош гӯянда ем
همه راستیهاش گویندهایم
Якеро диҳад тоҷу тахти баланд
یکی را دهد تاج و تخت بلند
Якеро кунад бандау мустаманд
یکی را کند بنده و مستمند
На бо инаши меҳр ва на бо онаш кин
نه با اینش مهر و نه با آنش کین
Надонад каси ин ҷузи ҷаҳони офарин
نداند کس این جز جهانآفرین
Ки як сари ҳамаи хокро зода ем
که یک سر همه خاک را زادهایم
Ба бечораи тани маргро дода ем
به بیچاره تن مرگ را دادهایم
Нахуст андар оем зи ҷами барин
نخست اندر آیم ز جم برین
Ҷаҳондори тҳмўрси боФрин
جهاندار طهمورث بافرین
Чунин ҳам бирав тоср кӣ Қубод
چنین هم برو تاسر کی قباد
Ҳамон номдорон ки дорем ёд
همان نامداران که داریم یاد
Барин ҳам нишон то ба Исфандиёр
برین هم نشان تا به اسفندیار
Чу Кайхусраву рустами номдор
چو کیخسرو و رستم نامدار
зи гетии яке дахмаи шан буд баҳр
ز گیتی یکی دخمه شان بود بهر
Чашиданд бар ҷои тирёки заҳр
چشیدند بر جای تریاک زهر
Кунун шоҳи Эрони бетони хеши тест
کنون شاه ایران بهتن خویش تست
Ҳамаи шоду ғамгин ба кам беш тест
همه شاد و غمگین به کم بیش تست
Ба ҳангоми шоҳон бо офарин
به هنگام شاهان با آفرین
Падари модараш буд хоқони чин
پدر مادرش بود خاقان چین
Бад-ӣни рӯзи пайванди мо тозаи гашт
بدین روز پیوند ما تازه گشت
Ҳамаи кор бар дигари андозаи гашт
همه کار بر دیگر اندازه گشت
зи пирӯзгари офарин бар ту бод
ز پیروزگر آفرین بر تو باد
Срномдорони замини ту бод
سر نامداران زمین تو باد
Ҳаме гуфту хоқон бадв дода гӯш
همیگفت و خاقان بدو داده گوش
Чунин гуфт к-эии марди дониши фуруш
چنین گفت کای مرد دانش فروش
Ба Эрон агар низ чун тўксст
به ایران اگر نیز چون تو کسست
Ситоянда осмон ӯ басаст
ستاینده آسمان او بسست
Барон гоҳ ҷое бипардохташ
بران گاه جایی بپرداختش
Ба наздикии хеши бншохтш
به نزدیکی خویش بنشاختش
Ба фармон ӯ ҳадяҳо пеши барад
به فرمان او هدیهها پیش برد
Якояк ба ганҷи вар ӯ баршумурд
یکایک به گنجور او برشمرد
Бадв гуфт хоқон ки бе хоста
بدو گفت خاقان که بیخواسته
Мабодии ту андари ҷаҳони коста
مبادی تو اندر جهان کاسته
Гар аз ман пазируфти хоҳии ту чиз
گر از من پذیرفت خواهی تو چیز
Бигӯ топазирам ман он чиз низ
بگو تا پذیرم من آن چیز نیز
Вагар на зи ҳадяи ту равшан тарӣ
وگر نه ز هدیه تو روشنتری
Бдонндгони ҷаҳони афсарӣ
به دانندگان جهان افسری
Яке ҷой хуррам бипардохтанд
یکی جای خرم بپرداختند
з ҳар гӯнае ҷома ҳо сохтанд
ز هر گونهای جامهها ساختند
Бихону шикору ббзм ва ба май
به خوان و شکار و به بزم و به می
Ба наздики хоқони бадии неки пай
به نزدیک خاقان بدی نیک پی
Ҳамеи ҷусту рӯзяш ҷое бёФт
همیجست و روزیش جایی بیافت
Ба мардӣ ба гуфтораши андари шитофт
به مردی به گفتارش اندر شتافت
Ҳаме гуфт баҳром бадгавҳараст
همیگفت بهرام بدگوهر است
Аз оҳрмни бад куниш бадтараст
از آهرمن بدکنش بدتر است
Фурушади ҷаҳондидагонро ба чиз
فروشد جهاندیدگان را به چیز
Ки он чиз гуфтан наярзад пашиз
که آن چیز گفتن نیرزد پشیز
Варои ҳурмуз тоҷўр баркашид
ورا هرمز تاجور برکشید
Борҷши зи хуршед бартар кашид
به ارجش ز خورشید برتر کشید
Надонист кас дар ҷаҳони номи ӯй
ندانست کس در جهان نام اوی
зи гетӣ бар омад ҳамаи коми ӯй
ز گیتی بر آمد همه کام اوی
Агар бо ту бисёр хӯбӣ кунад
اگر با تو بسیار خوبی کند
Ба фарҷоми паймони ту бишиканад
به فرجام پیمان تو بشکند
Чунон ҳам ки бо шоҳи Эрони шикаст
چنان هم که با شاه ایران شکست
На хусрави параст ва на яздони параст
نه خسرو پرست و نه یزدان پرست
Гар ӯро фиристӣ ба наздики шоҳ
گر او را فرستی به نزدیک شاه
Сари шоҳи Эрон бар оре ба моҳ
سر شاه ایران بر آری به ماه
Азон пас ҳамаи чину Эрони ту рост
ازان پس همه چین و ایران تو راست
Нишастани гуҳ онҷо кунӣ кат ҳавост
نشستنگه آنجا کنی کت هواست
Чу хоқон шунид ин сухан хира шуд
چو خاقان شنید این سخن خیره شد
Ду чашмаши зи гуфтор ӯ тира шуд
دو چشمش ز گفتار او تیره شد
Бадв гуфт зини сон суханҳо магӯӣ
بدو گفت زین سان سخنها مگوی
Ки тира кунӣ назд мо об рӯй
که تیره کنی نزد ما آب روی
Ним ман бидонадяшу паймони шикан
نیم من بداندیش و پیمانشکن
Ки паймони шикан хок ёбад кафан
که پیمان شکن خاک یابد کفن
Чу бишунид хроди брзини сухан
چو بشنید خراد برزین سخن
Бидонаст кони кор ӯ шуд куҳан
بدانست کان کار او شد کهن
Ки баҳром додаш ба Эрони умед
که بهرام دادش به ایران امید
Сухани гуфтан ман шавад боду бед
سخن گفتن من شود باد و بید
Чу умеди хоқони бадви тираи гашт
چو امید خاقان بدو تیره گشت
Ба бечорагии сӯии хотуни гузашт
به بیچارگی سوی خاتون گذشت
Ҳамеи ҷусти токисти наздики ӯй
همیجست تا کیست نزدیک اوی
Ки равшан кунад ҷони торики ӯй
که روشن کند جان تاریک اوی
Яке коди худоӣ бадаст омадаш
یکی کدخدایی بهدست آمدش
Ҳамон низ бо ӯ нишаст омадаш
همان نیز با او نشست آمدش
Суханҳои хусрави бадв ёд кард
سخنهای خسرو بدو یاد کرد
Дили мард бетан бидон шод кард
دل مرد بیتن بدان شاد کرد
Бадв гуфт хотуни марои дастгир
بدو گفت خاتون مرا دستگیر
Буд то шавам бар дараш бар дабир
بود تا شوم بر درش بر دبیر
Чунин гуфт бо чорагар кадхудоӣ
چنین گفت با چارهگر کدخدای
Казу орзӯҳо наёяд биҷой
کزو آرزوها نیاید بجای
Ки баҳроми чубина домод ӯст
که بهرام چوبینه داماد اوست
Ва зўисти баҳромро мағзи впўст
و زویست بهرام را مغز و پوست
Ту мардии дабирии яке чораи соз
تو مردی دبیری، یکی چاره ساز
Вазин низ бар бод магушоӣ роз
وزین نیز بر باد مگشای راز
Чу хрод брзин шунид ин сухан
چو خراد برزین شنید این سخن
На сар дид паймон ӯро на бен
نه سر دید پیمان او را نه بن
Яке тарки бади пери номаши қлўн
یکی ترک بد پیر نامش قلون
Ки таркон варо доштандӣ забун
که ترکان ورا داشتندی زبون
Ҳамаи пӯстин буд пӯшиданаш
همه پوستین بود پوشیدنش
зи кашку зи арзани бадӣ хӯрданаш
ز کشک و ز ارزن بدی خوردنش
Касеро фиристод ва ӯро бихонад
کسی را فرستاد و او را بخواند
Барон номвари ҷойгоҳаши нишонд
بران نامور جایگاهش نشاند
Мар ӯро дирам дод ва динор дод
مر او را درم داد و دینار داد
Ҳамон пӯшиш ва хӯрд бисёр дод
همان پوشش و خورد بسیار داد
Чу бар хон нишастӣ варо хондӣ
چو بر خوان نشستی ورا خواندی
Бар номдоронаши бншондӣ
بر نامدارانش بنشاندی
Пурандешаи бади марди бсёрдон
پراندیشه بد مرد بسیاردان
Шикеби дилу зираку кордон
شکیبا دل و زیرک و کاردان
Вазон рӯй бо кадхудои сарой
وزان روی با کدخدای سرای
зи хотуни чинӣ ҳаме гуфт рой
ز خاتون چینی همیگفت رای
Ҳамон пеши хоқон ба рӯз ва ба шаб
همان پیش خاقان به روز و به شب
Чу рафтӣ ҳаме доштӣ бастаи лаб
چو رفتی همیداشتی بسته لب
Чунин гуфт бо меҳтари он марди пер
چنین گفت با مهتر آن مرد پیر
Ки чун ту сарафрози мардии дабир
که چون تو سرافراز مردی دبیر
Агар дар пизишкяти баҳраи бадӣ
اگر در پزشکیت بهره بدی
Вагар науммат аз даври шуҳраи бадӣ
وگر نامت از دور شهره بدی
Яке тоҷи нав буде бар сараш
یکی تاج نو بودیی بر سرش
Ба вижа ки бемор шуд духтараш
به ویژه که بیمار شد دخترش
Бадв гуфт кин донишам низ ҳаст
بدو گفت کاین دانشم نیز هست
Чу гӯйӣ басоем барин кордаст
چو گویی بسایم برین کار دست
Бишуд пеши хотуни давони коди худоӣ
بشد پیش خاتون دوان کدخدای
Ки донои пизишкии нўомд ба ҷой
که دانا پزشکی نوآمد به جای
Бадв гуфт шодони зӣу нӯши хур
بدو گفت شادان زی و نوش خور
Биораш мхори андарин корср
بیارش، مخار اندرین کار سر
Биёмад бхрод брзин бигуфт
بیامد به خراد برزین بگفت
Ки ин роз бояд ки дорӣ наҳуфт
که این راز باید که داری نهفت
Бирав пеш ӯ номи худро магӯӣ
برو پیش او نام خود را مگوی
Пизишкӣ кун аз хештани тоза рӯй
پزشکی کن از خویشتن تازهروی
Ба наздик хотун шуд он чора гар
به نزدیک خاتون شد آن چارهگر
Таба дид бемор ӯро ҷигар
تبه دید بیمار او را جگر
Бифармуд то об нор оваранд
بفرمود تا آب نار آورند
Ҳамон тара ҷӯйбор оваранд
همان ترهٔ جویبار آورند
Куҷои тарагар коснӣ хондаш
کجا تره گر کاسنی خواندش
Табаши хост каз мағзи бншондш
تبش خواست کز مغز بنشاندش
Ба фармони яздони чўшди ҳафт рӯз
به فرمان یزدان چو شد هفت روز
Шуд он духт чун моҳ гетӣ фурӯз
شد آن دخت چون ماه گیتیفروز
Биоварад динори хотуни зи ганҷ
بیاورد دینار خاتون ز گنج
Яке бадара ва тоӣ зарбафти панҷ
یکی بدره و تای زربفت پنج
Бадв гуфт кин носазовори чиз
بدو گفت کاین ناسزاوار چیز
Бигир ва бихоҳ онч боядат низ
بگیر و بخواه آنچ بایدت نیز
Чунин дод посух ки инро бидор
چنین داد پاسخ که این را بدار
Бихоҳам ҳар онгаҳ ки ояд ба кор
بخواهم هر آنگه که آید به کار