Кунун достони гӯй дар достон

کنون داستان گوی در داستان

Азон як дили ваяки забони расатон

ازان یک دل ویک زبان راستان

зи Тахтӣ ки хуонеи варои тоқи дис

ز تختی که خوانی ورا طاق دیس

Ки биниҳод парвизи дросприс

که بنهاد پرویز دراسپریس

Сармояи он зи заҳҳок буд

سرمایهٔ آن ز ضحاک بود

Ки нопорсо буду нопок буд

که ناپارسا بود و ناپاک بود

Бгоҳӣ ки рафт оФридўни гирд

بگاهی که رفت آفریدون گرد

Вазон тозён номи мардии бабрад

وزان تازیان نام مردی ببرد

Яке марди бад дар дамованди кӯҳ

یکی مرد بد در دماوند کوه

Ки шоҳаш ҷудо доштӣ азгрўаҳ

که شاهش جدا داشتی ازگروه

Куҷои ҷҳни брзини бадии номи ӯй

کجا جهن برزین بدی نام اوی

Расидаи баҳри кишварии коми ӯй

رسیده بهر کشوری کام اوی

Яке номвари шоҳро тахти сохт

یکی نامور شاه را تخت ساخت

Гуҳари гирд бар гирд ӯ дар ншохт

گهر گرد بر گرد او در نشاخت

Ки шоҳи оФридўни бдўшод буд

که شاه آفریدون بدوشاد بود

Ки он тахти пурмояи озод буд

که آن تخت پرمایه آزاد بود

Дирам дод мари ҷҳнро сӣ ҳазор

درم داد مر جهن را سی‌هزار

Яке тоҷи заррин ва ду гӯшвор

یکی تاج زرین و دو گوشوار

Ҳамон аҳди сорӣ ва омул навишт

همان عهد ساری و آمل نوشت

Ки бади марзи маншур ӯ чун биҳишт

که بد مرز منشور او چون بهشت

Бдонгаҳ ки Эрон ба Эраҷ расед

بدانگه که ایران به ایرج رسید

Казон номдорон вай омад падед

کزان نامداران وی آمد پدید

Ҷаҳондори шоҳи оФридўни се чиз

جهاندار شاه آفریدون سه چیز

Барон подшоҳии броФзўд низ

بران پادشاهی برافزود نیز

Яке тахт ва он гурзаи гоўсор

یکی تخت و آن گُرزهٔ گاوسار

Ки монадаст зу дар ҷаҳони ёдгор

که ماندست زو در جهان یادگار

Сдигри куҷои ҳафт чашмаи гуҳар

سدیگر کجا هفت چشمه گهر

Ҳаме хондӣ ном ӯ додгар

همی‌خواندی نام او دادگر

Чу Эраҷ бишуд зу бимонад ин се чиз

چو ایرج بشد زو بماند این سه چیز

Ҳамон шоди бад зу манӯчеҳр низ

همان شاد بد زو منوچهر نیز

Ҳар онкас ки ӯ тоҷи шоҳии бсўд

هر آنکس که او تاج شاهی بسود

Барон тахти чизеи ҳамеи брФзўд

بران تخت چیزی همی‌برفزود

Чу омад ба Кайхусрави неки бахт

چو آمد به کیخسرو نیک بخت

Фаровони биФзўди болои тахт

فراوان بیفزود بالای تخت

Барин ҳам нишон то ба лҳросп шуд

برین هم نشان تا به لهراسپ شد

Взў ҳамчунон то ба Гуштосп шуд

وزو همچنان تا به گشتاسپ شد

Чу Гуштоспи он тахт родед гуфт

چو گشتاسپ آن تخت رادید گفت

Ки кор бузургон нишоед наҳуфт

که کار بزرگان نشاید نهفت

Ба ҷомосп гуфт эй гиронмояи мард

به جاماسپ گفت ای گرانمایه مرد

Фузӯнӣ чаҳ дорӣ ба дайни коркард

فزونی چه داری به دین کارکرد

Якояк бибин то чаҳ хоҳӣ фузуд

یکایک ببین تا چه خواهی فزود

Пас аз марги мо рака хоҳад ситуд

پس از مرگ ما راکه خواهد ستود

Чу ҷои моспи он тахти робнгрид

چو جا ماسپ آن تخت رابنگرید

Бидид аз дар ганҷи дониши калид

بدید از در گنج دانش کلید

Бирав бар шумори сипеҳри баланд

برو بر شمار سپهر بلند

Ҳаме кард пайдо чаҳ ва чун вчнд

همی‌کرد پیدا چه و چون وچند

зи кайвони ҳамаи нақшҳо то ба моҳ

ز کیوان همه نقشها تا به ماه

Барон тахт кард ӯ ба фармони шоҳ

بران تخت کرد او به فرمان شاه

Чунин тобгоҳ Сикандар расед

چنین تابگاه سکندر رسید

зи шоҳон ҳар онкас ки он гоҳ дид

ز شاهان هر آنکس که آن گاه دید

Ҳаме брФзўдӣ бирав чанд чиз

همی‌برفزودی برو چند چیز

зи зару зи симу зи оҷу зи шиз

ز زر و ز سیم و ز عاج و ز شیز

Мари онро Сикандари ҳама пора кард

مر آن را سکندر همه پاره کرد

з бе донишии кор якбора кард

ز بی دانشی کار یکباره کرد

Басӣ аз бузургон ниҳон доштанд

بسی از بزرگان نهان داشتند

Ҳамеи даст бар дасти бгзоштнд

همی دست بر دست بگذاشتند

Бад-ӣни гӯнаи бад то сари Ардашер

بدین گونه بد تا سر اردشیر

Куҷо гашта бади номи он тахти пер

کجا گشته بد نام آن تخت پیر

Азон тахт ҷое нишоне наёфт

ازان تخت جایی نشانی نیافت

Барон орзӯи сӯии дигари штоФ

بران آرزو سوی دیگر شتاف

Бамурд ӯ ва он тахти азуи бозмонд

بمرد او و آن تخت ازو بازماند

Азон пас ки ком бузургӣ баранд

ازان پس که کام بزرگی براند

Бад-ӣни гӯнаи бад то ба прўизшоаҳ

بدین گونه بد تا به پرویزشاه

Расед он гиромии сазовори гоҳ

رسید آن گرامی سزاوار گاه

з ҳар кишварии меҳтарони робхўонд

ز هر کشوری مهتران رابخواند

Вазони тахт чанде суханҳо баранд

وزان تخت چندی سخنها براند

Азишон фаровони шикастаи бёФт

ازیشان فراوان شکسته بیافت

Ба шодии сӯии гирд кардани шитофт

به شادی سوی گرد کردن شتافت

Биоварад пас тахти шоҳи Ардашер

بیاورد پس تخت شاه اردشیر

зи Эрон ҳар онкас ки бади тизўир

ز ایران هر آنکس که بد تیزویر

Баҳам бар заданд он сазовори тахт

بهم بر زدند آن سزاوار تخت

Ба ҳангоми он шоҳи пирўзбхт

به هنگام آن شاه پیروزبخت

Варо даргар омад зи рӯму зи чин

ورا درگر آمد ز روم و ز چین

зи макрону Бағдоду Эрони замин

ز مکران و بغداد و ایران زمین

Ҳазор ва сад ва бист устод буд

هزار و صد و بیست استاد بود

Ки кирдори он тахташони ёдбӯд

که کردار آن تختشان یادبود

Ки ӯро баннои шоҳ Гуштосп кард

که او را بنا شاه گشتاسپ کرد

Барои ва ба тадбир ҷомосп кард

برای و به تدبیر جاماسپ کرد

Абои ҳарякии марди шогирди сӣ

ابا هریکی مرد شاگرد سی

зи рӯмӣу Бағдодӣу порсӣ

ز رومی و بغدادی و پارسی

Нафармуд то як замон дам заданд

نفرمود تا یک زمان دم زدند

Бадви сол то тахт барҳам заданд

بدو سال تا تخت برهم زدند

Чўбр пой карданд тахти баланд

چوبر پای کردند تخت بلند

Дарахшнда шуд рӯй бахти баланд

درخشنده شد روی بخت بلند

Буриш буд болои сад шоҳи раш

برش بود بالای صد شاه رش

Чу ҳафтод раши брнҳии азбрш

چو هفتاد رش برنهی ازبرش

Сад ва бист раш низ паҳноаш буд

صد و بیست رش نیز پهناش بود

Ки паҳноаши камтари зи болоаш буд

که پهناش کمتر ز بالاش بود

Баландяши панҷоҳ ва сад шоҳи раш

بلندیش پنجاه و صد شاه رش

Чунон бад ки бар абри судии сараш

چنان بد که بر ابر سودی سرش

Ҳамон шоҳи раш ҳар ршӣ зу се раш

همان شاه رش هر رشی زو سه رش

Казон сар бидидӣ бен кишвараш

کزان سر بدیدی بن کشورش

Басии рӯз дар моҳ ҳар бомдод

بسی روز در ماه هر بامداد

Яке фарш будӣ ба дигари ниҳод

یکی فرش بودی به دیگر نهاد

Ҳамон тахт ба дувоздаҳ лухт буд

همان تخت به دوازده لخت بود

Ҷаҳонии саросари ҳамаи тахт буд

جهانی سراسر همه تخت بود

Бирав баш заррини саду чли ҳазор

برو بش زرین صد و چل هزار

зи пирӯза бар зар карда нигор

ز پیروزه بر زر کرده نگار

Ҳамаи нуқраи хоми бади мех баш

همه نقرهٔ خام بد میخ بش

Яке сад ба мисқол бо шаст ва шаш

یکی صد به مثقال با شست و شش

Чу андари барра хур наҳодӣ чароғ

چو اندر بره خور نهادی چراغ

Пасаш дашт будӣ ва дар пеши боғ

پسش دشت بودی و در پیش باغ

Чўхўршиди дрширгштии дурушт

چوخورشید درشیرگشتی درشت

Мрони тахтро сӯй ӯ буд пушт

مرآن تخت را سوی او بود پشت

Чу ҳангомаи тир моҳ омадӣ

چو هنگامهٔ تیر ماه آمدی

Гуҳи мива ва ҷашнгоҳ омадӣ

گه میوه و جشنگاه آمدی

Сӯии мивау боғ будяш рӯй

سوی میوه و باغ بودیش روی

Бидон то биёбад зҳрмиўаҳи буи

بدان تا بیابد زهرمیوه بوی

Зимистон ки будӣ гуҳи боду нам

زمستان که بودی گه باد و نم

Бар он тахт бркс набӯдӣ дижам

بر آن تخت برکس نبودی دژم

Ҳамаи тоқҳо буд бастаи азор

همه طاقها بود بسته ازار

з хазу смўр аз дар шаҳриёр

ز خز و سمور از در شهریار

Ҳамон гӯии заррину симини ҳазор

همان گوی زرین و سیمین هزار

Бар оташ ҳаме тофтӣ ҷомаи дор

بر آتش همی‌تافتی جامه‌دار

Ба мисқол азон ҳарякии панҷсад

به مثقال ازان هریکی پانصد

Каз оташ шудӣ сурх ҳамчун басад

کز آتش شدی سرخ همچون بسد

Яке нима зу андари оташи бадӣ

یکی نیمه زو اندر آتش بدی

Дигар пеши гардони саркаши бадӣ

دگر پیش گردان سرکش بدی

Шумори ситораи даҳ ва ду ва ҳафт

شمار ستاره ده و دو و هفت

Ҳамон моҳи тобони ббрҷӣ ки рафт

همان ماه تابان ببرجی که رفت

Чаҳ зу истода чаҳ мондаи баҷо

چه زو ایستاده چه مانده بجا

Бидидӣ ба чашми сари ахтргро

بدیدی به چشم سر اخترگرا

зи шаб низ дидӣ ки чанде гузашт

ز شب نیز دیدی که چندی گذشت

Сипеҳр аз бар хок бар чанд гашт

سپهر از بر خاک بر چند گشت

Азон тахтҳо чанд заррини бадӣ

ازان تختها چند زرین بدی

Чаҳ мояи зи зари гавҳари огӣни бадӣ

چه مایه ز زر گوهر آگین بدی

Шумориш надонист кардан касе

شمارش ندانست کردن کسی

Агар чанд будяш дониши басӣ

اگر چند بودیش دانش بسی

Ҳрони гавҳарии каши бҳохўор буд

هرآن گوهری کش بهاخوار بود

Камобеш ҳафтод динор буд

کمابیش هفتاد دینار بود

Басӣ низ бигузашт бар ҳафтсад

بسی نیز بگذشت بر هفتصد

Ҳамеи гири зини гӯна аз неку бад

همی‌گیر زین گونه از نیک و بد

Басии сурхи гӯгирди бади каши баҳо

بسی سرخ گوگرد بد کش بها

Надонист каси мояу мунтаҳо

ندانست کس مایه و منتها

Ки равшани бадӣ дар шаби тираи чеҳр

که روشن بدی در شب تیره چهر

Чўноҳид рахшон шудӣ бар сипеҳр

چوناهید رخشان شدی بر سپهر

Ду тахт аз бар тахти пурмоя буд

دو تخت از بر تخت پرمایه بود

зи гавҳари басии моя бар моя буд

ز گوهر بسی مایه بر مایه بود

Киин тахтро номи бади мяш сор

کهین تخت را نام بد میش سار

Сари мяш будӣ бирав бар нигор

سر میش بودی برو بر نگار

Маин тахти рохўондии ложвард

مهین تخت راخواندی لاژورد

Ки ҳаргиз набӯдӣ бирав боду гирд

که هرگز نبودی برو باد و گرد

Се дигари саросари зи пирӯза буд

سه دیگر سراسر ز پیروزه بود

Бадв ҳар ки дидяш дилсӯза буд

بدو هر که دیدیش دلسوزه بود

Азин то бидон поя будӣ чаҳор

ازین تا بدان پایه بودی چهار

Ҳамаи пояи заррину гўҳрнгор

همه پایه زرین و گوهرنگار

Ҳронкс ки деҳқони баду зердаст

هرآنکس که دهقان بد و زیردست

Варои мяши сар буд ҷой нишаст

ورا میش سر بود جای نشست

Саворони нобоки рӯзи набард

سواران ناباک روز نبرد

Шудандӣ барон гунбади ложвард

شدندی بران گنبد لاژورد

Ба пирӯза бар ҷои дастур буд

به پیروزه بر جای دستور بود

Ки аз кдхдоииши ранҷур буд

که از کدخداییش رنجور بود

Чу бар тахти пирӯза будӣ нишаст

چو بر تخت پیروزه بودی نشست

Хирадманд будӣу мҳтрпрст

خردمند بودی و مهترپرست

Чу рафтӣ ба дастурии раҳнамоӣ

چو رفتی به دستوری رهنمای

Магар ёфтӣ назд парвизи ҷой

مگر یافتی نزد پرویز جای

Яке ҷомаи афкандаи бади зарбафт

یکی جامه افکنده بد زربفت

Буриш буд вболоши панҷоҳ ва ҳафт

برش بود وبالاش پنجاه و هفت

Бгўҳри ҳамаи решаҳо бофта

بگوهر همه ریشه‌ها بافته

Зибри шӯша зар бирав тофта

زبر شوشهٔ زر برو تافته

Бадв карда пидоншони сипеҳр

بدو کرده پیدانشان سپهر

Чу баҳрому кайвон ва чун моҳу меҳр

چو بهرام و کیوان و چون ماه و مهر

зи кайвону тиру зи гардандаи моҳ

ز کیوان و تیر و ز گردنده ماه

Падедор карда з ҳар дастгоҳ

پدیدار کرده ز هر دستگاه

Ҳам аз ҳафт кишвар бирав бар нишон

هم از هفت کشور برو بر نشان

зи деҳқон ва аз разми гарданкашон

ز دهقان و از رزم گردنکشان

Бирав бар нишони чл ва ҳашт шоҳ

برو بر نشان چل و هشت شاه

Падедор карда сари тоҷу гоҳ

پدیدار کرده سر تاج و گاه

Бирав бофтаи тоҷи шоҳаншаҳон

برو بافته تاج شاهنشهان

Чунон ҷома ҳаргиз набад дараҷаон

چنان جامه هرگز نبد درجهان

Ба чини дарӣкии марди бад бе ҳам?ил

به چین دریکی مرد بد بی‌همال

Ҳамеи бофти он ҷомаи роҳФти сол

همی‌بافت آن جامه راهفت سال

Срсоли нави ҳурмузи фурӯдин

سرسال نو هرمز فرودین

Биёмад бар шоҳи Эрони замин

بیامد بر شاه ایران زمین

Бабради он кеи фарши наздики шоҳ

ببرد آن کیی فرش نزدیک شاه

Гарон моягон барграфтанд роҳ

گران مایگان برگرفتند راه

Бгстрди рӯзи нави он ҷома ро

بگسترد روز نو آن جامه را

зи шодии ҷдокрди худкома ро

ز شادی جداکرد خودکامه را

Барон ҷома бар маҷлис оростанд

بران جامه بر مجلس آراستند

Навозанда равад ва ме хостанд

نوازندهٔ رود و می خواستند

Ҳаме офарин хонд саркаш ба равад

همی آفرین خواند سرکش به رود

Шаҳаншоҳро дод чанде дуруд

شهنشاه را داد چندی درود

Бузургон бирав гавҳар афшоданад

بزرگان برو گوهر افشاندند

Ки фарши бузургаши ҳамеи хонданд

که فرش بزرگش همی‌خواندند