Чунин гуяд он пери дониш пажӯҳ

چنین گوید آن پیر دانش‌پژوه

Ҳунарманду гӯянда ва бо шиква

هنرمند و گوینده و با شکوه

Ки дар пардаи бади золро барда Эй

که در پرده بد زال را بنده‌ای

Навозанда раваду гӯянда Эй

نوازندهٔ رود و گوینده‌ای

Канизаки писари зоди рӯзии яке

کنیزک پسر زاد روزی یکی

Ки азмоаҳ пайдо набӯд андакӣ

که ازماه پیدا نبود اندکی

Ба болоу дидори соми савор

به بالا و دیدار سام سوار

Азу шод шуд дӯдаи номдор

ازو شاد شد دودهٔ نامدار

Ситораи шиносону кндоўрон

ستاره‌شناسان و کنداوران

зи Кашмӣру кобули гузидаи сарон

ز کشمیر و کابل گزیده سران

зи оташи парасту зи яздони параст

ز آتش‌پرست و ز یزدان‌پرست

Бирафтанд бо зиҷи рӯмӣ ба даст

برفتند با زیج رومی به دست

Гирифтанд яксар шумори сипеҳр

گرفتند یکسر شمار سپهر

Ки дорад барон кӯдаки хиради меҳр

که دارد بران کودک خرد مهر

Ситораи шмркон шигифтӣ бидид

ستاره شمرکان شگفتی بدید

Ҳаме ин бидон он бад-ӣн бингаред

همی این بدان آن بدین بنگرید

Бигуфтанд бо золи соми савор

بگفتند با زال سام سوار

Ки эй аз баланди ахтарони ёдгор

که ای از بلند اختران یادگار

Гирифтем ва ҷустем рози сипеҳр

گرفتیم و جستیم راز سپهر

Надорад бад-ӣни кӯдаки хиради меҳр

ندارد بدین کودک خرد مهر

Чу ин хуби чеҳра ба мардӣ расад

چو این خوب چهره به مردی رسد

Ба гоҳи далерӣ ва гардӣ расад

به گاه دلیری و گردی رسد

Кунад тухмаи соми нирми табоҳ

کند تخمهٔ سام نیرم تباه

Шикасти андрорди бад-ӣни дастгоҳ

شکست اندرآرد بدین دستگاه

Ҳамаи систон зу шавад пурхурӯш

همه سیستان زو شود پرخروش

Ҳамаи шаҳр Эрон барояд ба ҷӯш

همه شهر ایران برآید به جوش

Шавад талхи азуи рӯз бар ҳар касе

شود تلخ ازو روز بر هر کسی

Азон пас ба гетӣ намонад басӣ

ازان پس به گیتی نماند بسی

Ғамии гашт зон кори дастони сом

غمی گشت زان کار دستان سام

зи додари гетии ҳамеи баради ном

ز دادار گیتی همی برد نام

Ба яздон чунин гуфт к-эии раҳнамоӣ

به یزدان چنین گفت کای رهنمای

Ту дории сипеҳри равонро ба пой

تو داری سپهر روان را به پای

Ба ҳар кори пушту паноҳами тӯй

به هر کار پشت و پناهم توی

Намояндаи ройу роҳами тӯй

نمایندهٔ رای و راهم توی

Сипеҳри офаридӣу ахтари ҳамон

سپهر آفریدی و اختر همان

Ҳамаи некуии боди моро гумон

همه نیکویی باد ما را گمان

Биҷузи кому ором ва хӯбӣ мабод

بجز کام و آرام و خوبی مباد

Варо ном кард он сипаҳбади шғод

ورا نام کرد آن سپهبد شغاد

Ҳаме дошт модар чу шуд сайри шер

همی داشت مادر چو شد سیر شیر

Длорому гӯяндау ёдгир

دلارام و گوینده و یادگیر

Барон соли кӯдаки броФрохти ёл

بران سال کودک برافراخت یال

Бар шоҳ кобул фиристод зол

بر شاه کابل فرستاد زال

Ҷавон шуд ба болои сарви баланд

جوان شد به بالای سرو بلند

Савории диловар ба гурзу каманд

سواری دلاور به گرز و کمند

Сипаҳдори кобул бадв бингаред

سپهدار کابل بدو بنگرید

Ҳамеи тоҷу тахти каёнро сзид

همی تاج و تخت کیان را سزید

Ба гетӣ ба дидор ӯ буд шод

به گیتی به دیدار او بود شاد

Бадв дод духтари зи баҳри нажод

بدو داد دختر ز بهر نژاد

зи ганҷи бузурги ончи бад дар хӯриш

ز گنج بزرگ آنچ بد در خورش

Фиристод бо номвари духтараш

فرستاد با نامور دخترش

Ҳаме дошташ чун яке тозаи себ

همی داشتش چون یکی تازه سیب

Каз ахтар набӯдӣ брўбри наҳиф

کز اختر نبودی بروبر نهیب

Бузургони Эрону Ҳиндӯстон

بزرگان ایران و هندوستان

з рустам задандӣ ҳамеи достон

ز رستم زدندی همی داستان

Чунон бад ки ҳар соли як чарми гов

چنان بد که هر سال یک چرم گاو

зи кобули ҳамеи хостии божу сов

ز کابل همی خواستی باژ و ساو

Дар андешаи меҳтари кобулӣ

در اندیشهٔ مهتر کابلی

Чунон бад казу рустами зобулӣ

چنان بد کزو رستم زابلی

Нагирад зи кори дирам низ ёд

نگیرد ز کار درم نیز یاد

Азон пас ки домод ӯ шуд шғод

ازان پس که داماد او شد شغاد

Чу ҳангом бож омад он бстднд

چو هنگام باژ آمد آن بستدند

Ҳамаи коблстони баҳам бар заданд

همه کابلستان بهم بر زدند

Дижам шуд зи кори бародари шғод

دژم شد ز کار برادر شغاد

Накард он сухани пеши кас низ ёд

نکرد آن سخن پیش کس نیز یاد

Чунин гуфт бо шоҳи кобули ниҳон

چنین گفت با شاه کابل نهان

Ки ман сайри гаштами зи кори ҷаҳон

که من سیر گشتم ز کار جهان

Бародар ки ӯро зи ман шарм нест

برادر که او را ز من شرم نیست

Марои сӯй ӯ роҳ ва озарм нест

مرا سوی او راه و آزرم نیست

Чаҳ меҳтари бародар чаҳ бегона Эй

چه مهتر برادر چه بیگانه‌ای

Чаҳ фарзонаи мардӣ чаҳ девона Эй

چه فرزانه مردی چه دیوانه‌ای

Бисозем ва ӯро ба доми оварем

بسازیم و او را به دام آوریم

Ба гетии бад-ӣни кори номи оварем

به گیتی بدین کار نام آوریم

Бигуфтанд ва ҳар ду баробар шуданд

بگفتند و هر دو برابر شدند

Ба андеша аз моҳ бартар шуданд

به اندیشه از ماه برتر شدند

Нигар то чаҳ гуфтаст марди хирад

نگر تا چه گفته‌ست مرد خرد

Ки ҳаркас ки бад кард кайфари барад

که هرکس که بد کرد کیفر برد

Шабӣ то баромади зи кӯҳи офтоб

شبی تا برآمد ز کوه آفتاب

Ду танро сар андар наомад ба хоб

دو تن را سر اندر نیامد به خواب

Ки мо ном ӯ аз ҷаҳон кам кунем

که ما نام او از جهان کم کنیم

Дилу дидаи золи пар нам кунем

دل و دیدهٔ زال پر نم کنیم

Чунин гуфт бо шоҳи кобули шғод

چنین گفت با شاه کابل شغاد

Кигар зин сухан дод хоҳем дод

که گر زین سخن داد خواهیم داد

Яке сур кун меҳтаронро бихон

یکی سور کن مهتران را به خوان

намева раваду ромишгаронро бихон

می و رود و رامشگران را بخوان

Ба май хӯрдани андари марои сарди гӯй

به می خوردن اندر مرا سرد گوی

Миёни каёни ноҷавонмарди гӯй

میان کیان ناجوانمرد گوی

з хорӣ шавам сӯии Зобулстон

ز خواری شوم سوی زابلستان

Бинолам зи солори коблстон

بنالم ز سالار کابلستان

Чаҳ пеши бародар чаҳ пеши падар

چه پیش برادر چه پیش پدر

Туро носазо хонаму бдгҳр

ترا ناسزا خوانم و بدگهر

Брошўбд ӯро сар аз баҳри ман

برآشوبد او را سر از بهر من

Биёбад барин номвари шаҳри ман

بیاید بدین نامور شهر من

Барояд чунин кор бар дасти мо

برآید چنین کار بر دست ما

Ба чархи фалак бар буд шасти мо

به چرخ فلک‌بر بود شست ما

Ту нхчиргоҳӣ нигаҳ кун ба роҳ

تو نخچیرگاهی نگه کن به راه

Бикун чоҳ чанде ба нахчиргоҳ

بکن چاه چندی به نخچیرگاه

Барандозаи рустаму Рахши соз

براندازهٔ رستم و رخش ساز

Ба бен дар нишони теғҳои дароз

به بن در نشان تیغهای دراز

Ҳамон найзау ҳарбаи обгун

همان نیزه و حربهٔ آبگون

Синон аз бару найзаи зери андарун

سنان از بر و نیزه زیر اندرون

Агар сад кунӣ чоҳи беҳтари зи панҷ

اگر صد کنی چاه بهتر ز پنج

Чу хоҳӣ ки осӯдаи гардии зи ранҷ

چو خواهی که آسوده گردی ز رنج

Биҷои ори сад марди найранги соз

بجای آر صد مرد نیرنگ ساز

Бикун чоҳ ва бар бод магушоӣ роз

بکن چاه و بر باد مگشای راز

Сари чоҳро сахт кун зон сипас

سر چاه را سخت کن زان سپس

магӯӣ ин сухан низ бо ҳеҷ кас

مگوی این سخن نیز با هیچ‌کس

Бишуд шоҳу рой аз маниш давр кард

بشد شاه و رای از منش دور کرد

Ба гуфтори он бехирад сур кард

به گفتار آن بی‌خرد سور کرد

Маонро саросари з кобул бихонад

مهان را سراسر ز کابل بخواند

Бихон писандидаи шани брншонд

بخوان پسندیده‌شان برنشاند

Чу нон хӯрда шуд маҷлис оростанд

چو نان خورده شد مجلس آراستند

намева равад ва ромишгарон хостанд

می و رود و رامشگران خواستند

Чу сар пар шуд аз бодаи хусравӣ

چو سر پر شد از بادهٔ خسروی

Шғод андар ошуфт аз бдхўӣ

شغاد اندر آشفت از بدخوی

Чунин гуфт бо шоҳи кобул ки ман

چنین گفت با شاه کابل که من

Ҳамеи сарфарозам ба ҳар анҷуман

همی سرفرازم به هر انجمن

Бародар чу рустам чу дастони падар

برادر چو رستم چو دستان پدر

Азин номвартар ки дорад гуҳар

ازین نامورتر که دارد گهر

Азуи шоҳ кобул барошуфт ва гуфт

ازو شاه کابل برآشفت و گفت

Ки чандин чаҳ дории сухан дар наҳуфт

که چندین چه داری سخن در نهفت

Ту аз тухмаи соми нирм на Эй

تو از تخمهٔ سام نیرم نه‌ای

Бародар нае хеши рустам на Эй

برادر نه‌ای خویش رستم نه‌ای

Накардаст ёд аз ту дастони сом

نکردست یاد از تو دستان سام

Бародари зи ту кӣ барад низ ном

برادر ز تو کی برد نیز نام

Ту аз чокарони камтарӣ бар дараш

تو از چاکران کمتری بر درش

Бародар нахонд турои модараш

برادر نخواند ترا مادرش

зи гуфтор ӯ танг дил шуд шғод

ز گفتار او تنگ‌دل شد شغاد

Барошуфту сари сӯии зобули ниҳод

برآشفت و سر سوی زابل نهاد

Ҳаме рафт бо кобулӣ чанд мард

همی رفت با کابلی چند مرد

Дилии пари зи кини лаби пар аз боди сард

دلی پر ز کین لب پر از باد سرد

Биёмад ба даргоҳи фаррухи падар

بیامد به درگاه فرخ پدر

Дилии пари зи чораи пар аз кӣнаи сар

دلی پر ز چاره پر از کینه سر

Ҳам анга чу рӯй писар дид зол

هم‌انگه چو روی پسر دید زال

Чунон брзу боло ва он фару ёл

چنان برز و بالا و آن فر و یال

Бипурсед бисёру бнўохтш

بپرسید بسیار و بنواختش

Ҳам анга бар пилтани тохташ

هم‌انگه بر پیلتن تاختش

зи дидор ӯ шод шуд паҳлавон

ز دیدار او شاد شد پهلوان

Чу дидаш хирадманду равшани равон

چو دیدش خردمند و روشن‌روان

Чунин гуфт каз тухмаи соми шер

چنین گفت کز تخمهٔ سام شیر

Назояд магари зӯрманду далер

نزاید مگر زورمند و دلیر

Чигунааст кори ту бо кобулӣ

چگونه است کار تو با کابلی

Чаҳ гӯйанд аз рустами зобулӣ

چه گویند از رستم زابلی

Чунин дод посух ба рустами шғод

چنین داد پاسخ به رستم شغاد

Ки аз шоҳ кобул макун низ ёд

که از شاه کابل مکن نیز یاد

Азуи некуии бади марои пеши азин

ازو نیکویی بد مرا پیش ازین

Чу дидӣ маро хондӣ офарин

چو دیدی مرا خواندی آفرین

Кунун мехӯрд чанг созад ҳаме

کنون می خورَد، جنگ سازد همی

Сар аз ҳар касе барфарозади ҳаме

سر از هر کسی برفرازد همی

Мробри сари анҷуман хор кард

مرابر سر انجمن خوار کرد

Ҳамон гавҳари бад падедор кард

همان گوهر بد پدیدار کرد

Ҳаме гуфт то кӣ азин божу сов

همی گفت تا کی ازین باژ و ساو

На бо систон мо надорем тов

که با سیستان ما نداریم تاو

Азин пас нагӯем кӯ рустамаст

ازین پس نگوییم کو رستمست

На зу мардӣу гавҳар мо камаст

نه زو مردی و گوهر ما کمست

На фарзанди золӣ маро гуфт низ

نه فرزند زالی مرا گفت نیز

Вагар ҳастӣ ӯ худ наярзад ба чиз

وگر هستی او خود نیرزد به چیز

Азон меҳтарон шуд дилами пари зи дард

ازان مهتران شد دلم پر ز درد

зи кобули брондми ду рухсораи зард

ز کابل براندم دو رخساره زرد

Чу бишунид рустам барошуфт ва гуфт

چو بشنید رستم برآشفت و گفت

Ки ҳаргиз намонад сухан дар наҳуфт

که هرگز نماند سخن در نهفت

Азуи нири мандяши вази лашкараш

ازو نیز مندیش وز لشکرش

Ки маи лашкараши боду маи афсараш

که مه لشکرش باد و مه افسرش

Ман ӯро бад-ӣн гуфта биҷон кунам

من او را بدین گفته بیجان کنم

Бирав бар дили дӯда печон кунам

برو بر دل دوده پیچان کنم

Турои брншонм бар тахти ӯй

ترا برنشانم بر تخت اوی

Ба хоки андари орми сари бахти ӯй

به خاک اندر آرم سر بخت اوی

Ҳаме дошташ рӯй чанд арҷманд

همی داشتش روز چند، ارجمند

Супурдаи бадви ҷойгоҳи баланд

سپرده بدو جایگاه بلند

з лашгар гузин кард шоистаи мард

ز لشگر گزین کرد شایسته مرد

Касеро ки зебо буд дар набард

کسی را که نامی بود در نبرد

Бифармуд то соз рафтан кунанд

بفرمود تا ساز رفتن کنند

зи зобул ба кобул нишастан кунанд

ز زابل به کابل نشیمن کنند

Чу шуд кори лашкари ҳамаи сохта

چو شد کار لشکر همه ساخته

Дили паҳлавони гашти пардохта

دل پهلوان گشت پرداخته

Биёмад бар марди ҷангии шғод

بیامد بر مرد جنگی شغاد

Ки бо шоҳ кобул макун разми ёд

که با شاه کابل مکن رزم یاد

Кигар номи ту брнўисм бар об

که گر نام تو برنویسم بر آب

Ба кобули наёбади каси орому хоб

به کابل نیابد کس آرام و خواب

Ки ёрад ки пеш ту ояд ба ҷанг

که یارد که پیش تو آید به جنگ

Вагар ту биҷунбӣ ки созад диранг

وگر تو بجنبی که سازد درنگ

Баронам ки ӯ зин пашмон шудаст

برآنم که او زین پشیمان شده‌ست

Вазин рафтанами сӯй дармон шудаст

وزین رفتنم سوی درمان شده‌ست

Биорад кунун пеши хоҳишгарон

بیارد کنون پیش خواهشگران

зи кобули гузидаи фаровони сарон

ز کابل گزیده فراوان سران

Чунин гуфт рустам ки инаст роҳ

چنین گفت رستم که اینست راه

Марои худ ба кобул набояд сипоҳ

مرا خود به کابل نباید سپاه

Зуввораи басу номвари сад савор

زواره بس و نامور صد سوار

Пиёдаи ҳамон низ сад номдор

پیاده همان نیز صد نامدار