Нигаҳ кард грсиўзи номдор
نگه کرد گرسیوز نامدار
Саворони таркони гузидаи ҳазор
سواران ترکان گزیده هزار
Хнидаҳи сипоҳи андроўрди гирд
خنیده سپاه اندرآورد گرد
Бишуд шодмон то Сиёвуши гирд
بشد شادمان تا سیاووش گرد
Сиёвуш чу бишунид биспурад роҳ
سیاوش چو بشنید بسپرد راه
Пазира шудаш тозён бо сипоҳ
پذیره شدش تازیان با سپاه
Гирифтанд мари икдгрро канор
گرفتند مر یکدگر را کنار
Сиёвуш бипурсед аз шаҳриёр
سیاوش بپرسید از شهریار
Ба айвон кашиданд зон ҷойгоҳ
به ایوان کشیدند زان جایگاه
Сиёвуш биёрост ҷои сипоҳ
سیاوش بیاراست جای سپاه
Дигар рӯз грсиўз омад пагоҳ
دگر روز گرسیوز آمد پگاه
Биоварад халъати зи наздики шоҳ
بیاورد خلعت ز نزدیک شاه
Сиёвуш бидон халъати шаҳриёр
سیاوش بدان خلعت شهریار
Нигаҳ кард ва шуд чун гули андари баҳор
نگه کرد و شد چون گل اندر بهار
Нишаст аз бар бораи гоми зан
نشست از بر بارهٔ گام زن
Саворон Эрон шуданд анҷуман
سواران ایران شدند انجمن
Ҳамаи шаҳру барзани якояки бадавӣ
همه شهر و برزن یکایک بدوی
Намӯду сӯй кох биниҳод рӯй
نمود و سوی کاخ بنهاد روی
Ҳам онгаҳ ба назд Сиёвуш чу бод
هم آنگه به نزد سیاوش چو باد
Саворӣ биёмад варо мужда дод
سواری بیامد ورا مژده داد
Ки аз духтари паҳлавони сипоҳ
که از دختر پهلوان سپاه
Яке кӯдак омад ба монанди шоҳ
یکی کودک آمد به مانند شاه
Варо ном карданд фаррухи фурӯд
ورا نام کردند فرخ فرود
Ба тира шаб омад чу перони шунӯд
به تیره شب آمد چو پیران شنود
Ба зӯдии маро бо саворӣ дигар
به زودی مرا با سواری دگر
Бигуфт инак шӯи шоҳро мужда бар
بگفت اینک شو شاه را مژده بر
Ҳамон модари кӯдаки арҷманд
همان مادر کودک ارجمند
Ҷрираҳи сари бонувони баланд
جریره سر بانوان بلند
Бифармуд яксар ба Фрмонброн
بفرمود یکسر به فرمانبران
Задани дасти он хирад бар заъфарон
زدن دست آن خرد بر زعفران
Ниҳоданд бар пушти ин нома бар
نهادند بر پشت این نامه بر
Ки пеши Сиёвуши худкома бар
که پیش سیاووش خودکامه بر
Бигӯяш ки ҳар чанд ман солхўрд
بگویش که هر چند من سالخورد
Бидам поки яздони маро шод кард
بدم پاک یزدان مرا شاد کرد
Сиёвуш бадв гуфт гоҳи маӣ
سیاوش بدو گفت گاه مهی
Азин тухмаи ҳаргизи мабодои тиҳӣ
ازین تخمه هرگز مبادا تهی
Фиристодаро дод чандон дирам
فرستاده را داد چندان درم
Ки орандаи гашт аз кашӣдан дижам
که آرنده گشت از کشیدن دژم
Ба кохи фарангиси рафтанди шод
به کاخ فرنگیس رفتند شاد
Бидид он бузургии фаррухи нажод
بدید آن بزرگی فرخ نژاد
Парастор чанде ба заррини кулоҳ
پرستار چندی به زرین کلاه
Фарангис бо тоҷ дар пеши гоҳ
فرنگیس با تاج در پیشگاه
Фурӯд омад аз тахту барадаши нисор
فرود آمد از تخت و بردش نثار
Бпрсидш аз шаҳру зи шаҳриёр
بپرسیدش از شهر و ز شهریار
Дилу мағз грсиўз омад ба ҷӯш
دل و مغز گرسیوز آمد به جوش
Дигаргуна тар шуд ба ойину ҳуш
دگرگونهتر شد به آیین و هوش
Ба дил гуфт солӣ чунин бугзарад
به دل گفت سالی چنین بگذرد
Сиёвуш касеро ба кас нашимурд
سیاوش کسی را به کس نشمرد
Ҳамаш подшоҳӣаст ҳам тоҷу гоҳ
همش پادشاهیست هم تاج و گاه
Ҳамаш ганҷ ва ҳам дониш ва ҳам сипоҳ
همش گنج و هم دانش و هم سپاه
Ниҳони дили хеш пайдо накард
نهان دل خویش پیدا نکرد
Ҳаме буд печону рухсораи зард
همی بود پیچان و رخساره زرد
Бадв гуфт бархӯрдӣ аз ранҷи хеш
بدو گفت برخوردی از رنج خویش
Ҳамаи соли шодони дил аз ганҷи хеш
همه سال شادان دل از گنج خویش
Ниҳоданд дар кохи заррини ду тахт
نهادند در کاخ زرین دو تخت
Нишастанд шодони дилу неки бахт
نشستند شادان دل و نیکبخت
Навозанда равад бо мегусор
نوازندهٔ رود با میگسار
Биёмад бар тахти гўҳрнгор
بیامد بر تخت گوهرنگار
з нолидани чанг ва раваду сурӯд
ز نالیدن چنگ و رود و سرود
Ба шодӣ ҳаме дод дилро дуруд
به شادی همی داد دل را درود
Чу хуршед тобанда бикшод роз
چو خورشید تابنده بگشاد راز
Ба ҳарҷоӣ бинмуд чеҳр аз фароз
به هرجای بنمود چهر از فراز
Сиёвуши зи айвон ба майдони гузашт
سیاوش ز ایوان به میدان گذشت
Ба бозии ҳамеи гирди майдони бгшт
به بازی همی گرد میدان بگشت
Чу грсиўз омад биндохти гӯй
چو گرسیوز آمد بینداخت گوی
Сипаҳбади пас гӯй биниҳод рӯй
سپهبد پس گوی بنهاد روی
Чу ӯ гӯй дар захм чавгон гирифт
چو او گوی در زخم چوگان گرفت
Ҳам оварад ӯ хок майдон гирифт
همآورد او خاک میدان گرفت
зи чавгон ӯ гӯй шуд нопадид
ز چوگان او گوی شد ناپدید
Ту гуфтӣ сипеҳраш ҳаме баркашид
تو گفتی سپهرش همی برکشید
Бифармуд то тахт заррин ниҳанд
بفرمود تا تخت زرین نهند
Ба майдони пархош жўпин ниҳанд
به میدان پرخاش ژوپین نهند
Ду меҳтар нишастанд бар тахти зар
دو مهتر نشستند بر تخت زر
Бидон то крои брФрўзди ҳунар
بدان تا کرا برفروزد هنر
Бадв гуфт грсиўз эй шаҳриёр
بدو گفت گرسیوز ای شهریار
Ҳунарманди вази хусравони ёдгор
هنرمند وز خسروان یادگار
Ҳунар бар гуҳар низ карда гузар
هنر بر گهر نیز کرده گذر
Сазадгар намое ба таркони ҳунар
سزد گر نمایی به ترکان هنر
Ба нӯки синон ва ба тиру камон
به نوک سنان و به تیر و کمان
Замин оварад тирагии як замон
زمین آورد تیرگی یک زمان
Ба бар зад Сиёвуш бидон кори даст
به بر زد سیاوش بدان کار دست
Ба зин андар омад з тахт нишаст
به زین اندر آمد ز تخت نشست
Зираро ба ҳам бар бибастанд панҷ
زره را به هم بر ببستند پنج
Ки аз як зира тан раседӣ ба ранҷ
که از یک زره تن رسیدی به رنج
Ниҳоданд бар хати овардгоҳ
نهادند بر خط آوردگاه
Назора бирав бар з ҳар сӯи сипоҳ
نظاره برو بر ز هر سو سپاه
Сиёвуши яке найзаи шоҳвор
سیاوش یکی نیزهٔ شاهوار
Куҷо доштӣ аз падари ёдгор
کجا داشتی از پدر یادگار
Ки дар ҷанг Мозандарон доштӣ
که در جنگ مازندران داشتی
Ба нахчир бар шери бгзоштӣ
به نخچیر بر شیر بگذاشتی
Ба овардга рафт найзаи бадаст
به آوردگه رفت نیزه به دست
Аннанро бипечед чун пели маст
عنان را بپیچید چون پیل مست
Бузади найза ва барграфт он зира
بزد نیزه و برگرفت آن زره
Зираро намонад инчи банду гиреҳ
زره را نماند ایچ بند و گره
Аз оварад найза баровард рост
از آورد نیزه برآورد راست
Зираро биндохт зон сӯ ки хост
زره را بینداخت زان سو که خواست
Саворони грсиўзи доми соз
سواران گرسیوز دام ساز
Бирафтанд бо найзаҳои дароз
برفتند با نیزههای دراز
Фаровони бгштнди гирди зира
فراوان بگشتند گرد زره
зи майдон на бар шуд зираи як гиреҳ
ز میدان نه بر شد زره یک گره
Сиёвуши сипари хости гӣлии чаҳор
سیاوش سپر خواست گیلی چهار
Ду чубин ва ду зи оҳани обдор
دو چوبین و دو ز آهن آبدار
Камони хост бо тирҳои хаданг
کمان خواست با تیرهای خدنگ
Шаш андар миён зад се чӯба ба танг
شش اندر میان زد سه چوبه به تنگ
Яке дар камон ронаду бифишоради рон
یکی در کمان راند و بفشارد ران
Назора ба гардиши сипоҳии гарон
نظاره به گردش سپاهی گران
Барон чори чубину зи оҳани сипар
بر آن چار چوبین و ز آهن سپر
Гузар кард пайкони он номвар
گذر کرد پیکان آن نامور
Бузади ҳам бар он гӯнаи ду чӯбаи тир
بزد هم بر آن گونه دو چوبه تیر
Бирав офарин кард бурноу пер
برو آفرین کرد برنا و پیر
Азон даҳ яке бегузора намонад
ازان ده یکی بیگذاره نماند
Бирав ҳар касе ном яздон бихонад
برو هر کسی نام یزدان بخواند
Бадв гуфт грсиўз эй шаҳриёр
بدو گفت گرسیوز ای شهریار
Ба Эрону турон туро нест ёр
به ایران و توران ترا نیست یار
Биё то ман ва ту ба овардгоҳ
بیا تا من و تو به آوردگاه
Битозем ҳар ду ба пеши сипоҳ
بتازیم هر دو به پیش سپاه
Бигиреми ҳардуи дўоли камар
بگیریم هردو دوال کمر
Ба кирдори ҷангии ду прхошхр
به کردار جنگی دو پرخاشخر
зи таркон маро нест ҳамтаксӣ
ز ترکان مرا نیست همتاکسی
Чу аспам набинӣ зи аспони басӣ
چو اسپم نبینی ز اسپان بسی
Бмидон касе нест ҳамтои ту
بمیدان کسی نیست همتای تو
Ҳам оварад тугар бболои ту
همآورد تو گر ببالای تو
Гар аидўнк бурдорам аз пушти зин
گر ایدونک بردارم از پشت زین
Турои ногаҳони барзанам бар замин
ترا ناگهان برزنم بر زمین
Чунон дон ки аз ту длоўртрм
چنان دان که از تو دلاورترم
Босп ва бамурдӣ зи ту бартарам
باسپ و بمردی ز تو برترم
Вагар ту марои брнҳӣ бар замин
و گر تو مرا برنهی بر زمین
Нигарадам баҷое ки ҷӯянди кин
نگردم بجایی که جویند کین
Сиёвуш бадв гуфт кин худ магӯӣ
سیاوش بدو گفت کین خود مگوی
Ки ту меҳтарии шеру прхошҷўӣ
که تو مهتری شیر و پرخاشجوی
Ҳамон аспи ту шоҳ асп манаст
همان اسپ تو شاه اسپ منست
Кулоҳи ту озар гшсп манаст
کلاه تو آذر گشسپ منست
Ҷуз аз худ зи таркон яке баргузин
جز از خود ز ترکان یکی برگزین
Ки бо ман бигардад на бар роҳи кин
که با من بگردد نه بر راه کین
Бадв гуфт грсиўз эй номҷўӣ
بدو گفت گرسیوز ای نامجوی
зи бозӣ нишоне наёяд биравӣ
ز بازی نشانی نیاید بروی
Сиёвуш бадв гуфт кин рой нест
سیاوش بدو گفت کین رای نیست
Набард бародар кунӣ ҷой нест
نبرد برادر کنی جای نیست
Набарди ду тани ҷангу майдон буд
نبرد دو تن جنگ و میدان بود
Пар аз хашми дили чеҳраи хандон буд
پر از خشم دل چهره خندان بود
зи гетии бародари тӯии шоҳ ро
ز گیتی برادر توی شاه را
Ҳамеи зери наъловарӣ моҳ ро
همی زیر نعل آوری ماه را
Кунам ҳарчи гӯйӣ ба фармони ту
کنم هرچ گویی به فرمان تو
Барин нашканам ройу паймони ту
برین نشکنم رای و پیمان تو
зи ёрони яке шер ҷангӣ бихон
ز یاران یکی شیر جنگی بخوان
Барин тизтги борагии Бернашон
برین تیزتگ بارگی برنشان
Гар аидўнки роят набард манаст
گر ایدونک رایت نبرد منست
Сари саракашони зер гирд манаст
سر سرکشان زیر گرد منست
Бихандед грсиўзи номҷўӣ
بخندید گرسیوز نامجوی
Ҳамоно хуш омадаш гуфтори ӯй
همانا خوش آمدش گفتار اوی
Ба ёрон чунин гуфт к-эии саракашон
به یاران چنین گفت کای سرکشان
Ки хоҳад ки гардад ба гетии нишон
که خواهد که گردد به گیتی نشان
Яке бо Сиёвуш набард оварад
یکی با سیاوش نبرد آورد
Сари саракашони зер гирд оварад
سر سرکشان زیر گرد آورد
Ниўшндаҳ буданд лаб бо гиреҳ
نیوشنده بودند لب با گره
Ба посух биёмад гаравии зира
به پاسخ بیامد گروی زره
Манам гуфт шоистаи коркард
منم گفت شایستهٔ کارکرد
Агар нест ӯро касе ҳам набард
اگر نیست او را کسی هم نبرد
Сиёвуш з гуфт гаравии зира
سیاوش ز گفت گروی زره
Бирав кард парчини рухони пургиреҳ
برو کرد پرچین رخان پرگره
Бадв гуфт грсиўз эй номдор
بدو گفت گرسیوز ای نامدار
зи таркони лашкар варо нест ёр
ز ترکان لشکر ورا نیست یار
Сиёвуш бадв гуфт каз ту гузашт
سیاوش بدو گفت کز تو گذشت
Набарди далерони марои хори гашт
نبرد دلیران مرا خوار گشت
Азишон ду ял бояд ороста
ازیشان دو یل باید آراسته
Ба майдони набарди марои хоста
به میدان نبرد مرا خواسته
Яке номвар буд номаши дмўр
یکی نامور بود نامش دمور
Ки ҳамто набӯдаш ба таркон ба зӯр
که همتا نبودش به ترکان به زور
Биёмад барон кори бастаи миён
بیامد بران کار بسته میان
Ба назд ҷаҳонҷӯии шоҳи каён
به نزد جهانجوی شاه کیان
Сиёвуш бурд биниҳод рӯй
سیاوش به آورد بنهاد روی
Бирафтанд печони дмўру гаравӣ
برفتند پیچان دمور و گروی
Бабанд миёни гаравии зира
ببند میان گروی زره
Фурӯи баради чанголу барзади гиреҳ
فرو برد چنگال و برزد گره
з зин барграфташ ба майдони Фгнд
ز زین برگرفتش به میدان فگند
Ниёзаш наомад ба гурзу каманд
نیازش نیامد به گرز و کمند
Вазон пас бипечед сӯии дмўр
وزان پس بپیچید سوی دمور
Гирифт он бару гардан ӯ ба зӯр
گرفت آن بر و گردن او به زور
Чунон хораш аз пушт зин барграфт
چنان خوارش از پشت زین برگرفت
Ки лашкар бадв монад андари шигифт
که لشکر بدو ماند اندر شگفت
Чунон пеш грсиўз оварад хуш
چنان پیش گرسیوز آورد خوش
Ки гуфтӣ надорад касе зиракаш
که گفتی ندارد کسی زیرکش
Фурӯд омад аз бора бикшод даст
فرود آمد از باره بگشاد دست
Пар аз ханда бар тахт заррин нишаст
پر از خنده بر تخت زرین نشست
Барошуфт грсиўз аз кори ӯй
برآشفت گرسیوز از کار اوی
Пар аз ғам шудаш дили пар аз ранг рӯй
پر از غم شدش دل پر از رنگ روی
Вазони тахти заррин ба айвон шуданд
وزان تخت زرین به ایوان شدند
Ту гуфтӣ ки бар авҷ кайвон шуданд
تو گفتی که بر اوج کیوان شدند
Нишастанд як ҳафта бо ноӣ ва равад
نشستند یک هفته با نای و رود
Майу нозу ромишгарону сурӯд
می و ناز و رامشگران و سرود
Ба ҳаштум ба рафтан гирифтанд соз
به هشتم به رفتن گرفتند ساز
Бузургону грсиўзи сарфароз
بزرگان و گرسیوز سرفراز
Яке нома бинвишт наздики шоҳ
یکی نامه بنوشت نزدیک شاه
Пар аз лобау пурсишу никхўоаҳ
پر از لابه و پرسش و نیکخواه
Азон пас маровро басӣ ҳадя дод
ازان پس مراو را بسی هدیه داد
Бирафтанд зон шаҳри ободи шод
برفتند زان شهر آباد شاد
Ба раҳашон сухан рафт як бо дигар
به رهشان سخن رفت یک با دگر
Азон пурҳунари шоҳ ва он бум ва бар
ازان پرهنر شاه و آن بوم و بر
Чунин гуфт грсиўзи кӣнаи ҷӯй
چنین گفت گرسیوز کینه جوی
Ки морои зи Эрон бад омад биравӣ
که مارا ز ایران بد آمد بروی
Яке мардро шоҳи з Эрон бихонад
یکی مرد را شاه ز ایران بخواند
Ки аз нанги моро ба хуй дар нишонд
که از ننگ ما را به خوی در نشاند
Ду шери жён чун дмўру гаравӣ
دو شیر ژیان چون دمور و گروی
Ки буданд гардони прхошҷўӣ
که بودند گردان پرخاشجوی
Чунин зору бекори гаштанду хор
چنین زار و بیکار گشتند و خوار
Ба чанголи нопоки тани як савор
به چنگال ناپاک تن یک سوار
Саранҷом азин бигузаранд сухан
سرانجام ازین بگذراند سخن
На сари байнами ин кор ӯро на бен
نه سر بینم این کار او را نه بن
Чунин то ба даргоҳи афросйоб
چنین تا به درگاه افراسیاب
Нарафт андарони ҷӯии ҷузи тираи об
نرفت اندران جوی جز تیره آب
Чу наздики солори турони сипоҳ
چو نزدیک سالار توران سپاه
Расиданд ва ҳаргуна пурсед шоҳ
رسیدند و هرگونه پرسید شاه
Фаровон сухан гуфт ва нома бидод
فراوان سخن گفت و نامه بداد
Бихонад ва бихандед ва зу гашти шод
بخواند و بخندید و زو گشت شاد
Нигаҳ кард грсиўзи кӣнаи дор
نگه کرد گرسیوز کینهدار
Бидон тозаи рухсораи шаҳриёр
بدان تازه رخسارهٔ شهریار
Ҳаме рафт икдли пар аз кину дард
همی رفت یکدل پر از کین و درد
Бдонгаҳ ки хуршед шуд ложвард
بدانگه که خورشید شد لاژورد
Ҳама шаб бипечед то рӯзи пок
همه شب بپیچید تا روز پاک
Чу шаби ҷома қиргўн кард чок
چو شب جامهٔ قیرگون کرد چاک
Сари марди кини андромди зи хоб
سر مرد کین اندرآمد ز خواب
Биёмад ба наздики афросйоб
بیامد به نزدیک افراسیاب
зи бегона прдхтаҳ карданд ҷой
ز بیگانه پردخته کردند جای
Нишастанду ҷустанди ҳаргунаи рой
نشستند و جستند هرگونه رای
Бадв гуфт грсиўз эй шаҳриёр
بدو گفت گرسیوز ای شهریار
Сиёвуш ҷузон дорад ойину кор
سیاوش جزان دارد آیین و کار
Фиристода омад зи Ковӯси шоҳ
فرستاده آمد ز کاووس شاه
Наоне бнздик ӯ чанд гоҳ
نهانی بنزدیک او چند گاه
зи рӯму зи чин низаш омад паём
ز روم و ز چین نیزش آمد پیام
Ҳамеи ёд Ковӯс гирад ба ҷом
همی یاد کاووس گیرد به جام
Бирав анҷуман шуд фаровони сипоҳ
برو انجمن شد فراوان سپاه
Бипечед азуи як замони ҷони шоҳ
بپیچید ازو یک زمان جان شاه
Агар тӯрро дил нагаштӣ дижам
اگر تور را دل نگشتی دژم
зи гетӣ ба Эраҷ накардӣ ситам
ز گیتی به ایرج نکردی ستم
Ду кишвари яке оташу дигари об
دو کشور یکی آتش و دیگر آب
Бадали як зи дигари гирифтаи шитоб
بدل یک ز دیگر گرفته شتاب
Ту хоҳии кашони хираи ҷуфт оварӣ
تو خواهی کشان خیره جفت آوری
Ҳамеи бодро дар наҳуфт оварӣ
همی باد را در نهفت آوری
Агар кардамӣ бар ту ин бади ниҳон
اگر کردمی بر تو این بد نهان
Марои зишти номии бадӣ дар ҷаҳон
مرا زشت نامی بدی در جهان
Дили шоҳ зон кор шуд дардманд
دل شاه زان کار شد دردمند
Пар аз ғам шуд аз рӯзгори газанд
پر از غم شد از روزگار گزند
Бадв гуфт бар ман турои меҳри хӯн
بدو گفت بر من ترا مهر خون
Биҷунбед ва шуд мари турои раҳнамӯн
بجنبید و شد مر ترا رهنمون
Се рӯзи андарин кори рои оварем
سه روز اندرین کار رای آوریم
Суханҳои беҳтари биҷои оварем
سخنهای بهتر بجای آوریم
Чу ин рой гардад хирадро дуруст
چو این رای گردد خرد را درست
Бигӯям ки дарон чаҳ боядат ҷуст
بگویم که دران چه بایدت جست
Чаҳорум чу грсиўз омад бадар
چهارم چو گرسیوز آمد بدر
Калла бар сару танги бастаи камар
کله بر سر و تنگ بسته کمر
Сипаҳдори таркони варо пеш хонд
سپهدار ترکان ورا پیش خواند
зи кори Сиёвуш фаровон баранд
ز کار سیاوش فراوان براند
Бадв гуфт к-эии ёдгори пашанг
بدو گفت کای یادگار پشنگ
Чаҳ дорам ба гетии ҷуз аз ту ба чанг
چه دارم به گیتی جز از تو به چنگ
Ҳамаи розҳо бар ту бояд кушод
همه رازها بر تو باید گشاد
Ба жарфӣ бибин то чаҳ оядат ёд
به ژرفی ببین تا چه آیدت یاد
Азон хоби бад чун дилам шуд ғамӣ
ازان خواب بد چون دلم شد غمی
Ба мағз андар оварад лухтии камӣ
به مغز اندر آورد لختی کمی
Нбстм ба ҷанги Сиёвуши миён
نبستم به جنگ سیاوش میان
Азу низ моро наомад зиён
ازو نیز ما را نیامد زیان
Чу ӯ тахти пурмоя падрӯд кард
چو او تخت پرمایه پدرود کرد
Хирад тор карду маро пуд кард
خرد تار کرد و مرا پود کرد
зи фармони ман як замон сар натофт
ز فرمان من یک زمان سر نتافت
Чу аз ман чунон никўиҳои бёФт
چو از من چنان نیکویها بیافت
Супурдами бадви кишвару ганҷи хеш
سپردم بدو کشور و گنج خویش
Накардем ёд аз ғаму ранҷи хеш
نکردیم یاد از غم و رنج خویش
Ба хӯн низ пайвастагии сохтам
به خون نیز پیوستگی ساختم
Дил аз кин Эрон бипардохтам
دل از کین ایران بپرداختم
Бпичидм аз ҷангу фарзанд рӯй
بپیچیدم از جنگ و فرزند روی
Гиромии ду дидаи супурдами бадавӣ
گرامی دو دیده سپردم بدوی
Пас аз никўиҳоу ҳаргунаи ранҷ
پس از نیکویها و هرگونه رنج
Фдӣ кардани кишвару тоҷу ганҷ
فدی کردن کشور و تاج و گنج
Гар аидўнки ман бадсиголами бадавӣ
گر ایدونک من بدسگالم بدوی
з гетӣ барояд яке гуфту гӯй
ز گیتی برآید یکی گفت و گوی
Бадв бар баҳона надорам ббд
بدو بر بهانه ندارم ببد
Гар аз ман бадви андакӣ бад расад
گر از من بدو اندکی بد رسد
Забони бргшоинд бар ман маон
زبان برگشایند بر من مهان
Дирафшӣ шавам дар миёни ҷаҳон
درفشی شوم در میان جهان
Набошад писанди ҷаҳони офарин
نباشد پسند جهانآفرین
На низ аз бузургон рӯй замин
نه نیز از بزرگان روی زمین
зи дади тездандонтар аз шер нест
ز دد تیزدندانتر از شیر نیست
Ки андари дилаши бим шамшер нест
که اندر دلش بیم شمشیر نیست
Агар бачае аз падари дардманд
اگر بچهای از پدر دردمند
Кунад марғзораши паноҳ аз газанд
کند مرغزارش پناه از گزند
Сазадгар бад ояд бадв аз паноҳ ?
سزد گر بد آید بدو از پناه؟
Писандади чунин довари ҳўру моҳ ?
پسندد چنین داور هور و ماه؟
Надонам ҷуз онкаш бихонам ба дар
ندانم جز آنکش بخوانم به در
Ваз эдар Фрстмш назд падар
وز ایدر فرستمش نزد پدر
Агар гоҳ ҷӯядгар ангуштарӣ
اگر گاه جوید گر انگشتری
Азин бум ва бар бугсалади доварӣ
ازین بوم و بر بگسلد داوری
Бадв гуфт грсиўз эй шаҳриёр
بدو گفت گرسیوز ای شهریار
Мгир инчунин кори пурмояи хор
مگیر اینچنین کار پرمایه خوار
Аз эдаргар ӯ сӯй Эрон шавад
از ایدر گر او سوی ایران شود
Бару буми мо пок вайрон шавад
بر و بوم ما پاک ویران شود
Ҳар онгаҳ ки бегона шуд хеши ту
هر آنگه که بیگانه شد خویش تو
Бидонаст роз кам ва беш ту
بدانست راز کم و بیش تو
Чу ҷӯӣ дигар зу ту бегонагӣ
چو جویی دگر زو تو بیگانگی
Кунад раҳнамӯнӣ ба девонагӣ
کند رهنمونی به دیوانگی
Яке душманӣ бошад андӯхта
یکی دشمنی باشد اندوخته
Намакро пароганда бар сӯхта
نمک را پراگنده بر سوخته
Бад-ӣн достон зад яке раҳнамӯн
بدین داستان زد یکی رهنمون
Ки бодӣ ки аз хона ояд бурун
که بادی که از خانه آید برون
Ндонӣ ту бастан бирав раҳгузор
ندانی تو بستن برو رهگذار
Ва гар бигузарӣ нагзарад рӯзгор
و گر بگذری نگذرد روزگار
Сиёвуш донад ҳамаи кори ту
سیاووش داند همه کار تو
Ҳам аз кори ту ҳам зи гуфтори ту
هم از کار تو هم ز گفتار تو
Набинӣ ту зу ҷузи ҳамаи дарду ранҷ
نبینی تو زو جز همه درد و رنج
Прогндни дӯдау ному ганҷ
پراگندن دوده و نام و گنج
Ндонӣ ки парвардгори паланг
ندانی که پروردگار پلنگ
Набинад зи парвардаи ҷузи дарду чанг
نبیند ز پرورده جز درد و چنگ
Чу афросйоби ин сухани бози ҷуст
چو افراسیاب این سخن باز جست
Ҳама гуфт грсиўз омад дуруст
همه گفت گرسیوز آمد درست
Пушаймон шуд аз ройу кирдори хеш
پشیمان شد از رای و کردار خویش
Ҳаме каж донист бозори хеш
همی کژ دانست بازار خویش
Чунин дод посух ки ман зини сухан
چنین داد پاسخ که من زین سخن
На сари неки байнами балоро на бен
نه سر نیک بینم بلا را نه بن
Ббошим то рои гардони сипеҳр
بباشیم تا رای گردان سپهر
Чигуна кушояди бад-ӣни кори чеҳр
چگونه گشاید بدین کار چهر
Ба ҳар кори беҳтари диранг аз шитоб
به هر کار بهتر درنگ از شتاب
Бимон то барояд баланди офтоб
بمان تا برآید بلند آفتاب
Бубинам ки рой ҷаҳондор чист
ببینم که رای جهاندار چیست
Рухи шамъи чархи равон сӯй кист
رخ شمع چرخ روان سوی کیست
Вагар сӯии даргоҳи хўонмши боз
وگر سوی درگاه خوانمش باز
Биҷӯем сухан то чаҳ дорад ба роз
بجویم سخن تا چه دارد به راز
Нигаҳбон ӯ ман бисми бе гумон
نگهبان او من بسم بیگمان
Ҳаме бингарам то чаҳ гардад замон
همی بنگرم تا چه گردد زمان
Чу зу каже ошкоро шавад
چو زو کژیی آشکارا شود
Ки бо чораи дил бемудоро шавад
که با چاره دل بیمدارا شود
Азон пас накӯҳиш набояд ба кас
ازان پس نکوهش نباید به کس
Мукофоти бади ҷуз бадӣ нест бас
مکافات بد جز بدی نیست بس
Чунин гуфт грсиўзи кӣнаи ҷӯй
چنین گفت گرسیوز کینهجوی
Ки эй шоҳи бинодлу рости гӯй
کهای شاه بینادل و راستگوی
Сиёвуш барон олату фару брз
سیاوش بران آلت و فر و برز
Бидон эзадии шох ва он теғу гурз
بدان ایزدی شاخ و آن تیغ و گرز
Бияёд ба даргоҳи ту бо сипоҳ
بیاید به درگاه تو با سپاه
Шавад бар ту бар тираи хуршеду моҳ
شود بر تو بر تیره خورشید و ماه
Сиёвуш на онаст каши дидаи шоҳ
سیاوش نه آنست کش دیده شاه
Ҳамеи зи осмони бргзорди кулоҳ
همی ز آسمان برگذارد کلاه
Фарангисро ҳам ндонӣ ту боз
فرنگیس را هم ندانی تو باز
Ту гӯйӣ шудаст аз ҷаҳон бе ниёз
تو گویی شدست از جهان بینیاز
Сипоҳат бадв бозгардад ҳама
سپاهت بدو بازگردد همه
Ту бошӣ рама гар наёрӣ дама
تو باشی رمه گر نیاری دمه
Сипоҳӣ ки шоҳӣ бибинад чунуӣ
سپاهی که شاهی ببیند چنوی
Бидон бахшишу рой ва он моҳ рӯй
بدان بخشش و رای و آن ماهروی
Ту хуоне ки эдар маро банда бош
تو خوانی که ایدر مرا بنده باش
Ба хорӣ ба меҳри ман огндаҳ бош
به خواری به مهر من آگنده باش
Надидаст каси ҷуфт бо пели шер
ندیدست کس جفت با پیل شیر
На оташи дмон аз бару оби зер
نه آتش دمان از بر و آب زیر
Агар бачаи шери нохӯрдаи шер
اگر بچهٔ شیر ناخورده شیر
Бипушад касе дар миёни ҳарир
بپوشد کسی در میان حریر
Ба гавҳар шавад боз чун шуд сутург
به گوهر شود باز چون شد سترگ
Натарсад зи оҳанги пели бузург
نترسد ز آهنگ پیل بزرگ
Пас афросйоби андари он баста шуд
پس افراسیاب اندر آن بسته شد
Ғамии гашту андеша пайваста шуд
غمی گشت و اندیشه پیوسته شد
Ҳаме аз шитобаш ба омад диранг
همی از شتابش به آمد درنگ
Ки пирӯз бошад худованди санг
که پیروز باشد خداوند سنگ
Сутӯда набошад сари бодсор
ستوده نباشد سر بادسار
Бад-ӣн достон зад яке ҳӯшёр
بدین داستان زد یکی هوشیار
Кигар бод хира биҷустӣ зи ҷой
که گر باد خیره بجستی ز جای
Нмондӣ бару бешау пару пой
نماندی بر و بیشه و پر و پای
Сбксори мардум на воло буд
سبکسار مردم نه والا بود
Ва гарчи ба тани срўболо буд
و گرچه به تن سروبالا بود
Бирафтанд печону лаби пари сухан
برفتند پیچان و لب پر سخن
Пар аз кини дил аз рӯзгори куҳан
پر از کین دل از روزگار کهن
Бар шоҳ рафтӣ замон то замон
بر شاه رفتی زمان تا زمان
Бдондишаҳи грсиўзи бадгумон
بداندیشه گرسیوز بدگمان
зи ҳаргунаи ранги андромихтӣ
ز هرگونه رنگ اندرآمیختی
Дили шоҳи таркони барангехтӣ
دل شاه ترکان برانگیختی
Чунин то баромади барин рӯзгор
چنین تا برآمد برین روزگار
Пар аз дард ва кин шуд дили шаҳриёр
پر از درد و کین شد دل شهریار
Сипаҳбад чунин дид як рӯзи рой
سپهبد چنین دید یک روز رای
Ки пурдухт монад зи бегонаи ҷой
که پردخت ماند ز بیگانه جای
Ба грсиўзи ин достон баргушод
به گرسیوز این داستان برگشاد
зи кори Сиёвуш басӣ кард ёд
ز کار سیاوش بسی کرد یاد
Туро гуфт з эдар бибояд шудан
ترا گفت ز ایدر بباید شدن
Бар ӯ фаровон набояд бадан
بر او فراوان نباید بدن
Бипурсӣу гӯйӣ казон ҷашни гоҳ
بپرسی و گویی کزان جشنگاه
Нахоҳӣ ҳаме кард касро нигоҳ
نخواهی همی کرد کس را نگاه
Ба меҳрати ҳаме дил биҷунбад зи ҷой
به مهرت همی دل بجنبد ز جای
Яке бо фарангиси хез эдар ой
یکی با فرنگیس خیز ایدر آی
Ниёзаст моро ба дидори ту
نیازست ما را به دیدار تو
Бидон пурҳунари ҷони бедори ту
بدان پرهنر جان بیدار تو
Барин кӯҳи мо низ нахчир ҳаст
برین کوه ما نیز نخچیر هست
зи ҷоми забарҷад май ва шер ҳаст
ز جام زبرجد می و شیر هست
Гузорем як чанд ва бошем шод
گذاریم یک چند و باشیم شاد
Чу оядат аз шаҳри ободи ёд
چو آیدت از شهر آباد یاد
Ба ромиши ббош ва ба шодии хиром
به رامش بباش و به شادی خرام
Майу ҷом бо ман чаро шуд ҳаром
می و جام با من چرا شد حرام
Брорости грсиўзи доми соз
برآراست گرسیوز دام ساز
Дилии пари зи кину сиррии пари зи роз
دلی پر ز کین و سری پر ز راز
Чу наздики шаҳр Сиёвуш расед
چو نزدیک شهر سیاوش رسید
зи лашкари забоноварӣ баргузед
ز لشکر زبانآوری برگزید
Бадв гуфт рӯ бо Сиёвуш бигӯӣ
بدو گفت رو با سیاوش بگوی
Ки эй поки зода кӣ номи ҷӯй
که ای پاک زاده کی نام جوی
Ба ҷону сари шоҳи турони сипоҳ
به جان و سر شاه توران سپاه
Ба фар ва ба дияем Ковӯси шоҳ
به فر و به دیهیم کاووس شاه
Ки аз баҳри ман брнхизии зи гоҳ
که از بهر من برنخیزی ز گاه
На пеши ман оепазира ба роҳ
نه پیش من آیی پذیره به راه
Ки ту зон фузӯнӣ ба фарҳангу бахт
که تو زان فزونی به فرهنگ و بخت
Ба фару нажод ва ба тоҷ ва ба тахт
به فر و نژاد و به تاج و به تخت
Ки ҳар бодро баст бояд миён
که هر باد را بست باید میان
Тиҳӣ кардан он ҷойгоҳи каён
تهی کردن آن جایگاه کیان
Фиристода назд Сиёвуш расед
فرستاده نزد سیاوش رسید
Заминро бабўсед ковро бидид
زمین را ببوسید کاو را بدید
Чу пайғоми грсиўз ӯро бигуфт
چو پیغام گرسیوز او را بگفت
Сиёвуши ғамии гашт ва андар наҳуфт
سیاوش غمی گشت و اندر نهفت
Пурандеша бинишаст бедори дайр
پراندیشه بنشست بیدار دیر
Ҳаме гуфт розӣаст инро ба зер
همی گفت رازیست این را به زیر
Надонам ки грсиўзи никхўоаҳ
ندانم که گرسیوز نیکخواه
Чаҳ гуфтаст аз ман бидон боргоҳ
چه گفتهست از من بدان بارگاه
Чу грсиўз омад барон шаҳри нав
چو گرسیوز آمد بران شهر نو
Пазира биёмад зи айвон ба кӯ
پذیره بیامد ز ایوان به کو
Бпрсидш аз роҳи вази кори шоҳ
بپرسیدش از راه وز کار شاه
зи расми сипоҳу зи тахту кулоҳ
ز رسم سپاه و ز تخت و کلاه
Паёми сипаҳдор турон бидод
پیام سپهدار توران بداد
Сиёвуши зи пайғом ӯ гашти шод
سیاوش ز پیغام او گشت شاد
Чунин дод посух ки бо ёди ӯй
چنین داد پاسخ که با یاد اوی
Нгрдонм аз теғи пӯлод рӯй
نگردانم از تیغ پولاد روی
Ман инак ба рафтани камар баста ам
من اینک به رفتن کمر بستهام
Аннан бо Аннани ту пайваста ам
عنان با عنان تو پیوستهام
Се рӯзи андарин гулшани зарнигор
سه روز اندرین گلشن زرنگار
Ббошиму з бода созем кор
بباشیم و ز باده سازیم کار
Ки гетӣ сипанҷаст пари дарду ранҷ
که گیتی سپنج است پر درد و رنج
Бади онро ки бо ғам буд дар сипанҷ
بد آن را که با غم بود در سپنج
Чу бишунид гуфт хирадманди шоҳ
چو بشنید گفت خردمند شاه
Бипечед грсиўзи кӣнаи хоҳ
بپیچید گرسیوز کینهخواه
Ба дил гуфт ар аидўнк бо ман ба роҳ
به دل گفت ار ایدونک با من به راه
Сиёвуш бияёд ба наздики шоҳ
سیاوش بیاید به نزدیک شاه
Бад-ӣни шермардӣу чандини хирад
بدین شیرمردی و چندین خرد
Камони марои зер пай биспурад
کمان مرا زیر پی بسپرد
Сухани гуфтан ман шавад бе фурӯғ
سخن گفتن من شود بی فروغ
Шавад пеш ӯ чораи ман дурӯғ
شود پیش او چارهٔ من دروغ
Яке чора бояд кунун сохтан
یکی چاره باید کنون ساختن
Дилашро ба роҳи бад андохтан
دلش را به راه بد انداختن
Замонии ҳаме буд ва хомаш бимонад
زمانی همی بود و خامش بماند
Ду чашмаш биравӣ Сиёвуш бимонад
دو چشمش بروی سیاوش بماند
Фурӯи рехт аз дидагони оби зард
فرو ریخت از دیدگان آب زرد
Ба оби ду дидаи ҳаме чора кард
به آب دو دیده همی چاره کرد
Сиёвуш варо дид пуроби чеҳр
سیاوش ورا دید پرآب چهر
Басон касе ков бипечад ба меҳр
بسان کسی کاو بپیچد به مهر
Бадв гуфт нарм эй бародар чаҳ буд
بدو گفت نرم ای برادر چه بود
Ғамӣ ҳаст конро бшоиди шунӯд
غمی هست کان را بشاید شنود
Гар аз шоҳи таркони шдстии дижам
گر از شاه ترکان شدستی دژم
Ба дидаи даровардӣ аз дарди нам
به دیده درآوردی از درد نم
Ман инак ҳаме бо ту оем ба роҳ
من اینک همی با تو آیم به راه
Кунам ҷанг бо шоҳи турони сипоҳ
کنم جنگ با شاه توران سپاه
Бидон то зи баҳр чаҳ озордт
بدان تا ز بهر چه آزاردت
Чаро кеҳтар аз хештан дорадат
چرا کهتر از خویشتن داردت
Вагар душмании омдстти падед
و گر دشمنی آمدهستت پدید
Ки тимору ранҷиш бибояд кашид
که تیمار و رنجش بباید کشید
Ман инак ба ҳар кори ёри туам
من اینک به هر کار یار توام
Чу ҷанговарӣ мояи дори туам
چو جنگ آوری مایه دار توام
Вари аидўнки наздики афросйоб
ور ایدونک نزدیک افراسیاب
Туро тира гаштаст бар хираи об
ترا تیره گشتهست بر خیره آب
Ба гуфтори марди дурӯғи озмоӣ
به گفتار مرد دروغ آزمای
Касе бартар аз ту гирифтаст ҷой
کسی برتر از تو گرفتهست جای
Бадв гуфт грсиўзи номдор
بدو گفت گرسیوز نامدار
Марои ин сухан нест бо шаҳриёр
مرا این سخن نیست با شهریار
На аз душмании омдстм ба ранҷ
نه از دشمنی آمدهستم به رنج
На аз чораи даврам ба мардӣу ганҷ
نه از چاره دورم به مردی و گنج
зи гавҳари маро бо дил андеша хост
ز گوهر مرا با دل اندیشه خاست
Ки ёди омадам зон суханҳои рост
که یاد آمدم زان سخنهای راست
Нахустин зи тӯр эдар омад бадӣ
نخستین ز تور ایدر آمد بدی
Ки бархест зу фараи эзадӣ
که برخاست زو فرهٔ ایزدی
Шунидӣ ки бо Эраҷ кам сухан
شنیدی که با ایرج کم سخن
Ба оғози кӣна чаҳ афганд бен
به آغاز کینه چه افگند بن
Вазони ҷойгаҳ то ба афросйоб
وزان جایگه تا به افراسیاب
Шудаст оташи Эрону турон чу об
شدهست آتش ایران و توران چو آب
Ба як ҷой ҳаргиз нёмихтанд
به یک جای هرگز نیامیختند
зи панду хирад ҳар ду бигурехтанд
ز پند و خرد هر دو بگریختند
Сипаҳдори таркон азон битарсат
سپهدار ترکان ازآن بترست
Кунун гови песа ба чарм андараст
کنون گاو پیسه به چرم اندرست
Ндонӣ ту хуии бадаш бе гумон
ندانی تو خوی بدش بیگمان
Бимон то бияёд бадиро замон
بمان تا بیاید بدی را زمان
Нахустин зи ағрираси андозаи гир
نخستین ز اغریرث اندازه گیر
Ки бар даст ӯ кушта шуд хираи хайр
که بر دست او کشته شد خیره خیر
Бародари бад аз колбуди ҳам зи пушт
برادر بد از کالبد هم ز پشت
Чунон пурхиради бигнаҳро бикушт
چنان پرخرد بیگنه را بکشت
Азон пас басии номвар бе гуноҳ
ازآن پس بسی نامور بیگناه
Шдстнд бар даст ӯ бар табоҳ
شدهستند بر دست او بر تباه
Марои зини сухани вижаи андӯҳи тест
مرا زین سخن ویژه اندوه تست
Ки бедори дили бодӣу тани дуруст
که بیدار دل بادی و تن درست
Ту то омдстии бад-ӣни бум ва бар
تو تا آمدهستی بدین بوم و بر
Касеро наомад бад аз ту ба сар
کسی را نیامد بد از تو به سر
Ҳамаи мардумии ҷустӣу ростӣ
همه مردمی جستی و راستی
Ҷаҳонӣ ба дониш биёростӣ
جهانی به دانش بیاراستی
Кунун хираи оҳрмни дили гусал
کنون خیره آهرمن دل گسل
Варо аз ту кардаст озурдаи дил
ورا از تو کردهست آزردهدل
Дилӣ дорад аз ту пар аз дарду кин
دلی دارد از تو پر از درد و کین
Надонам чаҳ хоҳад ҷаҳони офарин
ندانم چه خواهد جهان آفرین
Ту доне ки ман дӯстдори туам
تو دانی که من دوستدار توام
Ба ҳар неку бади вижаи ёри туам
به هر نیک و بد ویژه یار توام
Набояд ки фардои гумонеи барӣ
نباید که فردا گمانی بری
Ки ман будам огоҳи зини доварӣ
که من بودم آگاه زین داوری
Сиёвуш бадв гуфт мандяши зин
سیاوش بدو گفت مندیش زین
Ки ёраст бо ман ҷаҳони офарин
که یارست با من جهان آفرین
Сипаҳбад ҷузин кард моро умед
سپهبد جزین کرد ما را امید
Ки бар ман шаби орад ба рӯзи сипед
که بر من شب آرد به روز سپید
Гар озор будяш дар дили зи ман
گر آزار بودیش در دل ز من
Серуми брниФрохтии зи анҷуман
سرم برنیفراختی ز انجمن
Надодӣ ба ман кишвару тоҷу гоҳ
ندادی به من کشور و تاج و گاه
Бару буму фарзанду ганҷу сипоҳ
بر و بوم و فرزند و گنج و سپاه
Кунун бо ту оем ба даргоҳ ӯ
کنون با تو آیم به درگاه او
Дурахшон кунам тираи гавани моҳ ӯ
درخشان کنم تیرهگون ماه او
Ҳронҷо ки равшан буд ростӣ
هرآنجا که روشن بود راستی
Фурӯғ дурӯғ оварад костӣ
فروغ دروغ آورد کاستی
Намоями диламро бар афросйоб
نمایم دلم را بر افراسیاب
Дурахшонтар аз бар сипеҳри офтоб
درخشانتر از بر سپهر آفتاب
Ту дилро ба ҷузи шодмонаи мадор
تو دل را بجز شادمانه مدار
Равонро ба бад дар гамонаи мадор
روان را به بد در گمانه مدار
Касе кови дам аждаҳо биспурад
کسی کاو دم اژدها بسپرد
зи рои ҷаҳон офарин нагзарад
ز رای جهان آفرین نگذرد
Бадв гуфт грсиўз эй меҳрбон
بدو گفت گرسیوز ای مهربان
Ту ӯро бидон сон ки дидӣ мадон
تو او را بدان سان که دیدی مدان
Ва дигари баҷое ки гардони сипеҳр
و دیگر به جایی که گردان سپهر
Шавад тунду чини андрорд ба чеҳр
شود تند و چین اندرآرد به چهر
Хирадманд доно надонад фусун
خردمند دانا نداند فسون
Ки аз чанбар ӯ сари оради бурун
که از چنبر او سر آرد برون
Бад-ӣни дониш ва ин дили ҳӯшманд
بدین دانش و این دل هوشمند
Бад-ӣни сарви болоу рои баланд
بدین سرو بالا و رای بلند
Ндонӣ ҳамеи чора аз меҳри боз
ندانی همی چاره از مهر باز
Бибояд ки бахт бад ояд фароз
بباید که بخت بد آید فراز
Ҳамеи мари турои банд ва танбал фурухт
همی مر ترا بند و تنبل فروخت
Ба аўрнди чашми хирадро бадухт
به اورند چشم خرد را بدوخت
Нахусти онк домод кардат ба дом
نخست آنک داماد کردت به دام
Бихира шудӣ зон сухани шодком
به خیره شدی آن سخن شادکام
Ва дигари кат аз хештан давр кард
و دیگر کهت از خویشتن دور کرد
Ба рӯй бузургони яке сур кард
به روی بزرگان یکی سور کرد
Бидон то ту густох бошӣ бадавӣ
بدان تا تو گستاخ باشی بدوی
Форуманд андар ҷаҳон гуфт вгўӣ
فروماند اندر جهان گفتوگوی
Турои ҳам зи ағрираси арҷманд
ترا هم ز اغریرث ارجمند
Фузун нест хешӣу пайванду банд
فزون نیست خویشی و پیوند و بند
Майонаш ба ханҷари бадв ним кард
میانش به خنجر به دو نیم کرد
Сипаҳро ба кирдор ӯ бим кард
سپه را به کردار او بیم کرد
Наонаш бибин ошкоро кунун
نهانش ببین آشکارا کنون
Чунин дон ва эмин машав зу ба хӯн
چنین دان و ایمن مشو زو به خون
Марои ҳарчи андари дили андеша буд
مرا هرچ اندر دل اندیشه بود
Хирад буд ваз ҳар дарии пеша буд
خرد بود وز هر دری پیشه بود
Ҳамон озмоиши бад аз рӯзгор
همان آزمایش بد از روزگار
Азин кӣнаи вари тиздли шаҳриёр
ازین کینهور تیزدل شهریار
Ҳамаи пеши ту як ба як ронадам
همه پیش تو یک به یک راندم
Чу хуршеди тобандаи брхўондм
چو خورشید تابنده برخواندم
Ба Эрони падарро биндохтӣ
به ایران پدر را بینداختی
Ба турони ҳамеи шористони сохтӣ
به توران همی شارستان ساختی
Чунин дил бидодӣ ба гуфтор ӯ
چنین دل بدادی به گفتار او
Бгштии ҳамеи гирди тимор ӯ
بگشتی همی گرد تیمار او
Дарахтии бади ин брншондаҳ ба даст
درختی بد این برنشانده به دست
Куҷои бор ӯ заҳру бехаши кбст
کجا بار او زهر و بیخش کبست
Ҳаме гуфту мижгони пар аз оби зард
همی گفت و مژگان پر از آب زرد
Пари афсуни дилу лаби пар аз боди сард
پر افسون دل و لب پر از باد سرد
Сиёвуш нигаҳ кард хираи бадавӣ
سیاوش نگه کرد خیره بدوی
зи дидаи ниҳода ба рух бар ду ҷӯй
ز دیده نهاده به رخ بر دو جوی
Чу ёд омадаш рӯзгори газанд
چو یاد آمدش روزگار گزند
Казу бугсалади меҳри чархи баланд
کزو بگسلد مهر چرخ بلند
Намонад бирав бар басии рӯзгор
نماند برو بر بسی روزگار
Ба рӯзи ҷавонии сроидши кор
به روز جوانی سرآیدش کار
Дилаши гашти пурдарду рухсораи зард
دلش گشت پردرد و رخساره زرد
Пар аз ғами дилу лаби пар аз боди сард
پر از غم دل و لب پر از باد سرد
Бадв гуфт ҳрчўнк ме бингарам
بدو گفت هرچونک میبنگرم
БбодоФраҳи бад на андар хӯрам
ببادافرَهِ بد نه اندر خورم
зи гуфтору кирдор бар пеш ва пас
ز گفتار و کردار بر پیش و پس
зи ман ҳеҷ нохуб нишнид кас
ز من هیچ ناخوب نشنید کس
Чу густох шуд даст бо ганҷ ӯ
چو گستاخ شد دست با گنج او
Бипечед ҳамоно тан аз ранҷ ӯ
بپیچید همانا تن از رنج او
Агарчӣ бад ояд ҳаме бар серум
اگرچه بد آید همی بر سرم
Ҳам аз ройу фармон ӯ нагузарам
هم از رای و فرمان او نگذرم
Биёбам буриши ҳам кунун бе сипоҳ
بیابم برش هم کنون بیسپاه
Бубинам ки аз чист озори шоҳ
ببینم که از چیست آزار شاه
Бадв гуфт грсиўз эй номҷўӣ
بدو گفت گرسیوز ای نامجوی
Туро омадани пеш ӯ нест рӯй
ترا آمدن پیش او نیست روی
Ба пои андар оташ нишоед шудан
به پا اندر آتش نشاید شدن
На бар мавҷи дарё бар эмини бадан
نه بر موج دریا بر ایمن بُدن
Ҳамеи хира бар бади шитоб оварӣ
همی خیره بر بد شتاب آوری
Сари бахти хандон ба хоб оварӣ
سر بخت خندان به خواب آوری
Турои ман ҳамоно бисмии поимрд
ترا من همانا بسم پایمرد
Бар оташи яке барзанами оби сард
بر آتش یکی برزنم آب سرد
Яке посухи нома бояд навишт
یکی پاسخ نامه باید نوشت
Падедор кардани ҳамаи хубу зишт
پدیدار کردن همه خوب و زشت
зи кингар бубинами сар ӯ тиҳӣ
ز کین گر ببینم سر او تهی
Дурахшон шавад рӯзгор баӣ
درخشان شود روزگار بهی
Саворӣ фиристам ба наздики ту
سواری فرستم به نزدیک تو
Дирафшон кунам рои торики ту
درفشان کنم رای تاریک تو
Амидстм аз кирдигори ҷаҳон
امیدستم از کردگار جهان
Шносндаҳи ошкору ниҳон
شناسندهٔ آشکار و نهان
Ки ӯ бозгардад сӯии ростӣ
که او بازگردد سوی راستی
Шавад даври азуи кажӣу костӣ
شود دور ازو کژی و کاستی
Вагар байнами андари сараши ҳеҷ тоб
وگر بینم اندر سرش هیچ تاب
Ҳиўнӣ фиристам ҳам андари шитоб
هیونی فرستم هم اندر شتاب
Ту зон сон ки бояд ба зӯдӣ бисоз
تو زآن سان که باید به زودی بساز
Макун кор бар хештан бар дароз
مکن کار بر خویشتن بر دراز
Буруни рон аз эдар ба ҳар кишварӣ
برون ران از ایدر به هر کشوری
Баҳри номадорӣ ва ҳар меҳтарӣ
به هر نامداری و هر مهتری
Сад ва бист фарсанги з эдар ба чин
صد و بیست فرسنگ ز ایدر به چین
Ҳамон сесад ва сӣ ба Эрони замин
همان سیصد و سی به ایران زمین
Азин сӯи ҳама дӯстдор тавонад
ازین سو همه دوستدار تواند
Парастанда ва ғмгсор тавонад
پرستنده و غمگسار تواند
Вазони сӯи падари орзӯманди тест
وزان سو پدر آرزومند تست
Ҷаҳони бандаи хешу пайванди тест
جهان بندهٔ خویش و پیوند تست
Баҳри каси яке нома Эй кун дароз
به هر کس یکی نامهای کن دراز
Бсичидаҳ бошу дирангии мсоз
بسیچیده باش و درنگی مساز
Сиёвуш ба гуфтор ӯ бгрўид
سیاوش به گفتار او بگروید
Чунон ҷони бедор ӯ бғнўид
چنان جان بیدار او بغنوید
Бадв гуфт азон дар ки ронии сухан
بدو گفت از آن در که رانی سُخُن
зи паймон ва роят нигарадам зи бен
ز پیمان و رایت نگردم ز بن
Ту хоҳишгарӣ кун маро зу бихоҳ
تو خواهشگری کن مرا زو بخواه
Ҳамеи ростии ҷӯй ва бинмоӣ роҳ
همی راستی جوی و بنمای راه