Чу хуршед тобанда бинмуд пушт

چو خورشید تابنده بنمود پشت

Ҳаво шуд сиёҳ ва замин шуд дурушт

هوا شد سیاه و زمین شد درشت

Сиёвуши лашкар ба Ҷайҳун кашид

سیاووش لشکر به جیحون کشید

Ба мижгони ҳаме аз ҷигар хӯн кашид

به مژگان همی از جگر خون کشید

Чу омад ба Тирмизи даруни бому кӯй

چو آمد به ترمذ درون بام و کوی

Басони баҳорони пар аз рангу буи

بسان بهاران پر از رنگ و بوی

Чунон бади ҳамаи шаҳрҳо то ба чоч

چنان بد همه شهرها تا به چاچ

Ту гуфтӣ арӯсии сет бо тавқу тоҷ

تو گفتی عروسی‌ست با طوق و تاج

Ба ҳар манзилии сохтаи хӯрданӣ

به هر منزلی ساخته خوردنی

Хӯришҳои зебо ва густурданӣ

خورش‌های زیبا و گستردنی

Чунин то ба қчқор бошӣ баранд

چنین تا به قچقار باشی براند

Фурӯд омад онҷо ва чанде бимонад

فرود آمد آنجا و چندی بماند

Чу огоҳӣ омад пазира шуданд

چو آگاهی آمد پذیره شدند

Ҳамаи саракашон бо табира шуданд

همه سرکشان با تبیره شدند

з хуишон гузин кард перони ҳазор

ز خویشان گزین کرد پیران هزار

Пазира шуданро брорости кор

پذیره شدن را برآراست کار

Биёроста чори пели сипед

بیاراسته چار پیل سپید

Сипаҳро ҳама дод яксар навид

سپه را همه داد یکسر نوید

Яке барниҳода зи пирӯзаи тахт

یکی برنهاده ز پیروزه تخت

ДрФшндаҳи Меҳдии басони дарахт

درفشنده مهدی بسان درخت

Сараши моҳи заррину бумаши бунафш

سرش ماه زرین و بومش بنفش

Ба зари бофтаи прнёиии дирафш

به زر بافته پرنیایی درفش

Абои тахти заррини се пел дигар

ابا تخت زرین سه پیل دگر

Сад аз моҳи рӯйони заррини камар

صد از ماه‌رویان زرین کمر

Сипоҳӣ барон сон ки гуфтӣ сипеҳр

سپاهی بران سان که گفتی سپهر

Биёрост рӯй заминро ба меҳр

بیاراست روی زمین را به مهر

Сад аспи гиронмоя бо зини зар

صد اسپ گرانمایه با زین زر

Ба дебо биёроста сар ба сар

به دیبا بیاراسته سر به سر

Сиёвуш бишунид комади сипоҳ

سیاووش بشنید کامد سپاه

Пазира шуданро биёрост шоҳ

پذیره شدن را بیاراست شاه

Дирафши сипаҳдор перон бидид

درفش سپهدار پیران بدید

Хурӯшидани пел ва аспон шунид

خروشیدن پیل و اسپان شنید

Бишуд тез ва бигирифташ андари канор

بشد تیز و بگرفتش اندر کنار

Бпрсидш аз номвари шаҳриёр

بپرسیدش از نامور شهریار

Бадв гуфт к-эии паҳлавони сипоҳ

بدو گفت کای پهلوان سپاه

Чаро ранҷа кардӣ равонро ба роҳ

چرا رنجه کردی روان را به راه

Ҳама бар дили андешаи ин бади нахуст

همه بر دل اندیشه این بُد نخست

Ки бинад ду чашмам туро тундараст

که بیند دو چشمم ترا تندرست

Бабўсед перони сару пой ӯ

ببوسید پیران سر و پای او

Ҳамон хуби чеҳри длороӣ ӯ

همان خوب چهر دلارای او

Чунин гуфт к-эии шаҳриёри ҷавон

چنین گفت کای شهریار جوان

Марогар ба хоб ин намӯдӣ равон

مراگر به خواب این نمودی روان

Ситоиш кунам пеши яздони нахуст

ستایش کنم پیش یزدان نخست

Чу дидам турои равшан ва тундараст

چو دیدم ترا روشن و تندرست

Туро чун падар бошад афросйоб

ترا چون پدر باشد افراسیاب

Ҳама банда бошем зин рӯй об

همه بنده باشیم زین روی آب

з пайвастагон ҳаст беш аз ҳазор

ز پیوستگان هست بیش از هزار

Парастандагон над бо гӯшвор

پرستندگان‌ند با گوشوار

Ту бе коми дили ҳеҷ дам бар мазан

تو بی‌کام دل هیچ دم بر مزن

Туро банда бошад ҳамеи марду зан

ترا بنده باشد همی مرد و زن

Марогар пазирии ту бо пери сар

مرا گر پذیری تو با پیر سر

зи баҳр парастиш бабандам камар

ز بهر پرستش ببندم کمر

Бирафтанд ҳар ду ба шодӣ ба ҳам

برفتند هر دو به شادی به هم

Сухан ёд карданд бар беш ва кам

سخن یاد کردند بر بیش و کم

Ҳамаи раҳи зи овои чангу рубоб

همه ره ز آوای چنگ و رباب

Ҳамеи хуфтаро сари баромади зи хоб

همی خفته را سر برآمد ز خواب

Ҳамеи хок мишкӣн шуд аз машку зар

همی خاک مشکین شد از مشک و زر

Ҳамеи асп тозӣ баровард пар

همی اسپ تازی برآورد پر

Сиёвуш чу он дид об аз ду чашм

سیاوش چو آن دید آب از دو چشم

Бабореду з андеша омад ба хашм

ببارید و ز اندیشه آمد به خشم

Ки ёд омадаш буми Зобулстон

که یاد آمدش بوم زابلستان

Биёроста то ба коблстон

بیاراسته تا به کابلستان

Ҳамон шаҳр эйронаш омад ба ёд

همان شهر ایرانش آمد به یاد

Ҳаме баркашид аз ҷигари сарди бод

همی برکشید از جگر سرد باد

зи Эрони дилаш ёд кард ва бсухт

ز ایران دلش یاد کرد و بسوخت

Ба кирдори оташ Рахш барфурӯхт

به کردار آتش رخش برفروخت

з перон бипечеду пӯшед рӯй

ز پیران بپیچید و پوشید روی

Сипаҳбад бидид он ғаму дарди ӯй

سپهبد بدید آن غم و درد اوی

Бидонаст ковро чаҳ омад биёад

بدانست کاو را چه آمد بیاد

Ғамии гашту дандон ба лаб бар ниҳод

غمی گشت و دندان به لب بر نهاد

Ба қчқор бошӣ фурӯд омаданд

به قچقار باشی فرود آمدند

Нишастанду якбори дам бар заданд

نشستند و یکبار دم بر زدند

Нигаҳ кард перон ба дидор ӯ

نگه کرد پیران به دیدار او

Нишаст ва бару ёлу гуфтор ӯ

نشست و بر و یال و گفتار او

Бадв дар ду чашмаши ҳаме хира монад

بدو در دو چشمش همی خیره ماند

Ҳаме ҳар замони ном яздон бихонад

همی هر زمان نام یزدان بخواند

Бадв гуфт к-эии номвари шаҳриёр

بدو گفت کای نامور شهریار

зи шоҳони гетии тӯии ёдгор

ز شاهان گیتی توی یادگار

Се чизаст бар ту ки андари ҷаҳон

سه چیزست بر تو که اندر جهان

Касеро набошад зи тухми маон

کسی را نباشد ز تخم مهان

Яке онк аз тухмаи киқбод

یکی آنک از تخمهٔ کیقباد

Ҳаме аз ту гиранд гӯйии нажод

همی از تو گیرند گویی نژاد

Ва дигари забонии бад-ӣни ростӣ

و دیگر زبانی بدین راستی

Ба гуфтор некӯ биёростӣ

به گفتار نیکو بیاراستی

Се дигар ки гӯйӣ ки аз чеҳри ту

سه دیگر که گویی که از چهر تو

Баборади ҳаме бар замини меҳри ту

ببارد همی بر زمین مهر تو

Чунин дод посухи Сиёвуши бадавӣ

چنین داد پاسخ سیاووش بدوی

Ки эй пери покизау рости гӯй

که ای پیر پاکیزه و راست‌گوی

Хнидаҳ ба гетӣ ба меҳру вафо

خنیده به گیتی به مهر و وفا

зи оҳрмнии давру давр аз ҷафо

ز آهرمنی دور و دور از جفا

Гар аидўнк бо ман ту паймон кунӣ

گر ایدونک با من تو پیمان کنی

Шиносам ки паймон ман машканӣ

شناسم که پیمان من مشکنی

Гар аз бӯдан эдар марои никўист

گر از بودن ایدر مرا نیکویست

Барин карда худ набояд гирист

برین کردهٔ خود نباید گریست

Ва гар нест фармой то бигузарам

و گر نیست فرمای تا بگذرم

Намоеи раҳи кишварии дигарам

نمایی ره کشوری دیگرم

Бадв гуфт перон ки мандяши зин

بدو گفت پیران که مندیش زین

Чу андари гузаштии зи Эрони замин

چو اندر گذشتی ز ایران زمین

Магардон дил аз меҳри афросйоб

مگردان دل از مهر افراسیاب

Макун ҳеҷ гӯна ба рафтани шитоб

مکن هیچ‌گونه به رفتن شتاب

Парогандаи номаш ба гетии бадии сет

پراگنده نامش به گیتی بدی‌ست

Валикин ҷуз инаст марди эзадии сет

ولیکن جز اینست مرد ایزدی‌ست

Хирад дораду ройу ҳуши баланд

خرد دارد و رای و هوش بلند

Ба хира наёяд ба роҳи газанд

به خیره نیاید به راه گزند

Маро низ хешии сет бо ӯ ба хӯн

مرا نیز خویشی‌ست با او به خون

Ҳамаш паҳлавонами ҳамаш раҳнамӯн

همش پهلوانم همش رهنمون

Ҳамоно барин бум ва бар сад ҳазор

همانا برین بوم و بر صد هزار

Ба фармони ман беш бошад савор

به فرمان من بیش باشد سوار

Ҳамми бум ва бар ҳаст ва ҳам гӯсфанд

همم بوم و بر هست و هم گوسفند

Ҳам аспу силеҳу камону каманд

هم اسپ و سلیح و کمان و کمند

Маро бенёзист аз ҳар касе

مرا بی‌نیازیست از هر کسی

Наҳуфтаи ҷузин низ ҳастам басӣ

نهفته جزین نیز هستم بسی

Фидои ту бодои ҳама ҳарч ҳаст

فدای تو بادا همه هرچ هست

Гар аидўнксозӣ ба шодӣ нишаст

گر ایدونک سازی به شادی نشست

Пазируфтам аз поки яздони туро

پذیرفتم از پاک یزدان ترا

Ба ройу дили ҳӯшмандони туро

به رای و دل هوشمندان ترا

Ки бар ту наёяд зи бадҳо газанд

که بر تو نیاید ز بدها گزند

Надонад касе рози чархи баланд

نداند کسی راز چرخ بلند

Магар каз ту ошӯби хезад ба шаҳр

مگر کز تو آشوب خیزد به شهر

Биомезӣ аз даври тирёку заҳр

بیامیزی از دور تریاک و زهر

Сиёвуш бидон гуфтҳо ром шуд

سیاووش بدان گفت‌ها رام شد

Барафрӯхту андари хур ҷом шуд

برافروخت و اندر خور جام شد

Ба хӯрдан нишастанд як бо дигар

به خوردن نشستند یک با دگر

Сиёвуши писари гашту перони падар

سیاوش پسر گشت و پیران پدر

Бирафтанд бо хандау шодмон

برفتند با خنده و شادمان

Ба раҳ бар наҷустанд ҷое замон

به ره بر نجستند جایی زمان

Чунин то расиданд дар шаҳри гунг

چنین تا رسیدند در شهر گنگ

Казон буд хуррами сарои диранг

کزان بود خرم سرای درنگ

Пиёда ба кӯй омад афросйоб

پیاده به کوی آمد افراسیاب

Аз айвони миёни бастау пари шитоб

از ایوان میان بسته و پر شتاب

Сиёвуш чу ӯро пиёда бидид

سیاوش چو او را پیاده بدید

Фурӯд омад аз аспу пешаши давид

فرود آمد از اسپ و پیشش دوید

Гирифтанд мари икдгрро ба бар

گرفتند مر یکدگر را به بر

Басӣ бӯс доданд бар чашму сар

بسی بوس دادند بر چشم و سر

Азон пас чунин гуфт афросйоб

ازان پس چنین گفت افراسیاب

Ки гардони ҷаҳон андар омад ба хоб

که گردان جهان اندر آمد به خواب

Азин пас на ошӯби хезад на ҷанг

ازین پس نه آشوب خیزد نه جنگ

Ба обишхур оянд мяшу паланг

به آبشخور آیند میش و پلنگ

Барошуфт гетии зи тӯри далер

برآشفت گیتی ز تور دلیر

Кунун рӯй гетӣ шуд аз ҷанги сайр

کنون روی گیتی شد از جنگ سیر

Ду кишвари саросари пар аз шӯр буд

دو کشور سراسر پر از شور بود

Ҷаҳонро дил аз оштии кӯр буд

جهان را دل از آشتی کور بود

Ба ту ром гардад замона кунун

به تو رام گردد زمانه کنون

Бросоид аз ҷанги вази ҷӯши хӯн

برآساید از جنگ وز جوش خون

Кунун шаҳри турони туро банда анд

کنون شهر توران ترا بنده‌اند

Ҳамаи дил ба меҳри ту огндаҳ анд

همه دل به مهر تو آگنده‌اند

Марои чиз бо ҷони ҳамеи пеши тест

مرا چیز با جان همی پیش تست

Сипаҳбад ба ҷон ва ба тани хеши тест

سپهبد به جان و به تن خویش تست

Сиёвуш бирав офарин кард сахт

سیاوش برو آفرین کرد سخت

Ки аз гавҳари ту магар дод бахт

که از گوهر تو مگر داد بخت

Сипос аз худои ҷаҳони офарин

سپاس از خدای جهان آفرین

Кзўисти орому пархошу кин

کزویست آرام و پرخاش و کین

Сипаҳи дори дасти Сиёвуш ба даст

سپه‌دار دست سیاوش به‌دست

Биёмад ба тахти маӣ бар нишаст

بیامد به تخت مهی بر نشست

Ба рӯй Сиёвуш нигаҳ кард ва гуфт

به روی سیاوش نگه کرد و گفت

Ки инро ба гетӣ касе нест ҷуфт

که این را به گیتی کسی نیست جفت

На зини гӯнаи мардум буд дар ҷаҳон

نه زین‌گونه مردم بود در جهان

Чунин рӯйу болоу фару маон

چنین روی و بالا و فر و مهان

Азон пас ба перон чунин гуфт рад

ازان پس به پیران چنین گفت رد

Ки Ковӯс тундасту андаки хирад

که کاووس تندست و اندک خرد

Ки бшкибд аз рӯй чунин писар

که بشکیبد از روی چونین پسر

Чунин брзи болоу чандини ҳунар

چنین برز بالا و چندین هنر

Марои дида аз хуби дидор ӯ

مرا دیده از خوب دیدار او

Бимонада сети дили хира аз кор ӯ

بمانده‌ست دل خیره از کار او

Ки фарзанд бошад касеро чунин

که فرزند باشد کسی را چنین

Ду дида бигардонад андари замин

دو دیده بگرداند اندر زمین

Аз айвонҳо пас яке баргузед

از ایوان‌ها پس یکی برگزید

Ҳамаи кохи зарбафт ҳо густаред

همه کاخ زربفت‌ها گسترید

Яке тахт заррин ниҳоданд пеш

یکی تخت زرین نهادند پیش

Ҳамаи пойҳо чун сари говмеш

همه پایها چون سر گاومیش

Ба дебоӣ чинӣ биёростанд

به دیبای چینی بیاراستند

Фаровон парастандагон хостанд

فراوان پرستندگان خواستند

Бифармуд пас то равад сӯии кох

بفرمود پس تا رود سوی کاخ

Ббошд ба ком ва нишинад фарох

بباشد به کام و نشیند فراخ

Сиёвуш чу дар пеш айвон расед

سیاوش چو در پیش ایوان رسید

Сари тоқи айвон ба кайвон расед

سر طاق ایوان به کیوان رسید

Биёмад барон тахти зар бар нишаст

بیامد بران تخت زر بر نشست

Ҳшиўори ҷони андари андешаи баст

هشیوار جان اندر اندیشه بست

Чу хон сипаҳбад биёростанд

چو خوان سپهبد بیاراستند

Кас омад Сиёвушро хостанд

کس آمد سیاووش را خواستند

з ҳар гӯна Эй рафт бар хон сухан

ز هر گونه‌ای رفت بر خوان سخن

Ҳамаи шодмонии Фгнднди бен

همه شادمانی فگندند بن

Чу аз хон солори бархестанд

چو از خوان سالار برخاستند

Ншстнгаҳ ме биёростанд

نشستنگه می بیاراستند

Бирафтанд бо раваду ромишгарон

برفتند با رود و رامشگران

Ббодаҳ нишастанд яксар сарон

بباده نشستند یکسر سران

Бадв дод ҷону дили афросйоб

بدو داد جان و دل افراسیاب

Ҳаме беСиёвуш наомадаш хоб

همی بی سیاوش نیامدش خواب

Ҳаме хӯрд май то ҷаҳон тира шуд

همی خورد می تا جهان تیره شد

Срмигсорони з мехира шуд

سرمیگساران ز می خیره شد

Сиёвуш ба айвон хиромед шод

سیاوش به ایوان خرامید شاد

Ба мастии з Эрон наомадаш ёд

به مستی ز ایران نیامدش یاد

Бидон шаби ҳам андар бифармуд шоҳ

بدان شب هم اندر بفرمود شاه

Бидон кас ки буданд бар базмгоҳ

بدان کس که بودند بر بزمگاه

Чунин гуфт бо шидаи афросйоб

چنین گفت با شیده افراسیاب

Ки чун сари براردи Сиёвуши зи хоб

که چون سر برآرد سیاوش ز خواب

Ту бо паҳлавонону хуишони ман

تو با پهلوانان و خویشان من

Касе ков буд меҳтари анҷуман

کسی کاو بود مهتر انجمن

Ба шабгир бо ҳадя ва бо ғулом

به شبگیر با هدیه و با غلام

Гиронмояи аспони заррини стом

گرانمایه اسپان زرین ستام

зи лашкари ҳаме ҳар касе бо нисор

ز لشکر همی هر کسی با نثار

зи динори вази гавҳари шоҳвор

ز دینار وز گوهر شاهوار

Азин гӯнаи пеши Сиёвуши раванд

ازین‌گونه پیش سیاوش روند

Ҳшиўору бедору хомаши раванд

هشیوار و بیدار و خامش روند

Фаровон сипаҳбад фиристод чиз

فراوان سپهبد فرستاد چیز

Бад-ӣни гӯнаи як ҳафта бигузашт низ

بدین گونه یک هفته بگذشت نیز

Шабӣ бо Сиёвуш чунин гуфт шоҳ

شبی با سیاوش چنین گفت شاه

Ки фардо бисозем ҳар ду пагоҳ

که فردا بسازیم هر دو پگاه

Ки бо гӯйу чавгон ба майдон шавем

که با گوی و چوگان به میدان شویم

Замонӣ битозем ва хандон шавем

زمانی بتازیم و خندان شویم

з ҳар кас шунидам ки чавгони ту

ز هر کس شنیدم که چوگان تو

Набенанд гардон ба майдони ту

نبینند گردان به میدان تو

Ту фарзанди моеу зебои гоҳ

تو فرزند مایی و زیبای گاه

Ту тоҷи киёнӣу пушти сипоҳ

تو تاج کیانی و پشت سپاه

Бадв гуфт шоҳои анӯшаи бадӣ

بدو گفت شاها انوشه بدی

Равонро ба дидори тӯшаи бадӣ

روان را به دیدار توشه بدی

Ҳаме аз ту ҷӯянди шоҳони ҳунар

همی از تو جویند شاهان هنر

Ки ёбад ба ҳркор бар ту гузар

که یابد به هرکار بر تو گذر

Марои рӯзи равшан ба дидори тест

مرا روز روشن به دیدار تست

Ҳаме аз ту хоҳам баду неки ҷуст

همی از تو خواهم بد و نیک جست

Ба шабгири гардон ба майдон шуданд

به شبگیر گردان به میدان شدند

Гурозон ва тозон ва хандон шуданд

گرازان و تازان و خندان شدند

Чунин гуфт пас шоҳи турони бадавӣ

چنین گفت پس شاه توران بدوی

Ки ёрон гузинем дар захми гӯй

که یاران گزینیم در زخم گوی

Ту бошӣ бидон рӯйу зин рӯй ман

تو باشی بدان‌روی و زین‌روی من

Бадви ним ҳам зини нишони анҷуман

بدو نیم هم زین نشان انجمن

Сиёвуш бадв гуфт к-эии шаҳриёр

سیاوش بدو گفت کای شهریار

Куҷо бошудам дасту чавгон ба кор

کجا باشدم دست و چوگان به کار

Баробар наёрам задан бо ту гӯй

برابر نیارم زدن با تو گوی

Ба майдон ҳам оварад дигари биҷавӣ

به میدان هم‌آورد دیگر بجوی

Чу ҳастам сазовори ёри туам

چو هستم سزاوار یار توام

Барин паҳни майдони савори туам

برین پهن میدان سوار توام

Сипаҳбади зи гуфтор ӯ шод шуд

سپهبد ز گفتار او شاد شد

Сухани гуфтан ҳар касе бод шуд

سخن گفتن هر کسی باد شد

Ба ҷону сари шоҳ Ковӯс гуфт

به جان و سر شاه کاووس گفت

Ки бо ман ту бошӣ ҳам овараду ҷуфт

که با من تو باشی هم‌آورد و جفت

Ҳунар кун ба пеши саворони падед

هنر کن به پیش سواران پدید

Бидон то нгўинди ков бад гузид

بدان تا نگویند کاو بد گزید

Кунанд офарин бар ту мардони ман

کنند آفرین بر تو مردان من

Шигифта шавад рӯй хандони ман

شگفته شود روی خندان من

Сиёвуш бадв гуфт фармон турост

سیاوش بدو گفت فرمان تراست

Саворону майдон ва чавгон турост

سواران و میدان و چوگان تراست

Сипаҳбад гузин кард клбод ро

سپهبد گزین کرد کلباد را

Чу грсиўзу ҷҳну пӯлод ро

چو گرسیوز و جهن و پولاد را

Чу перону нстиҳни ҷангҷӯӣ

چو پیران و نستیهن جنگجوی

Чу ҳумон ки бардорад аз оби гӯй

چو هومان که بردارد از آب گوی

Ба назд Сиёвуш фиристод ёр

به نزد سیاووش فرستاد یار

Чу рӯйин ва чун шидаи номдор

چو رویین و چون شیدهٔ نامدار

Дигар андарямони савори далер

دگر اندریمان سوار دلیر

Чу арҷоспи асп аФгн нараҳ шер

چو ارجاسپ اسپ افگن نره شیر

Сиёвуш чунин гуфт к-эии номҷўӣ

سیاوش چنین گفت کای نامجوی

Азишон ки ёрад шудани пеши гӯй

ازیشان که یارد شدن پیش‌گوی

Ҳама ёр шоҳанд ва танҳо манам

همه یار شاهند و تنها منم

Нигаҳбони чавгони яктои манам

نگهبان چوگان یکتا منم

Гар аидўнк фармон диҳад шаҳриёр

گر ایدونک فرمان دهد شهریار

Биорам ба майдони зи Эрони савор

بیارم به میدان ز ایران سوار

Маро ёр бошанд бар захми гӯй

مرا یار باشند بر زخم گوی

Барон сон ки ойин буд бар ду рӯй

بران سان که آیین بود بر دو روی

Сипаҳбад чу бишунид зу достон

سپهبد چو بشنید زو داستان

Барон достони гашти ҳам достон

بران داستان گشت هم داستان

Сиёвуш аз эрониёни ҳафт мард

سیاوش از ایرانیان هفت مرد

Гузин кард шоистаи коркард

گزین کرد شایستهٔ کارکرد

Хурӯши табираи зи майдони бхост

خروش تبیره ز میدان بخاست

Ҳамеи хок бо осмони гашти рост

همی خاک با آسمان گشت راست

Аз овои санҷу дами кара ноӣ

از آوای سنج و دم کره نای

Ту гуфтӣ биҷунбед майдони зи ҷой

تو گفتی بجنبید میدان ز جای

Сиёвуши барангехти аспи набард

سیاووش برانگیخت اسپ نبرد

Чу гӯй андар омад ба пешаш ба гирд

چو گوی اندر آمد به پیشش به گرد

Бузади ҳам чунон чун ба майдон расед

بزد هم چنان چون به میدان رسید

Барон сон ки аз чашм шуд нопадид

بران سان که از چشم شد ناپدید

Бифармуд пас шаҳриёри баланд

بفرمود پس شهریار بلند

Ки гӯйӣ ба назд Сиёвуш баранд

که گویی به نزد سیاوش برند

Сиёвуш барон гӯй бар дод бӯс

سیاوش بران گوی بر داد بوس

Баромад хурӯшидан ноӣу кӯс

برآمد خروشیدن نای و کوس

Сиёвуш ба аспӣ дигар барнишаст

سیاوش به اسپی دگر برنشست

Бёндохти он гӯии хусрав ба даст

بیانداخت آن گوی خسرو به دست

Азон пас ба чавгон бирав кор кард

ازان پس به چوگان برو کار کرد

Чунон шуд ки бо моҳ дидор кард

چنان شد که با ماه دیدار کرد

зи чавгон ӯ гӯй шуд нопадид

ز چوگان او گوی شد ناپدید

Ту гуфтӣ сипеҳраш ҳаме баркашид

تو گفتی سپهرش همی برکشید

Азон гӯй хандон шуд афросйоб

ازان گوی خندان شد افراسیاب

Сари номдорони баромади зи хоб

سر نامداران برآمد ز خواب

Ба овоз гуфтанд ҳаргизи савор

به آواز گفتند هرگز سوار

Надидем бар зини чунин номдор

ندیدیم بر زین چنین نامدار

зи майдон ба иксў ниҳоданд гоҳ

ز میدان به یکسو نهادند گاه

Биёмад нишаст аз баргоҳ шоҳ

بیامد نشست از برگاه شاه

Сиёвуш бинишаст бо ӯ ба тахт

سیاووش بنشست با او به تخت

Ба дидор ӯ шод шуд шоҳи сахт

به دیدار او شاد شد شاه سخت

Ба лашгар чунин гуфт пас номҷўӣ

به لشگر چنین گفت پس نامجوی

Ки майдони шумороу чавгону гӯй

که میدان شما را و چوگان و گوی

Ҳаме сохтанд он ду лашкари набард

همی ساختند آن دو لشکر نبرد

Баромади ҳаме то ба хуршеди гирд

برآمد همی تا به خورشید گرد

Чу таркон ба тундӣ биёростанд

چو ترکان به تندی بیاراستند

Ҳамеи бурдани гӯйро хостанд

همی بردن گوی را خواستند

Рабуданди эрониёни гӯии пеш

ربودند ایرانیان گوی پیش

Бимонаданд таркони зи кирдори хеш

بماندند ترکان ز کردار خویش

Сиёвуши ғамии гашти зи эрониён

سیاووش غمی گشت ز ایرانیان

Сухан гуфт бар паҳливонии забон

سخن گفت بر پهلوانی زبان

Ки майдон бозӣастгар корзор

که میدان بازیست گر کارزار

Барин гардишу бахшиши рӯзгор

برین گردش و بخشش روزگار

Чу майдон сроид битобед рӯй

چو میدان سرآید بتابید روی

Бадишон сипоред як бори гӯй

بدیشان سپارید یک‌بار گوی

Саворон Аннанҳо кашиданд нарм

سواران عنانها کشیدند نرم

Накарданд зон пас касе аспи гарм

نکردند زان پس گسی اسپ گرم

Яке гӯии таркони биндохтнд

یکی گوی ترکان بینداختند

Ба кирдори оташ ҳаме тохтанд

به کردار آتش همی تاختند

Сипаҳбад чу овози таркони шунӯд

سپهبد چو آواز ترکان شنود

Бидонаст кони паҳливонӣ чаҳ буд

بدانست کان پهلوانی چه بود

Чунин гуфт пас шоҳи турони сипоҳ

چنین گفت پس شاه توران سپاه

Ки гуфтаст бо ман яке неки хоҳ

که گفته‌ست با من یکی نیک‌خواه

Ки ӯро зи гетӣ касе нест ҷуфт

که او را ز گیتی کسی نیست جفت

Ба тиру камон чун кушояди ду сифт

به تیر و کمان چون گشاید دو سفت

Сиёвуш чу гуфтор меҳтар шунид

سیاوش چو گفتار مهتر شنید

зи қурбони камон ке баркашид

ز قربان کمان کیی برکشید

Сипаҳбади камони хост то бингарад

سپهبد کمان خواست تا بنگرد

Яке бргроид ки фармони барад

یکی برگراید که فرمان برد

Камонро нигаҳ кард ва хира бимонад

کمان را نگه کرد و خیره بماند

Басии офарин киёнӣ бихонад

بسی آفرین کیانی بخواند

Ба грсиўзи теғ зан дод ма

به گرسیوز تیغ زن داد مه

Ки хона бимол ва даровар ба зиҳ

که خانه بمال و در آور به زه

Бакӯшед то бар зиҳи оради камон

بکوشید تا بر زه آرد کمان

Наомад бирав хира шуд бадгумон

نیامد برو خیره شد بدگمان

Азуи шоҳи бастад ба зону нишаст

ازو شاه بستد به زانو نشست

Бимолиди хонаи камонро ба даст

بمالید خانه کمان را به دست

Ба зиҳ карду хандон чунин гуфт шоҳ

به زه کرد و خندان چنین گفت شاه

Ки инат камоне чу бояд ба роҳ

که اینت کمانی چو باید به راه

Маро низ гоҳи ҷавонии камон

مرا نیز گاه جوانی کمان

Чунин буд ва акнӯн дигар шуд замон

چنین بود و اکنون دگر شد زمان

Ба турону Эрони каси инро ба чанг

به توران و ایران کس این را به چنگ

Наёрад гирифтан ба ҳангоми ҷанг

نیارد گرفتن به هنگام جنگ

Бару ёлу китфи Сиёвуши ҷузин

بر و یال و کتف سیاوش جزین

Нахоҳад камон низ бар дашти кин

نخواهد کمان نیز بر دشت کین

Нишоне ниҳоданд бар асприс

نشانی نهادند بر اسپریس

Сиёвуш накард инч бо каси мкис

سیاوش نکرد ایچ با کس مکیس

Нишаст аз бар бодпоиӣ чу дев

نشست از بر بادپایی چو دیو

БроФшорди рону баромади ғарив

برافشارد ران و برآمد غریو

Яке тир зад бар миёни нишон

یکی تیر زد بر میان نشان

Ниҳодаи бадви чашми гарданкашон

نهاده بدو چشم گردنکشان

Хадангӣ дигар бора бо чорпр

خدنگی دگر باره با چارپر

Биндохт аз бод ва бикшод пар

بینداخت از باد و بگشاد پر

Нишонаи дубора ба як тохтан

نشانه دوباره به یک تاختن

Мғрбли бикради андар андохтан

مغربل بکرد اندر انداختن

Аннанро бипечед бар дасти рост

عنان را بپیچید بر دست راست

Бузади бор дигар барон сӯ ки хост

بزد بار دیگر بران سو که خواست

Камонро ба зиҳ бар бибозу Фгнд

کمان را به زه بر بباز و فگند

Биёмад бар шаҳриёри баланд

بیامد بر شهریار بلند

Фурӯд омаду шоҳ барпоӣ хост

فرود آمد و شاه برپای خاست

Бирав офарини зи офаринандаи хост

برو آفرین ز آفریننده خواست

Вазони ҷойгаҳи сӯии кохи баланд

وزان جایگه سوی کاخ بلند

Бирафтанд шодони дилу арҷманд

برفتند شادان دل و ارجمند

Нишастанд хон ва ме оростанд

نشستند خوان و می آراستند

Касе кови сазо буд бншостнд

کسی کاو سزا بود بنشاستند

Меӣ чанд хӯрданду гаштанди шод

میی چند خوردند و گشتند شاد

Ба ном Сиёвуш карданд ёд

به نام سیاووش کردند یاد

Бихон бар яке халъат орост шоҳ

بخوان بر یکی خلعت آراست شاه

Аз аспу стому зи тахту кулоҳ

از اسپ و ستام و ز تخت و کلاه

Ҳамон дасти зар ҷома нобурид

همان دست زر جامهٔ نابرید

Ки андари ҷаҳони пеш азон кас надид

که اندر جهان پیش ازان کس ندید

зи динори вази бадарҳои дирам

ز دینار وز بدرهای درم

зи ёқӯту пирӯза ва беш ва кам

ز یاقوت و پیروزه و بیش و کم

Парастор бисёр ва чанде ғулом

پرستار بسیار و چندی غلام

Яке пари зи ёқӯти рухшандаи ҷом

یکی پر ز یاقوت رخشنده جام

Бифармуд то хостаи бшмрнд

بفرمود تا خواسته بشمرند

Ҳамаи сӯии кох Сиёвуш баранд

همه سوی کاخ سیاوش برند

з ҳар каш ба турони замини хеш буд

ز هر کش به توران زمین خویش بود

Варо меҳрбонӣ бирав беш буд

ورا مهربانی برو بیش بود

Ба хуишон чунин гуфт ковро ҳама

به خویشان چنین گفت کاو را همه

Шумо хайл бошед ҳам чун рама

شما خیل باشید هم چون رمه

Бидон шоҳзода чунин гуфт шоҳ

بدان شاهزاده چنین گفت شاه

Ки як рӯз бо ман ба нахчиргоҳ

که یک روز با من به نخچیرگاه

Гар ое ки дили шод ва хуррам кунем

گر آیی که دل شاد و خرم کنیم

Равонро ба нахчир беғам кунем

روان را به نخچیر بی‌غم کنیم

Бадв гуфт ҳргаҳ ки рой оядат

بدو گفت هرگه که رای آیدت

Барон сӯ ки дил раҳнамоӣ оядат

بران سو که دل رهنمای آیدت

Бирафтанд рӯзӣ ба нахчиргоҳ

برفتند روزی به نخچیرگاه

Ҳаме рафт бо юз ва бо бози шоҳ

همی رفت با یوز و با باز شاه

Сипоҳии зи ҳаргуна бо ӯ бирафт

سپاهی ز هرگونه با او برفت

Аз Эрону турони бнхчири тафт

از ایران و توران بنخچیر تفت

Сиёвуш ба дашти андарун гӯр дид

سیاوش به دشت اندرون گور دید

Чу бод аз миёни сипаҳи ?бардамӣад

چو باد از میان سپه بردمید

Сабк шуд Аннан ва гарон шуд ркиб

سبک شد عنان و گران شد رکیب

Ҳамеи тохти андари фарозу нишеб

همی تاخت اندر فراز و نشیب

Якеро ба шамшер зад бадви ним

یکی را به شمشیر زد بدو نیم

Ду дасташи тарозуи баду гӯри сим

دو دستش ترازو بد و گور سیم

Ба як ҷӯи зи дигар гаронтар набӯд

به یک جو ز دیگر گرانتر نبود

Назора шуд он лашкари шоҳи зуд

نظاره شد آن لشکر شاه زود

Бигуфтанд яксар ҳамаи анҷуман

بگفتند یکسر همه انجمن

Ки инат сарафрозу шамшерзан

که اینت سرافراز و شمشیرزن

Ба овоз гуфтанд як бо дигар

به آواز گفتند یک با دگر

Ки моро бад омад зи Эрон ба сар

که ما را بد آمد ز ایران به سر

Сари сарварон андар омад ба танг

سر سروران اندر آمد به تنگ

Сазад гар бисозем бо шоҳи ҷанг

سزد گر بسازیم با شاه جنگ

Сиёвуши ҳимдўн ба нахчир буд

سیاوش همیدون به نخچیر بود

Ҳамеи тохт ва афганд дар дашти гӯр

همی تاخت و افگند در دشت گور

Ба ғор ва ба кӯҳ ва ба ҳомӯн битохт

به غار و به کوه و به هامون بتاخت

Бшмширу тиру бнизаҳи бёхт

بشمشیر و تیر و بنیزه بیاخت

Ба ҳар ҷойгаҳ бар яке тӯда кард

به هر جایگه بر یکی توده کرد

Сипаҳро зи нахчир осӯда кард

سپه را ز نخچیر آسوده کرد

Вазони ҷойгаҳи сӯии айвони шоҳ

وزان جایگه سوی ایوان شاه

Ҳамаи шод дил барграфтанд роҳ

همه شاد دل برگرفتند راه

Сипаҳбад чаҳ шодон чаҳ будӣ дижам

سپهبد چه شادان چه بودی دژم

Биҷуз бо Сиёвуш набӯдӣ ба ҳам

بجز با سیاوش نبودی به هم

зи ҷҳну зи грсиўзу ҳрк буд

ز جهن و ز گرسیوز و هرک بود

Ба кас роз накушод ва шодон набӯд

به کس راز نگشاد و شادان نبود

Магар бо Сиёвуши бадии рӯзу шаб

مگر با سیاوش بدی روز و شب

Азу баргушодӣ ба хандаи ду лаб

ازو برگشادی به خنده دو لب

Барин гӯнаи як соли бгзоштнд

برین گونه یک سال بگذاشتند

Ғаму шодмонӣ баҳам доштанд

غم و شادمانی بهم داشتند

Сиёвуши яке рӯзу перони баҳам

سیاوش یکی روز و پیران بهم

Нишастанд ва гуфтанд ҳар беш ва кам

نشستند و گفتند هر بیش و کم

Бадв гуфт перони казин бум ва бар

بدو گفت پیران کزین بوم و بر

Чунонӣ ки бошад касе бргзр

چنانی که باشد کسی برگذر

Бад-ӣни меҳрбонӣ ки бар тести шоҳ

بدین مهربانی که بر تست شاه

Ба номи ту хспд ба оромгоҳ

به نام تو خسپد به آرامگاه

Чунон дон ки хуррами баҳораши тӯй

چنان دان که خرم بهارش توی

Нигориши туе ғмгсорши туе

نگارش تویی غمگسارش تویی

Бузургӣу фарзанди Ковӯси шоҳ

بزرگی و فرزند کاووس شاه

Сар аз баси ҳунарҳо расида ба моҳ

سر از بس هنرها رسیده به ماه

Падари пер сар шуд ту бурнои дилӣ

پدر پیر سر شد تو برنا دلی

Нигари сари зи тоҷи кеи нгслӣ

نگر سر ز تاج کیی نگسلی

Ба Эрону турони тӯии шаҳриёр

به ایران و توران توی شهریار

зи шоҳони яке пурҳунари ёдгор

ز شاهان یکی پرهنر یادگار

Бунаи дили барин бум ва ҷое бисоз

بنه دل برین بوم و جایی بساز

Чунон чун буд дархури кому ноз

چنان چون بود درخور کام و ناز

Нбинмти пайвастаи хӯн касе

نبینمت پیوستهٔ خون کسی

Куҷо дорадӣ меҳр бар ту басӣ

کجا داردی مهر بر تو بسی

Бародари надорӣ на хоҳар на зан

برادر نداری نه خواهر نه زن

Чу шохи гулӣ бар канори чаман

چو شاخ گلی بر کنار چمن

Яке зан нигаҳ кун сазовори хеш

یکی زن نگه کن سزاوار خویش

Аз Эрон манеҳ дарду тимори пеш

از ایران منه درد و تیمار پیش

Пас аз марги Ковӯс Эрон турост

پس از مرگ کاووس ایران تراست

Ҳамон тоҷу тахт далерон турост

همان تاج و تخت دلیران تراست

Пас пардаи шаҳриёри ҷаҳон

پس پردهٔ شهریار جهان

Се моҳаст бо зевари андари ниҳон

سه ماهست با زیور اندر نهان

Агар моҳро дида будӣ сиёҳ

اگر ماه را دیده بودی سیاه

Аз эшон на бардоштии чашми моҳ

از ایشان نه برداشتی چشم ماه

Се андари шабистони грсиўзонд

سه اندر شبستان گرسیوزاند

Ки аз моам вази боб бо прўзонд

که از مام وز باب با پروزاند

Набераи Фаридуну фарзанди шоҳ

نبیره فریدون و فرزند شاه

Ки ҳам ҷоҳ доранд ва ҳам тоҷу гоҳ

که هم جاه دارند و هم تاج و گاه

Валикини турои он сазовортар

ولیکن ترا آن سزاوارتر

Ки аз домани шоҳи ҷӯии гуҳар

که از دامن شاه جویی گهر

Пас парда ман чаҳоранд хирад

پس پردهٔ من چهارند خرد

Чу бояд турои банда бояд шимурд

چو باید ترا بنده باید شمرد

Азишон ҷрирсти меҳтари бсол

ازیشان جریرست مهتر بسال

Ки аз хубрӯён надорад ҳам?ил

که از خوبرویان ندارد همال

Яке духтарӣ ҳаст ороста

یکی دختری هست آراسته

Чу моҳи дарахшнда бо хоста

چو ماه درخشنده با خواسته

Нахоҳад касеро ки он рой нест

نخواهد کسی را که آن رای نیست

Биҷузи чеҳри шоҳаш длороӣ нест

بجز چهر شاهش دلارای نیست

зи хубони ҷрирсти анбози ту

ز خوبان جریرست انباز تو

Буд рӯзи рухшандаи дмсози ту

بود روز رخشنده دمساز تو

Агар рой бошад турои бандаи ист

اگر رای باشد ترا بنده‌ایست

Ба пеши ту андари парастандаи ист

به پیش تو اندر پرستنده‌ایست

Сиёвуш бадв гуфт дорам сипос

سیاوش بدو گفت دارم سپاس

Марои худ зи фарзанди бартари шинос

مرا خود ز فرزند برتر شناس

Гар ӯ бошудам нозаши ҷону тан

گر او باشدم نازش جان و تن

Нахоҳам ҷузви каси азин анҷуман

نخواهم جزو کس ازین انجمن

Сипосӣ наҳй зини ҳаме бар серум

سپاسی نهی زین همی بر سرم

Ки то зиндаам ҳақ он наспурам

که تا زنده‌ام حق آن نسپرم

Пас онгоҳи перони зи наздики ӯй

پس آنگاه پیران ز نزدیک اوی

Сӯии хона хеш биниҳод рӯй

سوی خانهٔ خویش بنهاد روی

Чу перони зи пеш Сиёвуш бирафт

چو پیران ز پیش سیاوش برفت

Ба наздик глшҳр тозед тафт

به نزدیک گلشهر تازید تفت

Бадв гуфт кор ҷрираҳ бисоз

بدو گفت کار جریره بساز

Ба фари Сиёвуши хусрав ба ноз

به فر سیاووش خسرو به ناز

Чигуна набошем имрӯзи шод

چگونه نباشیم امروز شاد

Ки домод бошад набераи Қубод

که داماد باشد نبیره قباد

Биоварад глшҳри духтараш ро

بیاورد گلشهر دخترش را

Ниҳод аз бар тораки афсараш ро

نهاد از بر تارک افسرش را

Ба дебоу динор ва дару дирам

به دیبا و دینار و در و درم

Ба буи ва ба ранг ва ба ҳар беш ва кам

به بوی و به رنگ و به هر بیش و کم

Биёрост ӯро чу хуррами баҳор

بیاراست او را چو خرم بهار

Фиристод дар шаб бар шаҳриёр

فرستاد در شب بر شهریار

Маровро бпиўст бо шоҳи нав

مراو را بپیوست با شاه نو

Нишонд аз бар гоҳ чун моҳи нав

نشاند از بر گاه چون ماه نو

Надонист каси ганҷ ӯро шумор

ندانست کس گنج او را شمار

зи ёқӯту зи тоҷи гўҳрнгор

ز یاقوت و ز تاج گوهرنگار

Сиёвуш чу рӯй ҷрираҳ бидид

سیاوش چو روی جریره بدید

Хуш омадаш хандид ва шодӣ гузид

خوش آمدش خندید و شادی گزید

Ҳаме буд бо ӯ шабу рӯзи шод

همی بود با او شب و روز شاد

Наомад зи Ковӯсу дастонаши ёд

نیامد ز کاووس و دستانش یاد

Барин низ чанде бигардед чарх

برین نیز چندی بگردید چرخ

Сиёвушро бади зи некяши брх

سیاووش را بد ز نیکیش برخ

Варо ҳар замони пеши афросйоб

ورا هر زمان پیش افراسیاب

Фузунтар бадии ҳишмату ҷоҳу об

فزونتر بدی حشمت و جاه و آب

Яке рӯзи перон ба ба рӯзгор

یکی روز پیران به به روزگار

Сиёвушро гуфт к-эии номдор

سیاووش را گفت کای نامدار

Ту доне ки солори турони сипоҳ

تو دانی که سالار توران سپاه

зи авҷи фалаки барфарозади кулоҳ

ز اوج فلک برفرازد کلاه

Шабу рӯзи равшани рӯонаши тӯй

شب و روز روشن روانش توی

Дилу ҳуш ва туаш ва туонаш тӯй

دل و هوش و توش و توانش توی

Чу бо ӯ ту пайвастаи хӯни шӯй

چو با او تو پیوستهٔ خون شوی

Азин поя ҳар дам ба афзӯни шӯй

ازین پایه هر دم به افزون شوی

Ббошди умедаш ба ту устувор

بباشد امیدش به تو استوار

Ки хоҳии бадани пеш ӯ пойдор

که خواهی بدن پیش او پایدار

Агар чанд фарзанди ман хеши тест

اگر چند فرزند من خویش تست

Марои ғами зи баҳр кам ва беш тест

مرا غم ز بهر کم و بیش تست

Фарангиси меҳтари зи хубони ӯй

فرنگیس مهتر ز خوبان اوی

Набинӣ ба гетии чунон мӯӣ ва рӯй

نبینی به گیتی چنان موی و روی

Ба болои зи сарв сеӣ бартараст

به بالا ز سرو سهی برترست

зи машки сияҳ бар сараш афсараст

ز مشک سیه بر سرش افسرست

Ҳунарҳоу дониши зи андоза беш

هنرها و دانش ز اندازه بیش

Хирадро парастор дорад ба пеш

خرد را پرستار دارد به پیش

Аз афросйоб ар бихоҳӣ равост

از افراسیاب ار بخواهی رواست

Чунуи бут ба Кашмӣр ва кобул куҷост

چنو بت به کشمیر و کابل کجاست

Шавад шоҳи пурмояи пайванди ту

شود شاه پرمایه پیوند تو

Дирафшон шавад фару аўрнди ту

درفشان شود فر و اورند تو

Чу фармони диҳӣ ман бигӯям бадавӣ

چو فرمان دهی من بگویم بدوی

Биҷӯем бад-ӣн назд ӯ обрӯӣ

بجویم بدین نزد او آبروی

Сиёвуш ба перон нигаҳ кард ва гуфт

سیاوش به پیران نگه کرد و گفت

Ки фармон яздон нишоед наҳуфт

که فرمان یزدان نشاید نهفت

Агар осмонӣ чунинаст рой

اگر آسمانی چنین است رای

Маро бо сипеҳр равон нест пой

مرا با سپهر روان نیست پای

Агар ман ба Эрон нахоҳам расед

اگر من به ایران نخواهم رسید

Нахоҳам ҳаме рӯй Ковӯс дид

نخواهم همی روی کاووس دید

Чу дастон ки парвардгор манаст

چو دستان که پروردگار منست

Таҳамтан ки равшан баҳор манаст

تهمتن که روشن بهار منست

Чу баҳром ва чун зангаи шоўрон

چو بهرام و چون زنگهٔ شاوران

Ҷузин номадарон кндоўрон

جزین نامدران کنداوران

Чу аз рӯй эшон бибояд бурид

چو از روی ایشان بباید برید

Ба турони ҳамеи ҷой бояд гузид

به توران همی جای باید گزید

Падар бош ва ин кадхудое бисоз

پدر باش و این کدخدایی بساز

Магӯ ин сухан бо замини ҷуз ба роз

مگو این سخن با زمین جز به راز

Агар бахт бошад марои никхўоаҳ

اگر بخت باشد مرا نیکخواه

Ҳамоно диҳад раҳ ба пайванди шоҳ

همانا دهد ره به پیوند شاه

Ҳаме гуфту мижгони пар аз об кард

همی گفت و مژگان پر از آب کرد

Ҳамеи барзади андари миёни боди сард

همی برزد اندر میان باد سرد

Бадв гуфт перон ки бо рӯзгор

بدو گفت پیران که با روزگار

Насозад хирад ёфта корзор

نسازد خرد یافته کارزار

Наёбӣ гузари ту зи гардони сипеҳр

نیابی گذر تو ز گردان سپهر

Кзўисти орому пархошу меҳр

کزویست آرام و پرخاش و مهر

Ба Эрон агар дӯстон доштӣ

به ایران اگر دوستان داشتی

Ба яздони супурдӣу бгзоштӣ

به یزدان سپردی و بگذاشتی

Нишасту нишонат кунун эдараст

نشست و نشانت کنون ایدرست

Сари тахти Эрон ба даст андараст

سر تخت ایران به دست اندرست

Бигуфт ин ва бархест аз пеш ӯ

بگفت این و برخاست از پیش او

Чу огоҳи гашт аз кам ва беш ӯ

چو آگاه گشت از کم و بیش او

Ба шодӣ бишуд то бадаргоҳи шоҳ

به شادی بشد تا بدرگاه شاه

Фурӯд омад ва баргушоданд роҳ

فرود آمد و برگشادند راه

Ҳаме буд бар пеш ӯ як замон

همی بود بر پیش او یک زمان

Бадв гуфт солори никўгмон

بدو گفت سالار نیکوگمان

Ки чандин чаҳ бошӣ ба пешам ба пой

که چندین چه باشی به پیشم به پای

Чаҳ хоҳӣ ба гетӣ чаҳ оядат рой

چه خواهی به گیتی چه آیدت رای

Сипоҳ ва дар ганҷи ман пеши тест

سپاه و در گنج من پیش تست

Марои сӯдмандӣ кам ва беш тест

مرا سودمندی کم و بیش تست

Касе ков ба зиндон ва банд манаст

کسی کاو به زندان و بند منست

Кушоданаши дард ва газанд манаст

گشادنش درد و گزند منست

зи хашму зи банди ман озоди гашт

ز خشم و ز بند من آزاد گشت

зи баҳри ту пигори ман боди гашт

ز بهر تو پیگار من باد گشت

з бисёру андак чаҳ бояд бихоҳ

ز بسیار و اندک چه باید بخواه

зи теғу зи меҳру зи тахту кулоҳ

ز تیغ و ز مهر و ز تخت و کلاه

Хирадманди посух чунин дод боз

خردمند پاسخ چنین داد باز

Ки аз ту мабодои ҷаҳон бе ниёз

که از تو مبادا جهان بی‌نیاز

Маро хоста ҳасту ганҷу сипоҳ

مرا خواسته هست و گنج و سپاه

Ба бахти ту ҳам теғ ва ҳам тоҷу гоҳ

به بخت تو هم تیغ و هم تاج و گاه

зи баҳри Сиёвуши паёмии дароз

ز بهر سیاوش پیامی دراز

Расонам ба гӯши сипаҳбад ба роз

رسانم به گوش سپهبد به راز

Маро гуфт бо шоҳ таркон бигӯӣ

مرا گفت با شاه ترکان بگوی

Ки ман шоди дили гаштаму номҷўӣ

که من شاد دل گشتم و نامجوی

Бпрўрдим чун падар дар канор

بپروردیم چون پدر در کنار

Ҳама шодӣ оварад бахти ту бор

همه شادی آورد بخت تو بار

Кунун ҳамчунин кадхудое бисоз

کنون همچنین کدخدایی بساز

Ба неку бад аз ту ним бе ниёз

به نیک و بد از تو نیم بی‌نیاز

Пас пардаи ту яке духтараст

پس پردهٔ تو یکی دخترست

Ки айвону тахт маро дархураст

که ایوان و تخت مرا درخورست

Фарангис хонд ҳамеи модараш

فرنگیس خواند همی مادرش

Шавад шод агар бошам андари хӯриш

شود شاد اگر باشم اندر خورش

Пурандеша шуд ҷони афросйоб

پراندیشه شد جان افراسیاب

Чунин гуфт бо дида карда пуроб

چنین گفت با دیده کرده پرآب

Ки ман гуфтаам пеши азин достон

که من گفته‌ام پیش ازین داستان

Набӯдӣ барон гуфта ҳамдостон

نبودی بران گفته همداستان

Чунин гуфт бо ман яке ҳӯшманд

چنین گفت با من یکی هوشمند

Ки райши хирад буду дониши баланд

که رایش خرد بود و دانش بلند

Ки эй дояи бачаи ширнр

که ای دایهٔ بچهٔ شیرنر

Чаҳ ранҷӣ ки ҷон ҳам наёрӣ ба бар

چه رنجی که جان هم نیاری به بر

Ва дигар ки аз пеши кндоўрон

و دیگر که از پیش کندآوران

зи кори ситораи шимури бхрдон

ز کار ستاره شمر بخردان

Шумори ситора ба пеши падар

شمار ستاره به پیش پدر

Ҳамеи рондандии ҳамаи дрбдр

همی راندندی همه دربدر

Казин ду нажодаи яке шаҳриёр

کزین دو نژاده یکی شهریار

Бияёд бигирад ҷаҳон дар канор

بیاید بگیرد جهان در کنار

Ба турон намонад бирав бум ва раст

به توران نماند برو بوم و رست

Кулоҳ ман андозад аз кини нахуст

کلاه من اندازد از کین نخست

Кунун боварам шуд ки ӯ ин бигуфт

کنون باورم شد که او این بگفت

Ки гардуни гардон чаҳ дорад наҳуфт

که گردون گردان چه دارد نهفت

Чаро кишт бояд дарахтӣ ба даст

چرا کشت باید درختی به دست

Ки бориш буд заҳру баргаши кбст

که بارش بود زهر و برگش کبست

зи Ковӯси вази тухми афросйоб

ز کاووس وز تخم افراسیاب

Чу оташ буд тез ё мавҷи об

چو آتش بود تیز یا موج آب

Надонам ба турон гароед ба меҳр

ندانم به توران گراید به مهر

Вагар сӯй Эрон кунад поки чеҳр

وگر سوی ایران کند پاک چهر

Чаро бар гумони заҳр бояд чашид

چرا بر گمان زهر باید چشید

Дами мор хира набояд гузид

دم مار خیره نباید گزید

Бадв гуфт перон ки эй шаҳриёр

بدو گفت پیران که ای شهریار

Дилатро бад-ӣни кори ғамгини мадор

دلت را بدین کار غمگین مدار

Касе каз нажоди Сиёвуш буд

کسی کز نژاد سیاوش بود

Хирадманду бедору хомаш буд

خردمند و بیدار و خامش بود

Бигуфт ситораи шимури мгрўи инч

بگفت ستاره‌شمر مگرو ایچ

Хирадгиру кори Сиёвуши бсич

خردگیر و کار سیاوش بسیچ

Казин ду нажодаи яке номвар

کزین دو نژاده یکی نامور

برارد ба хуршеди тобандаи сар

برآرد به خورشید تابنده سر

Бойирону турон буд шаҳриёр

بایران و توران بود شهریار

Ду кишвари бросоид аз корзор

دو کشور برآساید از کارزار

Вагар зини нишон роз дорад сипеҳр

وگر زین نشان راز دارد سپهر

Биафзоядаши ҳам бондишаҳи меҳр

بیفزایدش هم باندیشه مهر

Бихоҳад бадан бегумон бӯданӣ

بخواهد بدن بی‌گمان بودنی

Накоҳад ба парҳези афзӯданӣ

نکاهد به پرهیز افزودنی

Нигаҳ кун ки ин кори фаррух буд

نگه کن که این کار فرخ بود

зи бахти ончи пурсанади посух буд

ز بخت آنچ پرسند پاسخ بود

зи тухми Фаридуни вази киқбод

ز تخم فریدون وز کیقباد

Фурӯзандатар зин набошад нажод

فروزنده‌تر زین نباشد نژاد

Ба перон чунин гуфт пас шаҳриёр

به پیران چنین گفت پس شهریار

Ки рои ту бар бад наёяд ба кор

که رای تو بر بد نیاید به کار

Ба фармону рой ту кардам сухан

به فرمان و رای تو کردم سخن

Бирав ҳарч бояд ба хӯбӣ бикун

برو هرچ باید به خوبی بکن

Ду то гашти перону барадаши намоз

دو تا گشت پیران و بردش نماز

Басӣ офарин карду баргашти боз

بسی آفرین کرد و برگشت باز

Ба назд Сиёвуш хиромед зуд

به نزد سیاوش خرامید زود

Бирав бар шимурди он куҷои рафта буд

برو بر شمرد آن کجا رفته بود

Нишастанд шодони дили он шаби баҳам

نشستند شادان دل آن شب بهم

Ба бода бишустанд ҷонро зи ғам

به باده بشستند جان را ز غم

Чу хуршед аз чархи гардандаи сар

چو خورشید از چرخ گردنده سر

Баровард бирасон заррини сипар

برآورد برسان زرین سپر

Сипаҳдори перони миёнро бибаст

سپهدار پیران میان را ببست

Яке бора тезрав барнишаст

یکی بارهٔ تیزرو برنشست

Ба кох Сиёвуш биниҳод рӯй

به کاخ سیاووش بنهاد روی

Басӣ офарин хонд бар фари ӯй

بسی آفرین خواند بر فر اوی

Бадв гуфт комрўзи брсози кор

بدو گفت کامروز برساز کار

Ба меҳмонии духтари шаҳриёр

به مهمانی دختر شهریار

Чу фармони диҳии ман сазовор ӯ

چو فرمان دهی من سزاوار او

Миёнро бабандам паии кор ӯ

میان را ببندم پی کار او

Сиёвушро дили пари озарм буд

سیاووش را دل پر آزرم بود

зи перони рухонаши пар аз шарм буд

ز پیران رخانش پر از شرم بود

Бадв гуфт рӯи ҳарч бояд бисоз

بدو گفت رو هرچ باید بساز

Ту доне ки аз ту маро нест роз

تو دانی که از تو مرا نیست راز

Чу бишунид перони сӯй хона рафт

چو بشنید پیران سوی خانه رفت

Дил ва ҷон бибаст андари он кори тафт

دل و جان ببست اندر آن کار تفت

Дар хона ҷома нобурид

در خانهٔ جامهٔ نابرید

Ба глшҳр биспурад перони калид

به گلشهر بسپرد پیران کلید

Куҷо буд кадбонуии паҳлавон

کجا بود کدبانوی پهلوان

Сутӯдаи занӣ буд равшани равон

ستوده زنی بود روشن روان

Ба ганҷи андаруни ончи бади номдор

به گنج اندرون آنچ بد نامدار

Гузидаи зи зарбафти чинии ҳазор

گزیده ز زربفت چینی هزار

Забарҷади тибқҳоу пирӯзаи ҷом

زبرجد طبقها و پیروزه جام

Пар аз нофаи машку пари авди хом

پر از نافهٔ مشک و پر عود خام

Ду афсари пар аз гавҳари шоҳвор

دو افسر پر از گوهر شاهوار

Ду ёраи яке тавқ ва ду гӯшвор

دو یاره یکی طوق و دو گوشوار

зи гстрдниҳои штрўори шаст

ز گستردنیها شتروار شست

зи зарбафти пўшидинҳои се даст

ز زربفت پوشیدینها سه دست

Ҳамаи пайкараш сурх карда ба зар

همه پیکرش سرخ کرده به زر

Бирав бофта чанд гӯнаи гуҳар

برو بافته چند گونه گهر

зи симину заррини штрбори сӣ

ز سیمین و زرین شتربار سی

Тибқҳо ва аз ҷомаи порсӣ

طبقها و از جامهٔ پارسی

Яке тахти заррину курсии чаҳор

یکی تخت زرین و کرسی چهار

Се наълин заррини забарҷад нигор

سه نعلین زرین زبرجد نگار

Парастандаи сесад ба заррини кулоҳ

پرستنده سیصد به زرین کلاه

зи хуишони наздики сад неки хоҳ

ز خویشان نزدیک صد نیک‌خواه

Парастор бо ҷоми заррини ду шаст

پرستار با جام زرین دو شست

Гирифта азон ҷом ҳар як ба даст

گرفته ازان جام هر یک به دست

Ҳамон сад тибқи машк ва сад заъфарон

همان صد طبق مشک و صد زعفران

Супурданд яксар ба Фрмонброн

سپردند یکسر به فرمانبران

Ба заррини иморӣу дебои ҷалил

به زرین عماری و دیبا جلیل

Бирафтанд бо хостаи хайли хайл

برفتند با خواسته خیل خیل

Биўрди бонӯи зи баҳри нисор

بیاورد بانو ز بهر نثار

зи динор бо хештани сӣ ҳазор

ز دینار با خویشتن سی‌هزار

Ба назд фарангиси бурданди чиз

به نزد فرنگیس بردند چیز

Рӯонишони пар аз офарин буд низ

روانشان پر از آفرین بود نیز

Вазон рӯй перону афросйоб

وزان روی پیران و افراسیاب

зи баҳри Сиёвуши ҳамаи пуршитоб

ز بهر سیاوش همه پرشتاب

Ба як ҳафта бар мурғ ва моҳӣ нахуфт

به یک هفته بر مرغ و ماهی نخفت

Наомад сари як тан андар наҳуфт

نیامد سر یک تن اندر نهفت

Замини боғи гашт аз карон то карон

زمین باغ گشت از کران تا کران

зи шодӣу овои ромишгарон

ز شادی و آوای رامشگران

Ба пайвастагӣ бар гўо сохтанд

به پیوستگی بر گوا ساختند

Чу зини аҳд ва паймон бипардохтанд

چو زین عهد و پیمان بپرداختند

Паёмӣ фиристод перон чу дӯд

پیامی فرستاد پیران چو دود

Ба глшҳри гуфтои фарангиси зуд

به گلشهر گفتا فرنگیس زود

Ҳам имшаб ба кох Сиёвуш равад

هم امشب به کاخ سیاوش رود

Хирадманду бедор ва хомаш равад

خردمند و بیدار و خامش رود

Чу бонӯӣ бишунид пайғоми ӯй

چو بانوی بشنید پیغام اوی

Ба сӯй фарангис биниҳод рӯй

به سوی فرنگیس بنهاد روی

Заминро бабўсед глшҳр ва гуфт

زمین را ببوسید گلشهر و گفت

Ки хуршедро гашти ноҳиди ҷуфт

که خورشید را گشت ناهید جفت

Ҳам имшаб бибояд шудан назд шоҳ

هم امشب بباید شدن نزد شاه

Бёростни гоҳ ӯро ба моҳ

بیاراستن گاه او را به ماه

Биёмад фарангис чун моҳи нав

بیامد فرنگیس چون ماه نو

Ба наздики он тоҷўри шоҳи нав

به نزدیک آن تاجور شاه نو

Бад-ӣн кор бигузашт як ҳафта низ

بدین کار بگذشت یک هفته نیز

Сипаҳбад биёрост бисёр чиз

سپهبد بیاراست بسیار چیز

Аз аспони тозӣ ва аз гӯсфанд

از اسپان تازی و از گوسفند

Ҳамон ҷавшан ва худу теғу каманд

همان جوشن و خود و تیغ و کمند

зи динор ва аз бадарҳои дирам

ز دینار و از بدرهای درم

зи пўшидниҳо ва аз беш ва кам

ز پوشیدنیها و از بیش و کم

Вазин марз то пеши дарёии чин

وزین مرز تا پیش دریای چین

Ҳамеи номи бурданди шаҳру замин

همی نام بردند شهر و زمین

Ба фарсанги сад буд болой ӯ

به فرسنگ صد بود بالای او

Ншоисти паймӯди паҳноӣ ӯ

نشایست پیمود پهنای او

Навиштанд маншур бар парниён

نوشتند منشور بر پرنیان

Ҳамаи подшоҳӣ ба расми каён

همه پادشاهی به رسم کیان

Ба хон Сиёвуш фиристод шоҳ

به خان سیاوش فرستاد شاه

Яке тахти заррину заррини кулоҳ

یکی تخت زرین و زرین کلاه

Азон пас биёрост майдони сур

ازان پس بیاراست میدان سور

Ҳронкс ки рафтӣ зи наздику давр

هرآنکس که رفتی ز نزدیک و دور

намева хон ва хўолигрон ёфтӣ

می و خوان و خوالیگران یافتی

Бихӯрадӣ ва ҳарчанд бартофтӣ

بخوردی و هرچند برتافتی

Ббрдӣ ва рафтӣ сӯии хони хеш

ببردی و رفتی سوی خان خویش

Бадии шоди як ҳафтаи меҳмони хеш

بدی شاد یک هفته مهمان خویش

Дар баста зиндонҳо баргушод

در بسته زندانها برگشاد

Азуи шодмони бахт ва ӯ низ шод

ازو شادمان بخت و او نیز شاد

Ба ҳаштум Сиёвуш биёмад пагоҳ

به هشتم سیاوش بیامد پگاه

Абогрди перон ба наздики шоҳ

اباگرد پیران به نزدیک شاه

Гирифтанд ҳар ду бирав офарин

گرفتند هر دو برو آفرین

Ки эй меҳтару шаҳриёри замин

که‌ای مهتر و شهریار زمین

Ҳамеша турои ҷовдони боди рӯз

همیشه ترا جاودان باد روز

Ба шодӣу бадхоҳро пушти кўз

به شادی و بدخواه را پشت کوز

Вазон ҷойгаҳ бозгаштанд шод

وزان جایگه بازگشتند شاد

Басӣ аз ҷаҳондор карданд ёд

بسی از جهاندار کردند یاد

Чунин низ як соли гардони сипеҳр

چنین نیز یک سال گردان سپهر

Ҳамеи гашти бедор бар доду меҳр

همی گشت بیدار بر داد و مهر

Фиристода омад зи наздики шоҳ

فرستاده آمد ز نزدیک شاه

Ба назд Сиёвуши яке неки хоҳ

به نزد سیاوش یکی نیک‌خواه

Ки пурсади ҳамеи шоҳро шаҳриёр

که پرسد همی شاه را شهریار

Ҳаме гуяд эй меҳтари номдор

همی گوید ای مهتر نامدار

Буд кати зи ман дил бигирад ҳаме

بود کت ز من دل بگیرد همی

Вазин барнишастани гзирди ҳаме

وزین برنشستن گزیرد همی

Аз эдар туро додаам то ба чин

از ایدر ترا داده‌ام تا به چین

Яке гирди баргард ва бингар замин

یکی گرد برگرد و بنگر زمین

Ба шаҳрӣ ки ором ва рой оядат

به شهری که آرام و رای آیدت

Ҳамон орзӯҳо биҷой оядат

همان آرزوها بجای آیدت

Ба шодии ббош ва ба некии бимон

به شادی بباش و به نیکی بمان

зи хӯбии мпрдози дили як замон

ز خوبی مپرداز دل یک زمان

Сиёвуши зи гуфтор ӯ гашти шод

سیاوش ز گفتار او گشت شاد

Бузад ноӣу кӯс ва буна барниҳод

بزد نای و کوس و بنه برنهاد

Силеҳу сипоҳу нигину кулоҳ

سلیح و سپاه و نگین و کلاه

Ббрднди зини гӯна бо ӯ ба роҳ

ببردند زین‌گونه با او به راه

Фаровон иморӣ биёростанд

فراوان عماری بیاراستند

Пас пардаи хубони бпиростнд

پس پرده خوبان بپیراستند

Фарангисро дар имории нишонд

فرنگیس را در عماری نشاند

Буна барниҳоду сипаҳро баранд

بنه برنهاد و سپه را براند

Азуи бознгссти перони гирд

ازو بازنگسست پیران گرد

Буна барниҳоду сипаҳро бабрад

بنه برنهاد و سپه را ببرد

Ба шодӣ бирафтанд сӯии хутан

به شادی برفتند سوی ختن

Ҳама номдорон шуданд анҷуман

همه نامداران شدند انجمن

Ки солори перон азон шаҳр буд

که سالار پیران ازان شهر بود

Ки аз бадгумоняш бебаҳр буд

که از بدگمانیش بی‌بهر بود

Ҳаме буд икмоаҳи меҳмон ӯ

همی بود یکماه مهمان او

Барон сари чунин буд паймон ӯ

بران سر چنین بود پیمان او

з хӯрдан нёсуд як рӯзи шоҳ

ز خوردن نیاسود یک روز شاه

Гуҳӣ равад ва май гоҳи нахчиргоҳ

گهی رود و می گاه نخچیرگاه

Сар моҳ бархест овои кӯс

سر ماه برخاست آوای کوس

Бронгаҳ ки хезади хурӯши хурӯс

برانگه که خیزد خروش خروس

Биёмад сӯии подшоҳии хеш

بیامد سوی پادشاهی خویش

Сипоҳ аз пас пушту перони зи пеш

سپاه از پس پشت و پیران ز پیش

Барон марзу буми андар огаҳ шуданд

بران مرز و بوم اندر آگه شدند

Бузургон ба роҳ шҳншаҳ шуданд

بزرگان به راه شهنشه شدند

Ба шодии дил аз ҷои бархестанд

به شادی دل از جای برخاستند

Ҷаҳонӣ ба ойин биёростанд

جهانی به آیین بیاراستند

Азон подшоҳии хурӯшии бхост

ازان پادشاهی خروشی بخاست

Ту гуфтӣ замини гашт бо чархи рост

تو گفتی زمین گشت با چرخ راست

зи баси ромишу нолаи курноӣ

ز بس رامش و نالهٔ کرنای

Ту гуфтӣ биҷунбад ҳамеи дили зи ҷой

تو گفتی بجنبد همی دل ز جای

Баҷоеи расиданди кобод буд

بجایی رسیدند کاباد بود

Яке хуби фархундаи бунёд буд

یکی خوب فرخنده بنیاد بود

Ба як рӯй дарё ва як рӯй кӯҳ

به یک روی دریا و یک روی کوه

Бирав бар з нахчир гашта гуруҳ

برو بر ز نخچیر گشته گروه

Дарахтон бисёру оби равон

درختان بسیار و آب روان

Ҳаме шуд дили солхурдаи ҷавон

همی شد دل سالخورده جوان

Сиёвуш ба перон сухан баргушод

سیاوش به پیران سخن برگشاد

Ки инат бару буми фаррухи ниҳод

که اینت بر و بوم فرخ نهاد

Бисозам ман эдар яке хуби ҷой

بسازم من ایدر یکی خوب جای

Ки бошад ба шодии марои раҳнамоӣ

که باشد به شادی مرا رهنمای

Барорам яке шористони фарох

برآرم یکی شارستان فراخ

Фаровон кунам андрўи боғу кох

فراوان کنم اندرو باغ و کاخ

Нишастани гуҳии барфарозам ба моҳ

نشستن‌گهی برفرازم به ماه

Чунон чун буд дар хури тоҷу гоҳ

چنان چون بود در خور تاج و گاه

Бадв гуфт перон ки эй хуби рой

بدو گفت پیران که ای خوب رای

Барон рӯ ки андешаи оради биҷой

بران رو که اندیشه آرد بجای

Чу фармон диҳад ман барон сон ки хост

چو فرمان دهد من بران سان که خواست

Барорам яке ҷой то моҳи рост

برآرم یکی جای تا ماه راست

Нахоҳам ки бошад марои буму ганҷ

نخواهم که باشد مرا بوم و گنج

Замону замин аз ту дорам сипанҷ

زمان و زمین از تو دارم سپنج

Яке шористони созам эдар фарох

یکی شارستان سازم ایدر فراخ

Фаровони бадви андари айвону кох

فراوان بدو اندر ایوان و کاخ

Сиёвуш бадв гуфт к-эии Бахтиёр

سیاوش بدو گفت کای بختیار

Дарахти бузургии ту оре ба бор

درخت بزرگی تو آری به بار

Марои ганҷу хӯбии ҳама зон тест

مرا گنج و خوبی همه زان تست

Ба ҳар ҷои ранҷи ту байнами нахуст

به هر جای رنج تو بینم نخست

Яке шаҳри созами бад-ӣни ҷои ман

یکی شهر سازم بدین جای من

Ки хира бимонад дили анҷуман

که خیره بماند دل انجمن

Азон буми хуррам чу гаштанди боз

ازان بوم خرم چو گشتند باز

Сиёвуши ҳаме буд бо дил ба роз

سیاوش همی بود با دل به راز

Аз ахтаршиносон бипурсед шоҳ

از اخترشناسان بپرسید شاه

Кигар созам эдар яке ҷойгоҳ

که گر سازم ایدر یکی جایگاه

Азуи фару бахтам ба сомон буд

ازو فر و بختم به سامان بود

Вгркор бо ҷанги созон буд

وگرکار با جنگ سازان بود

Бигуфтанд яксар ба шоҳ гузин

بگفتند یکسر به شاه گزین

Ки бас нест фархундаи бунёди ин

که بس نیست فرخنده بنیاد این

Аз ахтаршиносон баровард хашм

از اخترشناسان برآورد خشم

Дилаши гашти пурдарду пуроби чашм

دلش گشت پردرد و پرآب چشم

Куҷо гуфта буданд бо ӯ зи пеш

کجا گفته بودند با او ز پیش

Ки чун бугзарад чарх бар кори хеш

که چون بگذرد چرخ بر کار خویش

Саранҷом чун гардадат рӯзгор

سرانجام چون گرددت روزگار

Ба зиштӣ шавад бахти омӯзгор

به زشتی شود بخت آموزگار

Аннани тгоўр ҳаме дошт нарм

عنان تگاور همی داشت نرم

Ҳамеи рехт аз дидагони оби гарм

همی ریخت از دیدگان آب گرم

Бадв гуфт перон ки эй шаҳриёр

بدو گفت پیران که ای شهریار

Чаҳ будат ки гаштии чунин сӯгвор

چه بودت که گشتی چنین سوگوار

Чунин дод посух ки чархи баланд

چنین داد پاسخ که چرخ بلند

Дилам кард пурдарду ҷонами нижанд

دلم کرد پردرد و جانم نژند

Ки ҳар чанд гирд оварам хоста

که هر چند گرد آورم خواسته

Ҳам аз ганҷ ва ҳам тоҷи ороста

هم از گنج و هم تاج آراسته

Ба фарҷом яксар ба душман расад

به فرجام یکسر به دشمن رسد

Бадии бад буд марг бар тан расад

بدی بد بود مرگ بر تن رسد

Куҷои он ҳакямону донандагон

کجا آن حکیمان و دانندگان

Ҳамон ранҷ бурдор хонандагон

همان رنج‌بردار خوانندگان

Куҷои он сари тоҷи шоҳаншаҳон

کجا آن سر تاج شاهنشهان

Куҷои он диловари гиромии маон

کجا آن دلاور گرامی مهان

Куҷои он батон пар аз нозу шарм

کجا آن بتان پر از ناز و شرم

Сухани гуфтани хубу овои нарм

سخن گفتن خوب و آوای نرم

Куҷои онк бар кӯҳ будаш кном

کجا آنک بر کوه بودش کنام

Рамидаи зи ороми вази кому ном

رمیده ز آرام وز کام و نام

Чу гетӣ тиҳӣ монад аз расатон

چو گیتی تهی ماند از راستان

Ту эдар ббўдн мазан достон

تو ایدر ببودن مزن داستان

з хокем ва бояд шудани зери хок

ز خاکیم و باید شدن زیر خاک

Ҳама ҷой тарсасту тимору бок

همه جای ترسست و تیمار و باک

Ту рафтӣ ва гетӣ бимонад дароз

تو رفتی و گیتی بماند دراز

Касе ошкоро надонад зи роз

کسی آشکارا نداند ز راز

Ҷаҳони сар ба сари ибрату ҳикмати сет

جهان سر به سر عبرت و حکمت‌ست

Чаро зу ҳамаи баҳри ман ғифлати сет

چرا زو همه بهر من غفلت‌ست

Чу шуд сол буришаст ва шаш чораи ҷӯй

چو شد سال بر شست و شش، چاره جوی

зи бешӣ ва аз ранҷ бартоб рӯй

ز بیشی و از رنج برتاب روی

Ту чанг фузӯнӣ задӣ бар ҷаҳон

تو چنگ فزونی زدی بر جهان

Гузаштанд бар ту басӣ ҳамРаҳон

گذشتند بر تو بسی همرهان

Чу зон номдорон ҷаҳон шуд тиҳӣ

چو زان نامداران جهان شد تهی

Ту тоҷи фузӯнӣ чаро брнҳӣ

تو تاج فزونی چرا برنهی

Набошӣ бад-ӣн гуфта ҳамдостон

نباشی بدین گفته همداستان

Яке шӯ бихон номаи бостон

یکی شو بخوان نامهٔ باستان

Казишон ҷаҳон яксар обод буд

کزیشان جهان یکسر آباد بود

Бдонгаҳ ки андар ҷаҳон дод буд

بدانگه که اندر جهان داد بود

з ман бишинав аз гунги дижи достон

ز من بشنو از گنگ دژ داستان

Бад-ӣн достон бош ҳамдостон

بدین داستان باش همداستان

Ки чун гунги диж дар ҷаҳон ҷой нест

که چون گنگ دژ در جهان جای نیست

Бидон сони заминӣ длороӣ нест

بدان سان زمینی دلارای نیست

Ки онро Сиёвуши бароварда буд

که آن را سیاوش برآورده بود

Басии андрўи ранҷҳо барда буд

بسی اندرو رنجها برده بود

Ба як моҳ зон рӯй дарёии чин

به یک ماه زان روی دریای چین

Ки беном буд он замону замин

که بی‌نام بود آن زمان و زمین

Биёбон бияёд чу дарёи гузашт

بیابان بیاید چو دریا گذشت

Бибинӣ яке паҳн бе оби дашт

ببینی یکی پهن بی‌آب دشت

Казин бигузарӣ бинии ободи шаҳр

کزین بگذری بینی آباد شهر

Казон шаҳрҳо бар тавон дошт баҳр

کزان شهرها بر توان داشت بهر

Азон пас яке кӯҳи бинии баланд

ازان پس یکی کوه بینی بلند

Ки болой ӯ бартар аз чун ва чанд

که بالای او برتر از چون و چند

Марин кӯҳро гунги диж дар миён

مرین کوه را گنگ دژ در میان

Бидон кати з дониш наёяд зиён

بدان کت ز دانش نیاید زیان

Чу фарсанги сад гирд бар гирди кӯҳ

چو فرسنگ صد گرد بر گرد کوه

зи болой ӯ чашм гардад сутӯҳ

ز بالای او چشم گردد ستوه

з ҳар сӯ ки пўиии бадв роҳ нест

ز هر سو که پویی بدو راه نیست

Ҳамаи гирд бар гирд ӯ дар якеаст

همه گرد بر گرد او در یکیست

Бад-ӣни кӯҳи бинии ду фарсанги танг

بدین کوه بینی دو فرسنگ تنگ

Азин рӯй ва зон рӯй девори санг

ازین روی و زان روی دیوار سنگ

Бад-ӣн чанд фарсанг агар панҷ мард

بدین چند فرسنگ اگر پنج مرد

Ббошд ба роҳ аз паии коркард

بباشد به راه از پی کارکرد

Наёбад баришон гузари сад ҳазор

نیابد بریشان گذر صد هزار

Зираи дор ва бар гстўони вари савор

زره‌دار و برگستوان‌ور سوار

Чу зин бигузарӣ шаҳри бинии фарох

چو زین بگذری شهر بینی فراخ

Ҳамаи гулшану боғу айвону кох

همه گلشن و باغ و ایوان و کاخ

Ҳамаи шаҳри гармоба ва раваду ҷӯй

همه شهر گرمابه و رود و جوی

Ба ҳар барзании оташу рангу буи

به هر برزنی آتش و رنگ و بوی

Ҳамаи кӯҳи нахчиру оҳӯ ба дашт

همه کوه نخچیر و آهو به دشت

Чу ин шаҳр бинӣ нишоед гузашт

چو این شهر بینی نشاید گذشت

Тзрўону товусу Кебеки дарӣ

تذروان و طاووس و کبک دری

Биёбӣ чу аз кӯҳҳо бигузарӣ

بیابی چو از کوهها بگذری

На гармоаши гарм ва на сармоаши сард

نه گرماش گرم و نه سرماش سرد

Ҳамаи ҷои шодӣу ором ва хӯрд

همه جای شادی و آرام و خورد

Набинӣ бидон шаҳри бемори кас

نبینی بدان شهر بیمار کس

Яке бӯстон биҳиштасту бас

یکی بوستان بهشتست و بس

Ҳамаи обҳо равшану хушгувор

همه آبها روشن و خوشگوار

Ҳамеша бару бум ӯ чун баҳор

همیشه بر و بوم او چون بهار

Дарозӣу паҳноаши сӣ бори сӣ

درازی و پهناش سی بار سی

Будгар бпимоидши порсӣ

بود گر بپیمایدش پارسی

Як ва ним фарсанги болои кӯҳ

یک و نیم فرسنگ بالای کوه

Ки аз рафтанаш мард гардад сутӯҳ

که از رفتنش مرد گردد ستوه

Вазон рӯй ҳомӯнӣ ояд падед

وزان روی هامونی آید پدید

Казон хубтар ҷойҳо кас надид

کزان خوبتر جایها کس ندید

Ҳамаи гулшану боғу айвон буд

همه گلشن و باغ و ایوان بود

Каши айвонҳо сар ба кайвон буд

کش ایوانها سر به کیوان بود

Бишуд пӯри Ковӯс ва онҷоӣ дид

بشد پور کاووس و آنجای دید

Мари онро зи Эрони ҳамеи баргузед

مر آن را ز ایران همی برگزید

Тани хешро номбурдор кард

تن خویش را نامبردار کرد

Фузӯнии яке низ девор кард

فزونی یکی نیز دیوار کرد

зи сангу зи гач буд ва чанде рухом

ز سنگ و ز گچ بود و چندی رخام

Вазони ҷавҳарӣ каш ндонем ном

وزان جوهری کش ندانیم نام

Ду сад раш фузунаст болои ӯй

دو صد رش فزونست بالای اوی

Ҳамон сӣу пнчи сети паҳнои ӯй

همان سی و پنچ‌ست پهنای اوی

Ки онро касе то набинад ба чашм

که آن را کسی تا نبیند به چشم

Ту гӯйии з гӯянда гиранд хашм

تو گویی ز گوینده گیرند خشم

Наёяд бирав манҷаниқ ва на тир

نیاید برو منجنیق و نه تیر

Бибояд туро дидан он ногузир

بباید ترا دیدن آن ناگزیر

зи теғаши ду фарсанг то буми хок

ز تیغش دو فرسنگ تا بوم خاک

Ҳамаи гирд бар гирди хокаши муғок

همه گرد بر گرد خاکش مغاک

Набинад зи бен дида бар теғи кӯҳ

نبیند ز بن دیده بر تیغ کوه

Ҳам аз бар шудан мард гардад сутӯҳ

هم از بر شدن مرد گردد ستوه

Бидон офарини кони чунон офарид

بدان آفرین کان چنان آفرید

Абои ошкорои ниҳони офарид

ابا آشکارا نهان آفرید

Набоист ёр ва на омӯзгор

نبایست یار و نه آموزگار

Бирав бар ҳамаи кори душвори хор

برو بر همه کار دشوار خوار

Ҷуз ӯро махон кирдигори ҷаҳон

جز او را مخوان کردگار جهان

Ҷуз ӯро мадони ошкору ниҳон

جز او را مدان آشکار و نهان

Ба пайғамбараш бар кунем офарин

به پیغمبرش بر کنیم آفرین

Биоронаш бар ҳар яке ҳамчунин

بیارانش بر هر یکی همچنین

Марои фари некии диҳиши ёр буд

مرا فر نیکی‌دهش یار بود

Хирадмандӣу бахти бедор буд

خردمندی و بخت بیدار بود

Барин сони яке шористон сохтанд

برین سان یکی شارستان ساختند

Сарашро ба парвин пардохтанд

سرش را به پروین پرداختند

Кунун андарин ҳам ба кори оварем

کنون اندرین هم به کار آوریم

Бадв дар фаровоннигор оварем

بدو در فراوان نگار آوریم

Чаҳ бандии дили андари сарои сипанҷ

چه بندی دل اندر سرای سپنج

Чаҳ ёзӣ ба ранҷ ва чаҳ нозӣ ба ганҷ

چه یازی به رنج و چه نازی به گنج

Ки аз ранҷи дигар касе бархӯрд

که از رنج دیگر کسی برخورد

Ҷаҳонҷӯии душман чаро пурвирд

جهانجوی دشمن چرا پرورد

Чу хуррам шавад ҷои ороста

چو خرم شود جای آراسته

Падед ояд аз ҳар сӯии хоста

پدید آید از هر سوی خواسته

Набошад маро бӯдан эдар басӣ

نباشد مرا بودن ایدر بسی

Нишинад барин ҷои дигар касе

نشیند برین جای دیگر کسی

На ман шод бошам на фарзанди ман

نه من شاد باشم نه فرزند من

На пурмояи гардии зи пайванди ман

نه پرمایه گردی ز پیوند من

Набошад марои зиндагонии дароз

نباشد مرا زندگانی دراز

зи коху з айвон шавам бе ниёз

ز کاخ و ز ایوان شوم بی‌نیاز

Шавад тахти ман гоҳи афросйоб

شود تخت من گاه افراسیاب

Кунад бе гунаҳи марг бар ман шитоб

کند بی‌گنه مرگ بر من شتاب

Чунинаст рои сипеҳри баланд

چنین است رای سپهر بلند

Гуҳӣ шод дорад гуҳии мустаманд

گهی شاد دارد گهی مستمند

Бадв гуфт перони к-эии сарфароз

بدو گفت پیران کای سرفراز

Макун хираи андешаи дили дароз

مکن خیره اندیشهٔ دل دراز

Ки афросйоб аз балои пушти тест

که افراسیاب از بلا پشت تست

Ба шоҳии нигини андари ангушти тест

به شاهی نگین اندر انگشت تست

Маро низ то ҷон буд дар танам

مرا نیز تا جان بود در تنم

Бакӯшам ки паймон ту нашканам

بکوشم که پیمان تو نشکنم

Нмонм ки бодӣ ба ту бугзарад

نمانم که بادی به تو بگذرد

Вагар мӯӣ бар ту ҳаво башмурд

وگر موی بر تو هوا بشمرد

Сиёвуш бадв гуфт к-эии никном

سیاوش بدو گفت کای نیکنام

Набинам ҷуз аз никномити ком

نبینم جز از نیکنامیت کام

Ту паймони чунин дорӣу рои рост

تو پیمان چنین داری و رای راست

Валикини фалакро ҷуз инаст хост

ولیکن فلک را جز اینست خواست

Ҳамаи рози ман ошкоро ба тест

همه راز من آشکارا به تست

Ки бедори дили бодӣ ва тундараст

که بیدار دل بادی و تندرست

Ман огоҳӣ аз фари яздони даҳум

من آگاهی از فر یزدان دهم

Ҳам аз рози чархи баланди огаҳам

هم از راز چرخ بلند آگهم

Бигӯям турои бўдниҳои дуруст

بگویم ترا بودنیها درست

зи айвону кохи андроими нахуст

ز ایوان و کاخ اندرآیم نخست

Бидон то нагӯйӣ чу бинии ҷаҳон

بدان تا نگویی چو بینی جهان

Ки ин бар Сиёвуш чаро шуд ниҳон

که این بر سیاوش چرا شد نهان

Ту эй гирди перон бисёр ҳуш

تو ای گرد پیران بسیار هوش

Бад-ӣни гуфтҳо паҳн бигушоӣ гӯш

بدین گفتها پهن بگشای گوش

Фаровон бад-ӣн нагзарад рӯзгор

فراوان بدین نگذرد روزگار

Ки бар дасти бедордили шаҳриёр

که بر دست بیداردل شهریار

Шавам зори ман кушта бар бе гуноҳ

شوم زار من کشته بر بی‌گناه

Касе дигар ороед ин тоҷу гоҳ

کسی دیگر آراید این تاج و گاه

зи гуфтори бадхоҳу зи бахти бад

ز گفتار بدخواه و ز بخت بد

Чунин бегунаҳ бар серум бад расад

چنین بی‌گنه بر سرم بد رسد

з кушта шавад зиндагонии дижам

ز کشته شود زندگانی دژم

Брошўбди Эрону турони баҳам

برآشوبد ایران و توران بهم

Пар аз ранҷ гардад саросари замин

پر از رنج گردد سراسر زمین

Ду кишвар шавад пари зи шамшеру кин

دو کشور شود پر ز شمشیر و کین

Басии сурху зарду сиёҳу бунафш

بسی سرخ و زرد و سیاه و بنفش

Аз Эрон ва турон бибинӣ дирафш

از ایران و توران ببینی درفش

Басии ғорату бурдани хоста

بسی غارت و بردن خواسته

Прогндни ганҷи ороста

پراگندن گنج آراسته

Басои кшўрои кон ба пои сутур

بسا کشورا کان به پای ستور

Бикӯбанд ва гардад ба ҷӯии оби шӯр

بکوبند و گردد به جوی آب شور

Аз Эрон ва турон барояд хурӯш

از ایران و توران برآید خروش

Ҷаҳонии зи хӯн ман ояд ба ҷӯш

جهانی ز خون من آید به جوش

Ҷаҳондор бар чарх чунин навишт

جهاندار بر چرخ چونین نوشت

Ба фармон ӯ бардаади ҳарчи кишт

به فرمان او بردهد هرچ کشت

Сипаҳдори таркони зи кирдори хеш

سپهدار ترکان ز کردار خویش

Пушаймон шавад ҳам зи гуфтори хеш

پشیمان شود هم ز گفتار خویش

Пушаймонӣ онгаҳ надорадаш суд

پشیمانی آنگه نداردش سود

Ки бархезад аз буми ободи дӯд

که برخیزد از بوم آباد دود

Биё то ба шодӣ хӯрему диҳем

بیا تا به شادی خوریم و دهیم

Чу гоҳи гузаштан буд бигузарем

چو گاه گذشتن بود بگذریم

Чу бишунид перон ва андеша кард

چو بشنید پیران و اندیشه کرد

зи гуфтор ӯ шуд дилаши пари зи дард

ز گفتار او شد دلش پر ز درد

Чунин гуфт каз ман бад омад ба ман

چنین گفت کز من بد آمد به من

Гар ӯ рост гуяд ҳамеи ин сухан

گر او راست گوید همی این سخن

Варо ман кашида ба турони замин

ورا من کشیده به توران زمین

Прогндми андари ҷаҳони тухми кин

پراگندم اندر جهان تخم کین

Шимурдами ҳамаи боди гуфтори шоҳ

شمردم همه باد گفتار شاه

Чунин ҳам ҳаме гуфт бо ман пагоҳ

چنین هم همی گفت با من پگاه

Вазони пас чунин гуфт бо дил ба меҳр

وزان پس چنین گفت با دل به مهر

Ки аз ҷунбишу рози гардони сипеҳр

که از جنبش و راز گردان سپهر

Чаҳ донад бадви розҳо кӣ кушод

چه داند بدو رازها کی گشاد

Ҳамоно з эйронаш омад биёад

همانا ز ایرانش آمد بیاد

зи Ковӯсу зи тахти шоҳаншаҳӣ

ز کاووس و ز تخت شاهنشهی

Биёад омадаш рӯзгор баӣ

بیاد آمدش روزگار بهی

Дили хеш зон гуфта хурсанд кард

دل خویش زان گفته خرسند کرد

На оҳанги рой хирадманд кард

نه آهنگ رای خردمند کرد

Ҳамаи роҳи зини гӯна бад гуфту гӯй

همه راه زین‌گونه بد گفت و گوی

Дил аз бўдниҳои пар аз ҷусту ҷӯй

دل از بودنیها پر از جست و جوی

Чу аз пушти аспон фурӯд омаданд

چو از پشت اسپان فرود آمدند

зи гуфтори якбора дам барзаданд

ز گفتار یکباره دم برزدند

Яке хон заррин биёростанд

یکی خوان زرین بیاراستند

намева равад ва ромишгарон хостанд

می و رود و رامشگران خواستند

Ббўднди як ҳафтаи зини гӯнаи шод

ببودند یک هفته زین‌گونه شاد

зи шоҳон гетӣ гирифтанд ёд

ز شاهان گیتی گرفتند یاد

Ба ҳаштуми яке нома омад зи шоҳ

به هشتم یکی نامه آمد ز شاه

Ба наздики солори турони сипоҳ

به نزدیک سالار توران سپاه

Кзонҷо бирав то ба дарёии чин

کزانجا برو تا به دریای چین

Азон пас гузар кун ба макрони замин

ازان پس گذر کن به مکران زمین

Ҳамеи рӯи чунин то сари марзи ҳинд

همی رو چنین تا سر مرز هند

Взонҷо гузар кун ба дарёии санад

وزانجا گذر کن به دریای سند

Ҳамаи божи кишвар саросар бихоҳ

همه باژ کشور سراسر بخواه

Бгстр ба марзи хазар дар сипоҳ

بگستر به مرز خزر در سپاه

Баромади хурӯш аз дар паҳлавон

برآمد خروش از در پهلوان

зи бонги табира замин шуд навон

ز بانگ تبیره زمین شد نوان

з ҳар сӯи сипоҳ анҷуман шуд ба рӯй

ز هر سو سپاه انجمن شد به روی

Яке лашкарии гашти пархоши ҷӯй

یکی لشکری گشت پرخاش جوی

Ба назд Сиёвуши басии хоста

به نزد سیاوش بسی خواسته

зи динору аспони ороста

ز دینار و اسپان آراسته

Ба ҳангоми падрӯд кардан бимонад

به هنگام پدرود کردن بماند

Ба фармон бирафту сипаҳро баранд

به فرمان برفت و سپه را براند

Ҳиўнии зи наздики афросйоб

هیونی ز نزدیک افراسیاب

Чу оташ биёмад ба ҳангоми хоб

چو آتش بیامد به هنگام خواب

Яке номаи сӯии Сиёвуш ба меҳр

یکی نامه سوی سیاوش به مهر

Навишта ба кирдори гардони сипеҳр

نوشته به کردار گردان سپهر

Ки то ту бирафтӣ ним шодмон

که تا تو برفتی نیم شادمان

Аз андеша бе ғами ним як замон

از اندیشه بی‌غم نیم یک زمان

Валикини ман андари хури рои ту

ولیکن من اندر خور رای تو

Ба турон биҷустам ҳамеи ҷои ту

به توران بجستم همی جای تو

Гар онҷо ки ҳастӣ хуш ва хуррам аст

گر آنجا که هستی خوش و خرم است

Чунон чун бибояд дилат беғам аст

چنان چون بباید دلت بی‌غم است

Ба шодии ббош ва ба некии бимон

به شادی بباش و به نیکی بمان

Ту шодони бидонадяши ту бо ғамон

تو شادان بداندیش تو با غمان

Бидон подшоҳӣ ҳаме бозгард

بدان پادشاهی همی بازگرد

Сари бадсиголи андроўр ба гирд

سر بدسگال اندرآور به گرد

Сиёвуш сипаҳ барграфт ва бирафт

سیاوش سپه برگرفت و برفت

Бидон сӯ ки фармуд солори тафт

بدان سو که فرمود سالار تفت

Сад уштури зи ганҷу дирам бор кард

صد اشتر ز گنج و درم بار کرد

Чиҳилро ҳамаи бор динор кард

چهل را همه بار دینار کرد

Ҳазор уштури бахтии сурхи мӯӣ

هزار اشتر بختی سرخ موی

Буна бар ниҳоданд бо рангу буи

بنه بر نهادند با رنگ و بوی

Аз Эрону турони гузидаи савор

از ایران و توران گزیده سوار

Бирафтанд шамшерзани даҳ ҳазор

برفتند شمشیرزن ده هزار

Ба пеши сипоҳи андаруни хоста

به پیش سپاه اندرون خواسته

Иморӣу хубони ороста

عماری و خوبان آراسته

зи ёқӯту зи гавҳари шоҳвор

ز یاقوت و ز گوهر شاهوار

Чаҳ аз тавқу зи тоҷи взгўшўор

چه از طوق و ز تاج وزگوشوار

Чаҳ машк ва чаҳ кофуру авду абир

چه مشک و چه کافور و عود و عبیر

Чаҳ дебо ва чаҳ тахтҳои ҳарир

چه دیبا و چه تختهای حریر

зи мисрӣу чинӣ ва аз порсӣ

ز مصری و چینی و از پارسی

Ҳаме рафт бо ӯ шутури бори сӣ

همی رفت با او شتر بار سی

Чу омад барон шористони дасти охат

چو آمد بران شارستان دست آخت

Ду фарсанги болоу паҳноаши сохт

دو فرسنگ بالا و پهناش ساخت

Аз айвону майдону кохи баланд

از ایوان و میدان و کاخ بلند

зи полези вази гулшани арҷманд

ز پالیز وز گلشن ارجمند

Биёрост шаҳрии басони биҳишт

بیاراست شهری بسان بهشت

Ба ҳомӯни гулу сунбулу лолаи кишт

به هامون گل و سنبل و لاله کشت

Бар айвон нигоред чанде нигор

بر ایوان نگارید چندی نگار

зи шоҳони вази базми вази корзор

ز شاهان وز بزم وز کارزار

Нигор сару тоҷу Ковӯси шоҳ

نگار سر و تاج و کاووس شاه

Нигоред бо ёрау гурзу гоҳ

نگارید با یاره و گرز و گاه

Бар тахт ӯ рустами пилтан

بر تخت او رستم پیلتن

Ҳамон золу Гӯдарз ва он анҷуман

همان زال و گودرز و آن انجمن

зи дигари сӯи афросйобу сипоҳ

ز دیگر سو افراسیاب و سپاه

Чу перону грсиўзи кӣнаи хоҳ

چو پیران و گرسیوز کینه‌خواه

Баҳри гӯшае гунбадии сохта

بهر گوشه‌ای گنبدی ساخته

Сарашро ба аброндри афрохта

سرش را به ابراندر افراخته

Нишаста сарояндаи ромишгарон

نشسته سراینده رامشگران

Сари андари ситораи сарони сарон

سر اندر ستاره سران سران

Сиёвуш гардиш ниҳоданд ном

سیاووش گردش نهادند نام

Ҳамаи шаҳр зон шористони шодком

همه شهر زان شارستان شادکام

Чу перон биёмад зи ҳинду зи чин

چو پیران بیامد ز هند و ز چین

Сухан рафт зон шаҳр бо офарин

سخن رفت زان شهر با آفرین

Хнидаҳ ба турони Сиёвуши гирд

خنیده به توران سیاووش گرد

Каз ахтар бенаш карда шуд рӯз арад

کز اختر بنش کرده شد روز ارد

Аз айвону коху зи полезу боғ

از ایوان و کاخ و ز پالیز و باغ

зи кӯҳ ва дар ва равад вази дашти роғ

ز کوه و در و رود وز دشت راغ

Шитоб омадаш то бибинад ки шоҳ

شتاب آمدش تا ببیند که شاه

Чаҳ кард андарони номвари ҷойгоҳ

چه کرد اندران نامور جایگاه

Ҳронкс ки ӯ аз дар кор буд

هرآنکس که او از در کار بود

Бидон марз бо ӯ сазовор буд

بدان مرز با او سزاوار بود

Ҳазор аз ҳунарманди гардони гирд

هزار از هنرمند گردان گرد

Чу ҳангома рафтан омад бабрад

چو هنگامهٔ رفتن آمد ببرد

Чу омад ба наздики он ҷойгоҳ

چو آمد به نزدیک آن جایگاه

Сиёвуш пазира шудаш бо сипоҳ

سیاوش پذیره شدش با سپاه

Чу перон ба назд Сиёвуш расед

چو پیران به نزد سیاوش رسید

Пиёда шуд аз даври ковро бидид

پیاده شد از دور کاو را بدید

Сиёвуш фурӯд омад аз нили ранг

سیاوش فرود آمد از نیل رنگ

Мар ӯро гирифт андари оғӯши танг

مر او را گرفت اندر آغوش تنگ

Бгштнд ҳар ду бидон шористон

بگشتند هر دو بدان شارستان

з ҳар дар заданд аз ҳунари достон

ز هر در زدند از هنر داستان

Саросари ҳамаи боғу майдону кох

سراسر همه باغ و میدان و کاخ

Ҳаме дид ҳрсўи баннои фарох

همی دید هرسو بنای فراخ

Сипаҳдори перони з ҳар сӯ баранд

سپهدار پیران ز هر سو براند

Басии офарин бар Сиёвуш бихонад

بسی آفرین بر سیاوش بخواند

Бадв гуфтгар фару брзи каён

بدو گفت گر فر و برز کیان

Набӯдят бо дониши андари ҷаҳон

نبودیت با دانش اندر جهان

Кӣ оғоз кардӣ бад-ӣни гӯнаи ҷой

کی آغاز کردی بدین گونه جای

Куҷо омадӣ ҷои зини сон ба пой

کجا آمدی جای زین سان به پای

Бмонод то растхези ин нишон

بماناد تا رستخیز این نشان

Миёни далерону гарданкашон

میان دلیران و گردنکشان

Писар бар писар ҳамчунин шоди бод

پسر بر پسر همچنین شاد باد

Ҷаҳондору пирӯзу фаррухи нажод

جهاندار و پیروز و فرخ نژاد

Чу як баҳра аз шаҳр хуррам бидид

چو یک بهره از شهر خرم بدید

Ба айвону боғ Сиёвуш расед

به ایوان و باغ سیاوش رسید

Ба кох фарангис биниҳод рӯй

به کاخ فرنگیس بنهاد روی

Чунон шоду пирӯз ва дияем ҷӯй

چنان شاد و پیروز و دیهیم جوی

Пазира шудаш духтари шаҳриёр

پذیره شدش دختر شهریار

Бипурсед ва динор кардаш нисор

بپرسید و دینار کردش نثار

Чу бар тахт бинишаст ва он ҷой дид

چو بر تخت بنشست و آن جای دید

Барон сони биҳиштӣ длороӣ дид

بران سان بهشتی دلارای دید

Бидон низ чанде ситоиш гирифт

بدان نیز چندی ستایش گرفت

Ҷаҳони офаринро ниёйиш гирифт

جهان آفرین را نیایش گرفت

Азон пас бхўрдн гирифтанд кор

ازان پس بخوردن گرفتند کار

намева хону ромишгар ва мегусор

می و خوان و رامشگر و میگسار

Ббўднди як ҳафта бо май ба даст

ببودند یک هفته با می به دست

Гуҳии хурраму шоддли гоҳи маст

گهی خرم و شاددل گاه مست

Ба ҳаштум раҳ оварад пеш оваред

به هشتم ره‌آورد پیش آورید

Ҳамон ҳадяи шористон чун сзид

همان هدیهٔ شارستان چون سزید

зи ёқӯту згўҳри шоҳвор

ز یاقوت و زگوهر شاهوار

зи динори вази тоҷи гўҳрнгор

ز دینار وز تاج گوهرنگار

зи дебоу аспон ба зини паланг

ز دیبا و اسپان به زین پلنگ

Ба заррини стому ҷноғи хаданг

به زرین ستام و جناغ خدنگ

Фарангисро афсару гӯшвор

فرنگیس را افسر و گوشوار

Ҳамон ёрау тавқи гўҳрнгор

همان یاره و طوق گوهرنگار

Бидод ва биёмад басӯии хутан

بداد و بیامد بسوی ختن

Ҳаме рой зад шод бо анҷуман

همی رای زد شاد با انجمن

Чу омад ба шодӣ ба айвони хеш

چو آمد به شادی به ایوان خویش

Ҳамонгоҳ шуд дар шабистони хеш

همانگاه شد در شبستان خویش

Ба глшҳр гуфт онки хуррами биҳишт

به گلشهر گفت آنک خرم بهشت

Надид ва надонад ки ризвон чаҳ кишт

ندید و نداند که رضوان چه کشت

Чу хуршед бар гоҳи фаррухи сурӯш

چو خورشید بر گاه فرخ سروش

Нишаста ба ойин ва бо фару ҳуш

نشسته به آیین و با فر و هوش

Ба ромиш бипаймоӣ лухтии замин

به رامش بپیمای لختی زمین

Бирав шористон Сиёвуш бибин

برو شارستان سیاوش ببین

Худованд азон шаҳри никўтрст

خداوند ازان شهر نیکوترست

Ту гӯйӣ фурӯзанда ховараст

تو گویی فروزندهٔ خاورست

Вазони ҷойгаҳ назд афросйоб

وزان جایگه نزد افراسیاب

Ҳаме рафт бирасон киштӣ бар об

همی رفت برسان کشتی بر آب

Биёмад бигуфт он куҷо карда буд

بیامد بگفت آن کجا کرده بود

Ҳамон божи кишвар ки оварда буд

همان باژ کشور که آورده بود

Биоварад пешаши ҳамаи србср

بیاورد پیشش همه سربسر

Бидодаш зи кишвари саросари хабар

بدادش ز کشور سراسر خبر

Ки аз дод шаҳи гашти ободи бум

که از داد شه گشت آباد بوم

зи дарёии чин то ба дарёии рӯм

ز دریای چین تا به دریای روم

Взонҷо ба кор Сиёвуш расед

وزانجا به کار سیاوش رسید

Саросари ҳама ёд кард онч дид

سراسر همه یاد کرد آنچ دید

зи кор Сиёвуш бипурсед шоҳ

ز کار سیاوش بپرسید شاه

Вазони шаҳр ва он кишвару ҷойгоҳ

وزان شهر و آن کشور و جایگاه

Бадв гуфт перон ки хуррами биҳишт

بدو گفت پیران که خرم بهشت

Касе ков набинад ба Урдӣбиҳишт

کسی کاو نبیند به اردیبهشت

Сурӯш оваредаш ҳамоно хабар

سروش آوریدش همانا خبر

Ки чунон нгоридши он бум ва бар

که چونان نگاریدش آن بوم و بر

Ҳамоно ндонанд азон шаҳри боз

همانا ندانند ازان شهر باز

На хуршед азон меҳтари сарафроз

نه خورشید ازان مهتر سرافراز

Яке шаҳр дидам ки андари замин

یکی شهر دیدم که اندر زمین

Набинад дигар кас ба турону чин

نبیند دگر کس به توران و چین

зи баси боғу айвону оби равон

ز بس باغ و ایوان و آب روان

Бромихт гуфтӣ хирад бо равон

برآمیخت گفتی خرد با روان

Чу кох фарангис дидам зи давр

چو کاخ فرنگیس دیدم ز دور

Чу ганҷи гуҳари бад ба майдони сур

چو گنج گهر بد به میدان سور

Бидон зебу ойин ки домоди тест

بدان زیب و آیین که داماد تست

зи хӯбӣ ба коми дили шоди тест

ز خوبی به کام دل شاد تست

Гила кард бояд ба гетии яла

گله کرد باید به گیتی یله

Туро чун набошад зи гетии гила

ترا چون نباشد ز گیتی گله

Гар аидўнк ояд зи минӯи сурӯш

گر ایدونک آید ز مینو سروش

Набошад бидон фару аврангу ҳуш

نباشد بدان فر و اورنگ و هوش

Ва дигари ду кишвари зи ҷангу зи ҷӯш

و دیگر دو کشور ز جنگ و ز جوش

Бросўд чун меҳтар омад ба ҳуш

برآسود چون مهتر آمد به هوش

Бмонод бар мо чунин ҷовдон

بماناد بر ما چنین جاودان

Дили ҳӯшмандону рои радон

دل هوشمندان و رای ردان

ЗгФтор ӯ шод шуд шаҳриёр

زگفتار او شاد شد شهریار

Ки духт барӯмандаш омад ба бор

که دخت برومندش آمد به بار

Ба грсиўзи ин достон баргушод

به گرسیوز این داستان برگشاد

Суханҳои перон ҳама кард ёд

سخنهای پیران همه کرد یاد

Пас онгаҳ ба грсиўз оҳиста гуфт

پس آنگه به گرسیوز آهسته گفت

Наҳуфта ҳама баргушод аз наҳуфт

نهفته همه برگشاد از نهفت

Бадв гуфт рӯ то Сиёвуши гирд

بدو گفت رو تا سیاووش گرد

Бибин то чаҳ ҷойаст бар гирди гирд

ببین تا چه جایست بر گرد گرد

Сиёвуш ба турони замини дили ниҳод

سیاوش به توران زمین دل نهاد

Аз Эрон нагирад дигар ҳеҷ ёд

از ایران نگیرد دگر هیچ یاد

Магар кард падрӯди тахту кулоҳ

مگر کرد پدرود تخت و کلاه

Чу Гӯдарзу баҳрому Ковӯси шоҳ

چو گودرز و بهرام و کاووس شاه

Барон хуррамӣ бар яке хорстон

بران خرمی بر یکی خارستان

Ҳамеи бум ва бар созаду шористон

همی بوم و بر سازد و شارستان

Фарангисро кохҳои баланд

فرنگیس را کاخهای بلند

Баровард ва дорад ҳамеи арҷманд

برآورد و دارد همی ارجمند

Чу бинӣ ба хӯбӣ фаровон бигӯӣ

چو بینی به خوبی فراوان بگوی

Ба чашми бузургӣ нигаҳ кун ба рӯй

به چشم بزرگی نگه کن به روی

Чу нахчир ва мебошаду дашту кӯҳ

چو نخچیر و می باشد و دشت و کوه

Нишинанд пешати зи Эрони гуруҳ

نشینند پیشت ز ایران گروه

Бдонгаҳ ки ёд ман ояд ба даст

بدانگه که یاد من آید به دست

Чу хӯрдӣ ба шодӣ бибояд нишаст

چو خوردی به شادی بباید نشست

Яке ҳадяи орой бисёр мар

یکی هدیه آرای بسیار مر

зи динори вази асбу заррини камар

ز دینار وز اسب و زرین کمر

Ҳамон гавҳару тахту дебои чин

همان گوهر و تخت و دیبای چین

Ҳамон ёрау гурзу теғу нигин

همان یاره و گرز و تیغ و نگین

зи гстрдниҳо ва аз буиу ранг

ز گستردنیها و از بوی و رنگ

Бибин то зи ганҷат чаҳ ояд ба чанг

ببین تا ز گنجت چه آید به چنگ

Фарангисро ҳадя бар ҳамчунин

فرنگیس را هدیه بر همچنین

Бирав бо забонии пар аз офарин

برو با زبانی پر از آفرین

Агар об дорад турои мизбон

اگر آب دارد ترا میزبان

Барон шаҳри хуррами ду ҳафтаи бимон

بران شهر خرم دو هفته بمان