Чу хуршеди барзади сар аз кӯҳсор

چو خورشید برزد سر از کوهسار

Бгстрди ёқӯт бар ҷӯйбор

بگسترد یاقوت بر جویبار

Таҳамтани ҳамаи хоста гирд кард

تهمتن همه خواسته گرد کرد

Бубахшед яксар ба мардони мард

ببخشید یکسر به مردان مرد

Хурӯш омаду нолаи курноӣ

خروش آمد و نالهٔ کرنای

Таҳамтани барангехти лашкари зи ҷой

تهمتن برانگیخت لشکر ز جای

Ниҳоданд сари сӯии афросйоб

نهادند سر سوی افراسیاب

Ҳамаи рухи зи кини Сиёвуши пари об

همه رخ ز کین سیاوش پر آب

Пас огоҳӣ омад ба прхошҷўӣ

پس آگاهی آمد به پرخاشجوی

Ки рустам ба турон дар оварад рӯй

که رستم به توران در آورد روی

Ба перон чунин гуфт коиронён

به پیران چنین گفت کایرانیان

Бадиро бибастанд яксар миён

بدی را ببستند یکسر میان

Кунун бум ва бар ҷумла вайрон шавад

کنون بوم و بر جمله ویران شود

Ба коми далерон Эрон шавад

به کام دلیران ایران شود

Касе назд рустами баради огаҳӣ

کسی نزد رستم برد آگهی

Азин кӯдак шавам бе Фрҳӣ

ازین کودک شوم بی‌فرهی

Ҳам онгаҳ барандаш ба Эрони сипоҳ

هم آنگه برندش به ایران سپاه

Яке носазои брнҳндши кулоҳ

یکی ناسزا برنهندش کلاه

Нўндии броФгни ҳам андари замон

نوندی برافگن هم اندر زمان

Бар шавам паии зодаи бадгумон

بر شوم پی‌زادهٔ بدگمان

Ки бо модари он ҳар ду танро ба ҳам

که با مادر آن هر دو تن را به هم

Биорад бигӯед сухан беш ва кам

بیارد بگوید سخن بیش و کم

Нўндӣ биёмад ббрдндшон

نوندی بیامد ببردندشان

Шуданд он ду бечора чун биҳшон

شدند آن دو بیچاره چون بیهشان

Ба наздик афросйоб омаданд

به نزدیک افراسیاب آمدند

Пар аз дарду тимор ва тоб омаданд

پر از درد و تیمار و تاب آمدند

Вази он ҷойгаҳи шоҳи турони замин

وز آن جایگه شاه توران زمین

Биоварад лашкар ба дарёии чин

بیاورد لشکر به دریای چین

Таҳамтан нишаст аз бар тахти ӯй

تهمتن نشست از بر تخت اوی

Ба хок андар омад сари бахти ӯй

به خاک اندر آمد سر بخت اوی

Яке достонӣ бигуфт аз нахуст

یکی داستانی بگفت از نخست

Ки пурмояи онкас ки душман наҷуст

که پرمایه آنکس که دشمن نجست

Чу бадхоҳ пеш оядат кушта ба

چو بدخواه پیش آیدت کشته به

Гар овора аз пеши баргашта ба

گر آواره از پیش برگشته به

Аз айвони ҳамаи ганҷ ӯ бозҷст

از ایوان همه گنج او بازجست

Бигуфтанд бо ӯ якояки дуруст

بگفتند با او یکایک درست

Ғуломону аспу парастандагон

غلامان و اسپ و پرستندگان

Ҳамон мояи вари хуби рухи бандагон

همان مایه‌ور خوب رخ بندگان

Дар ганҷи динору пурмояи тоҷ

در گنج دینار و پرمایه تاج

Ҳамон гавҳару дибаҳу тахти оҷ

همان گوهر و دیبه و تخت عاج

Якояки з ҳар сӯ ба чанг омадаш

یکایک ز هر سو به چنگ آمدش

Басии гавҳар аз ганҷ гунг омадаш

بسی گوهر از گنج گنگ آمدش

Сипаҳи сар ба сар зон тавонгар шуданд

سپه سر به سر زان توانگر شدند

Абои ёрау тахт ва афсар шуданд

ابا یاره و تخت و افسر شدند

Яке Тӯсро дод зон тахти оҷ

یکی طوس را داد زان تخت عاج

Ҳамон ёрау тавқу маншури чоч

همان یاره و طوق و منشور چاچ

Варо гуфт ҳар кас ки тоб оварад

ورا گفت هر کس که تاب آورد

Вагар ном афросйоб оварад

وگر نام افراسیاب آورد

Ҳмонгаҳи сарашро зи тан давр кун

همانگه سرش را ز تن دور کن

Азуи кргсонро яке сур кун

ازو کرگسان را یکی سور کن

Касе ков хирад ҷӯяду эминӣ

کسی کاو خرد جوید و ایمنی

Ниёзади сӯии кеши оҳрмнӣ

نیازد سوی کیش آهرمنی

Чу фарзанд бояд ки дорӣ ба ноз

چو فرزند باید که داری به ناز

зи ранҷи эмин аз хоста бе ниёз

ز رنج ایمن از خواسته بی‌نیاز

Ту дарвешро ранҷ манимоӣ ҳеҷ

تو درویش را رنج منمای هیچ

Ҳаме дод ва бар дод додани бсич

همی داد و بر داد دادن بسیچ

Ки гетӣ сипанҷаст ва ҷовид нест

که گیتی سپنجست و جاوید نیست

Фарии бартар аз фар ҷамшед нест

فری برتر از فر جمشید نیست

Сипеҳри баландаш ба по оваред

سپهر بلندش به پا آورید

Ҷаҳонро ҷузв кадхудо оваред

جهان را جزو کدخدا آورید

Яке тоҷи пургавҳари шоҳвор

یکی تاج پرگوهر شاهوار

Ду то ёрау тавқ бо гӯшвор

دو تا یاره و طوق با گوشوار

Спиҷобу суғдаш ба Гӯдарз дод

سپیجاب و سغدش به گودرز داد

Басии панду маншури он марз дод

بسی پند و منشور آن مرز داد

Ситудаш фаровон ва кард офарин

ستودش فراوان و کرد آفرین

Ки чун ту касе нест зи Эрони замин

که چون تو کسی نیست ز ایران زمین

Бузургӣу фару баландӣ ва дод

بزرگی و فر و بلندی و داد

Ҳамон базму разм аз ту дорем ёд

همان بزم و رزم از تو داریم یاد

Туро бо ҳунар гавҳарасту хирад

ترا با هنر گوهرست و خرد

Равонати ҳаме аз ту ромиши барад

روانت همی از تو رامش برد

Раво бошад ар панд ман бишинавӣ

روا باشد ار پند من بشنوی

Ки омӯзгори бузургони тӯй

که آموزگار بزرگان توی

Спиҷоб то оби глзриўн

سپیجاب تا آب گلزریون

зи фармони ту кас наёяд бурун

ز فرمان تو کس نیاید برون

Фиребурзи Ковӯсро тоҷи зар

فریبرز کاووس را تاج زر

Фиристоду динору тахту камар

فرستاد و دینار و تخت و کمر

Бадв гуфт солору меҳтари тӯй

بدو گفت سالار و مهتر توی

Сиёвуши радро бародари тӯй

سیاووش رد را برادر توی

Миёнро ба кин бародар бабанд

میان را به کین برادر ببند

з фитрок магушоӣ банди каманд

ز فتراک مگشای بند کمند

Ба чину хутани андроўри сипоҳ

به چین و ختن اندرآور سپاه

Ба ҳар ҷой аз душманони кӣнаи хоҳ

به هر جای از دشمنان کینه‌خواه

Мёсоӣ аз кини афросйоб

میاسای از کین افراسیاب

зи тан давр кун хӯрду орому хоб

ز تن دور کن خورد و آرام و خواب

Ба Мочӣн ва чин омад ин огаҳӣ

به ماچین و چین آمد این آگهی

Ки бинишаст рустам ба шоҳаншаҳӣ

که بنشست رستم به شاهنشهی

Ҳамаи ҳадя ҳо сохтанду нисор

همه هدیه ها ساختند و نثار

зи динору зи гавҳари шоҳвор

ز دینار و ز گوهر شاهوار

Таҳамтан ба ҷон дод зинҳорашон

تهمتن به جان داد زنهارشان

Бидид он равонҳои бедорашон

بدید آن روانهای بیدارشان

Вазони пас бнхчир бо юзу боз

وزان پس بنخچیر با یوز و باز

Баромади барин рӯзгории дароз

برآمد برین روزگاری دراز

Чунон бад ки рӯзӣ зуввора бирафт

چنان بد که روزی زواره برفت

Ба нахчир гӯрон хиромед тафт

به نخچیر گوران خرامید تفت

Яке тарк то бошадаш раҳнамоӣ

یکی ترک تا باشدش رهنمای

Ба пеш андар афганд ва омад биҷой

به پیش اندر افگند و آمد بجای

Яке беша дид андарони паҳни дашт

یکی بیشه دید اندران پهن دشت

Ки гуфтӣ бирав бар нишоед гузашт

که گفتی برو بر نشاید گذشت

зи баси буиу баси рангу оби равон

ز بس بوی و بس رنگ و آب روان

Ҳаме нав шуд аз бод гуфтӣ равон

همی نو شد از باد گفتی روان

Пас он тарки хира забон баргушод

پس آن ترک خیره زبان برگشاد

Ба пеши зуввора ҳаме кард ёд

به پیش زواره همی کرد یاد

Ки нахчиргоҳи Сиёвуши бади ин

که نخچیرگاه سیاوش بد این

Барин буд меҳраш ба турони замин

برین بود مهرش به توران زمین

Бад-ӣни ҷойгаҳи шоду хуррами бадӣ

بدین جایگه شاد و خرم بدی

Ҷуз эдар ҳамаи ҷой бо ғами бадӣ

جز ایدر همه جای با غم بدی

Зуввора чу бишунид зу ин сухан

زواره چو بشنید زو این سخن

Бирав тоза шуд рӯзгори куҳан

برو تازه شد روزگار کهن

Чу гуфтори он таркиш омад ба гӯш

چو گفتار آن ترکش آمد به گوش

зи асп андар афтод ва зу рафт ҳуш

ز اسپ اندر افتاد و زو رفت هوش

Яке боз будаш ба чанги андарун

یکی باز بودش به چنگ اندرون

Раҳо кард ва мижгон шудаш ҷӯии хӯн

رها کرد و مژگان شدش جوی خون

Расиданди ёрони лашкари бадавӣ

رسیدند یاران لشکر بدوی

Ғамӣ ёфтандаш пар аз об рӯй

غمی یافتندش پر از آب روی

Гирифтанд нафрин барон раҳнамоӣ

گرفتند نفرین بران رهنمای

Ба захмаши Фгнднд ҳар як зи пой

به زخمش فگندند هر یک ز پای

Зуввораи яке сахт савганд хӯрд

زواره یکی سخت سوگند خورد

Фурӯи рехт аз дидагони оби зард

فرو ریخت از دیدگان آب زرد

Казин пас на нахчир ҷӯям на хоб

کزین پس نه نخچیر جویم نه خواب

Напардозам аз кини афросйоб

نپردازم از کین افراسیاب

Нмонм ки рустами бросоиди инч

نمانم که رستم برآساید ایچ

Ҳамеи кӣнаро кард бояд бсич

همی کینه را کرد باید بسیچ

Ҳмонгаҳ чу назд Таҳамтан расед

همانگه چو نزد تهمتن رسید

Хурӯшед чун рӯй ӯро бидид

خروشید چون روی او را بدید

Бадв гуфт коидр ба кини омадем

بدو گفت کایدر به کین آمدیم

Вагар лаби пар аз офарини омадем

و گر لب پر از آفرین آمدیم

Чу яздони некии диҳиш зӯр дод

چو یزدان نیکی دهش زور داد

Аз ахтари турои гардиш ҳўр дод

از اختر ترا گردش هور داد

Чаро бояд ин кишвар обод монад

چرا باید این کشور آباد ماند

Якеро барин бум ва бар шод монад

یکی را برین بوم و بر شاد ماند

Фромш макун кини он шаҳриёр

فرامش مکن کین آن شهریار

Ки чун ӯ набинад дигар рӯзгор

که چون او نبیند دگر روزگار

Барангехти он пилтанро зи ҷой

برانگیخت آن پیلتن را ز جای

Таҳамтани ҳам он кард ков дид рой

تهمتن هم آن کرد کاو دید رای

Ҳамон ғорату куштан андар гирифт

همان غارت و کشتن اندر گرفت

Ҳамаи бум ва бар даст бар сар гирифт

همه بوم و بر دست بر سر گرفت

зи турони замин то ба сақлобу рӯм

ز توران زمین تا به سقلاب و روم

Намонданд як марзи ободи бум

نماندند یک مرز آباد بوم

Ҳаме сар буриданд бурноу пер

همی سر بریدند برنا و پیر

Зану кӯдак хирад карданд асир

زن و کودک خرد کردند اسیر

Барин гӯнаи фарсанг беш аз ҳазор

برین گونه فرسنگ بیش از هزار

Баромади зи кишвари саросари дамор

برآمد ز کشور سراسر دمار

Ҳронкс ки бади меҳтарӣ бо гуҳар

هرآنکس که بد مهتری با گهر

Ҳамаи пеши рафтанд бар хоки сар

همه پیش رفتند بر خاک سر

Ки безор гаштем зи афросйоб

که بیزار گشتیم ز افراسیاب

Нахоҳем дидор ӯро ба хоб

نخواهیم دیدار او را به خواب

Азон хӯн ки ӯ рехт бар бигноаҳ

ازان خون که او ریخت بر بیگناه

Касеро набӯд андари он рӯй роҳ

کسی را نبود اندر آن روی راه

Кунун анҷумангар пароганда ем

کنون انجمن گر پراگنده‌ایم

Ҳамаи пеши ту чокар ва банда ем

همه پیش تو چاکر و بنده‌ایم

Чу чира шудӣ бигнаҳи хӯни марез

چو چیره شدی بیگنه خون مریز

Макун чанги гардуни гардандаи тез

مکن چنگ گردون گردنده تیز

Ндонем мокон ҷафогар куҷост

ندانیم ماکان جفاگر کجاست

Ба абрастгар дар дам аждаҳост

به ابرست گر در دم اژدهاست

Чу бишунид гуфтори он анҷуман

چو بشنید گفتار آن انجمن

Бипечед бинодли пилтан

بپیچید بینادل پیلتن

Сӯии марз қчғор бошӣ баранд

سوی مرز قچغار باشی براند

Сарони сипаҳро саросар бихонад

سران سپه را سراسر بخواند

Шуданд анҷумани пеш ӯ бхрдон

شدند انجمن پیش او بخردان

Бузургону корозмудаи радон

بزرگان و کارآزموده ردان

Ки Ковӯс бедаст ва бефару пой

که کاووس بی‌دست و بی فر و پای

Нишастаст бар тахт бе раҳнамоӣ

نشستست بر تخت بی‌رهنمای

Гар афросйоб аз раҳе бе диранг

گر افراسیاب از رهی بی‌درنگ

Яке лашкари орад ба Эрон ба ҷанг

یکی لشکر آرد به ایران به جنگ

Биёбад барон пери Ковӯси даст

بیابد بران پیر کاووس دست

Шавад кому ороми мо ҷумлаи паст

شود کام و آرام ما جمله پست

Якояки ҳамаи фоми кини тўхтим

یکایک همه فام کین توختیم

Ҳамаи шаҳри обод ӯ сӯхтем

همه شهر آباد او سوختیم

Куҷои солиён андар омад ба шаш

کجا سالیان اندر آمد به شش

Ки нагузашт бар мо яке рӯзи хуш

که نگذشت بر ما یکی روز خوش

Кунун назд он пер хусрав шавем

کنون نزد آن پیر خسرو شویم

Чу разм андар ояд ҳама нав шавем

چو رزم اندر آید همه نو شویم

Чу дил бар наҳй бар сарои куҳан

چو دل بر نهی بر سرای کهن

Кунад нозу зи ту бипушади сухан

کند ناز و ز تو بپوشد سخن

Таҳамтан барон гашти ҳамдостон

تهمتن بران گشت همداستان

Ки фархунда мӯбад зад ин достон

که فرخنده موبد زد این داستان

Чунин гуфт хуррами дили раҳнамоӣ

چنین گفت خرم دل رهنمای

Ки хӯбӣ гузин зини сипанҷии сарой

که خوبی گزین زین سپنجی سرای

Бануш ва биноз ва бапуш ва бихӯр

بنوش و بناز و بپوش و بخور

Туро баҳра инаст зини раҳгузар

ترا بهره اینست زین رهگذر

Сӯии ози мангар ки ӯ душманаст

سوی آز منگر که او دشمنست

Дилаши бардаи ҷони оҳрмнст

دلش بردهٔ جان آهرمنست

Нигаҳ кун ки дар хоки ҷуфт ту кист

نگه کن که در خاک جفت تو کیست

Барин хоста чанд хоҳӣ гирист

برین خواسته چند خواهی گریست

Таҳамтан чу бишунид шарм омадаш

تهمتن چو بشنید شرم آمدش

БрФтни яке рой гарм омадаш

برفتن یکی رای گرم آمدش

Нигаҳ кард зи аспон ба ҳар сӯи гила

نگه کرد ز اسپان به هر سو گله

Ки буданд бар дашти таркони яла

که بودند بر دشت ترکان یله

Ғулому парастандагони даҳ ҳазор

غلام و پرستندگان ده هزار

Биоварад шоистаи шаҳриёр

بیاورد شایستهٔ شهریار

Ҳамон нофаи машку мӯии смўр

همان نافهٔ مشک و موی سمور

з дар сипеду зи кимоли бўр

ز در سپید و ز کیمال بور

Ба ранг ва ба буи ва ба дебоу зар

به رنگ و به بوی و به دیبا و زر

Шуд оростаи пушти пелони нар

شد آراسته پشت پیلان نر

зи гстрдниҳо ва аз беш ва кам

ز گستردنیها و از بیش و کم

зи пўшидниҳоу ганҷу дирам

ز پوشیدنیها و گنج و درم

зи ганҷи силеҳу зи тоҷу зи тахт

ز گنج سلیح و ز تاج و ز تخت

Ба Эрон кашиданд ва барбаст рахт

به ایران کشیدند و بربست رخت

зи турони сӯй Зобулстон кашид

ز توران سوی زابلستان کشید

Ба наздики фархунда дастон кашид

به نزدیک فرخنده دستان کشید

Сӯй порс шуд Тӯсу Гӯдарзу Гев

سوی پارس شد طوس و گودرز و گیو

Сипоҳии чунон номбурдору ню

سپاهی چنان نامبردار و نیو

Ниҳоданд сари сӯии шоҳи ҷаҳон

نهادند سر سوی شاه جهان

Ҳамаи номдорони фаррухи ниҳон

همه نامداران فرخ نهان

Вазони пас чу бишунид афросйоб

وزان پس چو بشنید افراسیاب

Ки бигузашт рустам барон рӯй об

که بگذشت رستم بران روی آب

Шуд аз бохтари сӯии дарёии гунг

شد از باختر سوی دریای گنگ

Дилии пари зи кӣнаи сиррии пари зи ҷанг

دلی پر ز کینه سری پر ز جنگ

Ҳамаи буми зер ва зибр карда дид

همه بوم زیر و زبر کرده دید

Маони куштау кеҳтарон барда дид

مهان کشته و کهتران برده دید

На асп ва на ганҷ ва на тоҷ ва на тахт

نه اسپ و نه گنج و نه تاج و نه تخت

На шодоб дар боғи барги дарахт

نه شاداب در باغ برگ درخت

Ҷаҳонӣ ба оташ барафрӯхта

جهانی به آتش برافروخته

Ҳамаи кохҳо кандау сӯхта

همه کاخها کنده و سوخته

з дида баборед хунобаи шоҳ

ز دیده ببارید خونابه شاه

Чунин гуфт бо меҳтарони сипоҳ

چنین گفت با مهتران سپاه

Ки ҳар кас ки инро Фромш кунад

که هر کس که این را فرامش کند

Ҳамеи ҷони бедор хомаш кунад

همی جان بیدار خامش کند

Ҳамаи як ба як дили пар аз кин кунед

همه یک به یک دل پر از کین کنید

Сипари бистару теғ болин кунед

سپر بستر و تیغ بالین کنید

Ба Эрони сипаҳи разму кини оварем

به ایران سپه رزم و کین آوریم

Ба найзаи хури андари замини оварем

به نیزه خور اندر زمین آوریم

Ба як разм агар бод эшон биҷуст

به یک رزم اگر باد ایشان بجست

Набояд чунин кардани андешаи паст

نباید چنین کردن اندیشه پست

Бророст бар ҳар сӯй тохтан

برآراست بر هر سوی تاختن

Надид инчи ҳангоми пардохтан

ندید ایچ هنگام پرداختن

Ҳамеи сӯхти ободи буму дарахт

همی سوخت آباد بوم و درخت

Ба эрониён бар шуд он кори сахт

به ایرانیان بر شد آن کار سخت

зи борони ҳаво хушк шуд ҳафт сол

ز باران هوا خشک شد هفت سال

Дигаргуна шуд бахту баргашти ҳол

دگرگونه شد بخت و برگشت حال

Шуд аз ранҷу сахтии ҷаҳони пари ниёз

شد از رنج و سختی جهان پر نیاز

Баромади барин рӯзгори дароз

برآمد برین روزگار دراز