Бад-ӣни достон низ шаби бргзшт

بدین داستان نیز شب برگذشت

Сипеҳр аз бар кӯҳи тираи бгшт

سپهر از بر کوه تیره بگشت

Нишаст аз бар тахти Судобаи шод

نشست از بر تخت سودابه شاد

зи ёқӯту зар афсарӣ барниҳод

ز یاقوت و زر افسری برنهاد

Ҳамаи духтаронро бар хеш хонд

همه دختران را بر خویش خواند

Биорост ва бар тахти заррини нишонд

بیآراست و بر تخت زرین نشاند

Чунин гуфт бо ҳербади моҳ рӯй

چنین گفت با هیربد ماه‌روی

Каз эдар бирав бо Сиёвуш бигӯӣ

کز ایدر برو با سیاوش بگوی

Ки бояд ки ранҷа кунӣ пои хеш

که باید که رنجه کنی پای خویش

Намоеи марои сарви болои хеш

نمایی مرا سرو بالای خویش

Бишуд ҳербад бо Сиёвуш гуфт

بشد هیربد با سیاووش گفت

Баровард пӯшидаи роз аз наҳуфт

برآورد پوشیده راز از نهفت

Хиромон биёмад Сиёвуши буриш

خرامان بیامد سیاوش برش

Бидид он нишасту сару афсараш

بدید آن نشست و سر و افسرش

Ба пешаш батон нўоиин ба пой

به پیشش بتان نوآیین به پای

Ту гуфтӣ биҳиштаст коху сарой

تو گفتی بهشت است کاخ و سرای

Фурӯд омад аз тахт ва шуд пеши ӯй

فرود آمد از تخت و شد پیش اوی

Ба гавҳар биёроста рӯйу мӯӣ

به گوهر بیاراسته روی و موی

Сиёвуш бар тахт заррин нишаст

سیاوش بر تخت زرین نشست

з пешаш бикаш карда Судобаи даст

ز پیشش بکش کرده سودابه دست

Батонро ба шоҳ нўоиин намӯд

بتان را به شاه نوآیین نمود

Ки буданд чун гавҳари нобсўд

که بودند چون گوهر نابسود

Бадв гуфт бингар бад-ӣни тахту гоҳ

بدو گفت بنگر بدین تخت و گاه

Парастандаи чандини бзрини кулоҳ

پرستنده چندین بزرین کلاه

Ҳамаи норасида батон тароз

همه نارسیده بتان طراز

Ки бсрштшони эзад аз шарму ноз

که بسرشتشان ایزد از شرم و ناز

Касе кат хуш ояд азишон бигӯӣ

کسی کت خوش آید ازیشان بگوی

Нигаҳ кун бадӣдору болои ӯй

نگه کن بدیدار و بالای اوی

Сиёвуш чу чашми андакии бргмошт

سیاوش چو چشم اندکی برگماشت

Азишон яке чашм азу барнадошт

ازیشان یکی چشم ازو برنداشت

Ҳамаи як ба дигар бигуфтанд моҳ

همه یک به دیگر بگفتند ماه

Наёрад бад-ӣни шоҳ кардани нигоҳ

نیارد بدین شاه کردن نگاه

Бирафтанд ҳар як сӯии тахти хеш

برفتند هر یک سوی تخت خویش

Жкону шуморанда бар бахти хеш

ژکان و شمارنده بر بخت خویش

Чу эшон бирафтанд Судоба гуфт

چو ایشان برفتند سودابه گفت

Ки чандин чаҳ дории сухан дар наҳуфт

که چندین چه داری سخن در نهفت

Нагӯйӣ маро то мурод ту чист

نگویی مرا تا مراد تو چیست

Ки бар чеҳри ту фар чеҳр парӣаст

که بر چهر تو فر چهر پریست

Ҳар он кас ки аз давр бинад туро

هر آن کس که از دور بیند ترا

Шавад биҳш ва баргузинад туро

شود بیهش و برگزیند ترا

Азин хуб рӯйон бичишам хирад

ازین خوب رویان بچشم خرد

Нигаҳ кун ки бо ту ки андар хӯрд

نگه کن که با تو که اندر خورد

Сиёвуш фурӯ монаду посухи надод

سیاوش فرو ماند و پاسخ نداد

Чунин омадаш бар дили поки ёд

چنین آمدش بر دل پاک یاد

Ки ман бар дили пок шеван кунам

که من بر دل پاک شیون کنم

Ба ояд ки аз душманон зан кунам

به آید که از دشمنان زن کنم

Шнидстм аз номвари меҳтарон

شنیدستم از نامور مهتران

Ҳамаи достонҳои ҳомоўрон

همه داستانهای هاماوران

Ки аз пеш бо шоҳи Эрон чаҳ кард

که از پیش با شاه ایران چه کرد

зи гардон Эрон баровард гирд

ز گردان ایران برآورد گرد

Пар аз банди Судобаи ков духт ӯст

پر از بند سودابه کاو دخت اوست

Нахоҳад ҳамеи дӯдаро мағзу пӯст

نخواهد همی دوده را مغز و پوست

Ба посухи Сиёвуш чу бикшод лаб

به پاسخ سیاوش چو بگشاد لب

Парии чеҳраи бардошт аз рухи қсб

پری چهره برداشت از رخ قصب

Бадв гуфт хуршед бо моҳи нав

بدو گفت خورشید با ماه نو

Гар айдун ки бенанд бар гоҳи нав

گر ایدون که بینند بر گاه نو

Набошад шигифт ар шавад моҳи хор

نباشد شگفت ار شود ماه خوار

Ту хуршеди дории худ андари канор

تو خورشید داری خود اندر کنار

Касе ков чу ман дид бар тахти оҷ

کسی کاو چو من دید بر تخت عاج

зи ёқӯту пирӯза бар сараши тоҷ

ز یاقوت و پیروزه بر سرش تاج

Набошад шигифт ар ба ма нанигарад

نباشد شگفت ار به مه ننگرد

Касеро ба хӯбӣ ба кас нашимурд

کسی را به خوبی به کس نشمرد

Агар бо ман акнӯн ту паймон кунӣ

اگر با من اکنون تو پیمان کنی

Напечӣу андеша осон кунӣ

نپیچی و اندیشه آسان کنی

Яке духтарии норасидаи биҷой

یکی دختری نارسیده بجای

Кунам чун парастори пешат ба пой

کنم چون پرستار پیشت به پای

Ба савганд паймон кун акнӯн яке

به سوگند پیمان کن اکنون یکی

зи гуфтори ман сар мапӣч андакӣ

ز گفتار من سر مپیچ اندکی

Чу берун шавад зини ҷаҳони шаҳриёр

چو بیرون شود زین جهان شهریار

Ту хоҳии бадан зу марои ёдгор

تو خواهی بدن زو مرا یادگار

НаМонӣ ки ояд ба ман бар газанд

نمانی که آید به من بر گزند

Бидорӣ марои ҳамчу ӯ арҷманд

بداری مرا همچو او ارجمند

Ман инак ба пеши ту устода ам

من اینک به پیش تو استاده‌ام

Тану ҷони ширин туро дода ам

تن و جان شیرین ترا داده‌ام

зи ман ҳарчи хоҳии ҳамаи коми ту

ز من هرچ خواهی همه کام تو

Барорам напечам сар аз доми ту

برآرم نپیچم سر از دام تو

Сараш танг бигирифт ва як пӯшаи чок

سرش تنگ بگرفت و یک پوشه چاک

Бидод ва набӯд огаҳ аз шарму бок

بداد و نبود آگه از شرم و باک

Рухони Сиёвуш чу гул шуд зи шарм

رخان سیاوش چو گل شد ز شرم

Биёрост мижгон ба хуноби гарм

بیاراست مژگان به خوناب گرم

Чунин гуфт бо дил ки аз кори дев

چنین گفت با دل که از کار دیو

Марои даври дороади гиҳони хдиў

مرا دور داراد گیهان خدیو

На ман бо падар биўФоиӣ кунам

نه من با پدر بیوفایی کنم

На бо аҳриман ошноӣ кунам

نه با اهرمن آشنایی کنم

Вагар сард гӯям бад-ӣни шӯхи чашм

وگر سرد گویم بدین شوخ چشم

Баҷушад дилаш гарм гардад зи хашм

بجوشد دلش گرم گردد ز خشم

Яке ҷодӯӣ созад андари ниҳон

یکی جادوی سازد اندر نهان

Бадви бгрўди шаҳриёри ҷаҳон

بدو بگرود شهریار جهان

Ҳамон ба ки бо ӯ ба овози нарм

همان به که با او به آواز نرم

Сухан гӯям ва дорамаш чарбу гарм

سخن گویم و دارمش چرب و گرم

Сиёвуш азон пас ба Судоба гуфт

سیاوش ازان پس به سودابه گفت

Ки андари ҷаҳони худ трокисти ҷуфт

که اندر جهان خود تراکیست جفت

НаМонӣ магари нимаи моҳ ро

نمانی مگر نیمهٔ ماه را

Нишое ба гетӣ ба ҷузи шоҳ ро

نشایی به گیتی به جز شاه را

Кунун духтарати бас ки бошад маро

کنون دخترت بس که باشد مرا

Нишоед ба ҷуз ӯ ки бошад маро

نشاید به جز او که باشد مرا

Барин бош ва бо шоҳ Эрон бигӯӣ

برین باش و با شاه ایران بگوی

Нигаҳ кун ки посух чаҳ ёбии азуӣ

نگه کن که پاسخ چه یابی ازوی

Бихоҳам ман ӯро ва паймон кунам

بخواهم من او را و پیمان کنم

Забонро ба наздат гаравгон кунам

زبان را به نزدت گروگان کنم

Ки то ӯ нагардад ба болои ман

که تا او نگردد به بالای من

Наёяд ба дигар касе рои ман

نیاید به دیگر کسی رای من

Ва дигар ки пурседӣ аз чеҳри ман

و دیگر که پرسیدی از چهر من

Бёмихт бо ҷони ту меҳри ман

بیامیخت با جان تو مهر من

Марои офаринанда аз фари хеш

مرا آفریننده از فر خویش

Чунон офарид эй нигорин зи пеш

چنان آفرید ای نگارین ز پیش

Ту ин роз магушоӣ ва бо кас магӯӣ

تو این راز مگشای و با کس مگوی

Марои ҷуз нуҳуфтан ҳамон нест рӯй

مرا جز نهفتن همان نیست روی

Сари бонӯоне ва ҳам меҳтарӣ

سر بانوانی و هم مهتری

Ман айдун гумонам ки ту модарӣ

من ایدون گمانم که تو مادری

Бигуфт ину ғамгин бурун шуд ба дар

بگفت این و غمگین برون شد به در

зи гуфтор ӯ буд осемаи сар

ز گفتار او بود آسیمه سر

Чу Ковӯс кӣ дар шабистон расед

چو کاووس کی در شبستان رسید

Нигаҳ кард Судоба ӯро бидид

نگه کرد سودابه او را بدید

Бар шоҳ шуд зон сухан мужда дод

بر شاه شد زان سخن مژده داد

зи кори Сиёвуш басӣ кард ёд

ز کار سیاوش بسی کرد یاد

Ки омад нигаҳ кард айвони ҳама

که آمد نگه کرد ایوان همه

Батон сияҳ чашм кардам рама

بتان سیه چشم کردم رمه

Чунон буд айвони зи баси хуби чеҳр

چنان بود ایوان ز بس خوب چهر

Ки гуфтӣ ҳамеи борад аз моҳи меҳр

که گفتی همی بارد از ماه مهر

Ҷуз аз духтари ман писандаш набӯд

جز از دختر من پسندش نبود

зи хубон касе арҷмандаш набӯд

ز خوبان کسی ارجمندش نبود

Чунон шод шуд зон сухани шаҳриёр

چنان شاد شد زان سخن شهریار

Ки моҳ омадаш гуфтӣ андари канор

که ماه آمدش گفتی اندر کنار

Дар ганҷ бикшод ва чандон гуҳар

در گنج بگشاد و چندان گهر

зи дебои зарбафту заррини камар

ز دیبای زربفت و زرین کمر

Ҳамон ёрау тоҷу ангуштарӣ

همان یاره و تاج و انگشتری

Ҳамон тавқ ва ҳам тахти гндоўрӣ

همان طوق و هم تخت گنداوری

з ҳар чизи ганҷии бади ороста

ز هر چیز گنجی بد آراسته

Ҷаҳонии саросари пар аз хоста

جهانی سراسر پر از خواسته

Нигаҳ кард Судоба хира бимонад

نگه کرد سودابه خیره بماند

Ба андешаи афсун фаровон бихонад

به اندیشه افسون فراوان بخواند

Кигар ӯ наёяд ба фармони ман

که گر او نیاید به فرمان من

Раво дорам ар бугсалади ҷони ман

روا دارم ار بگسلد جان من

Баду нек ва ҳар чора кандар ҷаҳон

بد و نیک و هر چاره کاندر جهان

Кунанд ошкороу андари ниҳон

کنند آشکارا و اندر نهان

Бисозамгар ӯ србпичди зи ман

بسازم گر او سربپیچد ز من

Кунам зу фиғон бар сари анҷуман

کنم زو فغان بر سر انجمن

Нишаст аз бар тахти богӯшвор

نشست از بر تخت باگوشوار

Ба сар бар ниҳоди афсарӣ пурнигор

به سر بر نهاد افسری پرنگار

Сёўхшро дар бар хеш хонд

سیاوخش را در بر خویش خواند

з ҳар гӯна бо ӯ суханҳо баранд

ز هر گونه با او سخنها براند

Бадв гуфт ганҷӣ биёрост шоҳ

بدو گفت گنجی بیاراست شاه

Казон сон надидаст каси тоҷу гоҳ

کزان سان ندیدست کس تاج و گاه

з ҳар чизи чандон ки андоза нест

ز هر چیز چندان که اندازه نیست

Агар бар наҳй пел бояд дивист

اگر بر نهی پیل باید دویست

Ба ту дод хоҳад ҳамеи духтарам

به تو داد خواهد همی دخترم

Нигаҳ кун биравӣу сару афсарам

نگه کن بروی و سر و افسرم

Баҳона чаҳ дории ту аз меҳри ман

بهانه چه داری تو از مهر من

Бипечӣ зи боло ва аз чеҳри ман

بپیچی ز بالا و از چهر من

Ки то ман туро дидаам барда ам

که تا من ترا دیده‌ام برده‌ام

Хурушону ҷӯшон ва озурда ам

خروشان و جوشان و آزرده‌ام

Ҳамеи рӯз равшан набинам зи дард

همی روز روشن نبینم ز درد

Баронам ки хуршед шуд лоҷувард

برآنم که خورشید شد لاجورد

Кунун ҳафт соли сет то меҳри ман

کنون هفت سال‌ست تا مهر من

Ҳаме хӯн Чехияанд бад-ӣни чеҳри ман

همی خون چکاند بدین چهر من

Яке шод кун дар наоне маро

یکی شاد کن در نهانی مرا

Бибахшоӣ рӯзи ҷавонии маро

ببخشای روز جوانی مرا

Фузун зон ки додат ҷаҳондори шоҳ

فزون زان که دادت جهاندار شاه

Бёроимти ёрау тоҷу гоҳ

بیارایمت یاره و تاج و گاه

Вагар сар бипечӣ зи фармони ман

و گر سر بپیچی ز فرمان من

Наёяд дилати сӯии паймони ман

نیاید دلت سوی پیمان من

Кунам бар ту бар подшоҳии табоҳ

کنم بر تو بر پادشاهی تباه

Шавад тира бар рӯй ту чашми шоҳ

شود تیره بر روی تو چشم شاه

Сиёвуш бадв гуфт ҳаргиз мабод

سیاوش بدو گفت هرگز مباد

Ки аз баҳри дили сари даҳуми ман ба бод

که از بهر دل سر دهم من به باد

Чунин бо падар бевафое кунам

چنین با پدر بی‌وفایی کنم

зи мардӣу дониш ҷудоӣ кунам

ز مردی و دانش جدایی کنم

Ту бонӯии шоҳӣу хуршеди гоҳ

تو بانوی شاهی و خورشید گاه

Сазад каз ту ноед бад-инсон гуноҳ

سزد کز تو ناید بدینسان گناه

Вазон тахт бархест бо хашму ҷанг

وزان تخت برخاست با خشم و جنگ

Бадв андар овехт Судобаи чанг

بدو اندر آویخت سودابه چنگ

Бадв гуфт ман рози дили пеши ту

بدو گفت من راز دل پیش تو

Бигуфтам ниҳон аз бидонадяши ту

بگفتم نهان از بداندیش تو

Марои хираи хоҳӣ ки расво кунӣ

مرا خیره خواهی که رسوا کنی

Ба пеши хирадманд раъно кунӣ

به پیش خردمند رعنا کنی

Бузади даст ва ҷома бадаред пок

بزد دست و جامه بدرید پاک

Ба нохуни ду рухро ҳаме кард чок

به ناخن دو رخ را همی کرد چاک

Баромади хурӯш аз шабистони ӯй

برآمد خروش از شبستان اوی

Фиғонаши зи айвони баромад ба кӯй

فغانش ز ایوان برآمد به کوی

Яке ғулғул аз боғу айвони бхост

یکی غلغل از باغ و ایوان بخاست

Ки гуфтӣ шаб растхезаст рост

که گفتی شب رستخیزست راست

Ба гӯш сипаҳбад расед огаҳӣ

به گوش سپهبد رسید آگهی

Фурӯд омад аз тахти шоҳаншаҳӣ

فرود آمد از تخت شاهنشهی

Пурандеша аз тахт заррин бирафт

پراندیشه از تخت زرین برفت

Ба сӯй шабистон хиромед тафт

به سوی شبستان خرامید تفت

Биёмад чу Судобаро дид рӯй

بیامد چو سودابه را دید روی

Харошидау кох пар гуфту гӯй

خراشیده و کاخ پر گفت و گوی

з ҳар кас бипурсед ва шуд танги дил

ز هر کس بپرسید و شد تنگ‌دل

Надонист кирдори он санги дил

ندانست کردار آن سنگ دل

Хурӯшед Судоба дар пеши ӯй

خروشید سودابه در پیش اوی

Ҳамеи рехти об ва ҳаме кунад мӯӣ

همی ریخت آب و همی کند موی

Чунин гуфт комади Сиёвуш ба тахт

چنین گفت کامد سیاوش به تخت

Брорости чангу броўихти сахт

برآراست چنگ و برآویخت سخت

Ки ҷуз ту нахоҳам касеро зи бен

که جز تو نخواهم کسی را ز بن

Ҷузи инат ҳаме ронад бояд сухан

جز اینت همی راند باید سخن

Ки аз тести ҷону дилами пари зи меҳр

که از تست جان و دلم پر ز مهر

Чаҳ парҳезӣ аз ман ту эй хуби чеҳр

چه پرهیزی از من تو ای خوب چهر

Биндохти афсари зи мишкӣни серум

بینداخت افسر ز مشکین سرم

Чунин чок шуд ҷомаи андар барам

چنین چاک شد جامه اندر برم

Пурандеша шуд зон сухани шаҳриёр

پراندیشه شد زان سخن شهریار

Сухан кард ҳаргунаро хостор

سخن کرد هرگونه را خواستار

Ба дил гуфт ар ин рост гуяд ҳаме

به دل گفت ار این راست گوید همی

Вазин гӯна зиштӣ наҷуед ҳаме

وزین‌گونه زشتی نجوید همی

Сиёвушро сар бибояд бурид

سیاووش را سر بباید برید

бад-инсон бўдбнди бадро калид

بدینسان بودبند بد را کلید

Хирадманди мардум чаҳ гуяд кунун

خردمند مردم چه گوید کنون

Хуии шарми азин достони гашти хӯн

خوی شرم ازین داستان گشت خون

Касеро ки андар шабистон баданд

کسی را که اندر شبستان بدند

Ҳшиўор ва мҳтрпрстон баданд

هشیوار و مهترپرستان بدند

Гасӣ кард ва бар гоҳ танҳо бимонад

گسی کرد و بر گاه تنها بماند

Сиёвушу Судобаро пеш хонд

سیاووش و سودابه را پیش خواند

Ба ҳушу хирад бо Сиёвуш гуфт

به هوش و خرد با سیاووش گفت

Ки ин роз бар ман нишоед наҳуфт

که این راز بر من نشاید نهفت

Накардӣ ту ин бад ки ман карда ам

نکردی تو این بد که من کرده‌ام

зи гуфтори беҳуда озурда ам

ز گفتار بیهوده آزرده‌ام

Чаро хондам дар шабистони туро

چرا خواندم در شبستان ترا

Кунун ғами маро буду дастони туро

کنون غم مرا بود و دستان ترا

Кунун ростии ҷӯй ва бо ман бигӯӣ

کنون راستی جوی و با من بگوی

Сухан бар чаҳ сонаст бинмоӣ рӯй

سخن بر چه سانست بنمای روی

Сиёвуш гуфт он куҷои рафта буд

سیاووش گفت آن کجا رفته بود

Вазон дар ки Судобаи ошуфта буд

وزان در که سودابه آشفته بود

Чунин гуфт Судоба кин нест рост

چنین گفت سودابه کاین نیست راست

Ки ӯ аз батон ҷузи тан ман нахост

که او از بتان جز تن من نخواست

Бигуфтам ҳамаи ҳарчи шоҳи ҷаҳон

بگفتم همه هرچ شاه جهان

Бадв дод хости ошкору ниҳон

بدو داد خواست آشکار و نهان

зи фарзанду зи тоҷи вази хоста

ز فرزند و ز تاج وز خواسته

зи динори вази ганҷи ороста

ز دینار وز گنج آراسته

Бигуфтам ки чандини барин бар нуҳум

بگفتم که چندین برین بر نهم

Ҳамаи никўиҳо ба духтари даҳум

همه نیکویها به دختر دهم

Маро гуфт бо хоста кор нест

مرا گفت با خواسته کار نیست

Ба духтари марои роҳ дидор нест

به دختر مرا راه دیدار نیست

Туро боядам зин миён гуфт бас

ترا بایدم زین میان گفت بس

На ганҷам ба кораст бе ту на кас

نه گنجم به کارست بی تو نه کس

Марои хости корд ба корӣ ба чанг

مرا خواست کارد به کاری به چنگ

Ду даст андар овехт чун санги танг

دو دست اندر آویخت چون سنگ تنگ

Нкрдмши фармони ҳамеи мӯии ман

نکردمش فرمان همی موی من

Бикунад ва харошида шуд рӯй ман

بکند و خراشیده شد روی من

Яке кӯдакӣ дорам андари ниҳон

یکی کودکی دارم اندر نهان

зи пушти ту эй шаҳриёри ҷаҳон

ز پشت تو ای شهریار جهان

зи баси ранҷи куштанаши наздик буд

ز بس رنج کشتنش نزدیک بود

Ҷаҳони пеши ман тангу торик буд

جهان پیش من تنگ و تاریک بود

Чунин гуфт бо хештани шаҳриёр

چنین گفت با خویشتن شهریار

Ки гуфтор ҳар ду наёяд ба кор

که گفتار هر دو نیاید به کار

Барин кор бар нест ҷои шитоб

برین کار بر نیست جای شتاب

Ки танагии дили оради хирадро ба хоб

که تنگی دل آرد خرد را به خواب

Нигаҳ кард бояд бад-ӣн дар нахуст

نگه کرد باید بدین در نخست

Гувоҳӣ диҳад дил чу гардад дуруст

گواهی دهد دل چو گردد درست

Бубинами казин ду гунаҳкор кист

ببینم کزین دو گنهکار کیست

БбодоФраҳи бад сазовор кист

ببادافرهٔ بد سزاوار کیست

Бидон бозҷстни ҳамеи чораи ҷуст

بدان بازجستن همی چاره جست

Ббўииди дасти Сиёвуши нахуст

ببویید دست سیاوش نخست

Бару бозуу сарви болой ӯ

بر و بازو و سرو بالای او

Саросари ббўиид ҳарҷоӣ ӯ

سراسر ببویید هرجای او

зи Судобаи буи майу машки ноб

ز سودابه بوی می و مشک ناب

Ҳаме ёфт Ковӯси буии гулоб

همی یافت کاووس بوی گلاب

Надид аз Сиёвуш бидон гӯнаи буи

ندید از سیاوش بدان گونه بوی

Нишон бсўдн набӯд андрўӣ

نشان بسودن نبود اندروی

Ғамии гашту Судобаро хор кард

غمی گشت و سودابه را خوار کرد

Дили хештанро пурозор кард

دل خویشتن را پرآزار کرد

Ба дил гуфт кинро ба шамшери тез

به دل گفت کاین را به شمشیر تیز

Бибояд кунун карданаши рези рез

بباید کنون کردنش ریز ریز

зи ҳомоўрон зон пас андеша кард

ز هاماوران زان پس اندیشه کرد

Ки ошӯби хезади пуровозу дард

که آشوب خیزد پرآواز و درد

Ва дигари бдонгаҳ ки дар банд буд

و دیگر بدانگه که در بند بود

Бар ӯ на хеш ва на пайванд буд

بر او نه خویش و نه پیوند بود

Парастори Судобаи бади рӯзу шаб

پرستار سودابه بد روز و شب

Ки печид азон дард ва накушод лаб

که پیچید ازان درد و نگشاد لب

Се дигар ки як дили пар аз меҳр дошт

سه دیگر که یک دل پر از مهر داشت

Ббоист зу ҳар бад андар гузошт

ببایست زو هر بد اندر گذاشت

Чаҳорум казу кӯдакон дошт хирад

چهارم کزو کودکان داشت خرد

Ғами хирадро хор натавон шимурд

غم خرد را خوار نتوان شمرد

Сиёвуш азон кори бад бе гуноҳ

سیاوش ازان کار بد بی‌گناه

Хирадмандӣ вай бидонаст шоҳ

خردمندی وی بدانست شاه

Бадв гуфт азин худ миндиш ҳеҷ

بدو گفت ازین خود میندیش هیچ

Ҳшиўорӣу ройу дониши бсич

هشیواری و رای و دانش بسیچ

Макун ёди ин ҳеҷ ва бо кас магӯӣ

مکن یاد این هیچ و با کس مگوی

Набояд ки гирад сухани рангу буи

نباید که گیرد سخن رنگ و بوی

Чу донист Судобаи кови гашти хор

چو دانست سودابه کاو گشت خوار

Ҳамон сард шуд бар дили шаҳриёр

همان سرد شد بر دل شهریار

Яке чораи ҷусти андари он кори зишт

یکی چاره جست اندر آن کار زشت

зи кӣнаи дарахтӣ бнўӣ бикушт

ز کینه درختی بنوی بکشت

Занӣ буд бо ӯ супурдаи дарун

زنی بود با او سپرده درون

Пар аз ҷодӯӣ буду рангу фусун

پر از جادوی بود و رنگ و فسون

Гарон буд андари шикам бача дошт

گران بود اندر شکم بچه داشت

Ҳаме аз гаронӣ ба сахтӣ гузошт

همی از گرانی به سختی گذاشت

Бадв роз бикшод ва зу чораи ҷуст

بدو راز بگشاد و زو چاره جست

Каз оғоз паймонат хоҳам нахуст

کز آغاز پیمانت خواهم نخست

Чу паймони ситади чиз бисёр дод

چو پیمان ستد چیز بسیار داد

Сухан гуфт азин дар макун ҳеҷ ёд

سخن گفت ازین در مکن هیچ یاد

Яке доруеи соз кин бФгнӣ

یکی دارویی ساز کاین بفگنی

Тиҳии Монӣу роз ман нашиканӣ

تهی مانی و راز من نشکنی

Магар кин ҳамаи банду чандини дурӯғ

مگر کاین همه بند و چندین دروغ

Бад-ӣни бачагон ту бошад фурӯғ

بدین بچگان تو باشد فروغ

Ба Ковӯс гӯям ки ин аз мананд

به کاووس گویم که این از منند

Чунин кушта бар даст аҳрӣмананд

چنین کشته بر دست اهریمنند

Магар кин шавад бар Сиёвуши дуруст

مگر کین شود بر سیاوش درست

Кунун чораи ин бибоядат ҷуст

کنون چارهٔ این ببایدت جست

Грин нашнавӣ оби ман назд шоҳ

گرین نشنوی آب من نزد شاه

Шавад тирау даври монами зи гоҳ

شود تیره و دور مانم ز گاه

Бадв гуфт зани ман туро банда ам

بدو گفت زن من ترا بنده‌ام

БФрмону роят сроФгндаҳ ам

بفرمان و رایت سرافگنده‌ام

Чу шаб тира шуд доварӣ хӯрд зан

چو شب تیره شد داروی خورد زن

Ки бФтод зу бачаи аҳриман

که بفتاد زو بچهٔ اهرمن

Ду бачаи чунон чун буд диўзод

دو بچه چنان چون بود دیوزاد

Чаҳ гӯна буд бачаи ҷодӯи нажод

چه گونه بود بچه جادو نژاد

Ниҳон кард занро ва ӯ худ бихуфт

نهان کرد زن را و او خود بخفت

Фиғонаши баромади з кох наҳуфт

فغانش برآمد ز کاخ نهفت

Дар айвони парастори чндонк буд

در ایوان پرستار چندانک بود

Ба наздики Судобаи рафтанди зуд

به نزدیک سودابه رفتند زود

Яке ташт заррин биёред пеш

یکی طشت زرین بیارید پیش

Бигуфт он сухан бо парастори хеш

بگفت آن سخن با پرستار خویش

Ниҳоди андарони бачаи аҳриман

نهاد اندران بچهٔ اهرمن

Хурӯшеду бФгнд бар ҷомаи тан

خروشید و بفگند بر جامه تن

Ду кӯдак бидиданд мурда ба ташт

دو کودک بدیدند مرده به طشت

Аз айвон ба кайвони фиғони бргзшт

از ایوان به کیوان فغان برگذشت

Чу бишунид Ковӯс аз айвони хурӯш

چو بشنید کاووس از ایوان خروش

Билразед дар хоб ва бикшод гӯш

بلرزید در خواب و بگشاد گوش

Бипурсед ва гуфтанд бо шаҳриёр

بپرسید و گفتند با شهریار

Ки чун гашт бар моҳи рухи рӯзгор

که چون گشت بر ماه‌رخ روزگار

Ғамии гашти он шаб назд ҳеҷ дам

غمی گشت آن شب نزد هیچ دم

Ба шабгир бархест ва омад дижам

به شبگیر برخاست و آمد دژم

Бронгўнаҳи Судобаро хуфта дид

برانگونه سودابه را خفته دید

Саросар шабистон барошуфта дид

سراسر شبستان برآشفته دید

Ду кӯдак барон гӯна бар ташти зар

دو کودک بران گونه بر طشت زر

Фгндаҳ ба хорӣу хастаи ҷигар

فگنده به خواری و خسته جگر

Баборед Судоба аз дидаи об

ببارید سودابه از دیده آب

Бадв гуфт равшан бибин офтоб

بدو گفت روشن ببین آفتاب

Ҳаме гуфт бингар чаҳ кард аз бадӣ

همی گفت بنگر چه کرد از بدی

Ба гуфтор ӯ хира эмин шудӣ

به گفتار او خیره ایمن شدی

Дили шоҳ Ковӯс шуд бадгумон

دل شاه کاووس شد بدگمان

Бирафт ва дар андеша шуд як замон

برفت و در اندیشه شد یک زمان

Ҳаме гуфт кинро чаҳ дармон кунам

همی گفت کاین را چه درمان کنم

Нишоед ки ин бар дил осон кунам

نشاید که این بر دل آسان کنم

Азон пас нигаҳ кард Ковӯси шоҳ

ازان پس نگه کرد کاووس شاه

Касеро ки кардӣ ба ахтари нигоҳ

کسی را که کردی به اختر نگاه

Биҷусту зи эшон бар хеш хонд

بجست و ز ایشان بر خویش خواند

Бипурсед ва бар тахти заррини нишонд

بپرسید و بر تخت زرین نشاند

зи Судобау разми ҳомоўрон

ز سودابه و رزم هاماوران

Сухан гуфт ҳаргуна бо меҳтарон

سخن گفت هرگونه با مهتران

Бидон то шаванд огаҳ аз кори ӯй

بدان تا شوند آگه از کار اوی

Бадонаш бидонанд кирдори ӯй

بدانش بدانند کردار اوی

Вазони кӯдакон низ бисёр гуфт

وزان کودکان نیز بسیار گفت

Ҳаме дошт пӯшида андар наҳуфт

همی داشت پوشیده اندر نهفت

Ҳамаи зиҷ ва срлоб бардоштанд

همه زیج و صرلاب برداشتند

Барон кори як ҳафтаи бгзоштнд

بران کار یک هفته بگذاشتند

Саранҷом гуфтанд кин кӣ буд

سرانجام گفتند کاین کی بود

Ба ҷомӣ ки заҳри аФгнӣ май буд

به جامی که زهر افگنی می بود

Ду кӯдаки зи пушт касе дигаранд

دو کودک ز پشت کسی دیگرند

На аз пушти шоҳ ва на зин модаранд

نه از پشت شاه و نه زین مادرند

Гар аз гавҳари шаҳриёрони бадӣ

گر از گوهر شهریاران بدی

Азин зиҷҳо ҷустани осони бадӣ

ازین زیجها جستن آسان بدی

На пайдост розаши дарин осмон

نه پیداست رازش درین آسمان

На андари замини ин шигифтӣ бидон

نه اندر زمین این شگفتی بدان

Нишони бидонадяши нопоки зан

نشان بداندیش ناپاک زن

Бигуфтанд бо шоҳ дар анҷуман

بگفتند با شاه در انجمن

Ниҳон дошт Ковӯс ва бокас нагуфт

نهان داشت کاووس و باکس نگفت

Ҳаме дошт пӯшида андар наҳуфт

همی داشت پوشیده اندر نهفت

Барин кор бигузашт як ҳафта низ

برین کار بگذشت یک هفته نیز

зи ҷодӯи ҷаҳонро баромади қФиз

ز جادو جهان را سرآمد قفیز

Бинолед Судоба ва дод хост

بنالید سودابه و داد خواست

зи шоҳи ҷаҳондори фарёди хост

ز شاه جهاندار فریاد خواست

Ҳаме гуфт ҳмдостонми зи шоҳ

همی گفت همداستانم ز شاه

Ба захм ва ба афгандан аз тахту гоҳ

به زخم و به افگندن از تخت و گاه

зи фарзанд кушта бипечад дилам

ز فرزند کشته بپیچد دلم

Замон то замони сари зи тани бугсалам

زمان تا زمان سر ز تن بگسلم

Бадв гуфт эй зани ту ороми гир

بدو گفت ای زن تو آرام گیر

Чаҳ гӯйии суханҳои нодилпазир

چه گویی سخنهای نادلپذیر

Ҳамаи рўзбонони даргоҳи шоҳ

همه روزبانان درگاه شاه

Бифармуд то барграфтанд роҳ

بفرمود تا برگرفتند راه

Ҳамаи шаҳру барзан ба пой оваранд

همه شهر و برزن به پای آورند

Зани бдкншро биҷой оваранд

زن بدکنش را بجای آورند

Ба наздикии андар нишон ёфтанд

به نزدیکی اندر نشان یافتند

Ҷаҳони дидагон низ бишитофтанд

جهان دیدگان نیز بشتافتند

Кашиданд бадбахти занро зи роҳ

کشیدند بدبخت زن را ز راه

Ба хории ббрднди наздики шоҳ

به خواری ببردند نزدیک شاه

Ба хӯбӣ бипурсед ва кардаш умед

به خوبی بپرسید و کردش امید

Басии рӯзро дод низаш навид

بسی روز را داد نیزش نوید

Вазони пас ба хорӣу захм ва ба банд

وزان پس به خواری و زخم و به بند

Ба пурдухт аз ӯ шаҳриёри баланд

به پردخت از او شهریار بلند

Набад ҳеҷ хстў бидон достон

نبد هیچ خستو بدان داستان

Набад шоҳи пурмояи ҳамдостон

نبد شاه پرمایه همداستان

Бифармуд каз пеш берун баранд

بفرمود کز پیش بیرون برند

Басии чораи ҷӯянд ва афсун баранд

بسی چاره جویند و افسون برند

Чу хстў наёяд майонаш ба ар

چو خستو نیاید میانش به ار

Бибаред ва ин донам ойину фар

ببرید و این دانم آیین و فر

Ббрднди занро зи даргоҳи шоҳ

ببردند زن را ز درگاه شاه

з шамшер гуфтанд вази дору чоҳ

ز شمشیر گفتند وز دار و چاه

Чунин гуфт ҷодӯ ки ман бе гуноҳ

چنین گفت جادو که من بی‌گناه

Чаҳ гӯям бад-ӣни номвари пешгоҳ

چه گویم بدین نامور پیشگاه

Бигуфтанд бошоҳ кин зан чаҳ гуфт

بگفتند باشاه کاین زن چه گفت

Ҷаҳон офарин донад андар наҳуфт

جهان آفرین داند اندر نهفت

Ба Судоба фармуд то рафт пеш

به سودابه فرمود تا رفت پیش

Ситора шимур гуфт гуфтори хеш

ستاره شمر گفت گفتار خویش

Ки ин ҳар ду кӯдаки з ҷодӯ зананд

که این هر دو کودک ز جادو زنند

Падеданд каз пушт аҳрӣмананд

پدیدند کز پشت اهریمنند

Чунин посух оварад Судобаи боз

چنین پاسخ آورد سودابه باز

Ки наздики эшон ҷуз инаст роз

که نزدیک ایشان جز اینست راز

Фзўнстшони зини сухан дар наҳуфт

فزونستشان زین سخن در نهفت

зи баҳр Сиёвуш наёранд гуфт

ز بهر سیاوش نیارند گفت

зи бими сипаҳбади гӯи пилтан

ز بیم سپهبد گو پیلتن

Билразад ҳамеи шер дар анҷуман

بلرزد همی شیر در انجمن

Куҷо зӯр дорад ба ҳаштод пел

کجا زور دارد به هشتاد پیل

Бибандад чу хоҳад раҳи оби нил

ببندد چو خواهد ره آب نیل

Ҳамон лашкари номвари садҳазор

همان لشکر نامور صدهزار

Гурезанд азу дар сафи корзор

گریزند ازو در صف کارزار

Маро низ поёб ӯ чун буд

مرا نیز پایاب او چون بود

Магари дида ҳамвора пурхӯн буд

مگر دیده همواره پرخون بود

Ҷузон ков бифармоед ахтаршинос

جزان کاو بفرماید اخترشناس

Чаҳ гуяд сухани ваз ки дорад сипос

چه گوید سخن وز که دارد سپاس

Турогари ғами хирад фарзанд нест

تراگر غم خرد فرزند نیست

Марои ҳам фузун аз ту пайванд нест

مرا هم فزون از تو پیوند نیست

Сухан гар гирифтӣ чунин срсрӣ

سخن گر گرفتی چنین سرسری

Бидон гетӣ афгандам ин доварӣ

بدان گیتی افگندم این داوری

зи дидаи фузун зон баборед об

ز دیده فزون زان ببارید آب

Ки бардорад аз равад нили офтоб

که بردارد از رود نیل آفتاب

Сипаҳбади зи гуфтор ӯ шуд дижам

سپهبد ز گفتار او شد دژم

Ҳаме зор бигирист бо ӯ баҳам

همی زار بگریست با او بهم

Гасӣ кард Судобаро хастаи дил

گسی کرد سودابه را خسته دل

Барон кор биниҳод пайвастаи дил

بران کار بنهاد پیوسته دل

Чунин гуфт кандар ниҳони ин сухан

چنین گفت کاندر نهان این سخن

Пажӯҳем то худ чаҳ ояд ба бен

پژوهیم تا خود چه آید به بن

зи паҳлуи ҳамаи мӯбадонро бихонад

ز پهلو همه موبدان را بخواند

зи Судоба чанде суханҳо баранд

ز سودابه چندی سخنها براند

Чунин гуфт мӯбад ба шоҳи ҷаҳон

چنین گفت موبد به شاه جهان

Ки дард сипаҳбад намонад ниҳон

که درد سپهبد نماند نهان

Чу хоҳӣ ки пайдо кунӣ гуфт вгўӣ

چو خواهی که پیدا کنی گفت‌وگوی

Бибояд задани сангро бар сабуӣ

بباید زدن سنگ را بر سبوی

Ки ҳар чанд фарзанд ҳаст арҷманд

که هر چند فرزند هست ارجمند

Дили шоҳ аз андеша ёбад газанд

دل شاه از اندیشه یابد گزند

Вазин духтари шоҳи ҳомоўрон

وزین دختر شاه هاماوران

Пари андешаи гаштӣ ба дигари карон

پر اندیشه گشتی به دیگر کران

з ҳар дар сухан чун бад-ӣни гӯнаи гашт

ز هر در سخن چون بدین گونه گشت

Бар оташи якеро бибояд гузашт

بر آتش یکی را بباید گذشت

Чунинаст савганди чархи баланд

چنین است سوگند چرخ بلند

Ки бар бигноҳон наёяд газанд

که بر بیگناهان نیاید گزند

Ҷаҳондори Судобаро пеш хонд

جهاندار سودابه را پیش خواند

Ҳаме бо Сиёвуши бгФтни нишонд

همی با سیاوش بگفتن نشاند

Саранҷом гуфт эмин аз ҳар давон

سرانجام گفت ایمن از هر دوان

Нагардад марои дил на равшани равон

نگردد مرا دل نه روشن روان

Магари коташи тез пайдо кунад

مگر کاتش تیز پیدا کند

Гунаҳ кардаро зуд расво кунад

گنه کرده را زود رسوا کند

Чунин посух оварад Судобаи пеш

چنین پاسخ آورد سودابه پیش

Ки ман рост гӯям ба гуфтори хеш

که من راست گویم به گفتار خویش

Фгндаҳи ду кӯдак намудем бшоаҳ

فگنده دو کودک نمودم بشاه

Азин бештар кас набинад гуноҳ

ازین بیشتر کس نبیند گناه

Сиёвушро кард бояд дуруст

سیاووش را کرد باید درست

Ки ин бади бикрад ва табоҳӣ биҷуст

که این بد بکرد و تباهی بجست

Ба пӯр ҷавон гуфт шоҳи замин

به پور جوان گفت شاه زمین

Ки роят чаҳ бинад кунун андарин

که رایت چه بیند کنون اندرین

Сиёвуш чунин гуфт к-эии шаҳриёр

سیاوش چنین گفت کای شهریار

Ки дӯзахи марои зини сухани гашти хор

که دوزخ مرا زین سخن گشت خوار

Агар кӯҳи оташ буд биспурам

اگر کوه آتش بود بسپرم

Азин танг хораст агар бигузарам

ازین تنگ خوارست اگر بگذرم

Пурандеша шуд ҷони Ковӯс кӣ

پراندیشه شد جان کاووس کی

зи фарзанду Судобаи неки пай

ز فرزند و سودابهٔ نیک‌پی

Казин ду яке гар шавад нобакор

کزین دو یکی گر شود نابکار

Азон пас ки хонд марои шаҳриёр

ازان پس که خواند مرا شهریار

Чу фарзанд ва зан бошудам хӯну мағз

چو فرزند و زن باشدم خون و مغز

Кро беш берун шавад кори нағз

کرا بیش بیرون شود کار نغز

Ҳамон ба казин зишти кирдори дил

همان به کزین زشت کردار دل

Башуем кунам чораи длгсл

بشویم کنم چارهٔ دلگسل

Чаҳ гуфт он сипаҳдори никўсхн

چه گفت آن سپهدار نیکوسخن

Ки бо баддилӣ шаҳриёрӣ макун

که با بددلی شهریاری مکن

Ба дастур фармуд то сорўон

به دستور فرمود تا ساروان

Ҳиўни орад аз дашти сад корвон

هیون آرد از دشت صد کاروان

Ҳиўнон ба ҳизум кашӣдан шуданд

هیونان به هیزم کشیدن شدند

Ҳамаи шаҳри Эрон ба дидан шуданд

همه شهر ایران به دیدن شدند

Ба сад корвони уштури сурхи мӯӣ

به صد کاروان اشتر سرخ موی

Ҳаме ҳизум оварад прхошҷўӣ

همی هیزم آورد پرخاشجوی

Ниҳоданд ҳизуми ду кӯҳи баланд

نهادند هیزم دو کوه بلند

Шумориш гузар кард бар чун ва чанд

شمارش گذر کرد بر چون و چند

зи давр аз ду фарсанг ҳркш бидид

ز دور از دو فرسنگ هرکش بدید

Чунин ҷусту ҷӯии балоро калид

چنین جست و جوی بلا را کلید

Ҳамеи хост дидан дар ростӣ

همی خواست دیدن در راستی

зи кор зан ояд ҳамаи костӣ

ز کار زن آید همه کاستی

Чу ин достони сар ба сар бишинавӣ

چو این داستان سر به سر بشنوی

Ба ояд турогар бад-ӣни бгрўӣ

به آید ترا گر بدین بگروی

Ниҳоданд бар дашти ҳизуми ду кӯҳ

نهادند بر دشت هیزم دو کوه

Ҷаҳонии назора шуда ҳам гуруҳ

جهانی نظاره شده هم گروه

Гузар буд чандон ки гӯйии савор

گذر بود چندان که گویی سوار

Миёна бирафтӣ ба танагии чаҳор

میانه برفتی به تنگی چهار

Бидонгоҳ савганди пурмояи шоҳ

بدانگاه سوگند پرمایه شاه

Чунин буд ойин ва ин буд роҳ

چنین بود آیین و این بود راه

Вазони пас ба мӯбад бифармуд шоҳ

وزان پس به موبد بفرمود شاه

Ки бар чӯб резанд нФти сиёҳ

که بر چوب ریزند نفط سیاه

Бимади ду сад мард оташ фурӯз

بیامد دو صد مرد آتش‌فروز

Дамиданд гуфтӣ шаб омад ба рӯз

دمیدند گفتی شب آمد به روز

Нахустин дамӣдан сияҳ шуд зи дӯд

نخستین دمیدن سیه شد ز دود

Забонаи баромади пас аз дӯди зуд

زبانه برآمد پس از دود زود

Замини гашти равшантар аз осмон

زمین گشت روشنتر از آسمان

Ҷаҳонии хурушону оташи дмон

جهانی خروشان و آتش دمان

Саросари ҳамаи дашт бирён шуданд

سراسر همه دشت بریان شدند

Барон чеҳри хандонаш гирён шуданд

بران چهر خندانش گریان شدند

Сиёвуш биёмад ба пеши падар

سیاوش بیامد به پیش پدر

Яке худ заррини ниҳода ба сар

یکی خود زرین نهاده به سر

Ҳшиўор ва бо ҷомҳои сипед

هشیوار و با جامهای سپید

Лабии пари зи хандаи дилии пурумед

لبی پر ز خنده دلی پرامید

Яке тозе бар нишаста сиёҳ

یکی تازیی بر نشسته سیاه

Ҳамеи хоки наълаши баромад ба моҳ

همی خاک نعلش برآمد به ماه

Парогандаи кофур бар хештан

پراگنده کافور بر خویشتن

Чунон чун буд расму сози кафан

چنان چون بود رسم و ساز کفن

Бдонгаҳ ки шуд пеши Ковӯси боз

بدانگه که شد پیش کاووس باز

Фурӯд омад аз бораи барадаши намоз

فرود آمد از باره بردش نماز

Рухи шоҳи Ковӯси пар шарм дид

رخ شاه کاووس پر شرم دید

Сухани гуфтанаш бо писар нарм дид

سخن گفتنش با پسر نرم دید

Сиёвуш бадв гуфтанда мадор

سیاوش بدو گفت انده مدار

Казин сон буд гардиши рӯзгор

کزین سان بود گردش روزگار

Сари пари зи шарм ва баҳоӣ марост

سر پر ز شرم و بهایی مراست

Агар бигноҳм раҳоӣ марост

اگر بیگناهم رهایی مراست

Вари аидўнки зин кор ҳастам гуноҳ

ور ایدونک زین کار هستم گناه

Ҷаҳон офаринам надорад нигоҳ

جهان آفرینم ندارد نگاه

Ба неруии яздони некии диҳиш

به نیروی یزدان نیکی دهش

Казин кӯҳ оташ наёбам тапиш

کزین کوه آتش نیابم تپش

Хурӯшии баромади зи дашту зи шаҳр

خروشی برآمد ز دشت و ز شهر

Ғам омад ҷаҳонро азон кори баҳр

غم آمد جهان را ازان کار بهر

Чу аз дашти Судоба ово шунид

چو از دشت سودابه آوا شنید

Баромад ба айвон ва оташ бидид

برآمد به ایوان و آتش بدید

Ҳамеи хости ковро бад ояд биравӣ

همی خواست کاو را بد آید بروی

Ҳаме буд ҷӯшони пар аз гуфту гӯй

همی بود جوشان پر از گفت و گوی

Ҷаҳонии ниҳода ба Ковӯси чашм

جهانی نهاده به کاووس چشم

Забони пари зи дашному дили пари зи хашм

زبان پر ز دشنام و دل پر ز خشم

Сиёвуши сияҳро ба тундӣ битохт

سیاوش سپه را به تندی بتاخت

Нашуд тнгдли ҷанги оташи бсохт

نشد تنگدل جنگ آتش بساخت

з ҳар сӯи забона ҳаме баркашид

ز هر سو زبانه همی برکشید

Касе худу асп Сиёвуш надид

کسی خود و اسپ سیاوش ندید

Яке дашт бо дидагони пари зи хӯн

یکی دشت با دیدگان پر ز خون

Ки то ӯ кӣ ояд зи оташи бурун

که تا او کی آید ز آتش برون

Чу ӯро бидиданд бархест ғў

چو او را بدیدند برخاست غو

Ки омад зи оташи буруни шоҳи нав

که آمد ز آتش برون شاه نو

Агар об будӣ магар тар шудӣ

اگر آب بودی مگر تر شدی

зтарӣ ҳамаи ҷома бе бар шудӣ

ز تری همه جامه بی‌بر شدی

Чунон омад аспу қабои савор

چنان آمد اسپ و قبای سوار

Ки гуфтӣ саман дошт андари канор

که گفتی سمن داشت اندر کنار

Чу бахшоиши поки яздон буд

چو بخشایش پاک یزدان بود

Дами оташу оби яксон буд

دم آتش و آب یکسان بود

Чу аз кӯҳи оташ ба ҳомӯни гузашт

چو از کوه آتش به هامون گذشت

Хурӯшидан омад зи шаҳру зи дашт

خروشیدن آمد ز شهر و ز دشت

Саворон лашкар барангехтанд

سواران لشکر برانگیختند

Ҳамаи дашти пешаш дирам рехтанд

همه دشت پیشش درم ریختند

Яке шодмонии бади андари ҷаҳон

یکی شادمانی بد اندر جهان

Миён киону миёни маон

میان کهان و میان مهان

Ҳаме дод муждаи якеро дигар

همی داد مژده یکی را دگر

Ки бхшўд бар бигнаҳи додгар

که بخشود بر بیگنه دادگر

Ҳаме кунад Судоба аз хашми мӯӣ

همی کند سودابه از خشم موی

Ҳамеи рехти об ва ҳаме хаст рӯй

همی ریخت آب و همی خست روی

Чу пеш падар шуд Сиёвуши пок

چو پیش پدر شد سیاووش پاک

На дӯд ва на оташ на гирд ва на хок

نه دود و نه آتش نه گرد و نه خاک

Фурӯд омад аз аспи Ковӯси шоҳ

فرود آمد از اسپ کاووس شاه

Пиёдаи сипаҳбади пиёдаи сипоҳ

پیاده سپهبد پیاده سپاه

Сиёвушро танг дар барграфт

سیاووش را تنگ در برگرفت

зи кирдори бади пӯзиш андар гирифт

ز کردار بد پوزش اندر گرفت

Сиёвуш ба пеши ҷаҳондори пок

سیاوش به پیش جهاندار پاک

Биёмад бимолиди рухро ба хок

بیامد بمالید رخ را به خاک

Ки аз туфи он кӯҳ оташ бараст

که از تف آن کوه آتش برست

Ҳамаи комаи душманони гашти паст

همه کامهٔ دشمنان گشت پست

Бадв гуфт шоҳ эй далери ҷавон

بدو گفت شاه ای دلیر جوان

Ки покизаи тухмӣу равшани равон

که پاکیزه تخمی و روشن روان

Чунонӣ ки аз модари порсо

چنانی که از مادر پارسا

Бзоид шавад дар ҷаҳони подшо

بزاید شود در جهان پادشا

Ба айвон хиромед ва бинишаст шод

به ایوان خرامید و بنشست شاد

Кулоҳи киёнӣ ба сар барниҳод

کلاه کیانی به سر برنهاد

намеовараду ромишгаронро бихонад

می آورد و رامشگران را بخواند

Ҳамаи комҳо бо Сиёвуш баранд

همه کامها با سیاوش براند

Се рӯзи андари он сур медар кашид

سه روز اندر آن سور می در کشید

Набад бар дар ганҷи банду калид

نبد بر در گنج بند و کلید

Чаҳорум ба тахт ке барнишаст

چهارم به تخت کیی برنشست

Яке гурзаи гови пайкар ба даст

یکی گُرزهٔ گاو پیکر به دست

Барошуфту Судобаро пеш хонд

برآشفت و سودابه را پیش خواند

Гузашт суханҳо бирав бар баранд

گذشت سخنها برو بر براند

Ки бешармӣу бад басӣ карда Эй

که بی‌شرمی و بد بسی کرده‌ای

Фаровони дили ман бёзрдаҳ Эй

فراوان دل من بیازرده‌ای

Яке бад намӯдӣ ба фарҷоми кор

یکی بد نمودی به فرجام کار

Ки бар ҷони фарзанди ман зинҳор

که بر جان فرزند من زینهار

Бихӯрадӣ ва дар оташи андохтӣ

بخوردی و در آتش انداختی

Барин гӯна бар ҷодуии сохтӣ

برین گونه بر جادویی ساختی

Наёяд турои пӯзиш акнӯн ба кор

نیاید ترا پوزش اکنون به کار

Бипардоз ҷойу бророи кор

بپرداز جای و برآرای کار

Нишоед ки бошӣ ту андари замин

نشاید که باشی تو اندر زمین

Ҷуз овихтан нест подоши ин

جز آویختن نیست پاداش این

Бадв гуфт Судобаи к-эии шаҳриёр

بدو گفت سودابه کای شهریار

Ту оташи бад-ӣни тораки ман бабор

تو آتش بدین تارک من ببار

Марогар ҳамеи сар бибояд бурид

مرا گر همی سر بباید برید

Мукофоти ин бад ки бар ман расед

مکافات این بد که بر من رسید

Бифармоӣ ва ман дили ниҳодами барин

بفرمای و من دل نهادم برین

Набӯд оташи тез бо ӯ ба кин

نبود آتش تیز با او به کین

Сиёвуши сухан рост гуяд ҳаме

سیاوش سخن راست گوید همی

Дили шоҳ аз ғам бишӯяд ҳаме

دل شاه از غم بشوید همی

Ҳамаи ҷодӯӣ зол кард андарин

همه جادوی زال کرد اندرین

Нахоҳам ки дории дил аз ман бкин

نخواهم که داری دل از من بکین

Бадв гуфт найранги дорӣ ҳануз

بدو گفت نیرنگ داری هنوز

Нагардад ҳамеи пушти шӯхяти кўз

نگردد همی پشت شوخیت کوز

Ба эрониён гуфт шоҳи ҷаҳон

به ایرانیان گفت شاه جهان

Казин бад ки ин сохт андари ниҳон

کزین بد که این ساخت اندر نهان

Чаҳ созам чаҳ бошад мукофоти ин

چه سازم چه باشد مکافات این

Ҳамаи шоҳро хонданди офарин

همه شاه را خواندند آفرین

Ки подоши ин онкӣ биҷон шавад

که پاداش این آنکه بیجان شود

зи бад кардани хеш печон шавад

ز بد کردن خویش پیچان شود

Ба дижхим фармуд кинро ба кӯй

به دژخیم فرمود کاین را به کوی

зи дори андари овез ва бартоб рӯй

ز دار اندر آویز و برتاب روی

Чу Судобаро рӯй бргоштнд

چو سودابه را روی برگاشتند

Шабистони ҳама бонг бардоштанд

شبستان همه بانگ برداشتند

Дили шоҳи Ковӯс пурдард шуд

دل شاه کاووس پردرد شد

Ниҳон дошт ранги Рахш зард шуд

نهان داشت رنگ رخش زرد شد

Сиёвуш чунин гуфт бо шаҳриёр

سیاوش چنین گفت با شهریار

Ки дилро бад-ӣни кори ранҷаи мадор

که دل را بدین کار رنجه مدار

Ба ман бахши Судобаро зини гуноҳ

به من بخش سودابه را زین گناه

Пазиради магари панд ва ояд ба роҳ

پذیرد مگر پند و آید به راه

Ҳаме гуфт бо дил ки бар дасти шоҳ

همی گفت با دل که بر دست شاه

Гар айдун ки Судоба гардад табоҳ

گر ایدون که سودابه گردد تباه

Ба фарҷоми кор ӯ пушаймон шавад

به فرجام کار او پشیمان شود

з ман бинад ӯ ғам чу печон шавад

ز من بیند او غم چو پیچان شود

Баҳонаи ҳамеи ҷуст зон кори шоҳ

بهانه همی جست زان کار شاه

Бидон то бубахшад гузаштаи гуноҳ

بدان تا ببخشد گذشته گناه

Сиёвушро гуфт бхшидмш

سیاووش را گفت بخشیدمش

Азон пас ки хӯн рехтан дидамаш

ازان پس که خون ریختن دیدمش

Сиёвуш бабўсед тахти падар

سیاوش ببوسید تخت پدر

Вазон тахт бархест ва омад бадар

وزان تخت برخاست و آمد بدر

Шабистони ҳамаи пеши Судобаи боз

شبستان همه پیش سودابه باز

Давиданду бурданд ӯро намоз

دویدند و بردند او را نماز

Барин гӯна бигузашт як рӯзгор

برین گونه بگذشت یک روزگار

Бирав гармтар шуд дили шаҳриёр

برو گرمتر شد دل شهریار

Чунон шуд дилаши боз аз меҳри ӯй

چنان شد دلش باز از مهر اوی

Ки дида на бардошт аз чеҳри ӯй

که دیده نه برداشت از چهر اوی

Дигар бора бо шаҳриёри ҷаҳон

دگر باره با شهریار جهان

Ҳамеи ҷодӯии сохт андари ниҳон

همی جادوی ساخت اندر نهان

Бидон то шавад бо Сиёвуши бад

بدان تا شود با سیاووش بد

Бдонсон ки аз гавҳар ӯ сазад

بدانسان که از گوهر او سزد

зи гуфтор ӯ шоҳ шуд дар гумон

ز گفتار او شاه شد در گمان

Накард инч бар каси падед аз маон

نکرد ایچ بر کس پدید از مهان

Баҷое ки кории чунин аўФтод

بجایی که کاری چنین اوفتاد

Хирад бояду донишу дайн ва дод

خرد باید و دانش و دین و داد

Чунон чун буд мардуми трскор

چنان چون بود مردم ترسکار

Барояд ба коми дили марди кор

برآید به کام دل مرد کار

Баҷое ки заҳри огнди рӯзгор

بجایی که زهر آگند روزگار

Азуи нӯш хира макун хостор

ازو نوش خیره مکن خواستار

Ту бо офариниши басанда на Эй

تو با آفرینش بسنده نه‌ای

Машав тезгар прўрндаҳ на Эй

مشو تیز گر پرورنده نه‌ای

Чунин сети кирдори гардони сипеҳр

چنین‌ست کردار گردان سپهر

Нахоҳад кушодани ҳаме бар ту чеҳр

نخواهد گشادن همی بر تو چهر

Барин достон зад яке раҳнамӯн

برین داستان زد یکی رهنمون

Ки Меҳрӣ фузун нест аз меҳри хӯн

که مهری فزون نیست از مهر خون

Чу фарзанд шоиста омад падед

چو فرزند شایسته آمد پدید

зи меҳри занони дил бибояд бурид

ز مهر زنان دل بباید برید