Гурозони бадаргоҳ шоҳ омаданд

گرازان به درگاه شاه آمدند

Кушодаи дилу нек хоҳ омаданд

گشاده دل و نیک خواه آمدند

Чу рафтанду бурданди пешаши намоз

چو رفتند و بردند پیشش نماز

Барошуфту посухи надоди инчи боз

برآشفت و پاسخ نداد ایچ باز

Яке бонг бар зад ба Гев аз нахуст

یکی بانگ برزد به گیو از نخست

Пас онгоҳи шарм аз ду дида бишуст

پس آنگاه شرم از دو دیده بشست

Ки рустам ки бошад ки фармони ман

که رستم که باشد که فرمان من

Кунад пасту печади зи паймони ман

کند پست و پیچد ز پیمان من

Бигиру бабри зиндаи брдоркн

بگیر و ببر زنده بر دار کن

Взў низ бо ман магардон сухан

وزو نیز با من مگردان سخن

зи гуфтор ӯ Гевро дил бахаст

ز گفتار او گیو را دل بخست

Ки барадӣ брстм барон гӯнаи даст

که بردی به رستم بر آن‌گونه دست

Барошуфт бо Гев ва бо пилтан

برآشفت با گیو و با پیلتن

Фурӯ монад хираи ҳамаи анҷуман

فرو ماند خیره همه انجمن

Бифармуд пас Тӯсро шаҳриёр

بفرمود پس طوس را شهریار

Ки рӯи ҳардуро зиндаи бркн ба дор

که رو هردو را زنده برکن به دار

Худ аз ҷой бархест Ковӯс кӣ

خود از جای برخاست کاووس کی

Барафрӯхт бирасон оташи зи не

برافروخت برسان آتش ز نی

Бишуд Тӯсу даст Таҳамтан гирифт

بشد طوس و دست تهمتن گرفت

Бадви мондаи пархоши ҷӯёни шигифт

بدو مانده پرخاش جویان شگفت

Ки аз пеши Ковӯси беруни барад

که از پیش کاووس بیرون برد

Магар кандар он тезии афсуни барад

مگر کاندر آن تیزی افسون برد

Таҳамтан барошуфт бо шаҳриёр

تهمتن برآشفت با شهریار

Ки чандини мадори оташи андари канор

که چندین مدار آتش اندر کنار

Ҳамаи карт аз икдгр бадтараст

همه کارت از یکدگر بدترست

Турои шаҳриёрӣ на андрхўрст

ترا شهریاری نه اندرخَورست

Ту Суҳробро зинда бар дор кун

تو سهراب را زنده بر دار کن

Пурошӯбу бадхоҳро хор кун

پرآشوب و بدخواه را خوار کن

Бузади тунди як даст бар дасти Тӯс

بزد تند یک دست بر دست طوس

Ту гуфтӣ зи пел жён ёфт кӯс

تو گفتی ز پیل ژیان یافت کوس

зи болои нигуни андромд ба сар

ز بالا نگون اندرآمد به سر

Бирав кард рустам ба тундии гузар

برو کرد رستم به تندی گذر

Ба дар шуд ба хашми андромд ба Рахш

به در شد به خشم اندرآمد به رخش

Манам гуфт широўжну тоҷи бахш

منم گفت شیراوژن و تاج‌بخش

Чу хашм оварам шоҳ Ковӯс кист

چو خشم آورم شاه کاووس کیست

Чаро дасти ёзд ба ман Тӯс кист

چرا دست یازد به من طوس کیست

Замини бандау Рахши гоҳи ман сет

زمین بنده و رخش گاه من‌ست

Нигини гурзу мғФри кулоҳи ман сет

نگین گرز و مغفر کلاه من‌ست

Шаби тира аз теғ рахшон кунам

شب تیره از تیغ رخشان کنم

Ба оварад гуҳ бар сроФшон кунам

به آورد گه بر سر افشان کنم

Сари найзау теғи ёр ман анд

سر نیزه و تیغ یار من‌اند

Ду бозуу дили шаҳриёр ман анд

دو بازو و دل شهریار من‌اند

Чаҳ озордм ӯ на ман банда ам

چه آزاردم او نه من بنده‌ام

Яке банда офаринанда ам

یکی بندهٔ آفریننده‌ام

Ба Эрон ар айдун ки Суҳроби гирд

به ایران ار ایدون که سهراب گرد

Бияёд намонад бузург ва на хирад

بیاید نماند بزرگ و نه خرد

Шумо ҳар касе чора ҷон кунед

شما هر کسی چارهٔ جان کنید

Хирадро бад-ӣни кор печон кунед

خرد را بدین کار پیچان کنید

Ба Эрон набинед азин пас маро

به ایران نبینید ازین پس مرا

Шуморо замини пари кргси маро

شما را زمین، پَرّ کرگس مرا

Ғамӣ шуд дили номдорони ҳама

غمی شد دل نامداران همه

Ки рустами шубон буд ва эшон рама

که رستم شبان بود و ایشان رمه

Ба Гӯдарз гуфтанд кин кори тест

به گودرز گفتند کاین کار تست

Шикастаи бадаст ту гардад дуруст

شکسته به دست تو گردد درست

Сипаҳбади ҷуз аз ту сухан нашунӯд

سپهبد جز از تو سخن نشنود

Ҳамеи бахти ту зин сухан нағунуд

همی بخت تو زین سخن نغنود

Ба наздики ин шоҳи девонаи рӯ

به نزدیک این شاه دیوانه رو

Вазин дар сухан ёд кун нав ба нав

وزین در سخن یاد کن نو به نو

Суханҳои чарбу дароз оварӣ

سخنهای چرب و دراز آوری

Магари бахт гум бӯда бозоўрӣ

مگر بخت گم بوده بازآوری

Сипаҳдори Гӯдарз кшўод рафт

سپهدار گودرز کشواد رفت

Ба наздик хусрав хиромед тафт

به نزدیک خسرو خرامید تفت

Ба Ковӯс кӣ гуфт рустам чаҳ кард

به کاووس کی گفت رستم چه کرد

Каз Эрон баровардӣ имрӯзи гирд

کز ایران برآوردی امروز گرد

Фаромӯш кардӣ зи ҳомоўрон

فراموش کردی ز هاماوران

Вазони кори девони Мозандарон

وزان کار دیوان مازندران

Ки гӯйии варои зинда бар дор кун

که گویی ورا زنده بر دار کن

з шоҳон набояд газофаи сухан

ز شاهان نباید گزافه سخن

Чу ӯ рафт ва омад сипоҳии бузург

چو او رفت و آمد سپاهی بزرگ

Яке паҳливонӣ ба кирдори гург

یکی پهلوانی به کردار گرگ

Ки дорӣ ки бо ӯ ба дашти набард

که داری که با او به دشت نبرد

Шавад брФшонд бирав тираи гирд

شود برفشاند برو تیره گرد

Ялони турои сар ба сари гждҳм

یلان ترا سر به سر گژدهم

Шунидаст ва дидаст аз беш ва кам

شنیده‌ست و دیده‌ست از بیش و کم

Ҳаме гуяд он рӯз ҳаргиз мабод

همی گوید آن روز هرگز مباد

Ки бо ӯ саворӣ кунад разми ёд

که با او سواری کند رزم یاد

Касеро ки ҷангӣ чу рустам буд

کسی را که جنگی چو رستم بود

Бёзорд ӯро хирад кам буд

بیازارد او را خرد کم بود

Чу бишунид гуфтори Гӯдарзи шоҳ

چو بشنید گفتار گودرز شاه

Бидонаст ков дорад ойину роҳ

بدانست کاو دارد آیین و راه

Пушаймон бишуд зон куҷо гуфта буд

پشیمان بشد زان کجا گفته بود

Беҳудагии мағзаши ошуфта буд

به بیهودگی مغزش آشفته بود

Ба Гӯдарз гуфт ин сухан дархураст

به گودرز گفت این سخن درخورست

Лаби пер бо панди никўтрст

لب پیر با پند نیکوترست

Хирадманд бояд дили подшо

خردمند باید دل پادشا

Ки тезӣ ва тундӣ наёрад баҳо

که تیزی و تندی نیارد بها

Шуморо бибояд бар ӯ шудан

شما را بباید برِ او شدن

Ба хӯбии басии достонҳо задан

به خوبی بسی داستانها زدن

Сараш кардан аз тезии ман тиҳӣ

سرش کردن از تیزی من تهی

Намӯдани бадви рӯзгор баӣ

نمودن بدو روزگار بهی

Чу Гӯдарз бархест аз пеши ӯй

چو گودرز برخاست از پیش اوی

Пас паҳлавон тез биниҳод рӯй

پس پهلوان تیز بنهاد روی

Бирафтанд бо ӯ сарони сипоҳ

برفتند با او سران سپاه

Пас рустам андар гирифтанд роҳ

پس رستم اندر گرفتند راه

Чу диданди гирди гӯи пилтан

چو دیدند گرد گو پیلتن

Ҳама номдорон шуданд анҷуман

همه نامداران شدند انجمن

Ситоиш гирифтанд бар паҳлавон

ستایش گرفتند بر پهلوان

Ки ҷовиди бодӣу равшани равон

که جاوید بادی و روشن‌روان

Ҷаҳони сар ба сари зери пои ту бод

جهان سر به سر زیر پای تو باد

Ҳамеша сари тахти ҷои ту бод

همیشه سر تخت جای تو باد

Ту доне ки Ковӯсро мағз нест

تو دانی که کاووس را مغز نیست

Ба тезии сухани гуфтанаш нағз нест

به تیزی سخن گفتنش نغز نیست

Баҷушад ҳмонгаҳ пушаймон шавад

بجوشد همانگه پشیمان شود

Ба хӯбии зи сари боз паймон шавад

به خوبی ز سر باز پیمان شود

Таҳамтангар озурда гардад зи шоҳ

تهمتن گر آزرده گردد ز شاه

Ҳам эрониёнро набошад гуноҳ

هم ایرانیان را نباشد گناه

Ҳам ӯ зон суханҳо пушаймон шудаст

هم او زان سخنها پشیمان شده‌ست

зи тундии бхоиди ҳамеи пушти даст

ز تندی بخاید همی پشت دست

Таҳамтани чунин посух оварад боз

تهمتن چنین پاسخ آورد باز

Ки ҳастам зи Ковӯс кӣ бе ниёз

که هستم ز کاووس کی بی‌نیاز

Марои тахт зин бошаду тоҷи трг

مرا تخت زین باشد و تاج ترگ

Қабои ҷавшану дили ниҳода ба марг

قبا جوشن و دل نهاده به مرگ

Чаро дорам аз хашми Ковӯси бок

چرا دارم از خشم کاووس باک

Чаҳ Ковӯси пешам чаҳ як мушти хок

چه کاووس پیشم چه یک مشت خاک

Серуми гашти сайр ва дилам кард бас

سرم گشت سیر و دلم کرد بس

Ҷуз аз пок яздон натарсам зи кас

جز از پاک یزدان نترسم ز کس

зи гуфтор чун сайри гашти анҷуман

ز گفتار چون سیر گشت انجمن

Чунин гуфт Гӯдарз бо пилтан

چنین گفت گودرز با پیلتن

Ки шаҳру далерону лашкари гумон

که شهر و دلیران و لشکر گمان

Ба дигар суханҳо баранд ин замон

به دیگر سخنها برند این زمان

Казин тарк тарснда шуд сарфароз

کزین ترک ترسنده شد سرفراز

Ҳаме рафт зини гӯна чанде ба роз

همی رفت زین گونه چندی به راز

Ки чунон ки гждҳм дод огаҳӣ

که چونان که گژدهم داد آگهی

Ҳамаи бум ва бар кард бояд тиҳӣ

همه بوم و بر کرد باید تهی

Чу рустами ҳаме зу битарсад ба ҷанг

چو رستم همی زو بترسد به جنگ

Маро ва туро нест ҷои диранг

مرا و ترا نیست جای درنگ

Аз ошФтни шоҳу пигори ӯй

از آشفتن شاه و پیگار اوی

Бидидам бадаргоҳ бар гуфт вгўӣ

بدیدم به درگاه بر گفت‌وگوی

зи Суҳроб ял рафт яксар сухан

ز سهراب یل رفت یکسر سخن

Чунин пушт бар шоҳ Эрон макун

چنین پشت بر شاه ایران مکن

Чунин бар шуда науммат андари ҷаҳон

چنین بر شده نامت اندر جهان

Бад-ӣн бозгаштан магардон ниҳон

بدین بازگشتن مگردان نهان

Ва дигар ки танги андромди сипоҳ

و دیگر که تنگ اندرآمد سپاه

Макун тира бар хираи ин тоҷу гоҳ

مکن تیره بر خیره این تاج و گاه

Ба рустам бар ин достонҳо бихонад

به رستم بر این داستانها بخواند

Таҳамтан чу бишунид хира бимонад

تهمتن چو بشنید خیره بماند

Бадв гуфт агар бим дорад дилам

بدو گفت اگر بیم دارد دلم

Нахоҳам ки бошад зи тани бугсалам

نخواهم که باشد ز تن بگسلم

Азин нанги баргашт ва омад ба роҳ

ازین ننگ برگشت و آمد به راه

Гурозону пӯён ба наздики шоҳ

گرازان و پویان به نزدیک شاه

Чу дар шуд з дар шоҳ бар пой хост

چو در شد ز در شاه بر پای خاست

Басии пӯзиши андари гузаштаи бхўост

بسی پوزش اندر گذشته بخواست

Ки тундӣ маро гавҳарасту сиришт

که تندی مرا گوهرست و سرشت

Чунон зист бояд ки яздон бикушт

چنان زیست باید که یزدان بکشت

Вазин носголидаҳи бадхоҳи нав

وزین ناسگالیده بدخواه نو

Дилами гашти борӣк чун моҳи нав

دلم گشت باریک چون ماه نو

Бад-ӣни чора ҷустани турои хостам

بدین چاره جستن ترا خواستم

Чу дайр омадӣ тундӣ оростам

چو دیر آمدی تندی آراستم

Чу озурдаи гаштии ту эй пилтан

چو آزرده گشتی تو ای پیلتن

Пушаймон шудам хоками андари даҳан

پشیمان شدم خاکم اندر دهن

Бадв гуфт рустам ки гиҳон турост

بدو گفت رستم که گیهان تراست

Ҳамаи кҳтроним ва фармон турост

همه کهترانیم و فرمان تراست

Кунун омадам то чаҳ фармони диҳӣ

کنون آمدم تا چه فرمان دهی

Равонати зи дониши мабодои тиҳӣ

روانت ز دانش مبادا تهی

Бадв гуфт Ковӯси комрўзи базм

بدو گفت کاووس کامروز بزم

Гузинем ва фардо бисозем разм

گزینیم و فردا بسازیم رزم

Биёрост ромшгҳии шоҳвор

بیاراست رامشگهی شاهوار

Шуд айвон ба кирдори боғи баҳор

شد ایوان به کردار باغ بهار

зи овози абрешиму бонг ноӣ

ز آواز ابریشم و بانگ نای

Самани оризони пеши хусрав ба пой

سمن عارضان پیش خسرو به پای

Ҳаме бода хӯрданд то ним шаб

همی باده خوردند تا نیم شب

з хунёгарон баргушода дўлб

ز خنیاگران برگشاده دو لب

Хониш
бхш 10 — ъндлӣб