Чу афганд хури сӯии болои каманд

چو افگند خور سوی بالا کمند

Забонаи баромади зи чархи баланд

زبانه برآمد ز چرخ بلند

Бапушед Суҳроб хуфтон ҷанг

بپوشید سهراب خفتان جنگ

Нишаст аз бар чармаи санги ранг

نشست از بر چرمهٔ سنگ رنگ

Яке теғи ҳиндӣ ба чанги андараш

یکی تیغ هندی به چنگ اندرش

Яке мғФри хусравӣ бар сараш

یکی مغفر خسروی بر سرش

Камандӣ ба фитрок бар шасти хам

کمندی به فتراک بر شست خم

Хами андари хам ва рӯй карда дижам

خم اندر خم و روی کرده دژم

Биёмад яке брз боло гузид

بیامد یکی برز بالا گزید

Ба ҷое ки эрониёнро бидид

به جایی که ایرانیان را بدید

Бифармуд то рафт пешаши ҳҷир

بفرمود تا رفت پیشش هجیر

Бадв гуфт кажӣ наёяд зи тир

بدو گفت کژی نیاید ز تیر

Нишона набояд ки хам оварад

نشانه نباید که خم آورد

Чу печон шавад захм кам оварад

چو پیچان شود زخم کم آورد

Ба ҳар кор дар пеша кун ростӣ

به هر کار در پیشه کن راستی

Чу хоҳӣ ки нгзоидти костӣ

چو خواهی که نگزایدت کاستی

Сухан ҳарчӣ пурсами ҳамаи рости гӯй

سخن هرچه پرسم همه راست گوی

Мтоб аз раҳи ростии ҳеҷ рӯй

متاب از ره راستی هیچ روی

Чу хоҳӣ ки ёбии раҳои зи ман

چو خواهی که یابی رهایی ز من

Сарафроз бошӣ ба ҳар анҷуман

سرافراز باشی به هر انجمن

Аз Эрон ҳар ончат бипурсам бигӯӣ

از ایران هر آنچت بپرسم بگوی

Мтоб аз раҳи ростии ҳеҷ рӯй

متاب از ره راستی هیچ روی

Сипорам ба ту ганҷи ороста

سپارم به تو گنج آراسته

Биёбӣ басии халъату хоста

بیابی بسی خلعت و خواسته

Вар айдун ки кажӣ буд рои ту

ور ایدون که کژی بود رای تو

Ҳамон банду зиндон буд ҷои ту

همان بند و زندان بود جای تو

Ҳҷирш чунин дод посух ки шоҳ

هجیرش چنین داد پاسخ که شاه

Сухан ҳарчӣ пурсади зи Эрони сипоҳ

سخن هرچه پرسد ز ایران سپاه

Бигӯям ҳама онч донам бадавӣ

بگویم همه آنچ دانم بدوی

Ба кажӣ чаро боядам гуфт вгўӣ

به کژی چرا بایدم گفت‌وگوی

Бадв гуфт каз ту бипурсам ҳама

بدو گفت کز تو بپرسم همه

зи гарданкашону зи шоҳу рама

ز گردنکشان و ز شاه و رمه

Ҳамаи номдорони он марз ро

همه نامداران آن مرز را

Чу Тӯс ва чу Ковӯсу Гӯдарз ро

چو طوس و چو کاووس و گودرز را

зи баҳром ва аз рустами номдор

ز بهرام و از رستم نامدار

з ҳар кат бипурсам ба ман баршумор

ز هر کت بپرسم به من برشمار

Бигӯ кони саропардаи ҳафт ранг

بگو کان سراپردهٔ هفت رنگ

Бадви андаруни хаймаҳои паланг

بدو اندرون خیمه‌های پلنگ

Ба пеши андаруни бастаи сад жандаи пел

به پیش اندرون بسته صد ژنده‌پیل

Яке маҳд пирӯза бирасон нил

یکی مهد پیروزه برسان نیل

Яке брзи хуршеди пайкари дирафш

یکی برز خورشید پیکر درفش

Сараши моҳи заррини ғилофаши бунафш

سرش ماه زرین غلافش بنفش

Ба қалби сипоҳи андарун ҷой кист

به قلب سپاه اندرون جای کیست

зи гардони Эрони варо ном чист

ز گردان ایران ورا نام چیست

Бадв гуфт кони шоҳи Эрон буд

بدو گفت کان شاه ایران بود

Бадаргоҳ ӯ пелу шерон буд

بدرگاه او پیل و شیران بود

Вазони пас бадв гуфт бар маймана

وزان پس بدو گفت بر میمنه

Саворон бисёру пелу буна

سواران بسیار و پیل و بنه

Саропардае бар кашида сиёҳ

سراپرده‌ای بر کشیده سیاه

Зада гардиши андари з ҳар сӯи сипоҳ

زده گردش اندر ز هر سو سپاه

Ба гирди андараши хаймаи зи андоза беш

به گرد اندرش خیمه ز اندازه بیش

Пас пушти пелону болоаши пеш

پس پشت پیلان و بالاش پیش

Зада пеш ӯ пели пайкари дирафш

زده پیش او پیل پیکر درفش

Ба дар бар саворони зарринаи кафш

به در بر سواران زرینه کفش

Чунин гуфт кони Тӯси навзар буд

چنین گفت کان طوس نوذر بود

Дирафшаши кҷопили пайкар буд

درفشش کجاپیل‌پیکر بود

Дигар гуфт кони сурхи пардаи сарой

دگر گفت کان سرخ پرده‌سرای

Саворони басии гардиши андар ба пой

سواران بسی گردش اندر به پای

Яке шери пайкари дирафшӣ ба зар

یکی شیر پیکر درفشی به زر

Дирафшони яке дар майонаш гуҳар

درفشان یکی در میانش گهر

Чунин гуфт кони фари озодагон

چنین گفت کان فر آزادگان

Ҷаҳонгири Гӯдарзи кшўодгон

جهانگیر گودرز کشوادگان

Бипурсед кони сабзи пардаи сарой

بپرسید کان سبز پرده‌سرای

Яке лашкарии гшни пешаш ба пой

یکی لشکری گشن پیشش به پای

Яке тахти пурмояи андари миён

یکی تخت پرمایه اندر میان

Зада пеш ӯ ахтари Ковиён

زده پیش او اختر کاویان

Бирав бар нишаста яке паҳлавон

برو بر نشسته یکی پهلوان

Абои фар ва бо сифту ёли гӯон

ابا فر و با سفت و یال گوان

з ҳар кас ки бар пой пешаш барост

ز هر کس که بر پای پیشش براست

Нишаста ба як раши сараш бартар аст

نشسته به یک رش سرش برتر است

Яке бораи пешаш ба болои ӯй

یکی باره پیشش به بالای اوی

Камандии фурӯи ҳашта то пои ӯй

کمندی فرو هشته تا پای اوی

Бирав ҳар замони брхрўшди ҳаме

برو هر زمان برخروشد همی

Ту гӯйӣ ки дар зин баҷушад ҳаме

تو گویی که در زین بجوشد همی

Басии пели бргстўони дори пеш

بسی پیل برگستوان‌دار پیش

Ҳаме ҷӯшад он мард бар ҷои хеш

همی جوشد آن مرد بر جای خویش

На мардаст аз Эрон ба болои ӯй

نه مردست از ایران به بالای اوی

На байнами ҳамеи аспи ҳамтои ӯй

نه بینم همی اسپ همتای اوی

Дирафшӣ бидид аждаҳо пайкараст

درفشی بدید اژدها پیکرست

Барон найза бар шер заррин сараст

بران نیزه بر شیر زرین سرست

Чунин гуфт каз чини яке номдор

چنین گفت کز چین یکی نامدار

Бнўӣ биёмад бар шаҳриёр

بنوی بیامد بر شهریار

Бипурсед номаши зи фаррухи ҳҷир

بپرسید نامش ز فرخ هجیر

Бадв гуфт номаш надорам бўир

بدو گفت نامش ندارم بویر

Бад-ӣн диж бидам ман бидон рӯзгор

بدین دژ بدم من بدان روزگار

Куҷо ӯ биёмад бар шаҳриёр

کجا او بیامد بر شهریار

Ғамии гашти Суҳробро дил азон

غمی گشت سهراب را دل ازان

Ки ҷое з рустам наомад нишон

که جایی ز رستم نیامد نشان

Нишон дода буд аз падари модараш

نشان داده بود از پدر مادرش

Ҳаме дид ва дида набад бовараш

همی دید و دیده نبد باورش

Ҳамеи номи ҷуст аз забони ҳҷир

همی نام جست از زبان هجیر

Магари кон суханҳо шавад дилпазир

مگر کان سخنها شود دلپذیر

набишта ба сар бар дигаргуна буд

نبشته به سر بر دگرگونه بود

з фармон накоҳад нахоҳад фузуд

ز فرمان نکاهد نخواهد فزود

Азон пас бипурсед зон меҳтарон

ازان پس بپرسید زان مهتران

Кашида саропардаи бади бркрон

کشیده سراپرده بد برکران

Саворон бисёру пелон ба пой

سواران بسیار و پیلان به پای

Барояд ҳамеи нолаи курноӣ

برآید همی نالهٔ کرنای

Яке гурги пайкари дирафш аз буриш

یکی گرگ پیکر درفش از برش

Бароварда аз пардаи заррини сараш

برآورده از پرده زرین سرش

Бадв гуфт кони пӯри Гӯдарзи Гев

بدو گفت کان پور گودرز گیو

Ки хонанд гардони варои Геви ню

که خوانند گردان ورا گیو نیو

зи Гӯдарзёни меҳтар ва беҳтараст

ز گودرزیان مهتر و بهترست

Ба эрониён бар ду баҳра сараст

به ایرانیان بر دو بهره سرست

Бадв гуфт зон сӯй тобанда шед

بدو گفت زان سوی تابنده شید

Барояд яке пардаи байнами сипед

برآید یکی پرده بینم سپید

зи дебои рӯмӣ ба пешаши савор

ز دیبای رومی به پیشش سوار

Рада баркашида фузун аз ҳазор

رده برکشیده فزون از هزار

Пиёдаи сипардору найзаи варон

پیاده سپردار و نیزه‌وران

Шудаи анҷумани лашкарӣ бе карон

شده انجمن لشکری بی‌کران

Нишаста сипаҳдор бар тахти оҷ

نشسته سپهدار بر تخت عاج

Ниҳода барон оҷи курсии соҷ

نهاده بران عاج کرسی ساج

зи ҳўдҷи фурӯи ҳашта дебои ҷалил

ز هودج فرو هشته دیبا جلیل

Ғуломи истодаи радаи хайли хайл

غلام ایستاده رده خیل خیل

Бар хаймаи наздики пардаи сарой

بر خیمه نزدیک پرده‌سرای

Ба даҳлез чанде пиёда ба пой

به دهلیز چندی پیاده به پای

Бадв гуфт ковро фиребурз хон

بدو گفت کاو را فریبرز خوان

Ки фарзанд шоҳасту тоҷи гӯон

که فرزند شاهست و تاج گوان

Бипурсед кони сурхи пардаи сарой

بپرسید کان سرخ پرده‌سرای

Ба даҳлез чанде пиёда ба пой

به دهلیز چندی پیاده به پای

Ба гирди андараши сурху зарду бунафш

به گرد اندرش سرخ و زرد و بنفش

зи ҳаргуна Эй баркашида дирафш

ز هرگونه‌ای برکشیده درفش

Дирафшии пас пушти пикргроз

درفشی پس پشت پیکرگراز

Сараши моҳи заррину болои дароз

سرش ماه زرین و بالا دراز

Чунин гуфт ковро гурозаст ном

چنین گفت کاو را گرازست نام

Ки дар ҷанг шерон надорад лагом

که در جنگ شیران ندارد لگام

Ҳшиўору зи тухмаи гевагон

هشیوار و ز تخمهٔ گیوگان

Ки бар дард ва сахтӣ нагардад жгон

که بر درد و سختی نگردد ژگان

Нишони падари ҷуст ва бо ӯ нагуфт

نشان پدر جست و با او نگفت

Ҳаме дошт он ростӣ дар наҳуфт

همی داشت آن راستی در نهفت

Ту гетӣ чаҳсозӣ ки худ сохт сет

تو گیتی چه سازی که خود ساخت‌ست

Ҷаҳондори азин кор пардохт сет

جهاندار ازین کار پرداخت‌ست

Замонаи набишта дигаргуна дошт

زمانه نبشته دگرگونه داشت

Чунон ков гузорад бибояд гузошт

چنان کاو گذارد بباید گذاشت

Дигар бора пурсед азон сарфароз

دگر باره پرسید ازان سرفراز

Азон каш ба дидор ӯ бади ниёз

ازان کش به دیدار او بد نیاز

Азон пардаи сабзу марди баланд

ازان پردهٔ سبز و مرد بلند

Вазони асп ва он тоб дода каманд

وزان اسپ و آن تاب داده کمند

Азон пас ҳҷир сипаҳбадаш гуфт

ازان پس هجیر سپهبدش گفت

Ки аз ту суханро чаҳ бояд наҳуфт

که از تو سخن را چه باید نهفت

Гар аз номи чинии бимонами ҳаме

گر از نام چینی بمانم همی

Азонаст ковро надонам ҳаме

ازان است کاو را ندانم همی

Бадв гуфт Суҳроб кин нест дод

بدو گفت سهراب کاین نیست داد

з рустам накардӣ сухани ҳеҷ ёд

ز رستم نکردی سخن هیچ یاد

Касе ков буд паҳлавони ҷаҳон

کسی کاو بود پهلوان جهان

Миёни сипаҳ дар намонад ниҳон

میان سپه در نماند نهان

Ту гуфтӣ ки бар лашкар ӯ меҳтараст

تو گفتی که بر لشکر او مهترست

Нигаҳбон ҳар марз ва ҳар кишвараст

نگهبان هر مرز و هر کشورست

Чунин дод посухи мар ӯро ҳҷир

چنین داد پاسخ مر او را هجیر

Ки шояд бадани кони гӯи шергир

که شاید بدن کان گو شیرگیر

Кунун рафта бошад ба Зобулстон

کنون رفته باشد به زابلستان

Ки ҳангом базмаст дар гулистон

که هنگام بزمست در گلستان

Бадв гуфт Суҳроб кин худ магӯӣ

بدو گفت سهراب کاین خود مگوی

Ки дорад сипаҳбади сӯии ҷанг рӯй

که دارد سپهبد سوی جنگ روی

Ба ромиш нишинад ҷаҳони паҳлавон

به رامش نشیند جهان پهلوان

Бирав бар биханданд перу ҷавон

برو بر بخندند پیر و جوان

Маро бо ту имрӯз паймон якеаст

مرا با تو امروز پیمان یکیست

Бигӯему гуфтор мо андакӣаст

بگوییم و گفتار ما اندکیست

Агар паҳлавонро намое ба ман

اگر پهلوان را نمایی به من

Сарафроз бошӣ ба ҳар анҷуман

سرافراز باشی به هر انجمن

Туро бе ниёзии даҳум дар ҷаҳон

ترا بی‌نیازی دهم در جهان

Кушода кунам ганҷҳои ниҳон

گشاده کنم گنجهای نهان

Вар айдун ки ин рози дории зи ман

ور ایدون که این راز داری ز من

Кушода бапушӣ ба ман бар сухан

گشاده بپوشی به من بر سخن

Саратро нахоҳад ҳамеи тан ба ҷой

سرت را نخواهد همی تن به جای

Нигар то кадомин ба оядат рой

نگر تا کدامین به آیدت رای

Набинӣ ки мӯбад ба хусрав чаҳ гуфт

نبینی که موبد به خسرو چه گفت

Бдонгаҳ ки бикшод роз аз наҳуфт

بدانگه که بگشاد راز از نهفت

Сухан гуфт ногуфта чун гавҳараст

سخن گفت ناگفته چون گوهرست

Куҷои нобсўдаҳ ба санг андараст

کجا نابسوده به سنگ اندرست

Чу аз банд ва пайванд ёбад раҳо

چو از بند و پیوند یابد رها

Дарахшндаи Меҳрӣ буд бе баҳо

درخشنده مهری بود بی‌بها

Чунин дод посухи ҳҷирш ки шоҳ

چنین داد پاسخ هجیرش که شاه

Чу сайр ояд аз меҳри вази тоҷу гоҳ

چو سیر آید از مهر وز تاج و گاه

Набард касе ҷўидондри ҷаҳон

نبرد کسی جویداندر جهان

Ки ӯ жандаи пели андари оради зи ҷон

که او ژنده پیل اندر آرد ز جان

Касеро ки рустам буд ҳам набард

کسی را که رستم بود هم نبرد

Сараши зи осмон андар ояд ба гирд

سرش ز آسمان اندر آید به گرد

Таниш зӯр дорад ба сад зӯрманд

تنش زور دارد به صد زورمند

Сараш бартараст аз дарахти баланд

سرش برترست از درخت بلند

Чуну хашм гирад ба рӯзи набард

چنو خشم گیرد به روز نبرد

Чаҳ ҳам разм ӯ жандаи пел ва чаҳ мард

چه هم رزم او ژنده پیل و چه مرد

Ҳам оварад ӯ бар замин пел нест

هم‌آورد او بر زمین پیل نیست

Чу гирди паии Рахш ӯ нил нест

چو گرد پی رخش او نیل نیست

Бадв гуфт Суҳроб аз озодагон

بدو گفت سهراب از آزادگان

Сияҳи бахти Гӯдарзи кшўодгон

سیه بخت گودرز کشوادگان

Чаро чун туро хонд бояд писар

چرا چون ترا خواند باید پسر

Бад-ӣни зӯр ва ин дониш ва ин ҳунар

بدین زور و این دانش و این هنر

Ту мардони ҷангии куҷои дида Эй

تو مردان جنگی کجا دیده‌ای

Ки бонги пай асп нашунида Эй

که بانگ پی اسپ نشنیده‌ای

Ки чандини зи рустами сухан боядат

که چندین ز رستم سخن بایدت

Забон бар сутуданаши бгшоидт

زبان بر ستودنش بگشایدت

Аз оташи турои бими чандон буд

از آتش ترا بیم چندان بود

Ки дарё ба ороми хандон буд

که دریا به آرام خندان بود

Чу дарёии сабз андар ояд зи ҷой

چو دریای سبز اندر آید ز جای

Надорад дами оташи тезпоӣ

ندارد دم آتش تیزپای

Сари тирагӣ андар ояд ба хоб

سر تیرگی اندر آید به خواب

Чу теғ аз миён баркашад офтоб

چو تیغ از میان برکشد آفتاب

Ба дил гуфт пас кордидаҳи ҳҷир

به دل گفت پس کاردیده هجیر

Кигар ман нишони гӯи шергир

که گر من نشان گو شیرگیر

Бигӯям бад-ӣни тарк бо зӯри даст

بگویم بدین ترک با زور دست

Чунин ёл ва ин хусравоне нишаст

چنین یال و این خسروانی نشست

з лашкар кунад ҷанг ӯ зи анҷуман

ز لشکر کند جنگ او ز انجمن

Барангезади ин бораи пилтан

برانگیزد این بارهٔ پیلتن

Барин зӯр ва ин китф ва ин ёли ӯй

برین زور و این کتف و این یال اوی

Шавад куштаи рустам ба чанголи ӯй

شود کشته رستم به چنگال اوی

Аз Эрон наёяд касе кӣнаи хоҳ

از ایران نیاید کسی کینه خواه

Бигирад сари тахти Ковӯси шоҳ

بگیرد سر تخت کاووس شاه

Чунин гуфт мӯбад ки мурдан ба ном

چنین گفت موبد که مردن به نام

Ба аз зиндаи душмани бадви шодком

به از زنده دشمن بدو شادکام

Агар ман шавам кушта бар дасти ӯй

اگر من شوم کشته بر دست اوی

Нагардад сияҳи рӯз чун оби ҷӯй

نگردد سیه روز خون آب جوی

Чу Гӯдарз ва ҳафтод пӯр гузин

چو گودرز و هفتاد پور گزین

Ҳамаи паҳлавонон бо офарин

همه پهلوانان با آفرین

Набошад ба Эрони тан ман мабод

نباشد به ایران تن من مباد

Чунин дорам аз мӯбади поки ёд

چنین دارم از موبد پاک یاد

Ки чун баркашад аз чамани бехи сарв

که چون برکشد از چمن بیخ سرو

Сазадгар гёро набавӣади тзрў

سزد گر گیا را نبوید تذرو

Ба Суҳроб гуфт ин чаҳ ошФтнст

به سهراب گفت این چه آشفتنست

Ҳама бо ман аз рустамат гуфтанаст

همه با من از رستمت گفتنست

Набояд турои ҷуст бо ӯ набард

نباید ترا جست با او نبرد

برارد ба овардгоҳ аз ту гирд

برآرد به آوردگاه از تو گرد

Ҳамеи пилтанро нахоҳӣ шикаст

همی پیلتن را نخواهی شکست

Ҳамоно ки осон наёяд ба даст

همانا که آسان نیاید به دست