Дигар бора аспон бибастанд сахт

دگر باره اسپان ببستند سخت

Ба сар бар ҳамеи гашти бадхоҳи бахт

به سر بر همی گشت بدخواه بخت

Ба киштӣ гирифтан ниҳоданд сар

به کشتی گرفتن نهادند سر

Гирифтанд ҳар ду дўоли камар

گرفتند هر دو دوال کمر

Ҳронгаҳ ки хашм оварад бахт шавам

هرآنگه که خشم آورد بخت شوم

Кунад санги хоро ба кирдори мум

کند سنگ خارا به کردار موم

Сарафрози Суҳроб бо зӯри даст

سرافراز سهراب با زور دست

Ту гуфтӣ сипеҳр баландаш бибаст

تو گفتی سپهر بلندش ببست

Ғамӣ буд рустам бибозед чанг

غمی بود رستم بیازید چنگ

Гирифт он бару ёли ҷангии паланг

گرفت آن بر و یال جنگی پلنگ

Хам оварад пушти далери ҷавон

خم آورد پشت دلیر جوان

Замона биёмаднабӯдаш тавон

زمانه بیامد نبودش توان

Задаш бар замин бар ба кирдори шер

زدش بر زمین بر به کردار شیر

Бидонаст ков ҳам намонад ба зер

بدانست کاو هم نماند به زیر

Сабки теғи тез аз миён баркашид

سبک تیغ تیز از میان برکشید

Бар шери бедори дили брдрид

بر شیر بیدار دل بردرید

Бипечед зонпси яке оҳ кард

بپیچید زانپس یکی آه کرد

зи неку бади андеша кӯтоҳ кард

ز نیک و بد اندیشه کوتاه کرد

Бадв гуфт кин бар ман аз ман расед

بدو گفت کاین بر من از من رسید

Замона ба даст ту додам калид

زمانه به دست تو دادم کلید

Ту зини бигноҳӣ ки ин кўжпшт

تو زین بیگناهی که این کوژپشت

Мробркшид ва ба зӯдӣ бикушт

مرابرکشید و به زودی بکشت

Ба бозии бкўинди ҳамсоли ман

به بازی بکویند همسال من

Ба хок андар омад чунин ёли ман

به خاک اندر آمد چنین یال من

Нишон дод модари маро аз падар

نشان داد مادر مرا از پدر

зи меҳр андар омад равонами басар

ز مهر اندر آمد روانم بسر

Ҳронгаҳ ки ташнаи шдстӣ ба хӯн

هرآنگه که تشنه شدستی به خون

Биёлудӣ он ханҷари обгун

بیالودی آن خنجر آبگون

Замона ба хӯни ту ташна шавад

زمانه به خون تو تشنه شود

Брондоми ту мӯӣ дашна шавад

براندام تو موی دشنه شود

Кунунгар ту дар оби моҳии шӯй

کنون گر تو در آب ماهی شوی

Вагар чун шаби андари сиёҳии шӯй

و گر چون شب اندر سیاهی شوی

Вагар чун ситораи шӯй бар сипеҳр

وگر چون ستاره شوی بر سپهر

Бабрии з рӯй замини поки меҳр

ببری ز روی زمین پاک مهر

Бихоҳад ҳам аз ту падари кини ман

بخواهد هم از تو پدر کین من

Чу бинад ки хокаст болини ман

چو بیند که خاکست بالین من

Азин номдорони гарданкашон

ازین نامداران گردنکشان

Касе ҳам баради сӯии рустами нишон

کسی هم برد سوی رستم نشان

Ки Суҳроб киштаст ва афганда хор

که سهراب کشتست و افگنده خوار

Турои хост кардани ҳамеи хостор

ترا خواست کردن همی خواستار

Чу бишунид рустами сараши хираи гашт

چو بشنید رستم سرش خیره گشت

Ҷаҳони пеши чашми андараши тираи гашт

جهان پیش چشم اندرش تیره گشت

Бипурсед зон пас ки омад ба ҳуш

بپرسید زان پس که آمد به هوش

Бадв гуфт бо нола ва бо хурӯш

بدو گفت با ناله و با خروش

Ки акнӯн чаҳ дории зи рустами нишон

که اکنون چه داری ز رستم نشان

Ки кам боди номаши зи гарданкашон

که کم باد نامش ز گردنکشان

Бадв гуфт ар аидўнкаҳи рустами туе

بدو گفت ار ایدونکه رستم تویی

Бикуштӣ марои хира аз бдхўиӣ

بکشتی مرا خیره از بدخویی

з ҳар гӯна Эй будамат раҳнамоӣ

ز هر گونه‌ای بودمت رهنمای

Наҷунбед як зарраи меҳрати зи ҷой

نجنبید یک ذره مهرت ز جای

Чу бархест овози кӯс аз дирам

چو برخاست آواز کوس از درم

Биёмад пар аз хӯни ду рухи модарам

بیامد پر از خون دو رخ مادرم

Ҳамеи ҷонаш аз рафтан ман бахаст

همی جانش از رفتن من بخست

Яке муҳра бар бозуӣ ман бибаст

یکی مهره بر بازوی من ببست

Маро гуфт кин аз падари ёдгор

مرا گفت کاین از پدر یادگار

Бидор ва бибин то кӣ ояд ба кор

بدار و ببین تا کی آید به کار

Кунун коргар шуд ки бекори гашт

کنون کارگر شد که بیکار گشت

Писари пеши чашми падари хори гашт

پسر پیش چشم پدر خوار گشت

Ҳамон низ модар ба равшани равон

همان نیز مادر به روشن روان

Фиристод бо ман яке паҳлавон

فرستاد با من یکی پهلوان

Бидон то падарро намояд ба ман

بدان تا پدر را نماید به من

Сухани бргшоид ба ҳар анҷуман

سخن برگشاید به هر انجمن

Чу он номвари паҳлавон кушта шуд

چو آن نامور پهلوان کشته شد

Маро низ ҳам рӯз баргашта шуд

مرا نیز هم روز برگشته شد

Кунун банд бигушоӣ аз ҷавшанам

کنون بند بگشای از جوشنم

Бараҳна нигаҳ кун тани равшанам

برهنه نگه کن تن روشنم

Чу бикшод хуфтон ва он муҳра дид

چو بگشاد خفتان و آن مهره دید

Ҳамаи ҷома бар хештани брдрид

همه جامه بر خویشتن بردرید

Ҳаме гуфт к-эии кушта бар дасти ман

همی گفت کای کشته بر دست من

Далеру сутӯда ба ҳар анҷуман

دلیر و ستوده به هر انجمن

Ҳамеи рехти хӯн ва ҳаме кунад мӯӣ

همی ریخت خون و همی کند موی

Сараши пари зи хоку пар аз об рӯй

سرش پر ز خاک و پر از آب روی

Бадв гуфт Суҳроби кини бдтрист

بدو گفت سهراب کین بدتریست

Ба оби ду дида набояд гирист

به آب دو دیده نباید گریست

Азин хештани куштан акнӯн чаҳ суд

ازین خویشتن کشتن اکنون چه سود

Чунин рафт ва ин бӯдании кор буд

چنین رفت و این بودنی کار بود

Чу хуршеди тобони зи гунбади бгшт

چو خورشید تابان ز گنبد بگشت

Таҳамтан наомад ба лашкари зи дашт

تهمتن نیامد به لشکر ز دشت

з лашкар биёмад ҳшиўори бист

ز لشکر بیامد هشیوار بیست

Ки то андари овардга кор чист

که تا اندر آوردگه کار چیست

Ду аспи андари он дашти барпоӣ буд

دو اسپ اندر آن دشت برپای بود

Пар аз гирди рустам дигар ҷой буд

پر از گرد رستم دگر جای بود

Гӯи пилтанро чу бар пушти зин

گو پیلتن را چو بر پشت زین

Надиданд гардон барон дашти кин

ندیدند گردان بران دشت کین

Гумонишони чунон бад ки ӯ кушта шуд

گمانشان چنان بد که او کشته شد

Срномдорон ҳама гашта шуд

سرنامداران همه گشته شد

Ба Ковӯс кӣ тохтанд огаҳӣ

به کاووس کی تاختند آگهی

Ки тахт маӣ шуд зи рустами тиҳӣ

که تخت مهی شد ز رستم تهی

зи лашкари баромади саросари хурӯш

ز لشکر برآمد سراسر خروش

Замонаи якояки баромад ба ҷӯш

زمانه یکایک برآمد به جوش

Бифармуд Ковӯс то буқу кӯс

بفرمود کاووس تا بوق و کوس

Дамиданд ва омад сипаҳдори Тӯс

دمیدند و آمد سپهدار طوس

Азон пас бадв гуфт Ковӯси шоҳ

ازان پس بدو گفت کاووس شاه

Каз эдар ҳиўнии сӯии размгоҳ

کز ایدر هیونی سوی رزمگاه

Битозед то кор Суҳроб чист

بتازید تا کار سهراب چیست

Ки бар шаҳри Эрон бибояд гирист

که بر شهر ایران بباید گریست

Агар кушта шуд рустами ҷангҷӯӣ

اگر کشته شد رستم جنگجوی

Аз Эрон ки ёрад шудани пеши ӯй

از ایران که یارد شدن پیش اوی

Ба анбӯҳи захмӣ бибояд задан

به انبوه زخمی بباید زدن

Барин рзмгаҳ бар нишоед бадан

برین رزمگه بر نشاید بدن

Чу ошӯб бархест аз анҷуман

چو آشوب برخاست از انجمن

Чунин гуфт Суҳроб бо пилтан

چنین گفت سهراب با پیلتن

Ки акнӯн ки рӯзи ман андари гузашт

که اکنون که روز من اندر گذشت

Ҳамаи кори таркони дигаргунаи гашт

همه کار ترکان دگرگونه گشت

Ҳама меҳрбонӣ барон кун ки шоҳ

همه مهربانی بران کن که شاه

Сӯии ҷанг таркон наронад сипоҳ

سوی جنگ ترکان نراند سپاه

Ки эшон зи баҳри марои ҷангҷӯӣ

که ایشان ز بهر مرا جنگجوی

Сӯии марз Эрон ниҳоданд рӯй

سوی مرز ایران نهادند روی

Басии рӯзро дода будам навид

بسی روز را داده بودم نوید

Басӣ карда будам з ҳар дар умед

بسی کرده بودم ز هر در امید

Набояд ки бенанди ранҷӣ ба роҳ

نباید که بینند رنجی به راه

Макун ҷуз ба некӣ бар эшон нигоҳ

مکن جز به نیکی بر ایشان نگاه

Нишаст аз бар Рахши рустам чу гирд

نشست از بر رخش رستم چو گرد

Пар аз хӯни руху лаби пар аз боди сард

پر از خون رخ و لب پر از باد سرد

Биёмад ба пеши сипаҳ бо хурӯш

بیامد به پیش سپه با خروش

Дил аз карда хеш бо дарду ҷӯш

دل از کردهٔ خویش با درد و جوش

Чу диданди эрониён рӯй ӯй

چو دیدند ایرانیان روی اوی

Ҳама барниҳоданд бар хок рӯй

همه برنهادند بر خاک روی

Ситоиш гирифтанд бар кирдигор

ستایش گرفتند بر کردگار

Ки ӯ зинда боз омад аз корзор

که او زنده باز آمد از کارزار

Чу зон гӯнаи диданд бар хоки сар

چو زان گونه دیدند بر خاک سر

Дарида бирав ҷомау хаста бар

دریده برو جامه و خسته بر

Ба пурсиш гирифтанд кин кор чист

به پرسش گرفتند کاین کار چیست

Тродли барин гӯна аз баҳр кист

ترادل برین گونه از بهر کیست

Бигуфт он шигифтӣ ки худ карда буд

بگفت آن شگفتی که خود کرده بود

Гиромитар худ бёзрдаҳ буд

گرامی‌تر خود بیازرده بود

Ҳама барграфтанд бо ӯ хурӯш

همه برگرفتند با او خروش

Замини пари хурӯшу ҳавои пари зи ҷӯш

زمین پر خروش و هوا پر ز جوش

Чунин гуфт бо сарфарозон ки ман

چنین گفت با سرفرازان که من

На дил дорам имрӯзи гӯйӣ на тан

نه دل دارم امروز گویی نه تن

Шумо ҷанги таркони мҷўииди кас

شما جنگ ترکان مجویید کس

Ҳамин бад ки ман кардам имрӯзи бас

همین بد که من کردم امروز بس

Чу баргашт азон ҷойгаҳи паҳлавон

چو برگشت ازان جایگه پهلوان

Биёмад бар пӯри хастаи равон

بیامد بر پور خسته روان

Бузургон бирафтанд бо ӯ баҳам

بزرگان برفتند با او بهم

Чу Тӯс ва чу Гӯдарз ва чун Густаҳм

چو طوس و چو گودرز و چون گستهم

Ҳамаи лашкар аз баҳри он арҷманд

همه لشکر از بهر آن ارجمند

Забон баргушоданд яксар зи банд

زبان برگشادند یکسر ز بند

Ки дармони ин кор яздон кунад

که درمان این کار یزدان کند

Магар кин сухан бар ту осон кунад

مگر کاین سخن بر تو آسان کند

Яке дашна бигирифт рустам ба даст

یکی دشنه بگرفت رستم به دست

Ки аз тани бабради сари хеши паст

که از تن ببرد سر خویش پست

Бузургони бадв андар овехтанд

بزرگان بدو اندر آویختند

зи мижгони ҳамеи хӯн фурӯ рехтанд

ز مژگان همی خون فرو ریختند

Бадв гуфт Гӯдарзи кокнўн чаҳ суд

بدو گفت گودرز کاکنون چه سود

Ки аз рӯй гетии барории ту дӯд

که از روی گیتی برآری تو دود

Ту бар хештан гар кунӣ сдгзнд

تو بر خویشتن گر کنی صدگزند

Чаҳ осонӣ ояд бидон арҷманд

چه آسانی آید بدان ارجمند

Агар монад ӯро ба гетии замон

اگر ماند او را به گیتی زمان

Бимонад ту беранҷ бо ӯ бимон

بماند تو بی‌رنج با او بمان

Вагар зини ҷаҳони ин ҷавони рФтнист

وگر زین جهان این جوان رفتنیست

Ба гетӣ нигаҳ кун ки ҷовид кист

به گیتی نگه کن که جاوید کیست

Шикорем яксар ҳамаи пеши марг

شکاریم یکسر همه پیش مرگ

Сиррии зери тоҷу сиррии зери трг

سری زیر تاج و سری زیر ترگ

Хониш
бхш 18 — сҳӣл қосмӣ
бхш 18 — ъндлӣб