Яке паҳлавон буд густардаи ком
یکی پهلوان بود گستردهکام
Нажодаши зи трхону бежани баном
نژادش ز طرخان و بیژن بنام
Нишасташ ба шаҳри Самарқанд буд
نشستش به شهر سمرقند بود
Барон марз чандяш пайванд буд
بران مرز چندیش پیوند بود
Чу моҳўии бадбахт худкома шуд
چو ماهوی بدبخت خودکامه شد
Азу назд бежани яке нома шуд
ازو نزد بیژن یکی نامه شد
Ки эй паҳлавони зода бе газанд
که ای پهلوان زادهٔ بیگزند
Яке разм пеш омадат сӯдманд
یکی رزم پیش آمدت سودمند
Ки шоҳи ҷаҳон бо сипоҳ эдараст
که شاه جهان با سپاه ایدرست
Абои тоҷ ва гоҳаст ва бо афсараст
ابا تاج و گاهست و با افسرست
Гар оеи сару тоҷу гоҳаши ту рост
گر آیی سر و تاج و گاهش تو راست
Ҳамон ганҷу чатри сиёҳаши ту рост
همان گنج و چتر سیاهش تو راست
Чу бежан нигаҳ кард ва он нома дид
چو بیژن نگه کرد و آن نامه دید
Ҷаҳони пеши моҳўӣ худкома дид
جهان پیش ماهوی خودکامه دید
Ба дастур гуфт эй сари расатон
به دستور گفت ای سر راستان
Чаҳ дории биёади андарин достон
چه داری بیاد اندرین داستان
Ба ёрии моҳўигар ман сипоҳ
به یاری ماهوی گر من سپاه
Баронам шавад корам эдар табоҳ
برانم شود کارم ایدر تباه
Ба ман барканд шоҳи чинии фусӯс
به من برکند شاه چینی فسوس
Маро беманиш хонду чоплус
مرا بیمنش خواند و چاپلوس
Вагарна кунам гуяд аз бим кард
وگرنه کنم گوید از بیم کرد
Ҳамеи тарсад аз рӯзи нангу набард
همیترسد از روز ننگ و نبرد
Чунин дод дастури посухи бадавӣ
چنین داد دستور پاسخ بدوی
Ки эй шери дили марди прхошҷўӣ
که ای شیردل مردِ پرخاشجوی
Аз эдар туро нанг бошад шудан
از ایدر تو را ننگ باشد شدن
Ба ёрии моҳўӣу боз омадан
به یاریِ ماهوی و بازآمدن
Ба брсоми фармой то бо сипоҳ
به برسام فرمای تا با سپاه
Биорӣ шавад сӯии он размгоҳ
بِیاری شود سوی آن رزمگاه
Ба гуфтори сӯрии шӯии сӯии ҷанг
به گفتار سوری شوی سوی جنگ
Сбксор хонд турои марди санг
سبکسار خواند ترا مرد سنگ
Чунин гуфт бежан ки инаст рой
چنین گفت بیژن که اینست رای
Маро худ наҷунбед бояд зи ҷой
مرا خود نجنبید باید ز جای
Ба брсом фармуд то даҳ ҳазор
به برسام فرمود تا ده هزار
Набарда саворони хнҷргзор
نبردهسواران خنجرگزار
Ба Марви андаруни соз ҷанг оварад
به مرو اندرون ساز جنگ آورد
Магари ганҷи Эрон ба чанг оварад
مگر گنج ایران به چنگ آورد
Сипоҳ аз Бухоро чу парони тзрў
سپاه از بخارا چو پرّان تذرو
Биёмад ба як ҳафта то шаҳри Марв
بیامد به یک هفته تا شهر مرو
Шаби тираи ҳангоми бонги хурӯс
شب تیره هنگام بانگ خروس
Аз он марз бархест овози кӯс
از آن مرز برخاست آواز کوس
Ҷаҳондори зини худ на огоҳ буд
جهاندار زین خود نه آگاه بود
Ки моҳўии суряши бадхоҳ буд
که ماهوی سوریش بدخواه بود
Ба шабгири гоҳи сипедаи дмон
به شبگیر گاه سپیدهدمان
Савории сӯй хусрав омад давон
سواری سوی خسرو آمد دوان
Ки моҳўӣ гуяд ки омад сипоҳ
که ماهوی گوید که آمد سپاه
зи таркон кунун бар чаҳ ройаст шоҳ
ز ترکان کنون بر چه رایست شاه
Сипаҳдор хонасту фағфури чин
سپهدارِ خانست و فغفور چین
Сипоҳаш ҳаме барнатобад замин
سپاهش همی برنتابد زمین
Бар ошуфт ва ҷавшан бапушед шоҳ
برآشفت و جوشن بپوشید شاه
Шуд аз гирди гетии саросари сиёҳ
شد از گرد گیتی سراسر سیاه
Чу неруии пархош таркон бидид
چو نیروی پرخاش ترکان بدید
Бузади дасту теғ аз миён баркашид
بزد دست و تیغ از میان برکشید
Ба пеши сипоҳ андар омад чу пел
به پیش سپاه اندر آمد چو پیل
Замин шуд ба кирдори дарёии нил
زمین شد به کردار دریای نیل
Чу бар лашкари тарк бар ҳамлаи барад
چو بر لشکر ترک بر حمله برد
Пас пушт ӯ дар намонад инчи гирд
پس پشت او در نماند ایچ گُرد
Ҳамаи пушт бар тоҷўри гоштнд
همه پشت بر تاجور گاشتند
Миёни саворонаши бгзоштнд
میان سوارانش بگذاشتند
Чу баргашти моҳўии шоҳи ҷаҳон
چو برگشت ماهوی شاه جهان
Бидонаст найранг ӯ дар ниҳон
بدانست نیرنگ او در نهان
Чунин буд моҳўиро ройу роҳ
چنین بود ماهوی را رای و راه
Ки ӯ монад андари миёни сипоҳ
که او ماند اندر میان سپاه
Шаҳаншоҳ дар ҷанг шуд ношикеб
شهنشاه در جنگ شد ناشکیب
Ҳаме зад ба теғ ва ба пойу ркиб
همیزد به تیغ و به پای و رکیب
Фаровон аз он номдорон бикушт
فراوان از آن نامداران بکشت
Чу бечоратар гашт бинмуд пушт
چو بیچارهتر گشت بنمود پشت
зи таркони басӣ буд дар пушти ӯй
ز ترکان بسی بود در پشت اوی
Яке кобулии теғ дар мушти ӯй
یکی کابلیتیغ در مشت اوی
Ҳамеи тохти ҷӯшон чу аз абри барқ
همیتاخت جوشان چو از ابر برق
Яке Асияи бад бар он оби зарқ
یکی آسیا بُد بر آن آب زرق
Фурӯд омад аз бораи шоҳи ҷаҳон
فرود آمد از باره شاه جهان
зи бадхоҳ дар Асия шуд ниҳон
ز بدخواه در آسیا شد نهان
Саворон бҷстн ниҳоданд рӯй
سواران بجستن نهادند روی
Ҳамаи зарқ азу шуд пар аз гуфт вгўӣ
همه زرق ازو شد پر از گفتوگوی
Азуи бозмонди аспи заррини стом
ازو بازماند اسپ زرین ستام
Ҳамон гурзу шамшери заррини ниёам
همان گرز و شمشیر زریننیام
Бҷстнши таркон хурушон шуданд
بجستنش ترکان خروشان شدند
Аз он борау соз ҷӯшон шуданд
از آن باره و ساز جوشان شدند
Ниҳон гашта дар хонаи Асия
نهان گشته در خانهٔ آسیا
Нишаст аз бар хушки лухтии гё
نشست از بر خشک لختی گیا
Чунинаст расми сарои фиреб
چنین است رسم سرای فریب
Фарозаши баланду нишебаши нишеб
فرازش بلند و نشیبش نشیب
Бдонгаҳ ки бедори бади бахти ӯй
بدانگه که بیدار بُد بخت اوی
Бгрдўн кашидӣ фалаки тахти ӯй
بگردون کشیدی فلک تخت اوی
Кунун осиёбӣ биёмадаш баҳр
کنون آسیابی بیامدش بهر
зи нӯшаши фаровони фузун буд заҳр
ز نوشش فراوان فزون بود زهر
Чаҳ бандии дили андари сарои фусӯс
چه بندی دل اندر سرای فسوس
Ки ҳзмон ба гӯш ояд овози кӯс
که هزمان به گوش آید آواز کوس
Хурӯшӣ барояд ки барбанд рахт
خروشی برآید که بربند رخت
Набинӣ ба ҷузи дахмаи гӯри тахт
نبینی به جز دخمهٔ گور تخت
Даҳони ночридаҳи ду дидаи пуроб
دهان ناچریده دو دیده پرآب
Ҳаме буд то баркашид офтоб
همیبود تا برکشید آفتاب
Кушоди осиёбон дар Асия
گشاد آسیابان در آسیا
Ба пушти андаруни бору лухтии гё
به پشت اندرون بار و لختی گیا
Фурӯмоя эй буд хусрав ба ном
فرومایهای بود خسرو به نام
На тахт ва на ганҷ ва на тоҷ ва на ком
نه تخت و نه گنج و نه تاج و نه کام
Хури хеш зон Асияи сохтӣ
خور خویش زان آسیا ساختی
Ба кории ҷузин худ нпрдохтӣ
به کاری جزین خود نپرداختی
Гӯй дид бар сони сарви баланд
گوی دید بر سانِ سرو بلند
Нишаста барон санг чун мустаманд
نشسته بران سنگ چون مستمند
Яке афсарии хусравӣ бар сараш
یکی افسری خسروی بر سرش
Дирафшони зи дебои чинии буриш
درفشان ز دیبای چینی برش
Ба пайкари яке кафши заррини бпоӣ
به پیکر یکی کفش زرین بپای
зи хўшобу зари остини қабоӣ
ز خوشاب و زر آستین قبای
Нигаҳ кард хусрави бадв хира монад
نگه کرد خسرو بدو خیره ماند
Бидон хирагии ном яздон бихонад
بدان خیرگی نام یزدان بخواند
Бадв гуфт к-эии шоҳи хуршед рӯй
بدو گفت کای شاه خورشیدروی
Барин Асия чун раседӣ ту гӯй
برین آسیا چون رسیدی تو گوی
Чаҳ ҷой нишастат буд Асия
چه جای نشستت بود آسیا
Пар аз гандуму хок ва чанде гё
پر از گندم و خاک و چندی گیا
Чаҳ мардии бад-ӣни фар ва ин брзу чеҳр
چه مردی بدین فرّ و این برز و چهر
Ки чун ту набинад ҳамоно сипеҳр
که چون تو نبیند همانا سپهر
Аз эрониёнам бадв гуфт шоҳ
از ایرانیانم بدو گفت شاه
Ҳазимат гирифтам зи турони сипоҳ
هزیمت گرفتم ز تورانسپاه
Бадви осиёбон ба тшўир гуфт
بدو آسیابان به تشویر گفت
Ки ҷузи танги дастӣ маро нест ҷуфт
که جز تنگدستی مرا نیست جفت
Агар нон кшкинт ояд ба кор
اگر نان کشکینت آید به کار
Варин носазои тараи ҷӯйбор
ورین ناسزا ترّهٔ جویبار
Биорам ҷузин низ чизе ки ҳаст
بیارم جزین نیز چیزی که هست
Хурушон буд мардуми танги даст
خروشان بود مردم تنگدست
Ба се рӯзи шоҳи ҷаҳонро зи разм
به سه روز شاه جهان را ز رزم
Набӯд инч пардозиш хону базм
نبود ایچ پردازش خوان و بزم
Бадв гуфт шоҳи онч дорӣ биор
بدو گفت شاه آنچ داری بیار
Хӯриш низ бо барисам ояд ба кор
خورش نیز با برسم آید به کار
Сабки мард бе мояи чбини ниҳод
سبک مرد بیمایه چُبّین نهاد
Бирав тарау нони кашкин ниҳод
برو ترّه و نان کشکین نهاد
Ббрсм шитобид ва омад ба роҳ
ببرسم شتابید و آمد به راه
Ба ҷое ки буд андарони вожгоаҳ
به جایی که بود اندران واژگاه
Бар меҳтар зарқ шуд бе гузор
برِ مهتر زرق شد بیگذار
Ки барисам кунад зу яке хостор
که برسم کند زو یکی خواستار
Баҳр сӯ фиристод моҳўии кас
بهر سو فرستاد ماهوی کس
зи гетии ҳамеи шоҳро ҷусту бас
ز گیتی همی شاه را جست و بس
Аз он осиёбон бипурсед ма
از آن آسیابان بپرسید مه
Ки барисам крои хоҳӣ эй рӯзбеҳ
که برسم کرا خواهی ای روزبه
Бадв гуфт хусрав ки дар Асия
بدو گفت خسرو که در آسیا
Нишастаст кндоўрӣ бар гё
نشستست کنداوری بر گیا
Ба боло ба кирдори сарви сеӣ
به بالا به کردار سرو سهی
Бадӣдори хуршед бо Фрҳӣ
بدیدار خورشید با فرهی
Ду абрӯи камон ва ду наргиси дижам
دو ابرو کمان و دو نرگس دژم
Даҳани пари зи боди абрувони пари захм
دهن پر ز باد ابروان پر زخم
Ббрсми ҳаме вож хоҳад гирифт
ببرسم همی واژ خواهد گرفت
Сазадгар Бамонеи азу дар шигифт
سزد گر بمانی ازو در شگفت
Яке куҳнаи чбини ниҳодам ба пеш
یکی کهنه چُبّین نهادم به پیش
Бирав нони кашкин сазовори хеш
برو نان کشکین سزاوار خویش
Бадв гуфт меҳтар каз эдар бпўӣ
بدو گفت مهتر کز ایدر بپوی
Чунин ҳам ба моҳўӣ сӯрӣ бигӯӣ
چنین هم به ماهوی سوری بگوی
Набояд ки он бднжоди палид
نباید که آن بدنژاد پلید
Чу ин башнавад гавҳари оради падед
چو این بشنود گوهر آرد پدید
Сабки меҳтар ӯро бамурдӣ супурд
سبک مهتر او را بمردی سپرد
Ҷаҳони дидаро пеши моҳўии барад
جهاندیده را پیش ماهوی برد
Бипурсед моҳўии зини чораи ҷӯй
بپرسید ماهوی زین چارهجوی
Ки барисам крои хостии рости гӯй
که برسم کرا خواستی راست گوی
Чунин дод посухи варои трскор
چنین داد پاسخ ورا ترسکار
Ки ман бор кардам ҳамеи хостор
که من بار کردم همی خواستار
Дар Асияро кушодам ба хашм
در آسیا را گشادم به خشم
Чунон дон ки хуршед дидам ба чашм
چنان دان که خورشید دیدم به چشم
Ду наргис чу нари оҳӯи андари ҳарос
دو نرگس چو نر آهو اندر هراس
Ду дида чу аз шаби гузаштаи се пос
دو دیده چو از شب گذشته سه پاس
Чу хуршед гаштаст зу Асия
چو خورشید گشتست زو آسیا
Хӯриши нони хушк ва нишасташ гё
خورش نان خشک و نشستش گیا
Ҳар онкас ки ӯ фар яздон надид
هر آنکس که او فر یزدان ندید
Азин осиёбон бибояд шунид
ازین آسیابان بباید شنید
Пар аз гавҳари нобсўди афсараш
پر از گوهر نابسود افسرش
зи дебои чинии фурӯзони буриш
ز دیبای چینی فروزان برش
Баҳорӣаст гӯйӣ дар Урдӣбиҳишт
بهاریست گویی در اردیبهشت
Ба болой ӯ сарв деҳқон накишт
به بالای او سرو دهقان نکِشت