Чу моҳўии дилро баровард гирд

چو ماهوی دل را برآورد گِرد

Бидонаст кӯ нест ҷузи яздгирд

بدانست کو نیست جز یزدگرد

Бадв гуфт башитоб зини анҷуман

بدو گفت بشتاب زین انجمن

Ҳам акнӯн ҷудо кун сарашро зи тан

هم اکنون جدا کن سرش را ز تن

Вагарнаи ҳам акнӯн бабрами сарат

وگرنه هم اکنون ببرم سرت

Нмонм касе зинда аз гавҳарат

نمانم کسی زنده از گوهرت

Шуниданд азуи ин сухани меҳтарон

شنیدند ازو این سخن مهتران

Бузургони бедору кндоўрон

بزرگان بیدار و کنداوران

Ҳамаи анҷумани гашти азуи пари зи хашм

همه انجمن گشت ازو پر ز خشم

Забони пари зи гуфтору пуроби чашм

زبان پر ز گفتار و پرآب چشم

Яке мӯбадӣ буд родўии ном

یکی موبدی بود رادوی نام

Ба ҷон ва хирад барниҳодӣ лагом

به جان و خرد برنهادی لگام

Ба моҳўӣ гуфт эй бидонадяши мард

به ماهوی گفت ای بداندیش مرد

Чаро деви чашми туро тира кард

چرا دیو چشم تو را تیره کرد

Чунон дон ки шоҳӣу пайғамбарӣ

چنان دان که شاهی و پیغمبری

Ду гавҳар буд дар як ангуштарӣ

دو گوهر بود در یک انگشتری

Азин ду якеро ҳаме башиканӣ

ازین دو یکی را همی‌بشکنی

Равону хирадро ба пои аФгнӣ

روان و خرد را به پا افگنی

Нигар то чаҳ гӯйӣ бипарҳез азин

نگر تا چه گویی بپرهیز ازین

Машав бадгумон бо ҷаҳони офарин

مشو بدگمان با جهان‌آفرین

Нахустин азу бар ту ояд газанд

نخستین ازو بر تو آید گزند

Ба фарзанди Монии яке киштманд

به فرزند مانی یکی کشتمند

Ки бориш кбст ояду барги хӯн

که بارش کبست آید و برگ خون

Ба зӯдии сари хеши бинии нигун

به زودی سر خویش بینی نگون

Ҳамеи дайн яздон шавад зу табоҳ

همی دین یزدان شود زو تباه

Ҳамон бртў нафрин кунад тоҷу гоҳ

همان برتو نفرین کند تاج و گاه

Бараҳна шавад дар ҷаҳони зишти ту

برهنه شود در جهان زشت تو

Писари бадрӯд бе гумони кишти ту

پسر بدرود بی‌گمان کشت تو

Яке дайни варӣ буд яздони параст

یکی دین‌وری بود یزدان‌پرست

Ки ҳаргизи набардӣ ба бади кори даст

که هرگز نبردی به بد کار دست

Ки ҳурмузади хроди бади ном ӯ

که هرمزد خراد بُد نام او

Бад-ӣни андарун буд ором ӯ

بدین اندرون بود آرام او

Ба моҳўӣ гуфт эй стмгораҳи мард

به ماهوی گفت ای ستمگاره مرد

Чунин аз раҳи поки яздони магарад

چنین از ره پاک‌یزدان مگرد

Ҳамеи тираи байнами дилу ҳуши ту

همی تیره بینم دل و هوش تو

Ҳамеи хори байнам дар оғӯши ту

همی خار بینم در آغوش تو

Тануманд ва бемағз ва ҷон назор

تنومند و بی‌مغز و جان نزار

Ҳамеи дӯди з оташ кунӣ хостор

همی دود ز آتش کنی خواستار

Туро зини ҷаҳони сарзаниши байнами оз

تو را زین جهان سرزنش بینم آز

Ббргштнти гарму ранҷи гудоз

ببرگشتنت گرم و رنج گداز

Кунун зиндагонӣати нохуш буд

کنون زندگانیت ناخوش بود

Чу рафтӣ нишастат дар оташ буд

چو رفتی نشستت در آتش بود

Нишаст ӯу шҳрўӣ бар пой хост

نشست او و شهروی بر پای خاست

Ба моҳўӣ гуфт ин далерӣ чарост

به ماهوی گفت این دلیری چراست

Шаҳаншоҳро корзор омадӣ

شهنشاه را کارزار آمدی

зи хону зи фағфур ёр омадӣ

ز خان و ز فغفور یار آمدی

Азин тухма бекас басӣ ёфтанд

ازین تخمه بی‌کس بسی یافتند

Ки ҳаргизи бкштнши нштоФтнд

که هرگز بکشتنش نشتافتند

Тугар бандае хӯни шоҳони марез

تو گر بنده‌ای خون شاهان مریز

Ки нафрин буд бар ту то растхез

که نفرین بود بر تو تا رستخیز

Бигуфт ин ва бинишаст гирён ба дард

بگفت این و بنشست گریان به درد

Пар аз хӯни дилу мижаи пари оби зард

پر از خون دل و مژه پر آب زرد

Чу бинишаст гирён бишуд мҳрнўш

چو بنشست گریان بشد مهرنوش

Пар аз дард бо нола ва бо хурӯш

پر از درد با ناله و با خروش

Ба моҳўӣ гуфт эй бади бднжод

به ماهوی گفت ای بد بدنژاد

Ки на рои фарҷоми доне на дод

که نه رای فرجام دانی نه داد

зи хӯни каён шарм дорад наҳанг

ز خون کیان شرم دارد نهنگ

Агар кушта бинад надард паланг

اگر کشته بیند ندرّد پلنگ

Аё бтар аз дад ба меҳр ва ба хуй

ایا بتّر از دد به مهر و به خوی

Ҳамеи гоҳ шоҳ оядат орзӯӣ

همی گاه شاه آیدت آرزوی

Чу бар дасти заҳҳоки ҷам кушта шуд

چو بر دست ضحاک جم کشته شد

Чаҳ мояи сипеҳр аз буриш гашта шуд

چه مایه سپهر از برش گشته شد

Чу заҳҳок бигирифт рӯй замин

چو ضحاک بگرفت روی زمین

Падед омад андари ҷаҳони обтин

پدید آمد اندر جهان آبتین

Бзоди оФридўни фаррухи нажод

بزاد آفریدون فرخ نژاد

Ҷаҳонро яке дигар омад ниҳод

جهان را یکی دیگر آمد نهاد

Шунидӣ ки заҳҳоки бидодгар

شنیدی که ضحاک بیدادگر

Чаҳ оварад аз он хештанро ба сар

چه آورد از آن خویشتن را به سر

Бирав сол бигузашт монои ҳазор

برو سال بگذشت مانا هزار

Ба фарҷом кор омадаш хостор

به فرجام کار آمدش خواستار

Ва дигар ки тӯри он сарафрози мард

و دیگر که تور آن سرافراز مرد

Куҷои ози Эрони варо ранҷа кард

کجا آز ایران ورا رنجه کرد

Ҳамон Эраҷи поки дайнро бикушт

همان ایرج پاک‌دین را بکشت

Бирав гардиш осмон шуд дурушт

برو گردش آسمان شد درشت

Манӯчеҳр зон тухма омад падед

منوچهر زان تخمه آمد پدید

Шуд он банди бадро саросари калид

شد آن بند بد را سراسر کلید

Се дигари Сиёвуши зи тухми каён

سه دیگر سیاوش ز تخم کیان

Камари баст беорзӯ дар миён

کمر بست بی‌آرزو در میان

Ба гуфтори грсиўзи афросйоб

به گفتار گرسیوز افراسیاب

Бабрад аз равону хиради шарму об

ببرد از روان و خرد شرم و آب

Ҷаҳондори Кайхусрав аз пушти ӯй

جهاندار کیخسرو از پشت اوی

Биёмад ҷаҳон кард пар гуфту гӯй

بیامد جهان کرد پر گفت‌و‌گوی

Ниёро ба ханҷар ба ду ним кард

نیا را به خنجر به دو نیم کرد

Сари кӣнаи ҷӯёни пар аз бим кард

سر کینه‌جویان پر از بیم کرد

Чаҳоруми сухани кини арҷосп буд

چهارم سخن کین ارجاسپ بود

Ки ризндаҳи хӯни лҳросп буд

که ریزندهٔ خون لهراسپ بود

Чу Исфандиёр андар омад ба ҷанг

چو اسفندیار اندر آمد به جنگ

зи кӣнаи надодаши замонии диранг

ز کینه ندادش زمانی درنگ

Ба панҷуми сухани кини ҳурмузади шоҳ

به پنجم سخن کین هرمزد شاه

Чу парвизро гшн шуд дастгоҳ

چو پرویز را گشن شد دستگاه

Ба бндўӣ ва Густаҳм кард онч кард

به بندوی و گستهم کرد آنچ کرد

Наёсоед ин чархи гардони зи гирд

نیاساید این چرخ گردان ز گرد

Чу дасташ шуд ӯ ҷони эшон бабрад

چو دستش شد او جان ایشان ببرد

Дар кӣнаро хор натавон шимурд

در کینه را خوار نتوان شمرد

Туро зуд ёд ояд ин рӯзгор

تو را زود یاد آید این روزگار

Бипечӣ зи андешаи нобакор

بپیچی ز اندیشهٔ نابکار

Ту зини ҳарчи кории писари бадрӯд

تو زین هرچ کاری پسر بدرود

Замонаи замонӣ ҳаме нағунуд

زمانه زمانی همی‌نغنود

Бипарҳез зини ганҷи ороста

بپرهیز زین گنج آراسته

Вазин мрдрии тоҷ ва ин хоста

وزین مُردری تاج و این خواسته

Ҳаме сар бипечӣ ба фармони дев

همی سر بپیچی به فرمان دیو

Бабрии ҳамеи роҳи гиҳони хдиў

ببرّی همی راه گیهان خدیو

Ба чизе ки бар ту нзибди ҳаме

به چیزی که بر تو نزیبد همی

Ндонӣ ки девати фиребади ҳаме

ندانی که دیوَت فریبد همی

Ба оташи ниҳоли дилатро мсўз

به آتش نهال دلت را مسوز

Макун тираи ин тоҷ гетӣ фурӯз

مکن تیره این تاج گیتی‌فروز

Сипоҳи парогандаро гирд кун

سپاه پراگنده را گرد کن

Вазин сон ки гуфтӣ магардон сухан

وزین سان که گفتی مگردان سخُن

Азидр ба пӯзиш бар шоҳи рӯ

ازیدر به پوزش بر شاه رو

Чу бинии варои бандагии сози нав

چو بینی ورا بندگی ساز نو

Вазони ҷойгаҳи ҷанги лашкари бсич

وزان جایگه جنگ لشکر بسیچ

зи ройу зи пӯзиши мёсои ҳеҷ

ز رای و ز پوزش میاسای هیچ

Казин баданашони ду гетии шӯй

کزین بدنشانِ دو گیتی شوی

Чу гуфтор донандагон нашнавӣ

چو گفتار دانندگان نشنوی

Чу корӣ ки имрӯз боядат кард

چو کاری که امروز بایدت کرد

Ба фардо расад зу бароранд гирд

به فردا رسد زو برآرند گرد

Ҳамеи яздгирди шаҳаншоҳ ро

همی یزدگرد شهنشاه را

Бтар хоҳӣ аз тарки бадхоҳ ро

بتر خواهی از ترک بدخواه را

Ки дар ҷанг шераст бар гоҳи шоҳ

که در جنگ شیرست بر گاه شاه

Дурахшон ба кирдори тобандаи моҳ

درخشان به کردار تابنده ماه

Яке ёдгории зи сосониён

یکی یادگاری ز ساسانیان

Ки чун ӯ набандад камар бар миён

که چون او نبندد کمر بر میان

Падар бар падар доду дониш пазир

پدر بر پدر داد و دانش‌پذیر

зи нӯшин равони шоҳ то Ардашер

ز نوشین‌روان شاه تا اردشیر

Буд Ардашераш ба ҳаштуми падар

بود اردشیرش به هشتم پدر

Ҷаҳондори сосон бо доду фар

جهاندار ساسان با داد و فر

Ки яздонаши тоҷ каён барниҳод

که یزدانش تاج کیان برنهاد

Ҳамаи шаҳриёронаши фаррухи нажод

همه شهریارانش فرخ‌نژاد

Чу ту буд меҳтар ба кишвари басӣ

چو تو بود مهتر به کشور بسی

Накард инчунин рои ҳаргиз касе

نکرد اینچنین رای هرگز کسی

Чу баҳроми чубин ки сесад ҳазор

چو بهرام چوبین که سیصد هزار

Аннандору бргстўонўри савор

عناندار و برگستوانور سوار

Ба як тир ӯ пушти бргоштнд

به یک تیر او پشت برگاشتند

Бадви дашти пайкори бгзоштнд

بدو دشت پیکار بگذاشتند

Чу аз рои шоҳони сараши сайри гашт

چو از رای شاهان سرش سیر گشت

Сари давлати равшанаши зери гашт

سر دولت روشنش زیر گشت

Фроиин ки тахт бузургӣ биҷуст

فرآیین که تخت بزرگی بجست

Набӯдаш сазои дасти бадро бишуст

نبودش سزا دست بد را بشست

Барон гӯна бар кушта шуд зору хор

بران گونه بر کشته شد زار و خوار

Газофа бипардоз зини рӯзгор

گزافه بپرداز زین روزگار

Битарс аз худои ҷаҳони офарин

بترس از خدای جهان آفرین

Ки тахт офаридасту тоҷу нигин

که تخت آفریدست و تاج و نگین

Тани хеш бар хира расво макун

تن خویش بر خیره رسوا مکن

Ки бар ту сари оранди зуди ин сухан

که بر تو سر آرند زود این سخُن

Ҳар онкас ки бо ту нагӯяд дуруст

هر آنکس که با تو نگوید درست

Чунон дон ки ӯ душмани ҷони тест

چنان دان که او دشمن جان تست

Ту беморӣ акнӯн ва мо чун пизишк

تو بیماری اکنون و ما چون پزشک

Пизишки хурушон ба хунини сиришк

پزشک خروشان به خونین سرشک

Ту аз бандаи бандагони камтарӣ

تو از بندهٔ بندگان کمتری

Ба андеша дил макун меҳтарӣ

به اندیشهٔ دل مکن مهتری

Ҳамеи кӣна бо пок яздон наҳй

همی کینه با پاک یزدان نهی

зи роҳи хиради ҷӯии тахти маӣ

ز راه خرد جوی تخت مهی

Шубони зодаро дили пар аз тахт буд

شبان‌زاده را دل پر از تخت بود

Варои панди он мӯбадони сахт буд

ورا پند آن موبدان سخت بود

Чунин буд то буд ва ин тоза нест

چنین بود تا بود و این تازه نیست

Ки кори замона бар андоза нест

که کار زمانه بر اندازه نیست

Якеро برارد ба чархи баланд

یکی را برآرد به چرخ بلند

Якеро кунад хору зору нижанд

یکی را کند خوار و زار و نژند

На пайванд бо он на бо инаши кин

نه پیوند با آن نه با اینش کین

Ки донист рози ҷаҳони офарин

که دانست راز جهان‌آفرین

Ҳамаи мӯбадон то ҷаҳон шуд сиёҳ

همه موبدان تا جهان شد سیاه

Бар ойин хуршед бинишаст моҳ

بر آیین خورشید بنشست ماه

Бигуфтанд зини гӯна бо кӣнаи ҷӯй

بگفتند زین گونه با کینه‌جوی

Набад сӯии як мӯӣ зон гуфт вгўӣ

نبُد سوی یک موی زان گفت‌وگوی

Чу шаб тира шуд гуфт бо мӯбадон

چو شب تیره شد گفت با موبدان

Шуморо бибояд шуд эй бхрдон

شما را بباید شد ای بخردان

Ман имшаби бгрдонми ин бо писар

من امشب بگردانم این با پسر

з ҳар гӯнае дониши орми бабр

ز هر گونه‌ای دانش آرم ببر

з лашгар бихонем донандаи бист

ز لشگر بخوانیم داننده بیست

Бидон то бад-ӣн бар набояд гирист

بدان تا بدین بر نباید گریست

Бирафтанд донандагон аз буриш

برفتند دانندگان از برش

Биёмад яке мӯбад аз лашкараш

بیامد یکی موبد از لشکرش

Чу бинишаст моҳўӣ бо расатон

چو بنشست ماهوی با راستان

Чаҳ байнед гуфт андарин достон

چه بینید گفت اندرین داستان

Агар зинда монад тани яздгирд

اگر زنده ماند تن یزدگرد

з ҳар сӯ бирав лашкар оянд гирд

ز هر سو برو لشکر آیند گرد

Бараҳна шуд ин рози ман дар ҷаҳон

برهنه شد این راز من در جهان

Шуниданд яксар киону маон

شنیدند یکسر کهان و مهان

Бияёд маро аз бадаши ҷон ба сар

بیاید مرا از بدش جان به سر

На тан монад эдар на бум ва на бар

نه تن ماند ایدر نه بوم و نه بر

Чунин дод посухи хирадманди мард

چنین داد پاسخ خردمند مرد

Ки ин худ нахустин набоист кард

که این خود نخستین نبایست کرد

Агар шоҳ Эрон шавад душманат

اگر شاه ایران شود دشمنت

Азу бад расад бегумон бар танат

ازو بد رسد بی‌گمان بر تنت

Вагар хӯн ӯро бирезӣ бадаст

و گر خون او را بریزی بدست

Ки кини хоҳ ӯ дар ҷаҳон эзадаст

که کین‌خواه او در جهان ایزدست

Чап ва рост ранҷасту андӯҳу дард

چپ و راست رنجست و اندوه و درد

Нигаҳ кун кунун то чаҳ боядат кард

نگه کن کنون تا چه بایدت کرد

Писар гуфт к-эии боби фархундаи рой

پسر گفت کای باب فرخنده‌رای

Чу душман кунӣ зу бипардоз ҷой

چو دشمن کنی زو بپرداز جای

Сипоҳ ояд ӯро зи мо чину чин

سپاه آید او را ز ما چین و چین

Ба мо бар шавад танг рӯй замин

به ما بر شود تنگ روی زمین

Ту инро чунин хрдкории мадон

تو این را چنین خردکاری مدان

Чу чира шудӣ ком мардон барон

چو چیره شدی کام مردان بران

Гар аз доман ӯ дирафшӣ кунанд

گر از دامن او درفشی کنند

Туро бо сипоҳ аз бунаи бркннд

تو را با سپاه از بنه برکنند