Чу бишунид моҳўии бидодгар

چو بشنید ماهوی بیدادگر

Суханҳо куҷо гуфт ӯро писар

سخن‌ها کجا گفت او را پسر

Чунин гуфт бо осиёбон ки хез

چنین گفت با آسیابان که خیز

Саворони бабри хӯн душман бирез

سواران ببر خون دشمن بریز

Чу бишунид аз ӯ осиёбони сухан

چو بشنید از او آسیابان سخُن

На сар дид аз он кори пайдо на бен

نه سر دید از آن کار پیدا نه بن

Шабонгоҳи нирони хурдоди моҳ

شبانگاه نیران خرداد ماه

Сӯй Асия рафт наздики шоҳ

سوی آسیا رفت نزدیک شاه

зи даргоҳи моҳўӣ чун шуд бурун

ز درگاه ماهوی چون شد برون

Ду дидаи пар аз об , дили пари зи хӯн

دو دیده پر از آب، دل پر ز خون

Саворон фиристод моҳўии зуд

سواران فرستاد ماهوی زود

Пас осиёбон ба кирдори дӯд

پس آسیابان به کردار دود

Бифармуд то тоҷ ва он гӯшвор

بفرمود تا تاج و آن گوشوار

Ҳамон меҳр ва он ҷомаи шоҳи вор

همان مهر و آن جامهٔ شاه‌وار

Набояд ки як сари пар аз хӯн кунанд

نباید که یک‌سر پر از خون کنند

зи тани ҷомаи шоҳ берун кунанд

ز تن جامهٔ شاه بیرون کنند

Бишуд осиёбони ду дидаи пуроб

بشد آسیابان دو دیده پرآب

Ба зардии ду рухсора чун офтоб

به زردی دو رخساره چون آفتاب

Ҳаме гуфт к-эии равшани кирдигор

همی گفت کای روشن کردگار

Туе бартар аз гардиши рӯзгор

تویی برتر از گردش روزگار

Ту зини нописандидаи фармон ӯ

تو زین ناپسندیده فرمان او

Ҳам акнӯн бипечон тану ҷон ӯ

هم اکنون بپیچان تن و جان او

Бар шоҳ шуд дили пар аз шарму бок

برِ شاه شد دل پر از شرم و باک

Рухонаши пуроб ва даҳонаш чу хок

رخانش پرآب و دهانش چو خاک

Ба наздики танг андар омад ба ҳуш

به نزدیک تنگ اندر آمد به هوش

Чунон чун касе роз гуяд ба гӯш

چنان چون کسی راز گوید به گوش

Яке дашна зад бар тиҳӣгоҳи шоҳ

یکی دشنه زد بر تهیگاه شاه

Раҳо шуд ба захми андар аз шоҳи оҳ

رها شد به زخم اندر از شاه آه

Ба хок андар омад сару афсараш

به خاک اندر آمد سر و افسرش

Ҳамон нони кашкин ба пеши андараш

همان نان کشکین به پیش اندرش

Агар роҳ ёбад касе зини ҷаҳон

اگر راه یابد کسی زین جهان

Ббошд , надорад хирад дар ниҳон

بباشد، ندارد خرد در نهان

зи парварда сайр ояд ин ҳафт гирд

ز پرورده سیر آید این هفت گرد

Шавад кушта бар бе гунаҳи яздгирд

شود کشته بر بی‌گنه یزدگرد

Бар ин гӯна бар тоҷдорӣ бамурд

بر این گونه بر تاجداری بمرد

Ки аз лашкар ӯ савории набард

که از لشکر او سواری نبرد

Хирад нест бо гирди гардони сипеҳр

خرد نیست با گرد گردان سپهر

На пайдо буд ранҷу хашмаши зи меҳр

نه پیدا بود رنج و خشمش ز مهر

Ҳамон ба ки гетӣ набинӣ ба чашм

همان به که گیتی نبینی به چشم

Надории зи кирдор ӯ меҳру хашм

نداری ز کردار او مهر و خشم

Саворони моҳўии шӯридаи бахт

سواران ماهوی شوریده‌بخت

Бидиданд кони хусравонеи дарахт

بدیدند کآن خسروانی درخت

зи тахту з овардга орамид

ز تخت و ز آوردگه آرمید

Бишуд ҳар касе рӯй ӯро бидид

بشد هر کسی روی او را بدید

Кушоданд банди қабои бунафш

گشادند بند قبای بنفش

Ҳамон афсару тавқу зарринаи кафш

همان افسر و طوق و زرّینه‌کفش

Фгндаҳи тани шоҳи Эрон ба хок

فگنده تن شاه ایران به خاک

Пар аз хӯну паҳлу ба шамшери чок

پر از خون و پهلو به شمشیر چاک

зи пеши шаҳаншоҳи бархестанд

ز پیش شهنشاه برخاستند

Забонро ба нафрин биёростанд

زبان را به نفرین بیاراستند

Ки моҳўиро боди тан ҳамчунин

که ماهوی را باد تن همچنین

Пар аз хӯни Фгндаҳ ба рӯй замин

پر از خون فگنده به روی زمین

Ба наздики моҳўии рафтанди зуд

به نزدیک ماهوی رفتند زود

Абои ёрау гавҳари нобсўд

ابا یاره و گوهر نابسود

Ба моҳўӣ гуфтанд кони шаҳриёр

به ماهوی گفتند کآن شهریار

Бар омад зи ором ва аз корзор

بر آمد ز آرام و از کارزار

Бифармуд кӯро ба ҳангоми хоб

بفرمود کو را به هنگام خواب

Аз он Асияи аФгннди андари об

از آن آسیا افگنند اندر آب

Бишуд тези бдмҳри ду пешкор

بشد تیز بدمهر دو پیشکار

Кашиданд пурхӯни тани шаҳриёр

کشیدند پرخون تن شهریار

Куҷои арҷи он кушта нашнохтанд

کجا ارج آن کشته نشناختند

Ба гирдоби зарқ андар андохтанд

به گرداب زرق اندر انداختند

Чу шаб рӯз шуд мардум омад падед

چو شب روز شد مردم آمد پدید

Ду марди гиронмоя онҷо расед

دو مرد گرانمایه آنجا رسید

Аз он сӯгворони парҳезгор

از آن سوگواران پرهیزگار

Биёмад яке бар лаби ҷӯйбор

بیامد یکی بر لب جویبار

Тан ӯ бараҳна бидид андари об

تن او برهنه بدید اندر آب

Бшўрид ва омад ҳам андари шитоб

بشورید و آمد هم اندر شتاب

Чунин то дар хона роҳиб расед

چنین تا در خانه راهب رسید

Бидон сӯгворон бигуфт он чаҳ дид

بدان سوگواران بگفت آن چه دید

Ки шоҳи замона ба ғарқ андараст

که شاه زمانه به غرق اندرست

Бараҳна ба гирдоб зарқ андараст

برهنه به گرداب زرق اندرست

Бирафтанд зон сӯгворони басӣ

برفتند زان سوگواران بسی

Скўбоу рҳбони з ҳар дар касе

سُکوبا و رهبان ز هر در کسی

Хурӯшӣ бар омад зи роҳиб ба дард

خروشی بر آمد ز راهب به درد

Ки эй тоҷўри шоҳи озодамард

که ای تاجور شاه آزادمرد

Чунин гуфт роҳиб ки ин кас надид

چنین گفت راهب که این کس ندید

На пеш аз Масеҳи ин сухан кас шунид

نه پیش از مسیح این سخن کس شنید

Ки бар шаҳриёрӣ занад банда Эй

که بر شهریاری زند بنده‌ای

Яке бднжодӣ ва афганда Эй

یکی بدنژادی و افگنده‌ای

Бпрўрд то бар таниш бад расад

بپرورد تا بر تنش بد رسد

Аз ин баҳри моҳўӣ нафрин сазад

از این بهر ماهوی نفرین سزد

Дареғи он сару тоҷу болои ту

دریغ آن سر و تاج و بالای تو

Дареғи он дилу донишу рои ту

دریغ آن دل و دانش و رای تو

Дареғи он сари тухмаи Ардашер

دریغ آن سر تخمهٔ اردشیر

Дареғи ин ҷавону савори ҳажир

دریغ این جوان و سوار هژیر

Тануманд будӣ хирад бо равон

تنومند بودی خرد با روان

Ббрдии хабари зин ба нӯшин равон

ببردی خبر زین به نوشین‌روان

Ки дар Асияи моҳ рӯй ту ро

که در آسیا ماه‌روی تو را

Ҷаҳондор ва дияем ҷӯии ту ро

جهاندار و دیهیم‌جوی تو را

Ба дашна ҷигаргоҳ бшикофтанд

به دشنه جگرگاه بشکافتند

Бараҳна ба об андар андохтанд

برهنه به آب اندر انداختند

Скўбо аз он сӯгворони чаҳор

سکوبا از آن سوگواران چهار

Бараҳна шуданд андарони ҷӯйбор

برهنه شدند اندران جویبار

Кушодаи тани шаҳриёри ҷавон

گشاده تن شهریار جوان

Набера ӣ ҷаҳондори нӯшин равон

نبیره‌ی جهاندار نوشین‌روان

Ба хушкӣ кашиданд зон обгир

به خشکی کشیدند زان آبگیر

Басӣ мӯя карданд бурноу пер

بسی مویه کردند برنا و پیر

Ба боғи андаруни дахма Эй сохтанд

به باغ اندرون دخمه‌ای ساختند

Сарашро ба абр андар афрохтанд

سرش را به ابر اندر افراختند

Сари захми он дашна карданд хушк

سر زخم آن دشنه کردند خشک

Ба дбқ ва ба қӣр ва ба кофуру машк

به دبق و به قیر و به کافور و مشک

Бёростндш ба дебои зард

بیاراستندش به دیبای زرد

Қсби зеру дастии зибри ложвард

قصب زیر و دستی زبر لاژورد

Майу машку кофур ва чанде гулоб

می و مشک و کافور و چندی گلاب

Скўбои биндўд бар ҷои хоб

سکوبا بیندود بر جای خواب

Чаҳ гуфт он гиронмояи деҳқони Марв

چه گفت آن گرانمایه دهقان مرو

Ки бнҳФти болои он зодсрў

که بنهفت بالای آن زادسرو

Ки бахшиши зи кӯшиш буд дар ниҳон

که بخشش ز کوشش بود در نهان

Ки хушнӯд берун шавад зини ҷаҳон

که خشنود بیرون شود زین جهان

Дигар гуфт агар чанд хандон буд

دگر گفت اگر چند خندان بود

Чунон дон ки аз дардмандон буд

چنان دان که از دردمندان بود

Ки аз чархи гардони пазиради фиреб

که از چرخ گردان پذیرد فریب

Ки ӯро намояди фарозу нишеб

که او را نماید فراز و نشیب

Дигар гуфт конро ту доно махон

دگر گفت کآن را تو دانا مخوان

Ки танро пурситад на роҳи равон

که تن را پرستد نه راه روان

Ҳаме хоста ҷӯяду номи бад

همی خواسته جوید و نام بد

Битарсад рӯонаши зи фарҷоми бад

بترسد روانش ز فرجام بد

Дигар гуфт агар шоҳи лабро бибаст

دگر گفت اگر شاه لب را ببست

Набинад ҳамеи тоҷ ва тахт нишаст

نبیند همی تاج و تخت نشست

На меҳру парастандаи боргоҳ

نه مهر و پرستندهٔ بارگاه

На афсар на кишвар на тоҷу кулоҳ

نه افسر نه کشور نه تاج و کلاه

Дигар гуфт каз хуби гуфтори ӯй

دگر گفت کز خوب گفتار اوی

Ситоиш надорам сазовори ӯй

ستایش ندارم سزاوار اوی

Ҳамеи сарви кишт ӯ ба боғи биҳишт

همی سرو کشت او به باغ بهشت

Бибинад рӯонаши дарахтӣ ки кишт

ببیند روانش درختی که کشت

Дигар гуфт яздони равонати бабрад

دگر گفت یزدان روانت ببرد

Танатро бад-ӣни сӯгворони супурд

تنت را بدین سوگواران سپرد

Равони туро сӯдманди ин буд

روان تو را سودمند این بود

Тани бдкншро газанди ин буд

تن بدکنش را گزند این بود

Кунун дар биҳиштаст бозори шоҳ

کنون در بهشت است بازار شاه

Ба дӯзах кунад ҷони бадхоҳи роҳ

به دوزخ کند جان بدخواه راه

Дигар гуфт к-эии шоҳи дониш пазир

دگر گفت کای شاه دانش‌پذیر

Ки бо шаҳриёрӣ ва бо Ардашер

که با شهریاری و با اردشیر

Дурудии ҳамон бар ки киштӣ ба боғ

درودی همان بر که کشتی به باغ

Дирафшон шуд он хусравонеи чароғ

درفشان شد آن خسروانی چراغ

Дигар гуфт к-эии шаҳриёри ҷавон

دگر گفت کای شهریار جوان

Бихуфтӣу бедор будат равон

بخفتی و بیدار بودت روان

Лабати хомашу ҷон ба чандини гила

لبت خامش و جان به چندین گله

Бирафт ва танат монад эдар яла

برفت و تنت ماند ایدر یله

Ту бекорӣу ҷон ба кор андар аст

تو بیکاری و جان به کار اندر است

Тани бадсиголат ба бор андар аст

تن بدسگالت به بار اندر است

Бигӯед равонгар забон баста шуд

بگوید روان گر زبان بسته شد

Биёсуд ҷонгар танат хаста шуд

بیاسود جان گر تنت خسته شد

Агар дасти бекори гашт аз Аннан

اگر دست بیکار گشت از عنان

Равонат ба чанги андари оради синон

روانت به چنگ اندر آرد سنان

Дигар гуфт к-эии номбурдори нав

دگر گفت کای نامبردار نو

Ту рафтӣ ва кирдор шуд пеши рӯ

تو رفتی و کردار شد پیش رو

Туро дар биҳиштаст тахти ин бас аст

تو را در بهشت است تخت این بس است

Замини балои баҳри дигар кас аст

زمین بلا بهر دیگر کس است

Дигар гуфт кони кас ки ӯ чун ту кишт

دگر گفت کآن کس که او چون تو کُشت

Бибинад кунун рӯзгори дурушт

ببیند کنون روزگار درشت

Сақф гуфт мо бандагон туем

سُقُف گفت ما بندگان تویم

Ниёйиш кун пок ҷон туем

نیایش‌کن پاک‌جان تویم

Ки ин дахмаи пари лолаи боғи ту бод

که این دخمه پر لاله باغ تو باد

Кафани дашти шодӣу роғи ту бод

کفن دشت شادی و راغ تو باد

Бигуфтанд ва тобут бардоштанд

بگفتند و تابوت برداشتند

зи ҳомӯни сӯии дахмаи бгзоштнд

ز هامون سوی دخمه بگذاشتند

Бар он хўобгаҳ рафт нокоми шоҳ

بر آن خوابگه رفت ناکام شاه

Сар омад бар ӯ ранҷу тахту кулоҳ

سر آمد بر او رنج و تخت و کلاه