Ва манеҳам : сарири маърифат ,у тоҷи аҳли мъомлт , башари бен алҳорси алҳоФӣ , разии аллоҳи анҳу

و منهم: سریر معرفت، و تاج اهل معاملت، بشر بن الحارث الحافی، رضی اللّه عنه

Андари муҷоҳидати шаънӣ кабӣр дошту андари мъомлти ҳаззии тамом . Суҳбати Фзили ибни ъёзи дарёфта буду мурӣди холи худ буд , алии бен хшрм . Ба илми усӯлу фурӯъи олам буд .

اندر مجاهدت شأنی کبیر داشت و اندر معاملت حظّی تمام. صحبت فضیل ابن عیاض دریافته بود و مرید خال خود بود، علی بن خَشْرَم. به علم اصول و فروع عالم بود.

Ва ибтидои ваии он буд ки рӯзӣ маст меомад . Андари миёни роҳи коғзпораҳ Эй ёфт . Мари онро ба таъзим барграфт , бар он набишта дид ки : « бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим . » онро муаттар кард ва ба ҷое пок биниҳод . Он шаби мари худованд - таъолӣ -ро ба хоб дид ки вайро гуфт : « таййибати исмии Фбъзтии лأтибни асмки фии алднёу алохраҳ . Номи маро хушбӯӣ гардонидӣ , ба иззати ман ки номи туро хушбӯии гардонам дар дунёу охират , то каси ном ту нашунӯд ало ки роҳатӣ ба ҷон вай ояд . »

و ابتدای وی آن بود که روزی مست می‌آمد. اندر میان راه کاغذپاره‌ای یافت. مر آن را به تعظیم برگرفت، بر آن نبشته دید که: «بسم اللّه الرّحمن الرّحیم.» آن را معطّر کرد و به جایی پاک بنهاد. آن شب مر خداوند -تعالی- را به خواب دید که وی را گفت: «طیَّبْتَ اسْمي فبعزّتي لأُطَیّبَنَّ اسمَکَ في الدّنیا و الآخرة. نام مرا خوشبوی گردانیدی، به عزّت من که نام تو را خوشبوی گردانم در دنیا و آخرت، تا کس نام تو نشنود الّا که راحتی به جان وی آید.»

Онгоҳ тавба карду тариқи зуҳд бар даст гирифт ва аз шиддати ғалабаи андари мшоҳдти ҳақ - таъолӣ - ҳеҷ чизи андар пой накард . Аз ваии иллати он бпрсиднд . Гуфт : « замини бисот вайаст , ва ман раво надорам ки бисоти ваии сипараму миёни пои ману замини восита Эй бошад . »

آنگاه توبه کرد و طریق زهد بر دست گرفت و از شدّت غلبه اندر مشاهدت حق -تعالی- هیچ چیز اندر پای نکرد. از وی علّت آن بپرسیدند. گفت: «زمین بساط وی است، و من روا ندارم که بساط وی سپرم و میان پای من و زمین واسطه‌ای باشد.»

Ва ин аз ғароиби муомилот вайаст . Андари ҷамъи ҳиммати вай ба ҳақ , пойафзор ҳиҷоб вай омад .

و این از غرایب معاملات وی است. اندر جمع همّت وی به حق، پای افزار حجاب وی آمد.

Ва аз вай меояд ки гуфт : « ман أроди أни икўни ъзизои фии алднёи шриФои фии алохраҳ , Флиҷтнби слосо : лоисأли أҳдои ҳоҷау лоизкри أҳдои бсўءу лои иҳби أҳдои إлии таома . Ҳарки хоҳад ки андари дунё азиз бошаду андари охирати шариф , гӯ аз се чиз бипарҳез : аз махлуқон ҳоҷат махоҳу касро бад магӯӣ ва ба меҳмонии каси Марв . »

و از وی می‌آید که گفت: «مَن أرادَ أَن یکونَ عزیزاً في الدّنیا شریفاً في الآخرة، فلْیَجْتَنِبْ ثلاثاً: لایسألْ أحداً حاجةً و لایذکُرْ أحداً بسوءٍ و لا یحبْ أحداً إلی طعامه. هرکه خواهد که اندر دنیا عزیز باشد و اندر آخرت شریف، گو از سه چیز بپرهیز: از مخلوقان حاجت مخواه و کس را بد مگوی و به مهمانی کس مرو.»

Аммо ҳар ки ба худованд - таъолӣ - роҳ донад , аз халқ ҳоҷат нахоҳад ; ки ҳоҷат ба халқи далел бемаърифатӣ буд ; ки агар ба қозии алҳоҷоти ъолмстӣ , аз чун хештанӣ ҳоҷат нахоҳадӣ . « إстғосаҳи алмхлўқи кأстғосаҳи алмсҷўни إлии алмсҷўн . »

امّا هر که به خداوند -تعالی- راه داند، از خلق حاجت نخواهد؛ که حاجت به خلق دلیل بی معرفتی بود؛ که اگر به قاضی الحاجات عالمستی، از چون خویشتنی حاجت نخواهدی. «إستغاثةُ المخلوقِ کأستغاثةِ المَسْجونِ إلی المَسْجونِ.»

Ва аммо ҳар ки касеро бад гуяд , он тасарруфаст ки андари ҳукми худоӣ - таъолӣ - мекунад ; аз он чаҳ он касу феъли ваии офарӣда худоӣаст , - ъзу ҷл - . Офарӣдаи вайро бар ки рад мекунӣ ва он ки феълро айб кунад , фоилро карда бошад ? ба ҷузи он ки вай фармӯдааст ки : « куффорро бар мувофиқати ман зм кунед . »

و امّا هر که کسی را بد گوید، آن تصرّف است که اندر حکم خدای -تعالی- می‌کند؛ از آن‌چه آن کس و فعل وی آفریدهٔ خدای است، -عزَّ و جلَّ-. آفریدهٔ وی را بر که رد می‌کنی و آن که فعل را عیب کند، فاعل را کرده باشد؟ به‌جز آن که وی فرموده است که: «کفّار را بر موافقت من ذم کنید.»

Аммо он чаҳ гуфт аз нон халқ бипарҳезед ; ки розиқ худоӣаст - ҷли ҷалола - агар махлуқиро сабаби рӯзӣ ту гирданд ӯро мубин ва бидон ки рӯзӣ туаст ки худоӣ - таъолӣ - ба ту расонид , на аз он вай , ва агар ӯ пиндорад ки аз он вайаст ва бидон бар ту миннат наад , вайро иҷобат макун ; ки андари рӯзии касро бар кас миннат нест албата ; аз онкӣ ба наздики аҳли суннату ҷамоат , рӯзӣ ғизост ва ба наздики мӯътазила , малик . Ва халқро ба ағзияи худои пурвирд , на махлуқ ,у муҷози ин қавлро ваҷҳе дигараст . Ва аллоҳи أълм .

اما آن‌چه گفت از نان خلق بپرهیزید؛ که رازق خدای است -جلّ جلاله- اگر مخلوقی را سبب روزی تو گرداند او را مبین و بدان که روزی توست که خدای -تعالی- به تو رسانید، نه از آن وی، و اگر او پندارد که از آن وی است و بدان بر تو منّت نهد، وی را اجابت مکن؛ که اندر روزی کس را بر کس منّت نیست البتّه؛ از آنکه به نزدیک اهل سنّت و جماعت، روزی غذاست و به نزدیک معتزله، ملک. و خلق را به اغذیه خدای پرورد، نه مخلوق، و مَجاز این قول را وجهی دیگر است. و اللّه أعلم.