Ва манеҳам : шайхи машойихи андари тариқату эмоми аъиммаи андари шариъат , Абулқосими алҷниди ибни мҳмдбни алҷниди алқўорирӣ , разии аллоҳи анҳу

و منهم: شیخ مشایخ اندر طریقت و امام ائمه اندر شریعت، ابوالقاسم الجنید ابن محمدبن الجنید القواریری، رضی اللّه عنه

Мақбули аҳли зоҳиру арбоби улқулуб буд . Ва андари фунуни илми комил , ва дар усӯлу фурӯъу муомилоти муфтӣу эмоми асҳоби Абусавр буд . Вайро каломи олӣу аҳвол комиласт ; то ҷумлаи аҳли тариқат бар имомати вай муттафиқанд ва ҳеҷ муддаӣу мутасаррифиро дар ваии маҷоли эътироз ва эъроз нест .

مقبول اهل ظاهر و ارباب القلوب بود. و اندر فنون علم کامل، و در اصول و فروع و معاملات مفتی و امام اصحاب ابوثور بود. وی را کلام عالی و احوال کامل است؛ تا جملهٔ اهل طریقت بر امامت وی متفق‌اند و هیچ مدعی و متصرفی را در وی مجال اعتراض و اعراض نیست.

Хоҳарзодаи сиррии сиқтӣ буду мурӣди вай буд . Рӯзӣ аз сиррӣ пурседанд ки : « ҳеҷ мурӣдро дараҷаи баландтар аз пер бошад ? » гуфт : « балӣ , бурҳони ин зоҳираст . Ҷунайдро дараҷаи фавқи дараҷа манаст . » разии аллоҳи ънҳмо .

خواهرزادهٔ سری سقطی بود و مرید وی بود. روزی از سری پرسیدند که: «هیچ مرید را درجه بلندتر از پیر باشد؟» گفت: «بلی، برهان این ظاهر است. جنید را درجه فوق درجهٔ من است.» رضی اللّه عنهما.

Ва ин қавл аз он пери бузургвори тавозуъ буд ва он чаҳ гуфт ба басират гуфт . Аммо касеро ба фавқи худ дидор набошад ; ки дидор ба таҳт таъаллуқ гираду қавли ваии далел возеҳаст ки бидид ҷунайдро андари фавқи мартабати худ , чун дид агарчӣ фавқ дид таҳт бошад .

و این قول از آن پیر بزرگوار تواضع بود و آن‌چه گفت به بصیرت گفت. اما کسی را به فوق خود دیدار نباشد؛ که دیدار به تحت تعلق گیرد و قول وی دلیل واضح است که بدید جنید را اندر فوق مرتبت خود، چون دید اگرچه فوق دید تحت باشد.

Ва машҳураст ки андари ҳоли ҳаёти сиррӣ , мурӣдони мари ҷунайдро гуфтанд ки : « шайхи моро суханӣ гуяд то дилҳои моро роҳатӣ бошад . » вай иҷобат накард ва гуфт : « то шайхи ман барҷоӣаст , ман сухан нагӯям . » то шабии хуфта буд , пайғамбарро алайҳи ассалом ба хоб дид ки гуфт : « ё ҷунайд , халқро сухани гӯй ; ки сухани ту сабаби роҳати дилҳои халқасту худованди таъолии каломи туро сабаби наҷоти олимӣ гардонидааст . » чун бедор шуд андари дилаш сӯрат гирифт ки : « дарҷати ман аз сиррии андари гузашт ; ки маро аз расӯли салавоти аллоҳи алайҳи амр даъват омад . » чун бомдод буд , сиррии мурӣдиро бФрстод ки : « чун ҷунайди салом намоз бидиҳад варо бигӯӣ ки : ба гуфтори мурӣдони мари эшонро сухан нагуфтӣу шафоати машойихи Бағдод рад кардӣ ва ман пайғом фиристодам ҳам сухан нагуфтӣ акнӯн пайғамбари алайҳ ассалом фармуд , фармони вайро ҷобт кун . »

و مشهور است که اندر حال حیات سری، مریدان مر جنید را گفتند که: «شیخ ما را سخنی گوید تا دلهای ما را راحتی باشد.» وی اجابت نکرد و گفت: «تا شیخ من برجای است، من سخن نگویم.» تا شبی خفته بود، پیغمبر را علیه السّلام به خواب دید که گفت: «یا جنید، خلق را سخن گوی؛ که سخن تو سبب راحت دلهای خلق است و خداوند تعالی کلام تو را سبب نجات عالمی گردانیده است.» چون بیدار شد اندر دلش صورت گرفت که: «درجت من از سری اندر گذشت؛ که مرا از رسول صلوات اللّه علیه امر دعوت آمد.» چون بامداد بود، سری مریدی را بفرستاد که: «چون جنید سلام نماز بدهد ورا بگوی که: به گفتار مریدان مر ایشان را سخن نگفتی و شفاعت مشایخ بغداد رد کردی و من پیغام فرستادم هم سخن نگفتی اکنون پیغمبر علیه السّلام فرمود، فرمان وی را جابت کن.»

Ҷунайд гуфт , разии аллоҳи анҳуам : « он пиндошт аз сар ман бирафт , ва донистам ки сиррии андари ҳамаи аҳволи мушаррафи зоҳиру ботин манаст вдрҷаҳи ваии фавқи дарҷат манаст ; ки вай бар асрори ман мушаррафаст ва ман аз рӯзгори ваии бихбр . » ба наздики ваии омадам ва истиғфор кардам , ва аз ваии пурсидам ки : « ту чаҳ донистӣ ки ман пайғамбарро алайҳи ассалом дар хўобдидм ? » гуфт : « ман худовандро таъолии втқдс ба хоб дидам ки гуфт : ман расӯлро алайҳ ассалом фиристодам то ҷунайдро бигӯед ки : панд ва ъзт кун мари халқро то муроди аҳли Бағдод аз вай ҳосил шавад . »

جنید گفت، رضی اللّه عنهم: «آن پنداشت از سر من برفت، و دانستم که سری اندر همه احوال مشرف ظاهر و باطن من است ودرجهٔ وی فوق درجت من است؛ که وی بر اسرار من مشرف است و من از روزگار وی بیخبر.» به نزدیک وی آمدم و استغفار کردم، و از وی پرسیدم که: «تو چه دانستی که من پیغمبر را علیه السّلام در خوابدیدم؟» گفت: «من خداوند را تعالی وتقدس به خواب دیدم که گفت: من رسول را علیه السّلام فرستادم تا جنید را بگوید که: پند و عِظَت کن مر خلق را تا مراد اهل بغداد از وی حاصل شود.»

Ва андари ин ҳикояти далел возеҳаст ки перон ба ҳар ҳол ки бошанд мушаррафи ҳол мурӣдон бошанд .

و اندر این حکایت دلیل واضح است که پیران به هر حال که باشند مشرف حال مریدان باشند.

Ва вайро каломи олӣу румуз латифаст .

و وی را کلام عالی و رموز لطیف است.

Аз вай меояд разии аллоҳи анҳу ки гуфт : « каломи алأнбёءи ббأи ани алҳзўру каломи алсдиқини إшораҳи ани алмшоҳдот . » сухани анбёء хабар бошад аз ҳузуру каломи садиқони ишорат аз мушоҳидот . Сиҳҳати хабар аз назар буд ва аз он мушоҳидот аз фикру хабари ҷуз аз айн натавон доду ишорати ҷуз ба айн набошад . Пас камолу ниҳояти садиқони ибтидои рӯзгори анбиё буду фарқии возеҳи миён валеу набӣу тафзили анбиё бар авлиё . Ба хилофи ду гуруҳ аз млоҳдаҳ ки анбиёро андари фазл мؤхр гӯйанду авлиёро мақдам .

از وی می‌آید رضی اللّه عنه که گفت: «کلامُ الْأنبیاءِ بَبَأٌ عَنِ الْحُضورِ و کَلامُ الصِّدّیقینَ إشارَةٌ عَنِ المشاهَداتِ.» سخن انبیاء خبر باشد از حضور و کلام صدیقان اشارت از مشاهدات. صحت خبر از نظر بود و از آنِ مشاهدات از فکر و خبر جز از عین نتوان داد و اشارت جز به عین نباشد. پس کمال و نهایت صدیقان ابتدای روزگار انبیا بود و فرقی واضح میان ولی و نبی و تفضیل انبیا بر اولیا. به خلاف دو گروه از ملاحده که انبیا را اندر فضل مؤخر گویند و اولیا را مقدم.

Ва аз вай майед ки гуфт : вақте орзӯи хостам ки Иблисро алайҳи аллънаҳи бубинам . Рӯзӣ бар дар масҷид устода будам , перӣ омад аз ду рӯй ба ман оварда . Чун варо бидидам ваҳшатии андари дилам асар кард . Чун ба наздик ман омад , гуфтам : « ту кистӣ эй пер , ки чашмами тоқат рӯй ту намедорад аз ваҳшат ,у дили тоқати андеша ту намедорад аз ҳайбат ? » гуфт : « ман онам ки туро орзӯӣ рӯй манаст . » гуфтам : « ё малъун , чаҳ чизи туро аз саҷда кардани боздошти мари одамро ? » гуфт : « ё ҷунайд , туро чаҳ сӯрати бандад ки ман ғайри вайро саҷда кунам ? » ҷунайд гуфт : « ман мутаҳайир шудам андари сухани вай . Ба серум Нидо омад : « қул ?лаи кизбат , луи канти ъбдои лмои харҷати أмраҳ ва наҳйа . Фсмъи алндоءи ман қалбӣ , Фсоҳу қол : أҳрқтнии биллоҳ , вғоб . Бигӯ ё ҷунайди мар ӯро ки : дурӯғ май гӯйӣ ; ки агар ту банда будӣ , аз амри вай берун наомадӣ ва ба наяш тақарруб накардӣ . Ваии он Нидо аз сар ман бишунид бонгии бикрад ва гуфт : бсухтӣ марои биллоҳ ё ҷунайд ва нопидо шуд . »

و از وی می‌اید که گفت: وقتی آرزو خواستم که ابلیس را علیه اللّعنه ببینم. روزی بر در مسجد استاده بودم، پیری آمد از دو روی به من آورده. چون ورا بدیدم وحشتی اندر دلم اثر کرد. چون به نزدیک من آمد، گفتم: «تو کیستی ای پیر، که چشمم طاقت روی تو نمی‌دارد از وحشت، و دل طاقت اندیشهٔ تو نمی‌دارد از هیبت؟» گفت: «من آنم که تو را آرزوی روی من است.» گفتم: «یا ملعون، چه چیز تو را از سجده کردن بازداشت مر آدم را؟» گفت: «یا جنید،تو را چه صورت بندد که من غیر وی را سجده کنم؟» جنید گفت: «من متحیر شدم اندر سخن وی. به سرم ندا آمد: «قُلْ لَهُ کَذبْتَ، لو کُنْتَ عبداً لما خَرَجْتَ أمْرِهِ و نَهْیِه.فَسَمِعَ النِّداءَ مِنْ قَلبی، فَصاحَ و قالَ: أَحْرَقْتَنی باللّهِ، وَغابَ. بگو یا جنید مر او را که: دروغ می‌گویی؛ که اگر تو بنده بودی، از امر وی بیرون نیامدی و به نهیش تقرب نکردی. وی آن ندا از سر من بشنید بانگی بکرد و گفت: بسوختی مرا باللّه یا جنید و ناپیدا شد.»

Ва андари ин ҳикояти далели ҳифзу исмат вайаст ; аз он чаҳ худованди таъолии авлиёии худро андари ҳамаи аҳвол аз кидҳои шайтон нигоҳ дорад .

و اندر این حکایت دلیل حفظ و عصمت وی است؛ از آن‌چه خداوند تعالی اولیای خود را اندر همه احوال از کیدهای شیطان نگاه دارد.

Ва аз ваии мурӣдиро ранҷӣ ба дил омаду пиндошт ки магар ба дараҷае расидааст , эъроз кард . Рӯзӣ биёмад ки вайро тҷрбтӣ кунад . Вай ба ҳукми ашрофи он мурод вай медид аз вай саволӣ кард . Ҷунайд гуфт : « ҷавоби иборатии хоҳӣ ё маънавӣ » гуфто : « ҳар ду . » гуфт : « агар иборатии хоҳӣ , агар худро таҷриба карда будӣ ба таҷриба кардан ман муҳтоҷ нагаштӣ ва ин ҷо ба таҷриба наомадӣ ва агар маънавии хоҳӣ аз вилоятат маъзул кардам . » андари ҳоли ин мурӣдро рӯй сиёҳ шуд ва бонг барграфт ки : « роҳати яқин аз дилам гум шуд . » ба истиғфор машғӯл шуду даст аз фузулии бдошт . Онгоҳи ҷунайди вайро гуфт : « ту надонистае ки авлиёии худованди таъолӣ волён асроранд , ту тоқати захми эшон надорӣ ? » нафасӣ биравӣ фиканд вай ба сари мурод худ бозрасед ва аз тасарруф кардани андари машойихи рҳмҳми аллоҳ тавба кард . Валлоҳи аълам .

و از وی مریدی را رنجی به دل آمد و پنداشت که مگر به درجه‌ای رسیده است، اعراض کرد. روزی بیامد که وی را تجربتی کند. وی به حکم اشراف آن مراد وی می‌دید از وی سؤالی کرد. جنید گفت: «جواب عبارتی خواهی یا معنوی» گفتا: «هر دو.» گفت: «اگر عبارتی خواهی، اگر خود را تجربه کرده بودی به تجربه کردن من محتاج نگشتی و این‌جا به تجربه نیامدی و اگر معنوی خواهی از ولایتت معزول کردم.» اندر حال این مرید را روی سیاه شد و بانگ برگرفت که: «راحت یقین از دلم گم شد.» به استغفار مشغول شد و دست از فضولی بداشت. آنگاه جنید وی را گفت: «تو ندانسته‌ای که اولیای خداوند تعالی والیان اسرارند، تو طاقت زخم ایشان نداری؟» نَفَسی بروی فکند وی به سر مراد خود بازرسید و از تصرف کردن اندر مشایخ رحمهم اللّه توبه کرد.واللّه اعلم.