Вмнҳм : шоҳи аҳли тасаввуф ,у барӣ аз офати такаллуф , Абулҳасани аҳмдбни Муҳамади алнўрӣ , разии аллоҳи анҳу

ومنهم: شاه اهل تصوّف، و بری از آفت تکلف، ابوالحسن احمدبن محمد النوری، رضی اللّه عنه

Аҳсани алмъомлот буд , ва абин алклмоту азрФи алмҷоҳдот буду вайро мазҳабӣ махсӯсаст андари тасаввуф ва гуруҳеанд аз мутасаввифа ки эшонро нурӣ хонанд ки иқтидоу тавалло бадв кунанд .

احسن المعاملات بود، و ابین الکلمات و اظرف المجاهدات بود و وی را مذهبی مخصوص است اندر تصوّف و گروهی‌اند از متصوّفه که ایشان را نوری خوانند که اقتدا و تولا بدو کنند.

Ва ҷумлаи мутасаввифаи дувоздаҳ гуруҳанд , ва аз он ду мардӯдонанд ва даҳ аз он мақбуланд . Он чаҳ мақбуланд : яке муҳосибёнанд , вдигр қасорёнанду сдигр тиФўрёнанду чаҳорум ҷунайдёнанд ,у панҷум нурёнанду шашум саҳлёнанду ҳафтум ҳакимёнанду ҳаштум харрозӣонанду нуҳум хафифёнанду даҳум сайёрёнанд . Ва ин ҷумла аз муҳаққиқонанду аҳли суннату ҷамоат . Аммо он ду гуруҳ ки мардӯдонанд : яке ҳлмонёнанд ки ба ҳулӯлу имтизоҷ мансӯбанду солимёну мшиъаҳи бадишон мутаъаллиқанд дигар ҳаллоҷёнанд ки ба тарки шариъат ва илҳод мардӯданду абоҳтёну Форсёни бадишон мутаъаллиқанду андари ин китоби бобии андари фарқи фарқ эшон биораму ихтилофи он даҳ гуруҳу хилофи он ду гуруҳро баён кунам то фоида тамом шавад , ани шоءи аллоҳ , таъолӣ .

و جملهٔ متصوّفه دوازده گروه‌اند، و از آن دو مردودان‌اند و ده از آن مقبول‌اند. آن‌چه مقبول‌اند: یکی محاسبیان‌اند، ودیگر قصاریان‌اند و سدیگر طیفوریان‌اند و چهارم جنیدیان‌اند، و پنجم نوریان‌اند و ششم سَهلیان‌اند و هفتم حکیمیان‌اند و هشتم خرّازیان‌اند و نهم خفیفیان‌اند و دهم سیّاریان‌اند. و این جمله از محققان‌اند و اهل سنت و جماعت. اما آن دو گروه که مردودان‌اند: یکی حُلمانیان‌اند که به حلول و امتزاج منسوب‌اند و سالمیان و مشیعه بدیشان متعلق‌اند دیگر حلاجیان‌اند که به ترک شریعت و الحاد مردودند و اباحتیان و فارِسیان بدیشان متعلق‌اند و اندر این کتاب بابی اندر فَرق فِرَق ایشان بیارم و اختلاف آن ده گروه و خلاف آن دو گروه را بیان کنم تا فایده تمام شود، ان شاء اللّه، تعالی.

Аммо тариқи ваии сутӯда буд андари тарки мдоҳнту рафъи мсомҳту давоми муҷоҳидат . Аз вай меояд ки ба наздики ҷунайд андар омад , вайро дид масдар нишаста . Гуфт : « ё абоолқосм , ғшштҳми Фсдрўк , внсҳтҳми Фрмўнии болҳҷораҳ . » ҳақ бар эшон бпўшидӣ то масдарат карданд ва ман мари эшонро насиҳат кардам ба сангами бронднд ; аз он чаҳ мдоҳнтро бо ҳўӣ мувофиқат бошаду насиҳатро мухолифату одамии душмани он буд ки мухолифи ҳавои вай буду дӯсти он ки мувофиқи ҳавои вай буд .

اما طریق وی ستوده بود اندر ترک مداهنت و رفع مسامحت و دوام مجاهدت. از وی می‌آید که به نزدیک جنید اندر آمد، وی را دید مصدر نشسته. گفت: «یا اباالقاسم، غَشَشْتَهُم فَصَدَّرُوکَ، وَنَصَحْتُهم فَرَمُونی بِالحجارةِ.» حق بر ایشان بپوشیدی تا مصدرت کردند و من مر ایشان را نصیحت کردم به سنگم براندند؛ از آن‌چه مداهنت را با هوی موافقت باشد و نصیحت را مخالفت و آدمی دشمن آن بود که مخالف هوای وی بود و دوست آن که موافق هوای وی بود.

Ва Абулҳасани нурии рафиқи ҷунайд буду мурӣди сиррӣ . Ва бисёр аз машойихро дида буду суҳбати эшон дарёфтау аҳмдбни абии алҳўориро ёфта буд . Вайро андари тариқи тасаввуфи ашорот латифасту ақоўили ҷамилу андари фунуни илми он нкти олӣ .

و ابوالحسن نوری رفیق جنید بود و مرید سری. و بسیار از مشایخ را دیده بود و صحبت ایشان دریافته و احمدبن ابی الحواری را یافته بود. وی را اندر طریق تصوّف اشارات لطیف است و اقاویل جمیل و اندر فنون علم آن نُکَت عالی.

Аз вай меояд ки гуфт : « алҷмъи болҳқи тафриқаи ани ғайра ,у алтФрқаҳи ани ғайраи ҷамъ ба . » ҷамъ ба ҳақ , тафриқа бошад аз ғайри вайу тафриқа аз ғайри вай , ҷамъ бошад бадв ; яъне ҳаркиро ҳиммат ба ҳақи таъолӣ муҷтамаъ бошад аз ғайри вай мФтрқаст ва ҳар ки аз ғайри вай мФтрқаст бадв муҷтамаъаст . Пас ҷамъи ҳиммат ба ҳақи таъолӣ ҷудоӣ бошад аз андешаи махлуқот . Чун аз мкўноти эъроз дуруст шуд ба ҳақи иқбол дуруст шуд ва чун ба ҳақи иқбол дуруст шуд аз халқи эъроз дуруст шуд ; ки « зидони лоиҷтмъон . »

از وی می‌آید که گفت: «الجَمْعُ بِالحقِّ تَفْرِقَةٌ عَنْ غَیْرِه، و التَّفْرِقَةُ عَن غَیْرِه جمعٌ به.» جمع به حق، تفرقه باشد از غیر وی و تفرقه از غیر وی، جمع باشد بدو؛ یعنی هرکه را همت به حق تعالی مجتمع باشد از غیر وی مفترق است و هر که از غیر وی مفترق است بدو مجتمع است. پس جمع همت به حق تعالی جدایی باشد از اندیشهٔ مخلوقات. چون از مکوَّنات اعراض درست شد به حق اقبال درست شد و چون به حق اقبال درست شد از خلق اعراض درست شد؛ که «ضِدّانِ لایَجْتَمِعانِ.»

Ва андар ҳикоётаст ки вақте ваии се шбонрўз мехурӯшед андари хона , бар як ҷои устода . Ҷунайдро бигуфтанд . Бархест ва ба наздик вай шуд ва гуфт : « ё Абулҳасан , агар доне ки бо ваии хурӯш суд дорад то ман низ дар хурӯшидан оем ва агар доне ки ризо ба , таслим кун то дилат хуррам шавад . » нурӣ аз хурӯши бози устод ва гуфт : « некӯи мълмо ки туе , ё абоолқосми моро ! »

و اندر حکایات است که وقتی وی سه شبانروز می‌خروشید اندر خانه، بر یک جای استاده. جنید را بگفتند. برخاست و به نزدیک وی شد و گفت: «یا ابوالحسن، اگر دانی که با وی خروش سود دارد تا من نیز در خروشیدن آیم و اگر دانی که رضا بهْ، تسلیم کن تا دلت خرم شود.» نوری از خروش باز استاد و گفت: «نیکو معلما که تویی، یا اباالقاسم ما را!»

Ва аз вай меояд ки гуфт : « أъзи алأшёءи фии змоннои шиӣон : олами иъмли бълмаҳ ,у орифи интқи ани ҳақиқата . » азизтарини чизҳо дар замонаи мо ду чизаст : яке олимӣ ки ба илми худ кор кунаду дигари орифӣ ки азҳқиқти ҳоли худ сухан гуяд ; яъне андари ин замонаи илму маърифат ҳар ду азизаст ; аз он чаҳ илм бе амали худ илм набошаду маърифат бе ҳақиқати маърифат на ва он пери ин сухан аз замонаи худ нишон додаасту андари ҳамаи авқоти худ ин азиз бӯдааст , имрӯзи худ азизтараст ва ҳар ки ба талаби оламу ориф машғӯл гардад рӯзгораш мушавваш гардаду наёбад . Ба худ машғӯл бояд шуд то ҳамаи олам олам бинад ва аз худ ба худованд руҷӯъ кунад то ҳамаи олам ориф бинад ; аз он чаҳ оламу ориф азиз бошаду азизи дшўорёб буд . Чизе ки идроки вуҷӯди он душвор буд , талаб кардан он зойеъ кардан умр бошад . Илму маърифат аз худ талаб бояд карду амалу ҳақиқат аз худ дархост .

و از وی می‌آید که گفت: «أعَزُّ الأشْیاءِ فی زَمانِنا شَیْئانِ: عالِمٌ یَعْمَلُ بِعِلْمِهِ، و عارفٌ یَنْطِقُ عَن حَقیقَتِه.» عزیزترین چیزها در زمانهٔ ما دو چیز است: یکی عالمی که به علم خود کار کند و دیگر عارفی که ازحقیقت حال خود سخن گوید؛ یعنی اندر این زمانه علم و معرفت هر دو عزیز است؛ از آن‌چه علم بی عمل خود علم نباشد و معرفت بی حقیقت معرفت نه و آن پیر این سخن از زمانهٔ خود نشان داده است و اندر همه اوقات خود این عزیز بوده است، امروز خود عزیزتر است و هر که به طلب عالم و عارف مشغول گردد روزگارش مشوش گردد و نیابد. به خود مشغول باید شد تا همه عالم عالِم بیند و از خود به خداوند رجوع کند تا همه عالم عارف بیند؛ از آن‌چه عالم و عارف عزیز باشد و عزیز دشواریاب بود. چیزی که ادراک وجود آن دشوار بود، طلب کردن آن ضایع کردن عمر باشد. علم و معرفت از خود طلب باید کرد و عمل و حقیقت از خود درخواست.

Аз вай меояд разии аллоҳи анҳу ки гуфт : « ман ақли алأшёءи биллоҳи Фрҷўъаҳи фии кули шийъи إлии аллоҳ . » ҳаркии чизҳоро ба худованд таъолӣ донад ва аз он ваии шиносад , андари ҳамаи чизҳо руҷӯъаш ба вай бошад на ба чизҳо ; аз он чаҳ иқомати малику малик ба молик буд . Пас истироҳати андари руяти мкўн буд на андари руяти кун ; аз он чаҳ агар ашёро иллат афъол донад пайваста ранҷур бошад , ва ба ҳар чизеи руҷӯъ кардани варо ширк бошад . Чун ашёро асбоб феъл донад , сабаб ба худ қоим набӯд ; ки ба мусаббиби қоим буд чун руҷӯъ ба мусаббиб алосбоб кунад аз шуғл наҷот ёбад .

از وی می‌آید رضی اللّه عنه که گفت: «مَنْ عَقَلَ الأشیاءَ بِاللّهِ فَرُجُوعُه فی کلِّ شیءٍ إلَی اللّه.» هرکه چیزها را به خداوند تعالی داند و از آنِ وی شناسد، اندر همه چیزها رجوعش به وی باشد نه به چیزها؛ از آن‌چه اقامت مُلک و مِلک به مالک بود. پس استراحت اندر رؤیت مُکوِّن بود نه اندر رؤیت کون؛ از آن‌چه اگر اشیا را علت افعال داند پیوسته رنجور باشد، و به هر چیزی رجوع کردن ورا شرک باشد. چون اشیا را اسباب فعل داند، سبب به خود قایم نبود؛ که به مسبب قایم بود چون رجوع به مسبّب الاسباب کند از شغل نجات یابد.