Иттифоқ кардаанд машойихи ин тариқау ҷумлаи аҳли суннату ҷамоат бар он ки : « раво бошад феълии ноқизи одат , монанди муъҷизау каромат пайдо ояд бар дасти кофарӣ ки асбоби шабаҳат аз зуҳӯри он мунқатиъ бошаду касро андари кизби вай шак намонаду зуҳӯри он феъл бар кизби вай нотиқ бошад ва ин чунон буд ки фиръавни чаҳорсад сол умр ёфт ки андари он миёни вайро беморӣ набӯду об аз пас вай ба болои бршдӣ ва чун боистодии оби боситодӣ ва чун бирафтӣ об бирафтӣ , ва ҳамчунин ъломот . Ҳеҷ оқилро шабаҳат науфтод ; ки вай дар даъвии худои козибу кофар буд ; аз он ки музтаранд уқало ки худованди таъолии муҷассам ва мураккаб нест ва агар аз ин афъол бисёр бар вай падедор омадӣ оқилро бар кизби даъвии ваии шбҳтии нмондӣ ва он чаҳ аз шаддоди соҳиби Ирам ва аз намруди ривояти оранди ҳам аз ин ҷинс , ҳам бар ин қиёс мекун .

اتفاق کرده‌اند مشایخ این طریقه و جملهٔ اهل سنت و جماعت بر آن که: «روا باشد فعلی ناقض عادت، مانند معجزه و کرامت پیدا آید بر دست کافری که اسباب شبهت از ظهور آن منقطع باشد و کس را اندر کذب وی شک نماند و ظهور آن فعل بر کذب وی ناطق باشد و این چنان بود که فرعون چهارصد سال عمر یافت که اندر آن میان وی را بیماری نبود و آب از پسِ وی به بالا برشدی و چون بایستادی آب باستادی و چون برفتی آب برفتی، و همچنین علامات. هیچ عاقل را شبهت نیفتاد؛ که وی در دعوی خدایی کاذب و کافر بود؛ از آن که مضطرند عقلا که خداوند تعالی مجسم و مرکب نیست و اگر از این افعال بسیار بر وی پدیدار آمدی عاقل را بر کذب دعوی وی شبهتی نماندی و آن‌چه از شداد صاحب ارم و از نمرود روایت آرند هم از این جنس، هم بر این قیاس می‌کن.

Ва монанди ин мухбири содиқи моро хабар дод ки : андари охируззамони даҷол берун ояду даъвӣ худоӣ кунад ва ду кӯҳ , яке бар рост ва яке бар чапи вай , меравад . Ин ки бар рост буд ҷойгоҳи Наим буд ва он ки бар чап буд ҷойгоҳи азобу уқубат буд . Халқро ба худ даъват кунад , он ки бадви негроади вайро уқубат кунад . Худованди таъолӣ ба сабаби залолати ваии мари халқро мемеронад ва зинда мегирданду андари олами амри мутлақ густаронида бошад . Агар ба ҷои он сад чандон аз афъоли ноқизи одат бар вай падедор ояд , оқилро андари он ҳеҷ шабаҳат науфтад ; ки оқилро ба зарурати маълум буд ки худованди таъолӣ бар хар нанишинаду мутағаййир ва мтлўн набошад ва инро ҳукм астдроҷ бошад .

و مانند این مُخبر صادق ما را خبر داد که: اندر آخرالزّمان دجّال بیرون آید و دعوی خدایی کند و دو کوه، یکی بر راست و یکی بر چپ وی، می‌رود. این که بر راست بود جایگاه نعیم بود و آن که بر چپ بود جایگاه عذاب و عقوبت بود. خلق را به خود دعوت کند، آن که بدو نگرود وی را عقوبت کند. خداوند تعالی به سبب ضلالت وی مر خلق را می‌میراند و زنده می‌گرداند و اندر عالم امر مطلق گسترانیده باشد. اگر به جای آن صد چندان از افعال ناقض عادت بر وی پدیدار آید، عاقل را اندر آن هیچ شبهت نیفتد؛ که عاقل را به‌ضرورت معلوم بود که خداوند تعالی بر خر ننشیند و متغیر و متلون نباشد و این را حکم استدراج باشد.

Ва низ раво бошад ки бар дасти муддаии рисолатӣ ки козиб буд , феълӣ падедор ояд ноқизи одат ; ки он далели кизб вай бошад , чунон ки бар дасти содиқи аломати сидқ вай бошад . Аммо раво набошад ки феълӣ падедор ояд ки андари он касеро шбҳтӣ уфтад ; ки чун исботи шабаҳат ҷоиз бошад , содиқро аз козиб боз натавон шинохту онгоҳ толиб надонад киро тасдиқ мебояд кард ва киро такзиб . Онгоҳи ҳукми набувват ба куллият ботил шавад .

و نیز روا باشد که بر دست مدعی رسالتی که کاذب بود، فعلی پدیدار آید ناقض عادت؛ که آن دلیل کذب وی باشد، چنان‌که بر دست صادق علامت صدق وی باشد. اما روا نباشد که فعلی پدیدار آید که اندر آن کسی را شبهتی افتد؛ که چون اثبات شبهت جایز باشد، صادق را از کاذب باز نتوان شناخت و آنگاه طالب نداند که را تصدیق می‌باید کرد و که را تکذیب. آنگاه حکم نبوت به کلیت باطل شود.

Ва раво бошад ки бар дасти муддаии вилояти чизе аз ҷинси каромат падедор ояд ки ваии андари дайн дуруст бошад , агарчӣ мъомлотш хуб набошад ; аз он ки бидон сидқи расӯл исбот мекунаду фазли ҳақ мезоҳир кунад , на нисбати он феъл ба ҳавлу қувва худ мекунад ва он ки андари асли имони ростгӯӣ буд бе бурҳони андари ҳамаи аҳвол ба эътиқоди андари вилояти ростгӯӣ буд ба бурҳон ; зончаҳ дар васфи эътиқоди вай ба эътиқод вале бошад агарчӣ аъмоли мувофиқ эътиқод набошад даъвии вилоят аз ваии тарки муомилот , мунофот накунад ; чунон ки даъвии имон ва ба ҳақиқати каромату вилоят аз мавоҳиб ҳақаст на аз макосиби банда . Пас касби мари ҳақиқати ҳидоятро иллат нагардад .

و روا باشد که بر دست مدعی ولایت چیزی از جنس کرامت پدیدار آید که وی اندر دین درست باشد، اگرچه معاملاتش خوب نباشد؛ از آن که بدان صدق رسول اثبات می‌کند و فضل حق می ظاهر کند، نه نسبت آن فعل به حول و قوهٔ خود می‌کند و آن که اندر اصل ایمان راستگوی بود بی برهان اندر همه احوال به اعتقاد اندر ولایت راستگوی بود به برهان؛ زانچه در وصف اعتقاد وی به اعتقاد ولی باشد اگرچه اعمال موافق اعتقاد نباشد دعوی ولایت از وی ترک معاملات، منافات نکند؛ چنان‌که دعوی ایمان و به‌حقیقت کرامت و ولایت از مواهب حق است نه از مکاسب بنده. پس کسب مر حقیقت هدایت را علت نگردد.

Ва пеш аз ин гуфтаем ки авлиё маъсӯм набошанд ; ки исмати мари эшонро шарт набӯдааст ; аммо маҳфӯз бошанд аз офатӣ ки вуҷӯди он нафии вилоят иқтизо кунаду нафии вилояти науз биллоҳанд радат бастааст на андари маъсият ва ин мазҳаби Муҳамади ибн алӣаст ва аз он ҷунайду Абулҳасани нурӣу ҳориси муҳосибӣу ҷузи эшон аз аҳли ҳақоиқ , раҳмаи аллоҳи алайҳим .

و پیش از این گفته‌ایم که اولیا معصوم نباشند؛ که عصمت مر ایشان را شرط نبوده است؛ اما محفوظ باشند از آفتی که وجود آن نفی ولایت اقتضا کند و نفی ولایت نعوذ باللّه‌اند رِدَّت بسته است نه اندر معصیت و این مذهب محمد ابن علی است و از آنِ جنید و ابوالحسن نوری و حارث محاسبی و جز ایشان از اهل حقایق، رحمة اللّه علیهم.

Аммо аҳли мъомлт чун саҳли бен Абдуллоҳу Абусулаймони доронеу ҳмдўни қасору ҷузи эшонро рҳмҳми аллоҳи мазҳаб онаст ки шарти вилоят бар мудовимат тоъатаст . Чун кабӣра бар дил вале гузар кунад , вай аз вилоят маъзул шаваду пеш аз ин гуфтем ки ба иҷмоъи уммати банда ба кабӣра аз имон берун наёяд ,у вилоятӣ аз вилоятии аввалӣ тар нест . Чун вилояти маърифат ки асли ҳамаи кароматҳост ба маъсият зоил нашавад , маҳол бошад ки он чаҳ камтар аз онаст андари шарафу каромат , зоил шавад .

اما اهل معاملت چون سهل بن عبداللّه و ابوسلیمان دارانی و حمدون قصار و جز ایشان را رحمهم اللّه مذهب آن است که شرط ولایت بر مداومت طاعت است. چون کبیره بر دل ولی گذر کند، وی از ولایت معزول شود و پیش از این گفتیم که به اجماع امت بنده به کبیره از ایمان بیرون نیاید، و ولایتی از ولایتی اولی‌تر نیست. چون ولایت معرفت که اصل همهٔ کرامت‌هاست به معصیت زایل نشود، محال باشد که آن‌چه کمتر از آن است اندر شرف و کرامت، زایل شود.

Ва ин ихтилофи андари миёни машойихи дароз шудааст . Ин ҷои муроди ман исботи он ҷумла нест ; аммо муҳимтарин чизҳо андари маърифати ин боб онаст ки бадоне ба илми яқинӣ ки ин каромат бар вале андар чаҳ ҳол зоҳир шавад , андари ҳоли сҳў ё дар ҳоли скру андари ғалаба ва ё тамкин ?у шарҳи сҳўу скри андари зикри мазҳаби Абуязиди раҳмаи аллоҳи алайҳ ба тамомӣ биоварадаам .

و این اختلاف اندر میان مشایخ دراز شده است. این‌جا مراد من اثبات آن جمله نیست؛ اما مهمترین چیزها اندر معرفت این باب آن است که بدانی به علم یقینی که این کرامت بر ولی اندر چه حال ظاهر شود، اندر حال صَحْو یا در حال سُکْر و اندر غلبه و یا تمکین؟ و شرح صَحْو و سُکْر اندر ذکر مذهب ابویزید رحمة اللّه علیه به‌تمامی بیاورده‌ام.

Абуязиду зии алнўни алмсрӣу мҳмдбни хафифу ҳусайни бен Мансуру яҳёи ибни маози разии аллоҳи анҳуаму ҷамоатӣ бар онанд ки изҳори каромат бар вале ба ҷузи андари ҳоли скр вай набошад , ва он чаҳ андари ҳол сҳў бошад он мӯъҷизи анбиё буд ва ин фарқӣ возеҳаст миёни мӯъҷизу каромоти андари мазҳаби эшон ; ки изҳори каромот бар вале андари скр вай бошад ; ки вай мағлуб бошаду пурвой даъвӣ надораду изҳори мӯъҷиз бар набии андари ҳоли сҳў вай бошад ; ки вай тҳдӣ кунаду халқро ба муъориза он хонду соҳиби мӯъҷизи мухайяр буд миёни ду тарафи ҳукм : яке изҳори ваии он ҷо ки хоҳаду дигари китмони он . Ва бози авлиёро ин набошад ; зеро ки гоҳе буд ки эшон бихоҳанд ва набошад , ва гоҳе ки нахоҳанду ббошд ; аз он чаҳ вале доъӣ набошад то ҳолаш ба бақои авсофи мансӯб буд ; ки вай мактум бошаду ҳолаш ба фанои сифати мавсул буд . Пас яке соҳиби шаръ буду дигари соҳиби стар . Пас бояд то каромати ҷуз дар ҳоли ғайбату даҳшат зоҳир нагардад ,у ҷумлаи тасарруфи вай ба тасарруф ҳақ бошад ва он ки вақти ваии ин буд ҷумлаи нутқаш ба таълӣф ҳақ бошад ; аз он чаҳ сиҳҳати сифати башарият ё лоҳиро буд ва ё соҳиро ва ё мутлақи илоҳиро . Пас анбиёи лоҳӣ ва соҳӣ набошанд ва ба ҷузи анбиё мутлақан илоҳӣ набошанд . Монад ин ҷои тараддудӣу тлўнӣ бидӯни таҳқиқӣу тамкинӣ , то ба иқомати ҳоли башарият бо худ бошанд маҳҷӯб бошанд , ва чун мкошФ шаванд мадҳуш ва мутаҳайир гирданд андари ҳақиқати алтофи ҳақ .

ابویزید و ذی النون المصری و محمدبن خفیف و حسین بن منصور و یحیی ابن مُعاذ رضی اللّه عنهم و جماعتی بر آنند که اظهار کرامت بر ولی به‌جز اندر حال سُکْر وی نباشد، و آن‌چه اندر حال صَحْو باشد آن معجز انبیا بود و این فرقی واضح است میان معجز و کرامات اندر مذهب ایشان؛ که اظهار کرامات بر ولی اندر سُکْر وی باشد؛ که وی مغلوب باشد و پروای دعوی ندارد و اظهار معجز بر نبی اندر حال صَحْو وی باشد؛ که وی تحدی کند و خلق را به معارضهٔ آن خواند و صاحب معجز مخیر بود میان دو طرف حکم: یکی اظهار وی آن‌جا که خواهد و دیگر کتمان آن. و باز اولیا را این نباشد؛ زیرا که گاهی بود که ایشان بخواهند و نباشد، و گاهی که نخواهند و بباشد؛ از آن‌چه ولی داعی نباشد تا حالش به بقای اوصاف منسوب بود؛ که وی مکتوم باشد و حالش به فنای صفت موصول بود. پس یکی صاحب شرع بود و دیگر صاحب ستر. پس باید تا کرامت جز در حال غیبت و دهشت ظاهر نگردد، و جملهٔ تصرف وی به تصرف حق باشد و آن که وقت وی این بود جملهٔ نطقش به تألیف حق باشد؛ از آن‌چه صحت صفت بشریت یا لاهی را بود و یا ساهی را و یا مطلق الهی را. پس انبیا لاهی و ساهی نباشند و به‌جز انبیا مطلقا الهی نباشند. ماند این‌جا ترددی و تلونی بدون تحقیقی و تمکینی، تا به اقامت حال بشریت با خود باشند محجوب باشند، و چون مکاشف شوند مدهوش و متحیر گردند اندر حقیقت الطاف حق.

Ва изҳори каромати ҷузи андари ҳоли кашф дуруст наёяд ки он дараҷа қурб бошад вон вақте буд ки ҳаҷару зҳб ба наздики дилаши яксон буд ва ба ҳеҷ ҳол аз одамӣ ба ҷузи анбиёро ин ҳол сифат нагардад алои андари вай орият бошад ва он ба ҷузи ҳолат скр набошад ; чунон ки ҳорисаи як рӯз аз дунё гусаста шуду андари дунё ба уқбои мкошФ гашт гуфт , разии аллоҳи анҳу : « ъзФти нафасии ани алднёи Фостўти ъндии ҳаҷарҳоу зҳбҳоу Фзтҳоу мдрҳо . » рӯзи дигари вайро диданд бар хрмобнӣ корӣ мекард . Гуфтанд : « чаҳ мекунӣ ё ҳориса ? » гуфто : « талаби қӯтӣ ки аз он чора нест . » пас он соъати чунон буд ва ин соъати чунин .

و اظهار کرامت جز اندر حال کشف درست نیاید که آن درجهٔ قرب باشد وآن وقتی بود که حَجَر و ذهب به نزدیک دلش یکسان بود و به هیچ حال از آدمی به‌جز انبیا را این حال صفت نگردد الا اندر وی عاریت باشد و آن به‌جز حالت سُکْر نباشد؛ چنان‌که حارثه یک روز از دنیا گسسته شد و اندر دنیا به عقبی مکاشف گشت گفت، رضی اللّه عنه: «عَزَفتُ نفسی عَنِ الدُّنیا فاسْتَوَتْ عِندی حَجَرُها و ذَهَبُها و فِضَّتُها و مَدَرُها.» روز دیگر وی را دیدند بر خرمابنی کاری می‌کرد. گفتند: «چه می‌کنی یا حارثه؟» گفتا: «طلب قوتی که از آن چاره نیست.» پس آن ساعت چنان بود و این ساعت چنین.

Пас мақоми сҳўи авлиёи дараҷаи авом буду мақоми скршони дараҷаи анбиё . Ҳаргоҳ ки ба худ бозоинди худро яке аз оҳод мардумон донанд ва чун аз худ ғоиб шаванд ва ба ҳақ роҷеъ гирданд скршон мазҳаб шаваду мари ҳақро муҳаззаб гирданд . Кули олами андари ҳақи эшон чун зҳб шавад , чунон ки шблӣ гуяд , раҳмаи аллоҳ :

پس مقام صَحْو اولیا درجهٔ عوام بود و مقام سکرشان درجهٔ انبیا. هرگاه که به خود بازآیند خود را یکی از آحاد مردمان دانند و چون از خود غایب شوند و به حق راجع گردند سکرشان مذهب شود و مر حق را مهذب گردند. کل عالم اندر حق ایشان چون ذهب شود، چنان‌که شبلی گوید، رحمه اللّه:

Ва аз устоди эмоми Абулқосими алқширии разии аллоҳ анҳу шунидам ки гуфт : вақте аз тобронии пурсидам аз ибтидои ҳолаш . Гуфт : « вақте маро сангӣ мебоист аз рӯдхонаи сарахс ҳар санг ки барме гирифтам ҷавҳарӣ мешуд боз май андохтам . » ва ин аз он буд ки ҳар ду ба наздики ваии яксон буд ; ло , балки ҳануз ҷавҳари хортар ; ки варои иродати сангӣ буду азони ҷавҳар на .

و از استاد امام ابوالقاسم القشیری رضی اللّه عنه شنیدم که گفت: وقتی از طابرانی پرسیدم از ابتدای حالش. گفت: «وقتی مرا سنگی می‌بایست از رودخانهٔ سرخس هر سنگ که برمی‌گرفتم جوهری می‌شد باز می‌انداختم.» و این از آن بود که هر دو به نزدیک وی یکسان بود؛ لا، بلکه هنوز جوهر خوارتر؛ که ورا ارادت سنگی بود و ازآنِ جوهر نه.

Ва аз хоҷаи эмом ҳзомӣ шунидам ба сарахс ки гуфт : кӯдак будам ба маҳаллае рафта будам аз маҳаллаҳои боғстон , ба талаби барги туад аз барои мояи қз . Ва бар дарахтӣ шудам гармгоҳ ,у шохи он дарахт мезадам . Шайхи Абулфазли ҳасани разии аллоҳ анҳу бидон кӯии бргзшт ва ман бар дарахт будам маро надид . Ҳеҷ шак накардам ки ӯ аз худ ғоибаст ва ба дил бо ҳақи ҳозир . Бар ҳукми инбисот сар баровард ва гуфт : « бори худоё , яксол бештараст то маро днгӣ надодае ки мӯии сар ҳалқ кунам , бо дӯстон чунин кунӣ ? » гуфт : ҳам андари ҳоли ҳамаи авроқу усӯли дарахтон зар гашта буд . Онгоҳ гуфт : « аҷаби корӣ ! ҳамаи таъризи мо эърозаст ! мари гушоиши дилро бо ту суханӣ натавон гуфт ? »

و از خواجه امام حزامی شنیدم به سرخس که گفت: کودک بودم به محله‌ای رفته بودم از محله‌های باغستان، به طلب برگ تود از برای مایهٔ قَزّ. و بر درختی شدم گرمگاه، و شاخ آن درخت می‌زدم. شیخ ابوالفضل حسن رضی اللّه عنه بدان کوی برگذشت و من بر درخت بودم مرا ندید. هیچ شک نکردم که او از خود غایب است و به دل با حق حاضر. بر حکم انبساط سر برآورد و گفت: «بار خدایا، یکسال بیشتر است تا مرا دَنگی نداده‌ای که موی سر حَلَق کنم، با دوستان چنین کنی؟» گفت: هم اندر حال همه اوراق و اصول درختان زر گشته بود. آنگاه گفت: «عجب کاری! همه تعریض ما اعراض است! مر گشایش دل را با تو سخنی نتوان گفت؟»

Ва аз шблӣ меояд ки чаҳор ҳазор динор ба як ҷумла ба диҷлаи андохт . Гуфтанд : « чаҳ мекунӣ ? » гуфт : « санг ба оби аввалитар . » гуфтанд : « чаро ба халқ надиҳӣ ? » гуфт : « эй субҳони аллоҳ ! ман ба худоӣ чаҳ ҳуҷҷати орм ки ҳиҷоб аз дил худ баргирам ва бар дили бародари мусулмони бунаам ? шарт набошад дар дайн ки бародари мусулмонро аз худ бтар хоҳӣ . »

و از شبلی می‌آید که چهار هزار دینار به یک جمله به دجله انداخت. گفتند: «چه می‌کنی؟» گفت: «سنگ به آب اولی‌تر.» گفتند: «چرا به خلق ندهی؟» گفت: «ای سبحان اللّه! من به خدای چه حجت آرم که حجاب از دل خود برگیرم و بر دل برادر مسلمان بنهم؟ شرط نباشد در دین که برادر مسلمان را از خود بتر خواهی.»

Ва ин ҷумлаи ҳолат скрасту шарҳ ин гуфтаам , аммо муроди ин ҷои исбот каромотаст .

و این جمله حالت سُکْر است و شرح این گفته‌ام، اما مراد این‌جا اثبات کرامات است.

Бози ҷунайду абўолъбоси сайёрӣу Абубакри воситӣу мҳмдбни алӣ , соҳиби мазҳаби –рзўони аллоҳи алайҳими аҷмъин бар онанд ки : каромати андари ҳоли сҳўу тамкин зоҳир шавад , беруни скр ; аз он ки авлиёро худованди таъолии волён олам кардаасту ҳалу ақди бадишони бози бастау аҳкоми оламро мавсули ҳиммати эшон гардонида . Пас бояд то саҳеҳтарин ҳамаи ройҳо рой эшон бошаду шафиқтарин ҳамаи дилҳо дили эшон ахас бар халқи худоӣ ; аз он чаҳ эшон расидагонанд . Тлўину скри андари ибтидоӣ ҳол бошад . Чун булӯғ ҳосил омад , тлўин бо тамкин бадал гардад . Онгоҳи вай вале бар ҳақиқат бошаду каромоти ваии саҳеҳ буд .

باز جنید و ابوالعباس سیاری و ابوبکر واسطی و محمدبن علی، صاحب مذهب –رضوان اللّه علیهم اجمعین بر آن‌اند که: کرامت اندر حال صَحْو و تمکین ظاهر شود، بیرونِ سُکْر؛ از آن که اولیا را خداوند تعالی والیان عالم کرده است و حل و عقد بدیشان باز بسته و احکام عالم را موصول همّت ایشان گردانیده. پس باید تا صحیح‌ترین همه رای‌ها رای ایشان باشد و شفیق‌ترین همه دل‌ها دل ایشان اخص بر خلق خدای؛ از آن‌چه ایشان رسیدگان‌اند. تلوین و سُکْر اندر ابتدای حال باشد. چون بلوغ حاصل آمد، تلوین با تمکین بدل گردد. آنگاه وی ولی بر حقیقت باشد و کرامات وی صحیح بود.

Ва андари миёни аҳли ин қисса маърӯфаст ки : мари аўтодро бояд то ҳар шаб ба гирди ҷумлаи олами бароянд ва агар ҳеҷ ҷо бошад ки чашми эшон бар науфтода буду халалии он ҷо падедор ояд , онгоҳ ба қутб боз гирданд ; то вай ҳиммат баргуморад , он халал аз олам ба баракоти вай , худованди таъолӣ зоил гирданд .

و اندر میان اهل این قصه معروف است که: مر اوتاد را باید تا هر شب به گرد جملهٔ عالم برآیند و اگر هیچ جا باشد که چشم ایشان بر نیفتاده بود و خللی آن‌جا پدیدار آید، آنگاه به قطب باز گردند؛ تا وی همّت برگمارد، آن خلل از عالم به برکات وی، خداوند تعالی زایل گرداند.

Ва онон ки гӯйанд : зару кулӯх ба наздики ваии яксон шудааст ; ин ҳамаи аломат скр бошаду нодурустии дидор ва инро бас шарафӣ набошад . Шарафи мари он дурусти байну рости донро бошад ки зари наздики вай , зар буду кулӯх , кулӯх ; аммо ба офати он бино буд то гуяд : « ё сФроء ё бизоءи ғурӣ ғайриӣ . » ё зари зард рӯй ва ё сими сифеди кор ! ба ҷуз маро фиребед ки ман ба шумо мағрур нигарадам ; аз он чаҳ ман офати шумо дидаам . Пас он ки офат вай бидид мари онро маҳал ҳиҷоб донад ба тарк он бигӯед савоб ёбад ;у бози онро ки зар чун кулӯх буд ба тарки кулӯхи гуфтан рост наёяд .

و آنان که گویند: زر و کلوخ به نزدیک وی یکسان شده است؛ این همه علامت سُکْر باشد و نادرستی دیدار و این را بس شرفی نباشد. شرف مر آن درست‌بین و راست‌دان را باشد که زر نزدیک وی، زر بود و کلوخ، کلوخ؛ اما به آفت آن بینا بود تا گوید: «یا صَفْراءُ یا بَیْضاءُ غُرّی غَیْری.» یا زر زرد‌روی و یا سیم سفید‌کار‌! به‌جز مرا فریبید که من به شما مغرور نگردم؛ از آن‌چه من آفت شما دیده‌ام. پس آن که آفت وی بدید مر آن را محل حجاب داند به ترک آن بگوید ثواب یابد؛ و باز آن را که زر چون کلوخ بود به ترک کلوخ گفتن راست نیاید.

Надидӣ ки чун ҳорисаи соҳиби скр буд гуфт : « зару кулӯху сангу нуқра ба наздики ман ҳама яксонанд » ,у Абубакри садиқи разии аллоҳи анҳу соҳиби сҳў буд , офати қабз дунё бидиду савоби тарки он маълум кард , даст аз он бдошт ; то пайғамбари слии аллоҳи алайҳ ва силам гуфт : « аёлро чаҳ монадӣ ? » гуфт : « худоӣу расӯли вай . »у Абубакри вроқи тирмизӣ ривоят кунад ки : рӯзии мҳмдбни алии разии аллоҳи ънҳмо маро гуфт : « ё бобикри имрӯзи ман туро ба ҷое хоҳам барад . » гуфтам : « фармони шайхи рост . » бо вай бирафтам . Дерӣ барнаёмад ки биёбоне дидам саъби бузург ,у Тахтии заррини андари миёни он биёбон дар зери дарахтии сабз бар канори чашмаи оби ниҳода ва яке бар он тахт нишастау либосии хуби пӯшида чун мҳмдбни алии разии аллоҳи анҳуам ба наздик вай рафт , салом гуфт . ӯ бархест , вайро бар тахти нишонд . Чун замонии баромад аз ҳар сӯй гуруҳе меомаданд то чиҳил каси он ҷо ҷамъ шуданд . Вай ишоратӣ кард ба осмон , чизеи хӯрданӣ падедор омад , бихӯрадему мҳмдбни алӣ саволӣ кард ва он мард дар он боби сухан бисёр гуфт ; чунон ки ман як калима аз он фаҳм накардам . Чун замонӣ буд , дастурии хосту бозгашт . Ва маро гуфт : « ё бобикр , бирав ки Саиди абади гаштӣ . » чун замонӣ буд ба Тирмиз бозомадем ман вайро гуфтам : « аиҳо ашшайх , он чаҳ ҷой буд ? ва он мард ки буд ? » гуфт : « он тӣа банӣ Исроил ва он марди қутби алмдори алайҳ . » гуфтам : « аиҳо ашшайх , андари ин соъат аз Тирмиз чигуна ба тӣа раседем ? » гуфт : « ё абобкр , туро кор бо расӣданаст на бо пурсидан ва бо чигунагӣ . » ва ин аломати сиҳҳат сҳў бошад на аз он скр .

ندیدی که چون حارثه صاحب سُکْر بود گفت: «زر و کلوخ و سنگ و نقره به نزدیک من همه یکسان‌اند»، و ابوبکر صدیق رضی اللّه عنه صاحب صَحْو بود، آفت قبض دنیا بدید و ثواب ترک آن معلوم کرد، دست از آن بداشت؛ تا پیغمبر صلی اللّه علیه و سلم گفت: «عیال را چه ماندی؟» گفت: «خدای و رسول وی.» و ابوبکر وراق ترمذی روایت کند که: روزی محمدبن علی رضی اللّه عنهما مرا گفت: «یا بابکر امروز من تو را به جایی خواهم برد.» گفتم: «فرمان شیخ راست.» با وی برفتم. دیری برنیامد که بیابانی دیدم صعب بزرگ‌، و تختی زرین اندر میان آن بیابان در زیر درختی سبز بر کنار چشمهٔ آب نهاده و یکی بر آن تخت نشسته و لباسی خوب پوشیده چون محمدبن علی رضی اللّه عنهم به نزدیک وی رفت، سلام گفت. او برخاست، وی را بر تخت نشاند. چون زمانی برآمد از هر سوی گروهی می‌آمدند تا چهل کس آن‌جا جمع شدند. وی اشارتی کرد به آسمان، چیزی خوردنی پدیدار آمد، بخوردیم و محمدبن علی سؤالی کرد و آن مرد در آن باب سخن بسیار گفت؛ چنان‌که من یک کلمه از آن فهم نکردم. چون زمانی بود، دستوری خواست و بازگشت. و مرا گفت: «یا بابکر، برو که سعید ابد گشتی.» چون زمانی بود به ترمذ بازآمدیم من وی را گفتم: «ایها الشیخ، آن چه جای بود؟ و آن مرد که بود؟» گفت: «آن تیه بنی اسرائیل و آن مرد قطب المدار علیه.» گفتم: «ایها الشیخ، اندر این ساعت از ترمذ چگونه به تیه رسیدیم؟» گفت: «یا ابابکر، تو را کار با رسیدن است نه با پرسیدن و با چگونگی.» و این علامت صحت صَحْو باشد نه از آنِ سُکْر.

Акнӯн ин мухтасар кардем ки агар ба тафсили ин машғӯл шавему ахўоти инро шарҳи диҳеми китоб мтўл шавад ва аз мақсӯди бозмоним . Пас баъзе аз далоил ки таъаллуқи он бад-ӣн китобаст ба зикри каромоту ҳикоёти эшон мавсули гардонам то ба хондани он мурӣдонро танбеҳ бошаду уламоро трўиҳу муҳаққиқонро мзокрту авомро зиёдати яқину дафъи шабаҳат .

اکنون این مختصر کردیم که اگر به تفصیل این مشغول شویم و اخوات این را شرح دهیم کتاب مطول شود و از مقصود بازمانیم. پس بعضی از دلایل که تعلق آن بدین کتاب است به ذکر کرامات و حکایات ایشان موصول گردانم تا به خواندن آن مریدان را تنبیه باشد و علما را ترویح و محققان را مذاکرت و عوام را زیادت یقین و دفع شبهت.