Машойихро разии аллоҳи анҳуам андари ин маънӣ ҳар яке латифа Эйаст ба рамз .

مشایخ را رضی اللّه عنهم اندر این معنی هر یکی لطیفه‌ای است به رمز.

Абӯсаид хроз гуяд разии аллоҳи анҳу , ки соҳиб мазҳабаст ки : « алФноءи Фноءи алъбди ани рؤиаҳи алъбўдиаҳ ,у албқоءи бқоءи алъбди бшоҳди алолҳиаҳ . »

ابوسعید خراز گوید رضی اللّه عنه، که صاحب مذهب است که: «الفناءُ فناءُ العبدِ عَنْ رُؤْیَةِ العُبودیَّةِ، و البقاءُ بَقاءُ العبدِ بشاهدِ الالهیّةِ.»

Фанои фаноӣ банда бошад аз руяти бандагӣу бақои бақоӣ банда бошад ба шоҳиди илоҳӣ ; яъне андари кирдори бандагии офат буду банда ба ҳақиқати бандагӣ онгоҳ расад ки варо ба кирдори худ дидор набошад ва аз дид феъли худ фонӣ гардад ва ба дид фазли худованди таъолии боқӣ , то нисбати мъомлтши ҷумла ба ҳақ бошад на ба худ ; ки он чаҳ ба бандаи мақрун буд аз феъли вай , бҷмлаҳи ноқис буд ва он чаҳ аз ҳақи таъолии бадви мавсул буд , ҷумлаи комил буд . Пас чун банда аз мутаъаллиқоти худ фонӣ шавад ба ҷамоли илоҳяти ҳақ боқӣ гардад .

فنا فنای بنده باشد از رؤیت بندگی و بقا بقای بنده باشد به شاهد الهی؛ یعنی اندر کردار بندگی آفت بود و بنده به حقیقت بندگی آنگاه رسد که ورا به کردار خود دیدار نباشد و از دید فعل خود فانی گردد و به دید فضل خداوند تعالی باقی، تا نسبت معاملتش جمله به حق باشد نه به خود؛ که آن‌چه به بنده مقرون بود از فعل وی، بجمله ناقص بود و آن‌چه از حق تعالی بدو موصول بود، جمله کامل بود. پس چون بنده از متعلقات خود فانی شود به جمال الهیت حق باقی گردد.

Ва Абуёқӯби наҳр ҷӯрӣ гуяд , раҳмаи аллоҳи алайҳ : « саҳаи алъбўдиаҳи фии алФноءи волбқоء . » сиҳҳати бандагӣ кардани андари фано ва бақост ; аз он чаҳ то банда аз кули насиби худ тбро накунад шоистаи хизмат ба ихлос нагардад . Пас тбро аз насиби одамияти фано буду ихлоси андари убудийяти бақо .

و ابویعقوب نهر جوری گوید، رحمة اللّه علیه: «صِحَّةُ العبودیَّةِ فی الفَناءِ وَالبقاءِ.» صحت بندگی کردن اندر فنا و بقاست؛ از آن‌چه تا بنده از کل نصیب خود تبرا نکند شایستهٔ خدمت به اخلاص نگردد. پس تبرا از نصیب آدمیت فنا بود و اخلاص اندر عبودیت بقا.

Иброҳӣм шебон гуяд , раҳмаи аллоҳи алайҳ : « илми алФноءу албқоءу идўри алии إхлоси алўҳдониаҳу саҳаи алъбўдиаҳ , ва мо кони ғайри ҳозои Фҳўи алмғолиту алзндқаҳ . »

ابراهیم شیبان گوید، رحمة اللّه علیه: «عِلْمُ الفناءِ و البقاءِ و یَدُورُ علی إخلاصِ الوَحْدانیَّةِ و صِحَّةِ العُبودیَّةِ، و ما کانَ غیرَ هذا فَهُوَ المَغالیطُ و الزّندقةُ.»

Қоидаи илми фаноу бақо бар ихлос ваҳдониятаст ; яъне чун банда ба ваҳдонияти ҳақ мақар ояд худро мағлубу мақҳури ҳукм ҳақ бинад ,у мағлуби андари ғалабаи ғолиби фонӣ буд ва чун фанои вай бар вай дуруст гардад , ба аҷзи худ иқрор кунаду ҷузи бандагӣ ӯ чора Эй набинад чанги андари даргоҳ ризо занад . Ва ҳаркии фанови бақоро ба ҷузи ин иборатӣ кунад яъне иборатӣ ки фаноро фаноӣ айн донаду бақоро бақои айн зндқаҳ бошаду мазҳаби насоро ; чунон ки пеш аз ин рафт .

قاعدهٔ علم فنا و بقا بر اخلاص وحدانیت است؛ یعنی چون بنده به وحدانیت حق مُقرّ آید خود را مغلوب و مقهور حکم حق بیند، و مغلوب اندر غلبهٔ غالب فانی بود و چون فنای وی بر وی درست گردد، به عجز خود اقرار کند و جز بندگی او چاره‌ای نبیند چنگ اندر درگاه رضا زند. و هرکه فناو بقا را به‌جز این عبارتی کند یعنی عبارتی که فنا را فنای عین داند و بقا را بقای عین زندقه باشد و مذهب نصاری؛ چنان‌که پیش از این رفت.

Ва соҳиб китоб гуяд раҳмаи аллоҳи алайҳ ки : ҷумлаи ақоўил аз рӯй маънӣ ба як дигар наздикаст , агарчӣ ба иборат мухталифанду ҳақиқати ин ҷумла онаст ки фанои мари бандаро аз ҳастӣ худ бо руяти ҷалоли ҳақу кашфи азимати ваии барад ; то андари ғалабаи ҷалолаши дунёу уқбо фаромӯш кунаду аҳволу мақоми андари хатари ҳимматаши ҳақири намояд . Каромоти андари рӯзгораш муталошӣ шавад аз ақлу нафас фонӣ гардад , ва аз фано низ фонӣ шавад . Андари айни он фанои забонаш ба ҳақ нотиқ гардаду тани хошиъу хозеъ ; чунон ки андари ибтидои ихроҷи зрит аз пушти одами алайҳи ассалом бе таркиби офоти андари ҳоли аҳди убудийят .

و صاحب کتاب گوید رحمة اللّه علیه که: جملهٔ اقاویل از روی معنی به یک‌دیگر نزدیک است، اگرچه به عبارت مختلف‌اند و حقیقت این جمله آن است که فنا مر بنده را از هستی خود با رؤیت جلال حق و کشف عظمت وی بَرَد؛ تا اندر غلبهٔ جلالش دنیا و عقبی فراموش کند و احوال و مقام اندر خطر همتش حقیر نماید. کرامات اندر روزگارش متلاشی شود از عقل و نفس فانی گردد، و از فنا نیز فانی شود. اندر عین آن فنا زبانش به حق ناطق گردد و تن خاشع و خاضع؛ چنان‌که اندر ابتدای اخراج ذُریت از پشت آدم علیه السّلام بی ترکیب آفات اندر حال عهد عبودیت.

Ва яке гуяд аз машойихи разии аллоҳи анҳу андари ин маънӣ :

و یکی گوید از مشایخ رضی اللّه عنه اندر این معنی:

Ва дайгарӣ гуяд :

و دیگری گوید:

Инаст аҳкоми фаноу бақо . Андари боби фақру боби тасаввуф тарафӣ биоварадаам , ва ҳарҷо ки андари ин китоб аз фаноу бақо иборат кунам мурод ин бошад . Инаст қонӯни мазҳаби харрозӣону асли он . Он пери бузургвор , некӯи рӯзгор мардӣ бӯдааст ва ин некӯ аслӣасту фаслӣ ки далел васл бошад бар асл бошаду андари ҷараёни каломи ин тайифаи ин иборати сахт машҳураст . Валлоҳи аълами болсўобу илайҳи алмрҷъу алмоб .

این است احکام فنا و بقا. اندر باب فقر و باب تصوّف طرفی بیاورده‌ام، و هرجا که اندر این کتاب از فنا و بقا عبارت کنم مراد این باشد. این است قانون مذهب خرازیان و اصل آن. آن پیر بزرگوار، نیکو روزگار مردی بوده است و این نیکو اصلی است و فصلی که دلیل وصل باشد بر اصل باشد و اندر جریان کلام این طایفه این عبارت سخت مشهور است. واللّه اعلمُ بالصّوابِ و الیه المرجِعُ و المآبُ.