Зўолнўн мисрӣ гуяд : « тавбаи алъўоми ман алзнўбу тавбаи алхўоси ман алғФлаҳ . »
ذوالنون مصری گوید: «تَوْبَةُ العَوامُ مِنَ الذُّنُوب و تَوْبَةُ الخَواصّ مِنَ الغَفْلَةِ.»
Тавбаи ом аз гуноҳ бошаду тавбаи хос аз ғифлат ; аз он чаҳ омро аз зоҳири ҳоли пурсанаду хавосро аз таҳқиқи мъомлт ; аз он чаҳ ғифлати мари авомро неъматасту мари хавосро ҳиҷоб .
توبهٔ عام از گناه باشد و توبهٔ خاص از غفلت؛ از آن‌چه عام را از ظاهر حال پرسند و خواص را از تحقیق معاملت؛ از آن‌چه غفلت مر عوام را نعمت است و مر خواص را حجاب.
АбўҳФси ҳаддоди раҳма аллоҳ гуяд : « лӣси ллъбди фии алтўбаҳи шийъ ; лони алтўбаҳи إлиаҳи ломнаҳ . » аз тавба ба бандаи ҳеҷ чиз нест ; аз он чаҳ тавба аз ҳақ ба бандааст на аз банда ба ҳақу бад-ӣни қавл бояд то тавбаи мктсб банда набошад ки мўҳбаҳ эй буд аз мавоҳиби ҳақи субҳонау таъолӣ . Ва таъаллуқи ин қавл ба мазҳаб ҷунайд бошад .
ابوحفص حداد رحمه اللّه گوید: «لیسَ لِلْعَبْدِ فی التَّوْبَةِ شَیْءٌ؛ لِاَنَّ التَّوْبَةَ إلَیْهِ لامِنْه.» از توبه به بنده هیچ چیز نیست؛ از آن‌چه توبه از حق به بنده است نه از بنده به حق و بدین قول باید تا توبه مکتسب بنده نباشد که موهبه‌ای بود از مواهب حق سبحانه و تعالی. و تعلق این قول به مذهب جنید باشد.
Ва Абулҳасани бўшнҷаҳи разии аллоҳ анҳу гуяд дар тавба : « إзои зикрати алзнб , сами лотҷд ҳлоўаҳ ъанд зикраи Фҳўи алтўбаҳ . »
و ابوالحسن بوشنجه رضی اللّه عنه گوید در توبه: «إذا ذَکَرْتَ الذَّنْبَ، ثُمّ لاتَجِدُ حَلاوةً عِنْدَ ذِکْرِه فَهُوَ التَّوْبَةُ.»
Чун гуноҳро ёд кунӣ ва аз ёд кардан он дар дил лиззатӣ наёбӣ он тавба бошад ; аз он чаҳ зикри маъсият ё ба ҳасратӣ буд ё ба иродатӣ . Чун касе ба ҳасрату надомати маъсияти худ ёд кунад тоиб бошад ва ҳар ки ба иродати маъсият ёд кунад осӣ бошад ; аз он чаҳ дар феъли маъсияти чандон офат набошад ки андари иродати он ; аз он ки феъли он як замон буду иродаташ ҳамеша . Пас он ки як соъат ба тан бо маъсият буд на чунон бошад ки рӯзу шаб ба дил бо он суҳбат кунад .
چون گناه را یاد کنی و از یاد کردن آن در دل لذتی نیابی آن توبه باشد؛ از آن‌چه ذکر معصیت یا به حسرتی بود یا به ارادتی. چون کسی به حسرت و ندامت معصیت خود یاد کند تایب باشد و هر که به ارادت معصیت یاد کند عاصی باشد؛ از آن‌چه در فعل معصیت چندان آفت نباشد که اندر ارادت آن؛ از آن که فعل آن یک زمان بود و ارادتش همیشه. پس آن که یک ساعت به تن با معصیت بود نه چنان باشد که روز و شب به دل با آن صحبت کند.
Зўолнўн мисрӣ гуяд , раҳмаи аллоҳи алайҳ : « алтўбаҳи тўбтон : тавбаи алإнобаҳ ,у тавбаи алإстҷобаҳ . Фтўбаҳи алإнобаҳи ?дани итўби алъбди хўФои ман уқубата ,у тавбаи алإстҷобаҳи أни итўби ҳёءи ман карама . »
ذوالنون مصری گوید، رحمة اللّه علیه: «التّوبةُ تَوْبَتانِ: توبةُ الإنابةِ، و توبةُ الإسْتجابةِ. فَتَوْبَةُ الإنابةِ دن یتوبَ العبدُ خوفاً مِن عُقُوبَتِه، و توبةِ الإستجابةِ أنْ یتوبَ حیاءً مِنْ کَرَمِهِ.»
Тавбаи ду гӯна бошад : яке тавбаи инобат ,у дигари тавбаи истиҷобати тавбаи инобати он буд ки банда тавба кунад аз хавфи уқубати худои ъзу ҷлу тавбаи истиҷобати он ки тавба кунад аз шарми карами худоӣ , ъзу ҷл . Тавбаи хавф аз кашфи ҷалол буд , ва аз он ҳаё аз назораи ҷамол . Пас яке дар ҷалол аз оташи хавфи вай май сӯзад ва яке андари ҷамол аз нур ҳаё мефурӯзад яке аз ин ду скрон буду дайгарии мадҳуш . Аҳли ҳаёи асҳоб скр буванд воҳли хавфи асҳоби сҳўсҳў .
توبه دو گونه باشد: یکی توبهٔ انابت، و دیگر توبهٔ استجابت توبهٔ انابت آن بود که بنده توبه کند از خوف عقوبت خدای عزّ و جلّ و توبهٔ استجابت آن که توبه کند از شرم کرم خدای، عزّ و جلّ. توبهٔ خوف از کشف جلال بود، و از آنِ حیا از نظارهٔ جمال. پس یکی در جلال از آتش خوف وی می‌سوزد و یکی اندر جمال از نور حیا می‌فروزد یکی از این دو سَکران بود و دیگری مدهوش. اهل حیا اصحاب سُکْر بوند واهل خوف اصحاب صَحْوصَحْو.
Ва сухани андари ин дарозаст , ман кӯтоҳ кардам хавфи ттўилро . Ва биллоҳи алъўну алъсмаҳу ҳсбнои аллоҳу нъми алрФиқ .
و سخن اندر این دراز است، من کوتاه کردم خوف تطویل را. و باللّه العونُ و العصمةُ و حسبُنا اللّهُ و نِعْمَ الرّفیقُ.