Дар ҷумлаи муҳаббати андари миёни ҳамаи аснофи халқ маърӯфаст , ва ба ҳамаи забонҳо машҳур ва ба ҳамаи луғатҳо мутадовил ва ҳеҷ синф аз уқалои мари онро бар худ бнтўоннди пӯшед .
در جمله محبت اندر میان همه اصناف خلق معروف است، و به همه زبان‌ها مشهور و به همه لغت‌ها متداول و هیچ صنف از عقلا مر آن را بر خود بنتوانند پوشید.
Ва аз машойихи ин тайифаи смнўни алмҳби разии аллоҳи анҳу андари муҳаббати мазҳабӣ ва машрабӣ дорад махсӯс ва гуяд ки : « муҳаббати аслу қоидаи роҳи ҳақ таъолӣасту аҳволу мақомот нозиланду андар ҳар маҳал ки толиби андар он бошад завол бар он раво бошад , ало дар маҳали муҳаббат ва ба ҳеҷ ҳолеи завол бар он раво набошад модом то роҳи мавҷӯд буд . »
و از مشایخ این طایفه سَمنون المحب رضی اللّه عنه اندر محبت مذهبی و مشربی دارد مخصوص و گوید که: «محبت اصل و قاعدهٔ راه حق تعالی است و احوال و مقامات نازل‌اند و اندر هر محل که طالب اندر آن باشد زوال بر آن روا باشد، الا در محل محبت و به هیچ حالی زوال بر آن روا نباشد مادام تا راه موجود بود.»
Ва машойихи дигари ҷумлаи андари ин маънӣ бо вай мувофиқат карданд ; аммо ба ҳукми он ки ин исмии ом буд зоҳир , хостанд ки ҳукми ин андари миён халқ бапушанду исмро мубаддил кунанд андари таҳқиқи вуҷӯди маънии он , сафои муҳаббатро сФўт ном карданду муҳибро сӯфии хонданду гуруҳеи мари тарки ихтиёри муҳибро андари исботи ихтиёри ҳабиби фақри хонданду муҳибро фақир ном карданд ; аз он чаҳ камтарини дараҷаи андари муҳаббат мувофиқатасту мувофиқати ҳабиби ғайримухолифат буд .
و مشایخ دیگر جمله اندر این معنی با وی موافقت کردند؛ اما به حکم آن که این اسمی عام بود ظاهر، خواستند که حکم این اندر میان خلق بپوشند و اسم را مبدل کنند اندر تحقیق وجود معنی آن، صفای محبت را صفوت نام کردند و محب را صوفی خواندند و گروهی مر ترک اختیار محب را اندر اثبات اختیار حبیب فقر خواندند و محب را فقیر نام کردند؛ از آن‌چه کمترین درجه اندر محبت موافقت است و موافقت حبیب غیرمخالفت بود.
Ва ман андари ибтидои китоби ҳукми Фқрўи сФўтро кашф кардааму андари ин маънии он пер бузургвор гуяд : « алҳб ъанд алзҳоди أзҳри ман алоҷтҳод , ҳуб ба наздики зӯҳҳоди зоҳиртар аз иҷтиҳодаст ба маърӯфӣ ва ъанд алтоӣбини أўҷди ман ҳнину أнин , ва ба наздики тоибон осон ёбтар аз нола ва фиғонаст . Ва ъанд алأтроки أшҳри ман алФтрок , ва ба наздики таркони машҳуртар аз олати савории эшону сбӣ алҳб ъанд алҳнўдأзҳри ман сбии Маҳмӯду захму лҳби муҳаббат ба наздики ҳиндӯони андари шуҳрагӣ чун захм Маҳмӯдаст андари Ҳиндӯстон . Ва қиссаи алҳб ва алҳбиб ъанд алрўми أшҳри ман алслибу қиссаи ҳубу ҳабиби андари рӯм зоҳиртараст аз салиб . Ва фии алъараби фии кул ҳӣ манеҳ тарабу ?вилу ҳузн ,у азмҳбти андари араби андар ҳар ҳе тарабӣаст ва ё ҳузнӣ ва ё нилӣ ва ё ?вилӣ . »
و من اندر ابتدای کتاب حکم فقرو صفوت را کشف کرده‌‌ام و اندر این معنی آن پیر بزرگوار گوید: «الحبُّ عندَ الزُّهادِ أظهرُ مِنَ الاجتهاد، حبّ به نزدیک زهّاد ظاهرتر از اجتهاد است به معروفی و عند التّائبینَ أوجدُ من حَنینٍ و أنینٍ، و به نزدیک تایبان آسان یاب‌تر از ناله و فغان است. و عندَ الأتراکِ أشْهَرُ مِنَ الفتراک، و به نزدیک ترکان مشهورتر از آلت سواری ایشان و سَبْیُ الحُبِّ عندَ الهنودِأظهرُ من سَبْیِ محمودٍ و زخم و لهب محبت به نزدیک هندوان اندر شهرگی چون زخم محمود است اندر هندوستان. و قصَّةُ الحُبِّ و الحبیبِ عند الرُّومِ أشهرُ من الصّلیب و قصّهٔ حب و حبیب اندر روم ظاهرتر است از صلیب. و فی العرب فی کلّ حیٍّ منه طربٌ و ویلٌ و حزنٌ، و ازمحبت اندر عرب اندر هر حیی طربی است و یا حزنی و یا نیلی و یا ویلی.»
Ва мурод аз ин ҷумла онаст ки ҳеҷ ҷинс мардум нест ки вайро андари ғайби корӣ афтода нест ки на андари дил аз муҳаббат фараҳӣ дорад ва ё дилаш ба шароби он мастаст ва ё аз қаҳри он махмури монда ; аз он чаҳ таркиби дил аз анзъоҷ ва изтиробаст ва ба ҷузи ақди дӯстии андари он ба ҷой саробасту дилро муҳаббат чун таом ва шаробасту ҳрдл ки аз он холӣаст он дил харобасту такаллуфро ба дафъу ҷалби он роҳ нест внФс аз латоифи он чаҳ бар дил гузарад огоҳ нест .
و مراد از این جمله آن است که هیچ جنس مردم نیست که وی را اندر غیب کاری افتاده نیست که نه اندر دل از محبت فرحی دارد و یا دلش به شراب آن مست است و یا از قهر آن مخمور مانده؛ از آن‌چه ترکیب دل از انزعاج و اضطراب است و به‌جز عقد دوستی اندر آن به جای سراب است و دل را محبت چون طعام و شراب است و هردل که از آن خالی است آن دل خراب است و تکلف را به دفع و جلب آن راه نیست ونفس از لطایف آن‌چه بر دل گذرد آگاه نیست.
Ва ъмрўбни Усмон алмкӣ гуяд раҳмаи аллоҳи алайҳи андари китоби муҳаббат ки : худованди таъолии дилҳоро пеш аз танҳо бёФрид ва ба ҳафт ҳазор солу андари мақоми қурби бдошт ;у ҷонҳоро пеш аз дилҳо бёФрид ба ҳафт ҳазор солу андари равзаи инси бдошт ; ва сарҳо ропиш аз ҷонҳо бёФрид ба ҳафт ҳазор солу андари дараҷаи васли бдошт ; ва ҳар рӯзи сесад ва шаст бор ба кашфи ҷамол бар сар таҷаллӣ кард ва сесад ва шаст назар каромат карду калимаи муҳаббати мари ҷонро бшнўонид ва сесад ва шаст латифаи инс бар дил зоҳир кард ; то бҷмлаҳи андари кун нигоҳ карданд аз худ гиромитар касе надиданд . Зҳўӣу фараҳии андари миёни эшон падедор омад . Ҳақи ҷл ҷалола бидон мари эшонро имтиҳон кард сарро андари ҷон ба зиндон карду ҷонро андари дил маҳбӯс карду дилро андари тан боз дошт . Онгоҳи ақлро андари эшон мураккаб гардониду анбёءи салавоти аллоҳи алайҳими бФрстоду фармон ҳо дод . Онгоҳ ҳар касе аз аҳли он мари мақоми худро ҷӯён шуданд . Ҳақи таъолӣ намоз бифармудашон ; то тани андар намоз шуд дил ба муҳаббати пайвасти ҷон ба қурбат расед сар ба васлат қарор гирифт .
و عمروبن عثمان المکی گوید رحمة اللّه علیه اندر کتاب محبت که: خداوند تعالی دل‌ها را پیش از تنها بیافرید و به هفت هزار سال و اندر مقام قرب بداشت؛ و جان‌ها را پیش از دل‌ها بیافرید به هفت هزار سال و اندر روضهٔ انس بداشت؛ و سرها راپیش از جان‌ها بیافرید به هفت هزار سال و اندر درجهٔ وصل بداشت؛ و هر روز سیصد و شصت بار به کشف جمال بر سر تجلی کرد و سیصد و شصت نظر کرامت کرد و کلمهٔ محبت مر جان را بشنوانید و سیصد و شصت لطیفهٔ انس بر دل ظاهر کرد؛ تا بجمله اندر کون نگاه کردند از خود گرامی‌تر کسی ندیدند. زَهْوی و فَرَحی اندر میان ایشان پدیدار آمد. حق جل جلاله بدان مر ایشان را امتحان کرد سر را اندر جان به زندان کرد و جان را اندر دل محبوس کرد و دل را اندر تن باز داشت. آنگاه عقل را اندر ایشان مرکب گردانید و انبیاء صلوات اللّه علیهم بفرستاد و فرمان‌ها داد. آنگاه هر کسی از اهل آن مر مقام خود را جویان شدند. حق تعالی نماز بفرمودشان؛ تا تن اندر نماز شد دل به محبت پیوست جان به قربت رسید سر به وصلت قرار گرفت.
Ва дар ҷумлаи иборат аз муҳаббат на муҳаббат буд ; аз он чаҳ муҳаббат ҳоласту ҳоли ҳаргиз қол набошад . Ва агар олимӣ хоҳанд ки муҳаббатро ҷалб кунанд натавонанд кард ва агар такаллуф кунанд то дафъ кунанд натавонанд кард ; ки он аз мавоҳибаст на аз макосиб ва агар ҳамаи олам муҷтамаъ шаванд то муҳаббатро ҷалб кунанд ба касе ки толиби он буд натавонанд ва агар хоҳанд то дафъ кунанд аз касе ки аҳли он буд натавонанд кард ва оҷиз шаванд ; ки он илоҳӣасту одамии лоҳӣу лоҳии илоҳиро идрок натавонад кард . Вассалом .
و در جمله عبارت از محبت نه محبت بود؛ از آن‌چه محبت حال است و حال هرگز قال نباشد. و اگر عالمی خواهند که محبت را جلب کنند نتوانند کرد و اگر تکلف کنند تا دفع کنند نتوانند کرد؛ که آن از مواهب است نه از مکاسب و اگر همه عالم مجتمع شوند تا محبت را جلب کنند به کسی که طالب آن بود نتوانند و اگر خواهند تا دفع کنند از کسی که اهل آن بود نتوانند کرد و عاجز شوند؛ که آن الهی است و آدمی لاهی و لاهی الهی را ادراک نتواند کرد. والسّلام.